Túrismi á hverfanda hveli

Ferðamaður við Þingvelli.
Ferðamaður við Þingvelli. mbl.is/Sigurður Bogi Sævarsson

„Ísland er að hverfa. Sérstaða þess er að falla. Það er að verða útjaskað og það er verið að taka ævintýrin af okkur og gestum okkar,“ segir Ólafur B. Schram, fjallaleiðsögumaður og ferðaþjónustubóndi til 20 ára, en hann hefur miklar áhyggjur af stöðugri og mikilli fjölgun ferðamanna og stefnuleysi þegar kemur að ágangi á íslenskar náttúruperlur.

„Á Íslandi lætur maður ganga yfir sig harða vetur og rigningasumur af því að Ísland er svo sérstakt að því leyti að það er hægt að fara út í náttúruna og njóta hennar,“ segir Ólafur. „En nú er þetta orðið þannig að það eru komnar biðraðir til þess að sjá yfir Þingvelli; biðraðir á Hakinu, biðraðir við Strokk, biðraðir við Seljalandsfoss. Og fyrsta spurningin sem kemur í kollinn á mér og ég vil svara er: Hver er söluvaran? Erum við að selja land þar sem maður getur lent í ævintýrum og í óvissu eða erum við að selja mini-Þýskaland, þar sem eru beinar brautir og allt brúað og malbikað? Hvar er það sem þessir menn sem stjórna þessu bjóða sig fram í að taka ákvarðanir fyrir ferðageirann, hvar sjá þeir fyrir endann á þessu?“ spyr hann.

Ævintýrið að komast á áfangastað og til baka

Ólafur segir daga gömlu bændagistingarinnar liðna, þar sem bændur voru með nokkur herbergi til útleigu og ferðamenn fengu að upplifa lífið og störfin á bænum. Nú keppist þeir við að byggja hótelganga til að anna aukinni eftirspurn og gestirnir fari á mis við íslensku sveitaupplifunina. Hann gagnrýnir þá viðleitni yfirvalda að gera allan aðgang að náttúruperlum landsins auðveldari og segir lítið spennandi að komast á fólksbíl inn í Þórsmörk, svo dæmi séu tekin. „Það er ævintýrið að komast þangað, vera þar og komast út aftur. Það er það ævintýri sem ég vil selja fólki,“ segir Ólafur. „Ég er fullviss um að meginþorri Íslendinga er sama sinnis.“

Þá tekur hann Landmannaleið um Dómadal sem dæmi. „Þegar ég var að keyra þar í nýliðinni viku þá sé ég að það eru komin ræsi á þremur stöðum í Klukkugilsfitjum og ég hugsaði með mér: Bíddu við, af hverju er verið að setja ræsi hér ef ekki á að þurrka alla leiðina inneftir?“ segir hann. „Þarna sá ég allt í einu að þetta ævintýri; við erum hér að fá fólk á sínum eigin jeppum, eða sem leigir jeppa eða menn með jeppa til að fara í ævintýri; allt í einu er þetta bara búið. Þeir leggja varla ræsi til að koma fólki lengra í ófærunni og segja því svo að snúa við.

Þriðja dæmið sem ég get nefnt er Kjölur. Kjölur var ævintýri, farðu bara 10 ár aftur í tímann; þetta var það fyrsta sem fólk sagði frá: Það fór Kjöl. Því þar þurfti að fara yfir Sandá, Stóralæk og Beljanda og eitthvað vesen. Núna áttu á hættu að það sé Yaris að reyna að komast fram úr þér. Fólk er hingað komið til að væflast, til þess að þvælast, til þess að megna, vinna sigra og komast heim og geta sagt frá ævintýrinu.“

Biðu í röð við Seljalandsfoss

Ólafur segir í raun um vörusvik að ræða, þar sem fólk sé ekki að upplifa þá villtu íslensku náttúru sem auglýsingaherferðirnar ganga út á. „Að mínu áliti er hún besta söluvaran,“ segir hann. Hann segir ferðaþjónustuna í dag ganga út á hraðferðir; að sjá allt landið á fimm dögum en bróðurparti þess tíma sé varið í rútum. Víða verði ekki þverfótað fyrir fólki og lenti hann m.a. í því á dögunum að fara með gamla Íslandsvini að Seljalandsfossi, þar sem þeir máttu bíða, stórhissa, í röð til að komast bak við fossinn. „Þau sögðu: Þetta er ekki það Ísland sem við ætluðum að sýna börnunum okkar,“ segir Ólafur.

