Um skiptingu jöfnunarsæta

Með úthlutun jöfnunarsæta er leitast við að þingmannafjöldi flokkanna sé í sem bestu samræmi við prósentutölu þeirra á landsvísu í kosningunum. Hverjir fá jöfnunarsætin og í hvaða röð þeim er útdeilt (og þar með í hvaða kjördæmum hver flokkur fær jöfnunarsæti) fer eftir atkvæðatölu á landsvísu og fjölda kjördæmakjörinna þingmanna hvers flokks. Hér munu reglurnar varðandi þetta skýrðar og sýnt hvernig þeim er beitt miðað við fyrirliggjandi tölur um úrslit kosninganna 2016.

Fjöldi sæta í hverju kjördæmi

Í Norðvestur-, Norðaustur- og Suðurkjördæmi er eitt jöfnunarsæti á hvert kjördæmi, en í Suðvesturkjördæmi, Reykjavík norður og Reykjavík suður eru tvö jöfnunarsæti í hverju kjördæmi.

Landstölulisti

Ef flokkur hefur hlotið minna en 5% atkvæða kemur hann ekki til greina við úthlutun jöfnunarsæta. Fyrir aðra flokka er tekinn saman listi yfir svokallaðar landstölur flokksins. Fyrsta talan á þeim lista er heildaratkvæðafjöldi flokksins á landsvísu deilt með fjölda kjördæmissæta hans að viðbættum einum; önnur talan er atkvæðafjöldinn deilt með kjördæmissætum að viðbættum tveimur, o.s.frv.

Þá eru landstölur flokkanna bornar saman. Sá flokkur sem er með hæsta landstölu fær fyrsta jöfnunarsætið, sá sem er með næsthæstu töluna annað jöfnunarsætið og svo koll af kolli. Í þessum þingkosningum lítur heildarlistinn yfir níu hæstu landstölurnar svona út:

  1. Samfylkingin (S): 5.446,5
  2. Björt framtíð (A): 4.526,0
  3. Viðreisn (C): 3.974,0
  4. Samfylkingin (S): 3.631,0
  5. Björt framtíð (A): 3.394,5
  6. Viðreisn (C): 3.311,7
  7. Vinstrihreyfingin - grænt framboð (V): 3.016,6
  8. Viðreisn (C): 2.838,6
  9. Píratar (P): 2.744,9

Hæstu menn flokkanna: úthlutunarskrá

Landstölulistinn ákvarðar hvaða flokkar fá jöfnunarsæti og í hvaða röð það gerist. En í hvaða kjördæmi er hverju jöfnunarsæti flokksins úthlutað? Hér kemur inn í söguna listi yfir þá tvo menn í hverju kjördæmi hjá hverjum flokki, sem voru næst því að komast inn við úthlutun kjördæmasæta. Hver þeirra hefur ákveðinn atkvæðafjölda frá þeim útreikningi; nú er fundið hlutfall hans af heildarfjölda atkvæða í viðkomandi kjördæmi; og þeir sem eru með hæstu hlutföllin eru settir efst á listann. Fyrir þá flokka sem eru með yfir 5% í kosningunum 2016 lítur þessi listi svona út:

Björt framtíð (A)

  1. Nichole Leigh Mosty (Reykjavík suður): 7,22%
  2. Páll Valur Björnsson (Suður): 5,79%
  3. Theodóra S. Þorsteinsdóttir (Suðvestur): 5,12%
  4. Sigrún Gunnarsdóttir (Reykjavík norður): 3,82%
  5. Eva Einarsdóttir (Reykjavík suður): 3,61%
  6. G. Valdimar Valdemarsson (Norðvestur): 3,52%
  7. Karólína Helga Símonardóttir (Suðvestur): 3,41%
  8. Preben Jón Pétursson (Norðaustur): 3,41%
  9. Þórunn Pétursdóttir (Suður): 2,9%
  10. Starri Reynisson (Reykjavík norður): 2,55%
  11. Kristín Sigurgeirsdóttir (Norðvestur): 1,76%
  12. Dagný Rut Haraldsdóttir (Norðaustur): 1,7%

Viðreisn (C)

  1. Benedikt Jóhannesson (Norðaustur): 6,53%
  2. Jón Steindór Valdimarsson (Suðvestur): 6,43%
  3. Pawel Bartoszek (Reykjavík suður): 6,37%
  4. Gylfi Ólafsson (Norðvestur): 6,23%
  5. Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir (Reykjavík norður): 5,81%
  6. Sigrún Ingibjörg Gísladóttir (Suðvestur): 4,29%
  7. Dóra Sif Tynes (Reykjavík suður): 4,24%
  8. Páll Rafnar Þorsteinsson (Reykjavík norður): 3,87%
  9. Jóhannes A. Kristbjörnsson (Suður): 3,67%
  10. Hildur Betty Kristjánsdóttir (Norðaustur): 3,26%
  11. Lee Ann Maginnis (Norðvestur): 3,11%
  12. Ingunn Guðmundsdóttir (Suður): 2,45%

Framsóknarflokkur (B)

  1. Sigurður Páll Jónsson (Norðvestur): 6,93%
  2. Líneik Anna Sævarsdóttir (Norðaustur): 6,67%
  3. Ásgerður K. Gylfadóttir (Suður): 6,36%
  4. Karl Garðarsson (Reykjavík norður): 5,68%
  5. Lilja Sigurðardóttir (Norðvestur): 5,19%
  6. Sigfús Arnar Karlsson (Norðaustur): 5,0%
  7. Einar Freyr Elínarson (Suður): 4,77%
  8. Willum Þór Þórsson (Suðvestur): 3,81%
  9. Ingvar Mar Jónsson (Reykjavík suður): 3,68%
  10. Lárus Sigurður Lárusson (Reykjavík norður): 2,84%
  11. Páll Marís Pálsson (Suðvestur): 2,54%
  12. Alex Björn Bulow Stefánsson (Reykjavík suður): 2,45%

