Um skiptingu jöfnunarsæta

Með úthlutun jöfnunarsæta er leitast við að þingmannafjöldi flokkanna sé í sem bestu samræmi við prósentutölu þeirra á landsvísu í kosningunum. Hverjir fá jöfnunarsætin og í hvaða röð þeim er útdeilt (og þar með í hvaða kjördæmum hver flokkur fær jöfnunarsæti) fer eftir atkvæðatölu á landsvísu og fjölda kjördæmakjörinna þingmanna hvers flokks. Hér munu reglurnar varðandi þetta skýrðar og sýnt hvernig þeim er beitt miðað við fyrirliggjandi tölur um úrslit kosninganna 2017.

Fjöldi sæta í hverju kjördæmi

Í Norðvestur-, Norðaustur- og Suðurkjördæmi er eitt jöfnunarsæti á hvert kjördæmi, en í Suðvesturkjördæmi, Reykjavík norður og Reykjavík suður eru tvö jöfnunarsæti í hverju kjördæmi.

Landstölulisti

Ef flokkur hefur hlotið minna en 5% atkvæða kemur hann ekki til greina við úthlutun jöfnunarsæta. Fyrir aðra flokka er tekinn saman listi yfir svokallaðar landstölur flokksins. Fyrsta talan á þeim lista er heildaratkvæðafjöldi flokksins á landsvísu deilt með fjölda kjördæmissæta hans að viðbættum einum; önnur talan er atkvæðafjöldinn deilt með kjördæmissætum að viðbættum tveimur, o.s.frv.

Þá eru landstölur flokkanna bornar saman. Sá flokkur sem er með hæsta landstölu fær fyrsta jöfnunarsætið, sá sem er með næsthæstu töluna annað jöfnunarsætið og svo koll af kolli. Í þessum þingkosningum lítur heildarlistinn yfir níu hæstu landstölurnar svona út:

  1. Píratar (P): 4.512,8
  2. Flokkur fólksins (F): 4.500,7
  3. Píratar (P): 3.610,2
  4. Miðflokkurinn (M): 3.555,8
  5. Samfylkingin (S): 3.378,9
  6. Flokkur fólksins (F): 3.375,5
  7. Viðreisn (C): 3.280,5
  8. Miðflokkurinn (M): 3.047,9
  9. Píratar (P): 3.008,5

Hæstu menn flokkanna: úthlutunarskrá

Landstölulistinn ákvarðar hvaða flokkar fá jöfnunarsæti og í hvaða röð það gerist. En í hvaða kjördæmi er hverju jöfnunarsæti flokksins úthlutað? Hér kemur inn í söguna listi yfir þá tvo menn í hverju kjördæmi hjá hverjum flokki, sem voru næst því að komast inn við úthlutun kjördæmasæta. Hver þeirra hefur ákveðinn atkvæðafjölda frá þeim útreikningi; nú er fundið hlutfall hans af heildarfjölda atkvæða í viðkomandi kjördæmi; og þeir sem eru með hæstu hlutföllin eru settir efst á listann. Fyrir þá flokka sem eru með yfir 5% í kosningunum 2017 lítur þessi listi svona út:

Viðreisn (C)

  1. Jón Steindór Valdimarsson (Suðvestur): 4,73%
  2. Pawel Bartoszek (Reykjavík suður): 4,26%
  3. Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir (Reykjavík norður): 4,2%
  4. Sigríður María Egilsdóttir (Suðvestur): 3,16%
  5. Jóna Sólveig Elínardóttir (Suður): 3,11%
  6. Dóra Sif Tynes (Reykjavík suður): 2,84%
  7. Páll Rafnar Þorsteinsson (Reykjavík norður): 2,8%
  8. Gylfi Ólafsson (Norðvestur): 2,45%
  9. Benedikt Jóhannesson (Norðaustur): 2,1%
  10. Arnar Páll Guðmundsson (Suður): 1,55%
  11. Lee Ann Maginnis (Norðvestur): 1,23%
  12. Hildur Betty Kristjánsdóttir (Norðaustur): 1,05%

Framsóknarflokkur (B)

