Innlent | mbl | 7.5.2009 | 16:41

Milljarður skorinn af bændum næstu ár

Þorkell Þorkelsson

Sauðfjár- og kúabændur taka á sig allt að einn milljarð króna í skerðingar á næstu fjórum til sex árum, samkvæmt samkomulagi við ríkisvaldið. Atkvæði verða greidd meðal bænda í lok mánaðarins. Garðyrkjubændur standa utan við samkomulagið. Þeir vilja að hækkun raforkuverðs frá 1. febrúar verði tekin aftur.

Forysta Bændasamtaka Íslands og Steingrímur J. Sigfússon, sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra og fjármálaráðherra, skrifuðu 18. apríl sl. undir samkomulag um breytingar á starfsskilyrðum sauðfjárræktar og mjólkurframleiðslu. Gildandi búvörusamningar verða framlengdir um tvö ár, samningur við sauðfjárbændur til loka árs 2015 og samningur við kúabændur til loka árs 2014. Samkomulagið hefur í för með sér umtalsverðar skerðingar á framlögum ríkisins til búgreinanna, um eða yfir 200 milljónir króna í hvorri grein á ári næstu þrjú til fjögur ár.

Garðyrkjubændur sögðu nei

Garðyrkjubændur treystu sér ekki til að skrifa undir samkomulagið vegna fjórðungs hækkunar á rafmagni 1. febrúar sl. sem Einar K. Guðfinnsson, fyrrverandi landbúnaðarráðherra ákvað. Garðyrkjubændur vilja að fallið verði frá hækkuninni og eiga þeir nú í viðræðum við ríkið vegna þess. Samkvæmt heimildum mbl.is verða ákvæði um stuðning í einhverju formi til handa garðyrkjubændum í sáttmála ríkisstjórna Samfylkingar og VG.

Fáir góðir kostir í stöðunni

Hátt í tuttugu kynningarfundir um breytingar á gildandi búvörusamningum um starfsskilyrði sauðfjárræktar og mjólkurframleiðslu hafa verið haldnir að undanförnu. Forysta bænda fór til fundanna og mælti með breytingunum, taldi samkomulagið við ríkið það besta sem hægt væri að ná í stöðunni.

„Það er auðvitað afskaplega erfitt að segja hvað þetta þýðir á samningstímanum, því það er svo háð verðbólgunni. Ef hún fer af stað þá þýðir það umtalsverða skerðingu á hvert bú. Vitaskuld gerum við svona samning í trausti þess að stöðugleiki náist,“ segir Erna Bjarnadóttir, sviðsstjóri félagssviðs Bændasamtaka Íslands.

Ef verðbólgan á þessu ári verður 10% þá verður skerðingin hátt í 200 milljónir króna hjá sauðfjárbændum og rúmar 200 milljónir hjá mjólkurframleiðendum. Mjólkurframleiðendur eru um 700 og sauðfjárbændur um 1500.

Árleg framlög ríkisins til mjólkurframleiðslu

2009: Framlag ríkis lækkar úr 5.634 milljónum í 5.425 milljónir
2010: Framlag ríkis hækkar um 2% frá 2009 og verður 5.534 miljónir
2011: Framlag hækkar um 2% frá 2010. Auk þess bætist við helmingur þess sem upp á vantar frá gildandi búvörusamningi. Hækkun frá 2010 skal þó ekki verða meiri en 5%
2012: Að hámarki 5% hækkun frá árinu 2011

Þá framlengist samningur um mjólkurframleiðsluna til 31. desember 2014 eða um 28 mánuði. Núgildandi samningur gildir til 31. ágúst 2012. Framlög ríkisins árin 2013 og 2014 verða samkvæmt núverandi samningi en skerðast um 1% hvort ár, að teknu tilliti til breytinga í samræmi við neysluvísitölu. Í heildina gæti samningurinn þýtt um eða yfir 700 milljóna skerðingu fyrir kúabændur, miðað við eldri samning.

