Túrismi á hverfanda hveli

Ferðamaður við Þingvelli.
Ferðamaður við Þingvelli. mbl.is/Sigurður Bogi Sævarsson

„Ísland er að hverfa. Sérstaða þess er að falla. Það er að verða útjaskað og það er verið að taka ævintýrin af okkur og gestum okkar,“ segir Ólafur B. Schram, fjallaleiðsögumaður og ferðaþjónustubóndi til 20 ára, en hann hefur miklar áhyggjur af stöðugri og mikilli fjölgun ferðamanna og stefnuleysi þegar kemur að ágangi á íslenskar náttúruperlur.

„Á Íslandi lætur maður ganga yfir sig harða vetur og rigningasumur af því að Ísland er svo sérstakt að því leyti að það er hægt að fara út í náttúruna og njóta hennar,“ segir Ólafur. „En nú er þetta orðið þannig að það eru komnar biðraðir til þess að sjá yfir Þingvelli; biðraðir á Hakinu, biðraðir við Strokk, biðraðir við Seljalandsfoss. Og fyrsta spurningin sem kemur í kollinn á mér og ég vil svara er: Hver er söluvaran? Erum við að selja land þar sem maður getur lent í ævintýrum og í óvissu eða erum við að selja mini-Þýskaland, þar sem eru beinar brautir og allt brúað og malbikað? Hvar er það sem þessir menn sem stjórna þessu bjóða sig fram í að taka ákvarðanir fyrir ferðageirann, hvar sjá þeir fyrir endann á þessu?“ spyr hann.

Ævintýrið að komast á áfangastað og til baka

Ólafur segir daga gömlu bændagistingarinnar liðna, þar sem bændur voru með nokkur herbergi til útleigu og ferðamenn fengu að upplifa lífið og störfin á bænum. Nú keppist þeir við að byggja hótelganga til að anna aukinni eftirspurn og gestirnir fari á mis við íslensku sveitaupplifunina. Hann gagnrýnir þá viðleitni yfirvalda að gera allan aðgang að náttúruperlum landsins auðveldari og segir lítið spennandi að komast á fólksbíl inn í Þórsmörk, svo dæmi séu tekin. „Það er ævintýrið að komast þangað, vera þar og komast út aftur. Það er það ævintýri sem ég vil selja fólki,“ segir Ólafur. „Ég er fullviss um að meginþorri Íslendinga er sama sinnis.“

Þá tekur hann Landmannaleið um Dómadal sem dæmi. „Þegar ég var að keyra þar í nýliðinni viku þá sé ég að það eru komin ræsi á þremur stöðum í Klukkugilsfitjum og ég hugsaði með mér: Bíddu við, af hverju er verið að setja ræsi hér ef ekki á að þurrka alla leiðina inneftir?“ segir hann. „Þarna sá ég allt í einu að þetta ævintýri; við erum hér að fá fólk á sínum eigin jeppum, eða sem leigir jeppa eða menn með jeppa til að fara í ævintýri; allt í einu er þetta bara búið. Þeir leggja varla ræsi til að koma fólki lengra í ófærunni og segja því svo að snúa við.

Þriðja dæmið sem ég get nefnt er Kjölur. Kjölur var ævintýri, farðu bara 10 ár aftur í tímann; þetta var það fyrsta sem fólk sagði frá: Það fór Kjöl. Því þar þurfti að fara yfir Sandá, Stóralæk og Beljanda og eitthvað vesen. Núna áttu á hættu að það sé Yaris að reyna að komast fram úr þér. Fólk er hingað komið til að væflast, til þess að þvælast, til þess að megna, vinna sigra og komast heim og geta sagt frá ævintýrinu.“

Biðu í röð við Seljalandsfoss

Ólafur segir í raun um vörusvik að ræða, þar sem fólk sé ekki að upplifa þá villtu íslensku náttúru sem auglýsingaherferðirnar ganga út á. „Að mínu áliti er hún besta söluvaran,“ segir hann. Hann segir ferðaþjónustuna í dag ganga út á hraðferðir; að sjá allt landið á fimm dögum en bróðurparti þess tíma sé varið í rútum. Víða verði ekki þverfótað fyrir fólki og lenti hann m.a. í því á dögunum að fara með gamla Íslandsvini að Seljalandsfossi, þar sem þeir máttu bíða, stórhissa, í röð til að komast bak við fossinn. „Þau sögðu: Þetta er ekki það Ísland sem við ætluðum að sýna börnunum okkar,“ segir Ólafur.

