Um skiptingu jöfnunarsæta

Með úthlutun jöfnunarsæta er leitast við að þingmannafjöldi flokkanna sé í sem bestu samræmi við prósentutölu þeirra á landsvísu í kosningunum. Hverjir fá jöfnunarsætin og í hvaða röð þeim er útdeilt (og þar með í hvaða kjördæmum hver flokkur fær jöfnunarsæti) fer eftir atkvæðatölu á landsvísu og fjölda kjördæmakjörinna þingmanna hvers flokks. Hér munu reglurnar varðandi þetta skýrðar og sýnt hvernig þeim er beitt miðað við fyrirliggjandi tölur um úrslit kosninganna 2013.

Fjöldi sæta í hverju kjördæmi

Í Norðvestur-, Norðaustur- og Suðurkjördæmi er eitt jöfnunarsæti á hvert kjördæmi, en í Suðvesturkjördæmi, Reykjavík norður og Reykjavík suður eru tvö jöfnunarsæti í hverju kjördæmi.

Landstölulisti

Ef flokkur hefur hlotið minna en 5% atkvæða kemur hann ekki til greina við úthlutun jöfnunarsæta. Fyrir aðra flokka er tekinn saman listi yfir svokallaðar landstölur flokksins. Fyrsta talan á þeim lista er heildaratkvæðafjöldi flokksins á landsvísu deilt með fjölda kjördæmissæta hans að viðbættum einum; önnur talan er atkvæðafjöldinn deilt með kjördæmissætum að viðbættum tveimur, o.s.frv.

Þá eru landstölur flokkanna bornar saman. Sá flokkur sem er með hæsta landstölu fær fyrsta jöfnunarsætið, sá sem er með næsthæstu töluna annað jöfnunarsætið og svo koll af kolli. Í þessum þingkosningum lítur heildarlistinn yfir níu hæstu landstölurnar svona út:

  1. Píratar (Þ): 9.647,0
  2. Píratar (Þ): 4.823,5
  3. Björt framtíð (A): 3.895,8
  4. Píratar (Þ): 3.215,7
  5. Björt framtíð (A): 3.116,6
  6. Vinstrihreyfingin - grænt framboð (V): 2.935,1
  7. Samfylking (S): 2.699,1
  8. Sjálfstæðisflokkur (D): 2.655,5
  9. Björt framtíð (A): 2.597,2

Hæstu menn flokkanna: úthlutunarskrá

Landstölulistinn ákvarðar hvaða flokkar fá jöfnunarsæti og í hvaða röð það gerist. En í hvaða kjördæmi er hverju jöfnunarsæti flokksins úthlutað? Hér kemur inn í söguna listi yfir þá tvo menn í hverju kjördæmi hjá hverjum flokki, sem voru næst því að komast inn við úthlutun kjördæmasæta. Hver þeirra hefur ákveðinn atkvæðafjölda frá þeim útreikningi; nú er fundið hlutfall hans af heildarfjölda atkvæða í viðkomandi kjördæmi; og þeir sem eru með hæstu hlutföllin eru settir efst á listann. Fyrir þá flokka sem eru með yfir 5% í kosningunum 2013 lítur þessi listi svona út:

Björt framtíð (A)

  1. Brynhildur Pétursdóttir (Norðaustur): 6,51%
  2. Óttarr Proppé (Reykjavík suður): 5,37%
  3. Heiða Kristín Helgadóttir (Reykjavík norður): 5,1%
  4. Freyja Haraldsdóttir (Suðvestur): 4,61%
  5. Árni Múli Jónasson (Norðvestur): 4,56%
  6. Páll Valur Björnsson (Suður): 4,47%
  7. Brynhildur S. Björnsdóttir (Reykjavík suður): 3,58%
  8. Eldar Ástþórsson (Reykjavík norður): 3,4%
  9. Preben Pétursson (Norðaustur): 3,26%
  10. Guðlaug Kristjánsdóttir (Suðvestur): 3,07%
  11. G. Valdimar Valdemarsson (Norðvestur): 2,28%
  12. Guðlaug Elísabet Finnsdóttir (Suður): 2,24%

Framsóknarflokkur (B)

  1. Sigurður Páll Jónsson (Norðvestur): 7,03%
  2. Hjálmar Bogi Hafliðason (Norðaustur): 6,92%
  3. Fjóla Hrund Björnsdóttir (Suður): 6,89%
  4. Anna María Elíasdóttir (Norðvestur): 5,86%
  5. Guðmundur Gíslason (Norðaustur): 5,77%
  6. Sandra Rán Ásgrímsdóttir (Suður): 5,74%
  7. Sveinbjörg Birna Sveinbjörnsdóttir (Reykjavík suður): 5,6%
  8. Þorsteinn Magnússon (Reykjavík norður): 5,48%
  9. Sigurjón Norberg Kjærnested (Suðvestur): 5,38%
  10. Ólöf Pálína Úlfarsdóttir (Suðvestur): 4,31%
  11. Jóhanna Kristín Björnsdóttir (Reykjavík suður): 4,2%
  12. Fanný Gunnarsdóttir (Reykjavík norður): 4,11%

Sjálfstæðisflokkur (D)