  1. Ásgerður Kristín Gylfadóttir (Suður): 6,22%
  2. Stefán Vagn Stefánsson (Norðvestur): 6,14%
  3. Lárus Sigurður Lárusson (Reykjavík norður): 5,3%
  4. Þórarinn Ingi Pétursson (Norðaustur): 4,78%
  5. Jóhann Friðrik Friðriksson (Suður): 4,66%
  6. Lilja Rannveig Sigurgeirsdóttir (Norðvestur): 4,6%
  7. Alex Björn Bulow Stefánsson (Reykjavík suður): 4,06%
  8. Kristbjörg Þórisdóttir (Suðvestur): 3,97%
  9. Hjálmar Bogi Hafliðason (Norðaustur): 3,59%
  10. Birgir Örn Guðjónsson (Reykjavík suður): 2,7%
  11. Kjartan Þór Ragnarsson (Reykjavík norður): 2,65%
  12. Linda Hrönn Þórisdóttir (Suðvestur): 2,65%

Sjálfstæðisflokkur (D)

  1. Teitur Björn Einarsson (Norðvestur): 8,18%
  2. Hildur Sverrisdóttir (Reykjavík suður): 7,6%
  3. Valgerður Gunnarsdóttir (Norðaustur): 6,76%
  4. Unnur Brá Konráðsdóttir (Suður): 6,29%
  5. Vilhjálmur Bjarnason (Suðvestur): 6,18%
  6. Hafdís Gunnarsdóttir (Norðvestur): 6,13%
  7. Bessí Jóhannsdóttir (Reykjavík suður): 5,7%
  8. Albert Guðmundsson (Reykjavík norður): 5,65%
  9. Karen Elísabet Halldórsdóttir (Suðvestur): 5,15%
  10. Arnbjörg Sveinsdóttir (Norðaustur): 5,07%
  11. Kristín Traustadóttir (Suður): 5,03%
  12. Herdís Anna Þorvaldsdóttir (Reykjavík norður): 4,52%

Flokkur fólksins (F)

  1. Ólafur Ísleifsson (Reykjavík norður): 7,1%
  2. Guðmundur Ingi Kristinsson (Suðvestur): 6,49%
  3. Magnús Þór Hafsteinsson (Norðvestur): 5,28%
  4. Heiða Rós Hauksdóttir (Suður): 4,47%
  5. Halldór Gunnarsson (Norðaustur): 4,26%
  6. Guðmundur Sævar Sævarsson (Reykjavík suður): 4,08%
  7. Kolbrún Baldursdóttir (Reykjavík norður): 3,55%
  8. Jónína Björk Óskarsdóttir (Suðvestur): 3,24%
  9. Guðmundur Borgþórsson (Suður): 2,98%
  10. Linda Mjöll Gunnarsdóttir (Reykjavík suður): 2,72%
  11. Hjördís Heiða Ásmundsdóttir (Norðvestur): 2,64%
  12. Pétur Einarsson (Norðaustur): 2,13%

Miðflokkurinn (M)

  1. Þorsteinn Sæmundsson (Reykjavík suður): 7,56%
  2. Elvar Eyvindsson (Suður): 7,13%
  3. Sigurður Páll Jónsson (Norðvestur): 7,12%
  4. Guðfinna Jóhanna Guðmundsdóttir (Reykjavík norður): 6,99%
  5. Þorgrímur Sigmundsson (Norðaustur): 6,2%
  6. Sólveig Guðjónsdóttir (Suður): 4,75%
  7. Jón Þór Þorvaldsson (Norðvestur): 4,75%
  8. Una María Óskarsdóttir (Suðvestur): 4,74%
  9. Karl Liljendal Hólmgeirsson (Norðaustur): 4,65%
  10. Valgerður Sveinsdóttir (Reykjavík suður): 3,78%
  11. Guðlaugur G. Sverrisson (Reykjavík norður): 3,5%
  12. Kolfinna Jóhannesdóttir (Suðvestur): 3,16%

Píratar (P)