Verið að eyðileggja söluvöruna með offjölgun ferðamanna

Ólafur segir eina lausnina einfalda; hærra verð, og kallar eftir álögum á flugmiða í stað náttúrupassa. Hann segist hafa átt viðræður við aðra leiðsögumenn, rútubílstjóra og þjóðgarðsverði en enginn þeirra kannist við að hafa verið kallaður til samráðs um stefnumótun í ferðaþjónustunni, sem sé nú óumdeilt stærsta atvinnugrein Íslendinga. „Þetta er fólkið sem fer út á mörkina og vinnur við þessar aðstæður en kemur ekki nálægt þessari óstjórn,“ segir hann. Þá segir hann mikilvægt að hafa í huga að stórir hagsmunaaðilar hafi mikið að segja um hvaða leiðir eru farnar. „Þar ríkir peningalegt lýðræði.“

Hann segir að Íslendingar ættu að viðhalda eftirspurninni eftir landinu með því að fullnægja henni ekki. „Við verðum bara að fara að líta á íslenska náttúru eins og fiskistofnana. Það má ekki bara ganga endalaust á þetta og eftirspurnin á ekkert að ráða þessu endilega,“ segir Ólafur. „Hvað gera ekki flugfélögin? Fáir miðar á lágu verði og þegar sætin eru orðin fá eftir getur maður keypt þau á þreföldu verði.“

Hann segir að verið sé að eyðileggja söluvöruna með offjölgun. „Það er einhvers staðar lína á hverjum stað á landinu þar sem fólkið – ég tala nú ekki um jörðina, heldur fólkið – þolir ekki meiri ágang. Við þurfum líka að tala um þolmörk fólksins, ekki bara grassvarðarins. Það fer svolítið kikkið úr þessu þegar það er of margt fólk og hættan er sú að kynningin verði óaðlaðandi.“

Ólafur B. Schram, fjallaleiðsögumaður og ferðaþjónustubóndi.
Ólafur B. Schram, fjallaleiðsögumaður og ferðaþjónustubóndi.
Ferðamenn við Seljalandsfoss.
Ferðamenn við Seljalandsfoss. Rax / Ragnar Axelsson

Innlent »

„Upphaf nýrrar Framsóknaraldar“

11:57 „Við mætum til kosninga sem sigurvegarar,“ sagði Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Framsóknarflokksins, í ræðu sinni sem hann flutti á flokksþingi Framsóknarflokksins sem fram fer í Háskólabíói nú um helgina. Meira »

Hvalur strandaði við Borgarnes

11:56 Hrefna strandaði í Borgarvogi við Borgarnes í dag, en líklegast er um sama dýr að ræða og var svamlandi fyrir utan voginn í gær. Dýrið er um 7 metra langt. Samkvæmt lögreglu er dýrið sært og var kallað til yfirdýralæknis sem mun taka ákvörðun um hvort dýrið verður aflífað eða reynt að bjarga því. Meira »

Flugslysaæfing í Reykjavík

11:36 Borgarbúar hafa eflaust séð svartan reyk stíga til himins yfir höfuðborginni, en um er að ræða flugslysaæfingu á Reykjavíkurflugvelli þar sem viðbragðsaðilar æfa saman. Meira »

Beint frá flokksþingi Framsóknar

10:56 Flokksþing Framsóknarflokksins hófst fyrr í dag, en á morgun mun fara fram kosning um formann flokksins þar sem þeir Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, núverandi formaður og Sigurður Ingi Jóhannsson, forsætisráðherra, munu takast á. Bein útsending er frá ræðum formanns og ráðherra flokksins. Meira »

Fegin að ekki voru tíu í teitinu

10:20 „Við erum í svolitlu áfalli enn þá, ekki það – við bjuggumst ekki við einu eða neinu, en samt sem áður, þegar þessi dómur fellur þá er hann eins og köld gusa í andlitið. Því þetta er svo endanlegt og ekkert hægt að gera meir.“ Meira »

Tugum sagt upp í Þorlákshöfn

09:34 Tugum starfsmanna var sagt upp störfum hjá fiskvinnslufyrirtækinu Frostfiski í Þorlákshöfn í gær. Forstjóri Frostfisks staðfestir í samtali við mbl.is að 33-34 starfsmönnum hafi verið sagt upp. Hann segir íslensku krónuna vera versta óvininn um þessar mundir. Meira »

Mikið um ölvunarakstur og hávaða

08:30 Lögregla þurfti að hafa afskipti af mörgum vegna ölvunar í nótt og þá var nokkuð um útköll í heimahús vegna hávaða. Þetta kemur fram í dagbók lögreglunnar. Lögregla handtók einnig mann sem veittist að dyraverði á skemmtistað í miðborginni. Meira »