Árleg framlög ríkisins til sauðfjárræktar

2009: Framlag ríkis lækkar úr 4.137 milljónum í 4.021 milljón
2010: Framlag ríkis hækkar um 2% frá 2009 og verður 4.101 miljón
2011: Framlag hækkar um 2% frá 2010. Auk þess bætist við helmingur þess sem upp á vantar frá gildandi búvörusamningi. Hækkun frá 2010 skal þó ekki verða meiri en 5%
2012: Að hámarki 5% hækkun frá árinu 2011
2013: Óskertar greiðslur m.v. gildandi samning

Þá framlengist samningur um sauðfjárræktina til 31. desember 2015 eða um 2 ár. Núgildandi samningur gildir til 31. desember 2013. Framlög ríkisins árin 2014 og 2015 verða samkvæmt núverandi samningi en skerðast um 1% hvort ár, að teknu tilliti til breytinga í samræmi við neysluvísitölu. Í heildina gæti samningurinn þýtt um eða yfir 500 milljóna skerðingu fyrir sauðfjárbændur, miðað við eldri samning.

Samkvæmt samkomulagi ríkis og bænda er stefnt að því að verðlagsárið verði almanaksárið. Næsta verðlagsár, sem hefst 1. september 2009 verður því 16 mánuðir eða frá 1. september 2009 til 31. desember 2010.

Atkvæði talin 2. júní

Eins og áður segir standa garðyrkjubændur utan við samkomulag um breytingar á búvörusamningum.

Verið er að útbúa kjörskrár fyrir sauðfjár- og kúabændur og lýkur því verki í byrjun næstu viku. Þá verða kjörseðlar sendir bændum en atkvæðagreiðsla hefst 15. maí. Greidd verða atkvæði í póstkosningu og lýkur atkvæðagreiðslu 29. maí. Atkvæði verða talin þriðjudaginn 2. júní. Þá kemur í ljós hver afdrif samkomulags ríkisins og forystu bænda vegna sauðfjárræktar og mjólkurframleiðslu verða.

mbl.is/Árni Torfason

Innlent »

Lét dólgslega og stökk í sjóinn

08:21 Karlmaður á þrítugsaldri gisti fangageymslur lögreglunnar á Akureyri í nótt, eftir að hafa látið dólgslega í miðbæ bæjarins og lagst að því búnu til sunds í sjónum. Maðurinn var afar ölvaður að sögn lögreglu. Meira

Velta á fasteignamarkaði frá janúar til febrúar í ár var 46,335 milljarðar kr. en var ...

Lántakendur varaðir við

05:30 Grípi Seðlabankinn til þess ráðs að hækka vexti frekar gæti það haft veruleg áhrif á mánaðarlega greiðslubyrði af óverðtryggðum fasteignalánum. Meira

Meiri útgjöld í hreinsun á veggjakroti

07:43 Reykjavíkurborg hyggst auka útgjöld til hreinsunar á veggjakroti á þessu ári. Undanfarin ár hefur hreinsun að mestu verið innan miðborgarinnar en úthverfin hafa setið á hakanum. Meira

Flugfarþegi lak plötu á netið

05:30 Áttunda og nýjasta plata Sigur Rósar, Valtari , kom út í gær en hún er fyrsta breiðskífa sveitarinnar frá því Með suð í eyrum við spilum endalaust kom út fyrir fjórum árum. Meira

Störfum í bönkum fækkað um 2.000

Friðbert Traustason. Formaður Sambands íslenskra bankamanna .

05:30 Störfum hjá fjármálafyrirtækjum hefur fækkað um 2.000 frá því vorið 2008. Útibúum bankanna hefur fækkað um helming á sama tíma. „Þetta hefur verið hreint hörmungarástand,“ segir Friðbert Traustason, formaður Samtaka starfsmanna fjármálafyrirtækja. Meira

Athugasemdir við Rússa

Rússnesk skip umskipa afla í Hafnarfjarðarhöfn eftir veiðar á Reykjaneshrygg.

05:30 Íslensk stjórnvöld hafa komið alvarlegum athugasemdum á framfæri við sendiherra Rússlands á Íslandi vegna karfaveiða Rússa á Reykjaneshrygg. Meira

Kostnaður við komu 4 milljónir

Wen Jiabao og Jóhanna Sigurðardóttir á Geysi

05:30 Ekki hefur verið sótt um aukafjárveitingu vegna kostnaðar lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu við heimsókn kínverska forsætisráðherrans Wens Jiabaos. Meira

Maíhiti gæti orðið yfir meðallagi

Með batnandi veðri gefst færi til útileikja.