Verið að eyðileggja söluvöruna með offjölgun ferðamanna

Ólafur segir eina lausnina einfalda; hærra verð, og kallar eftir álögum á flugmiða í stað náttúrupassa. Hann segist hafa átt viðræður við aðra leiðsögumenn, rútubílstjóra og þjóðgarðsverði en enginn þeirra kannist við að hafa verið kallaður til samráðs um stefnumótun í ferðaþjónustunni, sem sé nú óumdeilt stærsta atvinnugrein Íslendinga. „Þetta er fólkið sem fer út á mörkina og vinnur við þessar aðstæður en kemur ekki nálægt þessari óstjórn,“ segir hann. Þá segir hann mikilvægt að hafa í huga að stórir hagsmunaaðilar hafi mikið að segja um hvaða leiðir eru farnar. „Þar ríkir peningalegt lýðræði.“

Hann segir að Íslendingar ættu að viðhalda eftirspurninni eftir landinu með því að fullnægja henni ekki. „Við verðum bara að fara að líta á íslenska náttúru eins og fiskistofnana. Það má ekki bara ganga endalaust á þetta og eftirspurnin á ekkert að ráða þessu endilega,“ segir Ólafur. „Hvað gera ekki flugfélögin? Fáir miðar á lágu verði og þegar sætin eru orðin fá eftir getur maður keypt þau á þreföldu verði.“

Hann segir að verið sé að eyðileggja söluvöruna með offjölgun. „Það er einhvers staðar lína á hverjum stað á landinu þar sem fólkið – ég tala nú ekki um jörðina, heldur fólkið – þolir ekki meiri ágang. Við þurfum líka að tala um þolmörk fólksins, ekki bara grassvarðarins. Það fer svolítið kikkið úr þessu þegar það er of margt fólk og hættan er sú að kynningin verði óaðlaðandi.“

Ólafur B. Schram, fjallaleiðsögumaður og ferðaþjónustubóndi.
Ólafur B. Schram, fjallaleiðsögumaður og ferðaþjónustubóndi.
Ferðamenn við Seljalandsfoss.
Ferðamenn við Seljalandsfoss. Rax / Ragnar Axelsson

Innlent »

Umferðaröryggi verði sett í forgang

07:57 Á annað hundrað manns mætti á íbúafund í Stapa í Hljómahöllinni í gærkvöldi þar sem tvöföldun Reykjanesbrautar var til umræðu og hátt í þúsund manns horfði á beint streymi Víkurfrétta frá fundinum. Meira »

Spáð hvassviðri eða stormi í kvöld

07:41 Suðvestanstormurinn sem geisaði á landinu í gærkvöldi og í nótt er nú í rénun. Vind mun þó ekki ná að lægja almennilega í dag. Suðvestan 15-23 m/s verður í fyrstu og dálitlar skúrir eða él, en dregur úr vindi með morgninum. Strax síðdegis bætir hins vegar í vind á ný. Meira »

Grásleppuveiðar fara hægt af stað

07:37 Rúmlega 60 hafa virkjað leyfi til grásleppuveiða en fjórða degi veiðanna lauk í gær. Örn Pálsson, framkvæmdastjóri Landssambands smábátaeigenda, segir veiðarnar fara hægar af stað þessa vertíð en undanfarin ár. Meira »

Fjórir bílar fastir á Öxnadalsheiði

06:51 Fjórir bílar voru fastir á Öxnadalsheiðinni í nótt og þurfti aðstoð björgunarsveita í Eyjafirði við að koma þeim niður.  Meira »

Forðaði árekstri er bíll kom á móti umferð

06:14 Umferðaróhapp varð á Höfðabakka þegar að maður missti stjórn á bifreið sinni og ók á vegrið. Bíllinn fór síðan yfir á rangan vegarhelming, á móti umferð, og stöðvast á vegriði þar. Meira »

Vafasamar aðferðir K2 Intelligence

05:30 Á nýliðnu ári var upplýst frammi fyrir breskum dómstólum að rannsóknarfyrirtækið K2 Intelligence hefði ráðið njósnara til starfa til að fylgjast með og safna viðkvæmum gögnum um baráttufólk gegn notkun efnisins asbests sem vitað er að sé krabbameinsvaldandi. Meira »

Fá endurgreitt eftir 13 ára gjaldskrá

05:30 Miðað er við 13 ára gamla gjaldskrá við útreikning endurgreiðslu tannlæknakostnaðar eldri borgara og því fá þeir í raun um helmingi lægri endurgreiðslu en reglugerð kveður á um. Meira »