Sjálfstæðisflokkur (D)

  1. Hafdís Gunnarsdóttir (Norðvestur): 7,39%
  2. Arnbjörg Sveinsdóttir (Norðaustur): 6,62%
  3. Hildur Sverrisdóttir (Reykjavík suður): 6,4%
  4. Kristín Traustadóttir (Suður): 6,3%
  5. Albert Guðmundsson (Reykjavík norður): 6,1%
  6. Jónína E. Arnardóttir (Norðvestur): 5,91%
  7. Karen Elísabet Halldórsdóttir (Suðvestur): 5,64%
  8. Elvar Jónsson (Norðaustur): 5,3%
  9. Hólmfríður Erna Kjartansdóttir (Suður): 5,25%
  10. Bessí Jóhannsdóttir (Reykjavík suður): 5,12%
  11. Herdís Anna Þorvaldsdóttir (Reykjavík norður): 4,88%
  12. Vilhjálmur Bjarnason (Suðvestur): 4,84%

Píratar (P)

  1. Oktavía Hrund Jónsdóttir (Suður): 6,4%
  2. Halldóra Mogensen (Reykjavík norður): 6,34%
  3. Viktor Orri Valgarðsson (Reykjavík suður): 5,76%
  4. Gunnar I. Guðmundsson (Norðvestur): 5,44%
  5. Guðrún Ágústa Þórdísardóttir (Norðaustur): 4,99%
  6. Katla Hólm Þórhildardóttir (Reykjavík norður): 4,76%
  7. Andri Þór Sturluson (Suðvestur): 4,52%
  8. Olga Cilia (Reykjavík suður): 4,32%
  9. Þórólfur Júlían Dagsson (Suður): 4,27%
  10. Eiríkur Þór Theódórsson (Norðvestur): 3,63%
  11. Sara Elísa Þórðardóttir (Suðvestur): 3,39%
  12. Gunnar Ómarsson (Norðaustur): 3,33%

Samfylkingin (S)

  1. Oddný G. Harðardóttir (Suður): 6,38%
  2. Guðjón S. Brjánsson (Norðvestur): 6,29%
  3. Össur Skarphéðinsson (Reykjavík suður): 5,58%
  4. Sigríður Ingibjörg Ingadóttir (Reykjavík norður): 5,21%
  5. Árni Páll Árnason (Suðvestur): 4,75%
  6. Erla Björg Guðmundsdóttir (Norðaustur): 4,0%
  7. Ólafur Þór Ólafsson (Suður): 3,19%
  8. Inga B. Bjarnadóttir (Norðvestur): 3,14%
  9. Eva H. Baldursdóttir (Reykjavík suður): 2,79%
  10. Hildur Þórisdóttir (Norðaustur): 2,67%
  11. Helgi Hjörvar (Reykjavík norður): 2,6%
  12. Margrét Gauja Magnúsdóttir (Suðvestur): 2,38%

Vinstrihreyfingin - grænt framboð (V)

  1. Bjarni Jónsson (Norðvestur): 9,05%
  2. Andrés Ingi Jónsson (Reykjavík norður): 6,97%
  3. Björn Valur Gíslason (Norðaustur): 6,66%
  4. Dagný Rósa Úlfarsdóttir (Norðvestur): 6,03%
  5. Ólafur Þór Gunnarsson (Suðvestur): 5,98%
  6. Hildur Knútsdóttir (Reykjavík suður): 5,88%
  7. Iðunn Garðarsdóttir (Reykjavík norður): 5,23%
  8. Heiða Guðný Ásgeirsdóttir (Suður): 5,09%
  9. Ingibjörg Þórðardóttir (Norðaustur): 5,0%
  10. Gísli Garðarsson (Reykjavík suður): 4,41%
  11. Una Hildardóttir (Suðvestur): 3,99%
  12. Daníel Arnarsson (Suður): 3,39%

Lista af þessu tagi má nefna úthlutunarskrá.

Sætunum útdeilt

Nú má loks útdeila jöfnunarsætunum. Þetta er gert þannig:

Litið er á landstölulistann. Fyrir þann flokk, sem næstur er í röðinni á honum, er fundinn efsti maður á úthlutunarlistanum sem hvorki (a) hefur þegar verið úthlutað sæti (b) var í framboði í kjördæmi, þar sem þegar er búið að úthluta öllum tiltækum jöfnunarsætum. Þetta er endurtekið þar til búið er að útdeila öllum níu jöfnunarsætunum.

Þegar þessari reglu er beitt á fyrirliggjandi niðurstöður þingkosninganna 2016 fæst eftirfarandi listi yfir uppbótarþingmenn:

  1. Oddný G. Harðardóttir (S, Suður)
  2. Nichole Leigh Mosty (A, Reykjavík suður)
  3. Benedikt Jóhannesson (C, Norðaustur)
  4. Guðjón S. Brjánsson (S, Norðvestur)
  5. Theodóra S. Þorsteinsdóttir (A, Suðvestur)
  6. Jón Steindór Valdimarsson (C, Suðvestur)
  7. Andrés Ingi Jónsson (V, Reykjavík norður)
  8. Pawel Bartoszek (C, Reykjavík suður)
  9. Halldóra Mogensen (P, Reykjavík norður)

Til nánari upplýsingar skal vísað til kosningalaganna, XVI. kafla (og sér í lagi 108. greinar), en þau má m.a. finna hér.

Skoðanakannanir

[ Nánar | Skoða þróun | Allar kannanir í CSV-skrá ]