05:30 Vel lítur út með veður víðast hvar á landinu um hvítasunnuhelgina. Reyndar má búast við að rigni á Vestfjörðum í dag, en svo stytti upp og víða verði sólríkt. Hitastig hefur stigið verulega síðustu daga og í dag er búist við að hiti klifri yfir 20 stig á norðaustanverðu landinu. Meira

Léttskýjað á Norðaustur- og Austurlandi

04:53 Sunnan- og suðvestanátt verður á landinu í dag, yfirleitt 5-15 m/s, hvassast norðan- og vestanlands. Rigning við Breiðafjörð og á Vestfjörðum, léttskýjað á Norðaustur- og Austurlandi, en skýjað og súld með köflum syðra. Meira

Brotist inn meðan íbúar skruppu frá

Í gær, 21:09 Tilkynnt var um innbrot í heimahús í Grafarvogi klukkan sjö í kvöld og söknuðu húsráðendur sjónvarps og ýmissa raftækja. Þeir brugðu sér af bæ í rúma klukkustund og þegar þeir komu heim var búið að brjóta rúðu og komust þjófarnir þannig inn. Meira

Segir stuðning við Kanadadollar

Í gær, 22:15 „Þetta er rætt í alvöru á Íslandi. Efnahagsráðherrann fór til Kanada fyrir sex vikum og fundaði með kanadíska seðlabankanum og með þingmönnum og að ég tel fjármálaráðuneytinu líka. Hann kom síðan aftur til Íslands og sagði opinberlega að þetta væri möguleiki sem væri ekki hægt að útiloka.“ Meira

Stefnan áframhaldandi lágt gengi

Í gær, 20:11 „Það er alveg ljóst mál að þetta kosningaplagg ríkisstjórnarinnar sem kallað hefur verið framkvæmdaáætlun er byggð á þeirri forsendu að gengi íslensku krónunnar haldist álíka veikt og það er í dag,“ segir Einar Kr. Guðfinnsson, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, í samtali við mbl.is. Meira

Meintar falsanir til lögreglunnar

Í gær, 19:39 Tekin var ákvörðun um það í dag af yfirkjörstjórnum í Reykjavík að vísa meintum fölsunum á undirskriftum á meðmælendalistum Ástþórs Magnússonar, forsetaframbjóðanda, til lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu. Meira

Gæsluvarðhaldið staðfest

Í gær, 18:29 Hæstiréttur hefur staðfest gæsluvarðhaldsúrskurð yfir tveimur karlmönnum sem grunaðir eru um að hafa valdið dauða samfanga síns í fangelsinu á Litla-Hrauni fyrir rúmri viku. Héraðsdómur hafði áður úrskurðað mennina í gæsluvarðhald til 13. júní. Meira

Húsbíll fauk af vegi

Í gær, 18:09 Húsbíll fauk í Fljótum, skammt frá Ketilási um hádegisbilið í dag. Tvennt var í bílnum og voru þau flutt á heilsugæsluna á Siglufirði til aðhlynningar. Meira

Tryggja að allir komist heilir heim

Í gær, 18:59 Haldið verður úti auknu umferðareftirliti í sumar á Vesturlandsvegi, Suðurlandsvegi og Reykjanesbraut af hálfu lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu í samvinnu við embætti ríkislögreglustjóra. Meira

Fundur Háskólalestarinnar fellur niður

Í gær, 18:22 Fram kemur í tilkynningu frá Háskólalestinni að fyrirlestur um forsetaframboðið sem fara átti fram á Ísafirði í kvöld klukkan 20:00 falli niður vegna þess að öllu flugi frá Reykjavíkur til Ísafjarðar í dag hafi verið aflýst. Meira

Ólafur mælist með mest fylgi

Ólafur Ragnar Grímsson, forseti Íslands.

Í gær, 18:09 Mikill viðsnúningur hefur orðið í fylgi við forsetaframbjóðendurna Ólaf Ragnar Grímsson og Þóru Arnórsdóttur ef marka niðurstöður nýrrar skoðanakönnunar Capacent Gallup sem greint var frá í fréttum Ríkisútvarpsins. Meira