Tölvugerð mynd af miðaldakirkjunni við hlið Skálholtskirkju. kirkjan.is

Hugmyndir um endurreisn miðaldadómkirkju í Skálholti voru kynntar á kirkjuþingi í dag. Guðjón Arngrímsson, upplýsingafulltrúi Icelandair, kynnti hugmyndir um að aðilar í ferðaþjónustu og þjóðkirkjan tækju höndum saman um uppbyggingu menningartengdrar ferðaþjónustu í Skálholti með því að endurreisa þar miðaldadómkirkjuna og reka hana sem sjálfbært menningar- og sýningarhús. Áður hefur verkefnið verið kynnt kirkjuráði, segir á vef kirkjunnar.

Guðjón segir á kirkjan.is að þetta væri áhugaverð nýjung í íslenskri ferðaþjónustu. Miðaldadómkirkjan í Skálholti sé einstæð í evrópskri byggingarsögu og hafi á sínum tíma stærsta timburkirkja Norðurlanda. Kirkjuþing, sem nú er haldið í Grensáskirkju, mun fjalla um málið.

Í greinargerð með verkefninu segir m.a. að Skálholt hafi um sjö aldir verið höfuðstaður Íslands og á miðöldum reist stór dómkirkja úr timbri, sem og á Hólum. Stóðu þær að meðaltali í um 100 ár, en voru þá endurbyggðar, m.a. vegna fúa, foks eða bruna.

„Við fornleifarannsóknir Kristjáns Eldjárns og fleiri í Skálholti 1954-1958 fannst grunnur hinna stærstu þessara kirkja, (Ögmundarkirkju 1527-1567 / Gíslakirkju 1567-1673) og í framhaldinu vann Hörður Ágústsson, listmálari og fræðimaður, frekari rannsóknir á gerð þeirra og útliti. Teikningar að þeim hafa legið fyrir lengi og í Þjóðminjasafni er stórt líkan að miðaldakirkjunni sem um ræðir. Hún var tæplega 50 metra löng, 12 metra breið og 14 metra há á efst í mæni. Þetta voru mestu mannvirki á Íslandi frá upphafi Íslandsbyggðar og fram á 19. öld, eða í um þúsund ár," segir í greinargerðinni.

Þar segir einnig að miðaldakirkjur hafi verið eitt helsta aðdráttarafl ferðamanna í Evrópu og aðstandendur verkefnisins telja að endurreist miðaldadómkirkja í Skálholti muni vekja mikla athygli og gefa færi á að draga fram merka þætti í sögu þjóðarinnar og Skálholtsstaðar. Sömuleiðis myndi byggingin hafa aðdráttarafl vegna mikillar byggingarsögulegrar sérstöðu.

Hugmyndin er að reka safna- og sýningatengda starfsemi í byggingunni og leita samstarfs við fræði- og listamenn um skreytingu hússins, innihald og dagskrá í því. Aðgangseyrir yrði sambærilegur við önnur söfn og sýningar á landinu. Hún yrði staðsett í Skálholti þar sem vegleiki hennar nyti sín án þess að skyggja á reisn núverandi bygginga á staðnum, eins og segir í greinargerðinni.

Unnið hefur verið að undirbúningi verkefnisins undanfarið ár í samstarfi aðila og þá verið litið til byggingaframkvæmdarinnar sjálfrar, kostnaðar, rekstrarmöguleika, staðsetningar og margs fleira. Að undirbúningnum vinna meðal annars Skálholtsstaður, VSÓ Ráðgjöf og Icelandair Group.

Tölvugerð mynd af miðaldakirkjunni. kirkjan.is