Fjárfest fyrir milljarða

05:30 Fjárfestar hafa að undanförnu keypt lóðir og fasteignir á svonefndum Héðinsreit í Reykjavík fyrir milljarða króna.   Meira »

Bankaráðið setti ofan í við Má

05:30 Á fundi bankaráðs Seðlabanka Íslands, sem haldinn var 10. mars í fyrra, var samþykkt bókun þar sem ráðið setti ofan í við Má Guðmundsson seðlabankastjóra vegna framgöngu hans í fjölmiðlum í tengslum við málarekstur bankans gegn Samherja hf. Meira »

50 stöðvar hafa framleiðsluleyfi

05:30 Um 50 fiskeldisfyrirtæki hafa rekstrarleyfi hjá Matvælastofnun til framleiðslu á rúmlega 50 þúsund tonnum af fiski á ári. Fyrirtækin nýta ekki leyfin nema að hluta því heildarframleiðslan var um 15 þúsund tonn á síðasta ári. Meira »

Miklar breytingar í hafinu

05:30 Breytingar í hafrænu umhverfi Norður-Atlantshafs hafa haft mikil áhrif á lífríkið í og við sjóinn. Þessar breytingar voru ræddar á alþjóðlegum þverfaglegum vinnufundi sem haldinn var í gær og í fyrradag í Öskju Háskóla Íslands. Meira »

Klíníkin ekki komin með leyfi

05:30 Ekki er búið að skrifa undir leyfi til Klíníkurinnar um sjúkrahúsrekstur og er það ekki á dagskrá heilbrigðisráðherra að greiða fyrir þeirri starfsemi Klíníkurinnar að því er fram kom í óundirbúnum fyrirspurnatíma á Alþingi í gær. Meira »

Hálka og stórhríð á Hellisheiði

00:12 Hálka og stórhríð er á Hellisheiði en hálkublettir í Þrengslum. Hálkublettir og éljagangur eru á Reykjanesbraut og mjög víða á Suðurlandi. Meira »

Segist ekki hafa brotið gegn siðareglum

Í gær, 21:30 „Ég vísa þessu alfarið á bug,“ segir Jón Steinar Gunnlaugsson, fyrrverandi hæstaréttardómari, um mat Lögmannafélags Íslands að hann hafi brotið gegn siðareglum lögmanna með tölvupóstsendingum sínum til dómstjóra Héraðsdóms Reykjavíkur. Rúv greindi fyrst frá málinu. Meira »

Nelson lávarður til landsins í júní

Í gær, 20:27 Fyrsta hásiglda skipið, sem hannað var og smíðað með þarfir hreyfihamlaðra í huga, kemur til Reykjavíkurhafnar þann 23. júní næstkomandi. Skipið siglir undir breskum fána og ber nafnið Lord Nelson, eftir hinum fræga aðmírál þeirra Breta. Meira »

Verðlauna einstakt hugrekki til sjós

Í gær, 21:48 Alþjóðasiglingamálastofnunin leitar nú eftir tilnefningum til verðlauna fyrir einstakt hugrekki til sjós. Verðlaunin hafa verið veitt árlega frá árinu 2007 og mega þjóðir eða samtök tilnefna einstakling eða hóp til verðlaunanna. Meira »

Ók utan í vegrið á Elliðaárbrú

Í gær, 20:56 Bifreið var ekið utan í vegrið á Elliðaárbrúnni, á milli Breiðholts og Árbæjar. Fyrst var talið að um tveggja bíla árekstur hafi verið að ræða en það reyndist ekki rétt Meira »

Hundurinn baðaði vankaðan fuglinn

Í gær, 19:50 „Ég sat við tölvuna og hafði opnað út á svalir þegar hundurinn minn, hann Tígull, kom vælandi til mín og hætti ekki fyrr en ég elti hann þangað.“ Þannig hefst frásögn Gunnars Kr. Sigurjónssonar en Tígull var að reyna að benda eiganda sínum á að á svölunum væri lítill fugl. Meira »
Starfsmaður óskast
Önnur störf
Starfsmaður óskast Vegna mikilla v...
Laus störf
Önnur störf
LAUS STÖRF FYRIR RÉTTA EINSTAKLINGA ...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Aðalfundur
Fundir - mannfagnaðir
Aðalfundur Aðalfundur ...