Skúrir eða slydduél í kortunum

08:39 Í dag er spáð hæg suðlægri eða breytilegri átt og víða skúrum eða slydduéljum. Suðaustan 8-13 m/s og fer að rigna sunnan- og vestanlands í kvöld, en annars hægara og úrkomulítið. Suðaustan 15-20 og rigning á morgun. Meira »

Flogið með endurvarpa á Hlöðufell

08:24 Um þessar mundir vinnur Slysavarnarfélagið Landsbjörg að endurnýjun endurvarpa fyrir VHF-talstöðvakerfið á hálendinu. Markmið með framkvæmdunum er að viðhalda og bæta fjarskiptasamband og auka þannig öryggi ferðalanga, bæta samskipti björgunarfólks og leitarflokka á hálendinu. Meira »

Fjórar sýningar og 12 tíma vinnudagur

08:18 Fjórar sýningar eru undir hjá listmálaranum Erró um þessar mundir. Tvær sýningar verða á Brüssel-svæðinu í Belgíu og önnur þeirra verður opnuð í dag. Hinar verða í Frakklandi að ári. Meira »

Áfram virkni en minni skjálftar

08:08 Frá miðnætti hefur fimmtán sinnum mælst jarðskjálftar við Kötlu, en allir skjálftarnir hafa verið undir 3 stigum. Öflugasti skjálftinn var 2,7 stig og var um þrjúleytið í nótt og þá hafa nokkrir af 2,0 stigum verið í nótt. Meira »

September var í meðallagi

07:57 „Í heildina verður september að teljast nærri meðallagi síðari ára – helst að úrkoma hafi verið óvenjumikil sums staðar um landið norðan- og austanvert,“ segir Trausti Jónsson veðurfræðingur, spurður um nýliðinn mánuð. Meira »

Komu aðalverktakanum í opna skjöldu

07:37 „Þessi aðgerð kom okkur algjörlega í opna skjöldu, við vissum ekki hvaðan á okkur stóð veðrið,“ segir Gylfi Gíslason, framkvæmdastjóri Jáverks á Selfossi. Meira »

Skoða nýja neyðarbraut

05:30 Það er mat Isavia að kostnaður við að opna flugbraut 07/25 á Keflavíkurflugvelli sé að lágmarki 280 milljónir króna.  Meira »

Þyrlur verða keyptar

05:30 „Við erum búin að ákveða að kaupa þyrlur fyrir Landhelgisgæsluna. Það er gert ráð fyrir svigrúmi til þess í fjármálaáætlun til næstu fimm ára sem Alþingi hefur samþykkt,“ segir Ólöf Nordal innanríkisráðherra. Meira »

Höfuðstóll hækkar um 162 milljónir

05:30 Mistök Hagstofu Íslands gætu kostað eigendur nýrra lána, sem tekin voru frá maí á þessu ári, og allra lána til nóvember nk. um 162 milljóna króna hækkun á höfuðstól. Meira »

8.708 fleiri kjósendur en árið 2013

05:30 Kjósendur sem ganga að kjörborðinu 29. október nk. verða 8.708 fleiri en þeir voru við alþingiskosningarnar árið 2013.  Meira »

Meiri kvóti úr deilistofnum 2017

05:30 Hlutdeild Íslands í norsk-íslenskri vorgotssíld gæti orðið tæplega 94 þúsund tonn á næsta ári, verði farið eftir ráðgjöf Alþjóðahafrannsóknaráðsins (ICES) um aflamark deilistofna. Meira »
Vetrarstemning í Tungunum, Eyjasól ehf.
Sumarhúsin okkar eru laus um helgina... Verð kr. 29.500.- í 2 daga.-Velkomin með...
Flísar og Fúga Flísalagnir
Vandaðar flísalagnir. Föst verðtilboð eða tímavinna. Vönduð vinnubrögð og áratug...
Russian Toy ný tegund á landinu
Yndislegur hvolpur til sölu Russian Toy eru fjörugir og skemmtileg tegund Fin...
Þjóðlagagítarpakki
Grítarin ehf. Stórhöfða 27, sími 552 2125 www.gitarinn.is Þjóðlagagítarpakki á ...
 
Félagsslíf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, úts...
Hádegisfundur
Fundir - mannfagnaðir
ses.xd.is Samtök eldri sjálfstæði...
Brúarvirkjun
Tilkynningar
Mat á umhverfisáhrifum Brúar...
Mat á umhverfisáhrifum
Tilkynningar
Mat á umhverfisáhrifum Álit...