  1. Eyrún Ingibjörg Sigþórsdóttir (Norðvestur): 8,22%
  2. Ásta Kristín Sigurjónsdóttir (Norðaustur): 7,52%
  3. Sigríður Ásthildur Andersen (Reykjavík suður): 6,7%
  4. Sigurður Örn Ágústsson (Norðvestur): 6,17%
  5. Elín Hirst (Suðvestur): 6,14%
  6. Ingibjörg Óðinsdóttir (Reykjavík norður): 5,84%
  7. Geir Jón Þórisson (Suður): 5,65%
  8. Jens Garðar Helgason (Norðaustur): 5,64%
  9. Áslaug María Friðriksdóttir (Reykjavík suður): 5,36%
  10. Óli Björn Kárason (Suðvestur): 5,12%
  11. Oddgeir Ágúst Ottesen (Suður): 4,71%
  12. Elínbjörg Magnúsdóttir (Reykjavík norður): 4,67%

Samfylking (S)

  1. Valgerður Bjarnadóttir (Reykjavík norður): 7,13%
  2. Ólína Þorvarðardóttir (Norðvestur): 6,11%
  3. Erna Indriðadóttir (Norðaustur): 5,3%
  4. Björgvin G. Sigurðsson (Suður): 5,09%
  5. Skúli Helgason (Reykjavík norður): 4,75%
  6. Björk Vilhelmsdóttir (Reykjavík suður): 4,73%
  7. Magnús Orri Schram (Suðvestur): 4,55%
  8. Hörður Ríkharðsson (Norðvestur): 4,08%
  9. Mörður Árnason (Reykjavík suður): 3,55%
  10. Jónína Rós Guðmundsdóttir (Norðaustur): 3,53%
  11. Margrét Gauja Magnúsdóttir (Suðvestur): 3,41%
  12. Arna Ír Gunnarsdóttir (Suður): 3,39%

Vinstrihreyfingin - grænt framboð (V)

  1. Lilja Rafney Magnúsdóttir (Norðvestur): 8,47%
  2. Álfheiður Ingadóttir (Reykjavík suður): 6,06%
  3. Arndís Soffía Sigurðardóttir (Suður): 5,88%
  4. Edward H. Huijbens (Norðaustur): 5,27%
  5. Steinunn Þóra Árnadóttir (Reykjavík norður): 5,22%
  6. Lárus Ástmar Hannesson (Norðvestur): 4,24%
  7. Ingimar Karl Helgason (Reykjavík suður): 4,04%
  8. Ingibjörg Þórðardóttir (Norðaustur): 3,95%
  9. Rósa Björk Brynjólfsdóttir (Suðvestur): 3,93%
  10. Björn Valur Gíslason (Reykjavík norður): 3,92%
  11. Inga Sigrún Atladóttir (Suður): 2,94%
  12. Ólafur Þór Gunnarsson (Suðvestur): 2,62%

Píratar (Þ)

  1. Helgi Hrafn Gunnarsson (Reykjavík norður): 6,87%
  2. Jón Þór Ólafsson (Reykjavík suður): 6,17%
  3. Birgitta Jónsdóttir (Suðvestur): 5,0%
  4. Smári Páll McCarthy (Suður): 4,72%
  5. Halldóra Mogensen (Reykjavík norður): 3,43%
  6. Hildur Sif Thorarensen (Norðvestur): 3,09%
  7. Ásta Guðrún Helgadóttir (Reykjavík suður): 3,09%
  8. Aðalheiður Ámundadóttir (Norðaustur): 3,03%
  9. Björn Leví Gunnarsson (Suðvestur): 2,5%
  10. Halldór Berg Harðarson (Suður): 2,36%
  11. Herbert Snorrason (Norðvestur): 1,55%
  12. Þórgnýr Thoroddsen (Norðaustur): 1,52%

Lista af þessu tagi má nefna úthlutunarskrá.

Sætunum útdeilt

Nú má loks útdeila jöfnunarsætunum. Þetta er gert þannig:

Litið er á landstölulistann. Fyrir þann flokk, sem næstur er í röðinni á honum, er fundinn efsti maður á úthlutunarlistanum sem hvorki (a) hefur þegar verið úthlutað sæti (b) var í framboði í kjördæmi, þar sem þegar er búið að úthluta öllum tiltækum jöfnunarsætum. Þetta er endurtekið þar til búið er að útdeila öllum níu jöfnunarsætunum.

Þegar þessari reglu er beitt á fyrirliggjandi niðurstöður þingkosninganna 2013 fæst eftirfarandi listi yfir uppbótarþingmenn:

  1. Helgi Hrafn Gunnarsson (Þ, Reykjavík norður)
  2. Jón Þór Ólafsson (Þ, Reykjavík suður)
  3. Brynhildur Pétursdóttir (A, Norðaustur)
  4. Birgitta Jónsdóttir (Þ, Suðvestur)
  5. Óttarr Proppé (A, Reykjavík suður)
  6. Lilja Rafney Magnúsdóttir (V, Norðvestur)
  7. Valgerður Bjarnadóttir (S, Reykjavík norður)
  8. Elín Hirst (D, Suðvestur)
  9. Páll Valur Björnsson (A, Suður)

Til nánari upplýsingar skal vísað til kosningalaganna, XVI. kafla (og sér í lagi 108. greinar), en þau má m.a. finna hér.

Skoðanakannanir

[ Nánar | Allar kannanir í CSV-skrá ]