  1. Smári McCarthy (Suður): 7,08%
  2. Halldóra Mogensen (Reykjavík norður): 6,81%
  3. Eva Pandora Baldursdóttir (Norðvestur): 6,78%
  4. Björn Leví Gunnarsson (Reykjavík suður): 5,71%
  5. Einar Aðalsteinn Brynjólfsson (Norðaustur): 5,49%
  6. Gunnar Hrafn Jónsson (Reykjavík norður): 4,54%
  7. Oktavía Hrund Jónsdóttir (Suðvestur): 4,16%
  8. Olga Margrét Cilia (Reykjavík suður): 3,8%
  9. Álfheiður Eymarsdóttir (Suður): 3,54%
  10. Gunnar I. Guðmundsson (Norðvestur): 3,39%
  11. Dóra Björt Guðjónsdóttir (Suðvestur): 2,78%
  12. Guðrún Ágústa Þórdísardóttir (Norðaustur): 2,74%

Samfylkingin (S)

  1. Albertína Friðbjörg Elíasdóttir (Norðaustur): 6,94%
  2. Jóhanna Vigdís Guðmundsdóttir (Reykjavík suður): 6,52%
  3. Páll Valur Björnsson (Reykjavík norður): 6,38%
  4. Margrét Tryggvadóttir (Suðvestur): 6,07%
  5. Arna Lára Jónsdóttir (Norðvestur): 4,87%
  6. Njörður Sigurðsson (Suður): 4,79%
  7. María Hjálmarsdóttir (Norðaustur): 4,62%
  8. Einar Kárason (Reykjavík suður): 4,35%
  9. Eva H. Baldursdóttir (Reykjavík norður): 4,25%
  10. Adda María Jóhannsdóttir (Suðvestur): 4,05%
  11. Jónína Björg Magnúsdóttir (Norðvestur): 3,25%
  12. Arna Ír Gunnarsdóttir (Suður): 3,2%

Vinstrihreyfingin - grænt framboð (V)

  1. Bjarni Jónsson (Norðvestur): 8,89%
  2. Ingibjörg Þórðardóttir (Norðaustur): 6,63%
  3. Orri Páll Jóhannsson (Reykjavík suður): 6,3%
  4. Rúnar Gíslason (Norðvestur): 5,93%
  5. Heiða Guðný Ásgeirsdóttir (Suður): 5,92%
  6. Halla Gunnarsdóttir (Reykjavík norður): 5,38%
  7. Edward H. Huijbens (Norðaustur): 4,98%
  8. Eydís Blöndal (Reykjavík suður): 4,72%
  9. Una Hildardóttir (Suðvestur): 4,54%
  10. Álfheiður Ingadóttir (Reykjavík norður): 4,31%
  11. Daníel E. Arnarsson (Suður): 3,95%
  12. Fjölnir Sæmundsson (Suðvestur): 3,4%

Lista af þessu tagi má nefna úthlutunarskrá.

Sætunum útdeilt

Nú má loks útdeila jöfnunarsætunum. Þetta er gert þannig:

Litið er á landstölulistann. Fyrir þann flokk, sem næstur er í röðinni á honum, er fundinn efsti maður á úthlutunarlistanum sem hvorki (a) hefur þegar verið úthlutað sæti (b) var í framboði í kjördæmi, þar sem þegar er búið að úthluta öllum tiltækum jöfnunarsætum. Þetta er endurtekið þar til búið er að útdeila öllum níu jöfnunarsætunum.

Þegar þessari reglu er beitt á fyrirliggjandi niðurstöður þingkosninganna 2017 fæst eftirfarandi listi yfir uppbótarþingmenn:

  1. Smári McCarthy (P, Suður)
  2. Ólafur Ísleifsson (F, Reykjavík norður)
  3. Halldóra Mogensen (P, Reykjavík norður)
  4. Þorsteinn Sæmundsson (M, Reykjavík suður)
  5. Albertína Friðbjörg Elíasdóttir (S, Norðaustur)
  6. Guðmundur Ingi Kristinsson (F, Suðvestur)
  7. Jón Steindór Valdimarsson (C, Suðvestur)
  8. Sigurður Páll Jónsson (M, Norðvestur)
  9. Björn Leví Gunnarsson (P, Reykjavík suður)

Til nánari upplýsingar skal vísað til kosningalaganna, XVI. kafla (og sér í lagi 108. greinar), en þau má m.a. finna hér.

Skoðanakannanir

[ Nánar | Allar kannanir í CSV-skrá ]