Túrismi á hverfanda hveli

Ferðamaður við Þingvelli.
Ferðamaður við Þingvelli. mbl.is/Sigurður Bogi Sævarsson

„Ísland er að hverfa. Sérstaða þess er að falla. Það er að verða útjaskað og það er verið að taka ævintýrin af okkur og gestum okkar,“ segir Ólafur B. Schram, fjallaleiðsögumaður og ferðaþjónustubóndi til 20 ára, en hann hefur miklar áhyggjur af stöðugri og mikilli fjölgun ferðamanna og stefnuleysi þegar kemur að ágangi á íslenskar náttúruperlur.

„Á Íslandi lætur maður ganga yfir sig harða vetur og rigningasumur af því að Ísland er svo sérstakt að því leyti að það er hægt að fara út í náttúruna og njóta hennar,“ segir Ólafur. „En nú er þetta orðið þannig að það eru komnar biðraðir til þess að sjá yfir Þingvelli; biðraðir á Hakinu, biðraðir við Strokk, biðraðir við Seljalandsfoss. Og fyrsta spurningin sem kemur í kollinn á mér og ég vil svara er: Hver er söluvaran? Erum við að selja land þar sem maður getur lent í ævintýrum og í óvissu eða erum við að selja mini-Þýskaland, þar sem eru beinar brautir og allt brúað og malbikað? Hvar er það sem þessir menn sem stjórna þessu bjóða sig fram í að taka ákvarðanir fyrir ferðageirann, hvar sjá þeir fyrir endann á þessu?“ spyr hann.

Ævintýrið að komast á áfangastað og til baka

Ólafur segir daga gömlu bændagistingarinnar liðna, þar sem bændur voru með nokkur herbergi til útleigu og ferðamenn fengu að upplifa lífið og störfin á bænum. Nú keppist þeir við að byggja hótelganga til að anna aukinni eftirspurn og gestirnir fari á mis við íslensku sveitaupplifunina. Hann gagnrýnir þá viðleitni yfirvalda að gera allan aðgang að náttúruperlum landsins auðveldari og segir lítið spennandi að komast á fólksbíl inn í Þórsmörk, svo dæmi séu tekin. „Það er ævintýrið að komast þangað, vera þar og komast út aftur. Það er það ævintýri sem ég vil selja fólki,“ segir Ólafur. „Ég er fullviss um að meginþorri Íslendinga er sama sinnis.“

Þá tekur hann Landmannaleið um Dómadal sem dæmi. „Þegar ég var að keyra þar í nýliðinni viku þá sé ég að það eru komin ræsi á þremur stöðum í Klukkugilsfitjum og ég hugsaði með mér: Bíddu við, af hverju er verið að setja ræsi hér ef ekki á að þurrka alla leiðina inneftir?“ segir hann. „Þarna sá ég allt í einu að þetta ævintýri; við erum hér að fá fólk á sínum eigin jeppum, eða sem leigir jeppa eða menn með jeppa til að fara í ævintýri; allt í einu er þetta bara búið. Þeir leggja varla ræsi til að koma fólki lengra í ófærunni og segja því svo að snúa við.

Þriðja dæmið sem ég get nefnt er Kjölur. Kjölur var ævintýri, farðu bara 10 ár aftur í tímann; þetta var það fyrsta sem fólk sagði frá: Það fór Kjöl. Því þar þurfti að fara yfir Sandá, Stóralæk og Beljanda og eitthvað vesen. Núna áttu á hættu að það sé Yaris að reyna að komast fram úr þér. Fólk er hingað komið til að væflast, til þess að þvælast, til þess að megna, vinna sigra og komast heim og geta sagt frá ævintýrinu.“

Biðu í röð við Seljalandsfoss

Ólafur segir í raun um vörusvik að ræða, þar sem fólk sé ekki að upplifa þá villtu íslensku náttúru sem auglýsingaherferðirnar ganga út á. „Að mínu áliti er hún besta söluvaran,“ segir hann. Hann segir ferðaþjónustuna í dag ganga út á hraðferðir; að sjá allt landið á fimm dögum en bróðurparti þess tíma sé varið í rútum. Víða verði ekki þverfótað fyrir fólki og lenti hann m.a. í því á dögunum að fara með gamla Íslandsvini að Seljalandsfossi, þar sem þeir máttu bíða, stórhissa, í röð til að komast bak við fossinn. „Þau sögðu: Þetta er ekki það Ísland sem við ætluðum að sýna börnunum okkar,“ segir Ólafur.

Verið að eyðileggja söluvöruna með offjölgun ferðamanna

Ólafur segir eina lausnina einfalda; hærra verð, og kallar eftir álögum á flugmiða í stað náttúrupassa. Hann segist hafa átt viðræður við aðra leiðsögumenn, rútubílstjóra og þjóðgarðsverði en enginn þeirra kannist við að hafa verið kallaður til samráðs um stefnumótun í ferðaþjónustunni, sem sé nú óumdeilt stærsta atvinnugrein Íslendinga. „Þetta er fólkið sem fer út á mörkina og vinnur við þessar aðstæður en kemur ekki nálægt þessari óstjórn,“ segir hann. Þá segir hann mikilvægt að hafa í huga að stórir hagsmunaaðilar hafi mikið að segja um hvaða leiðir eru farnar. „Þar ríkir peningalegt lýðræði.“

Hann segir að Íslendingar ættu að viðhalda eftirspurninni eftir landinu með því að fullnægja henni ekki. „Við verðum bara að fara að líta á íslenska náttúru eins og fiskistofnana. Það má ekki bara ganga endalaust á þetta og eftirspurnin á ekkert að ráða þessu endilega,“ segir Ólafur. „Hvað gera ekki flugfélögin? Fáir miðar á lágu verði og þegar sætin eru orðin fá eftir getur maður keypt þau á þreföldu verði.“

Hann segir að verið sé að eyðileggja söluvöruna með offjölgun. „Það er einhvers staðar lína á hverjum stað á landinu þar sem fólkið – ég tala nú ekki um jörðina, heldur fólkið – þolir ekki meiri ágang. Við þurfum líka að tala um þolmörk fólksins, ekki bara grassvarðarins. Það fer svolítið kikkið úr þessu þegar það er of margt fólk og hættan er sú að kynningin verði óaðlaðandi.“

Ólafur B. Schram, fjallaleiðsögumaður og ferðaþjónustubóndi.
Ólafur B. Schram, fjallaleiðsögumaður og ferðaþjónustubóndi.
Ferðamenn við Seljalandsfoss.
Ferðamenn við Seljalandsfoss. Rax / Ragnar Axelsson

Innlent »

Snarpar vindhviður á Snæfellsnesi

Í gær, 22:55 Gert er ráð fyrir snörpum vindhviðum á norðanverðu Snæfellsnesi fram eftir kvöldi samkvæmt upplýsingum frá Veðurstofu Íslands. Þá er ennfremur varað við áframhaldandi vatnavöxtum á Snæfellsnesi og sunnanverðum Vestfjörðum. Meira »

Hættuástand við Dettifoss

Í gær, 22:15 Vegna hláku og vatnavaxta hefur myndast hættuástand á útsýnissvæðinu við Dettifoss samkvæmt upplýsingum frá Vegagerðinni. Fyrir vikið hefur vegi 862, Dettifossvegi, verið lokað þar til ástandið skánar. Meira »

175 nemendur brautskráðir

Í gær, 21:15 Brautskráning Fjölbrautaskólans við Ármúla fór fram í gær en brautskráðir voru 175 nemendur af 14 námsbrautum. Þar af 88 stúdentar og 79 úr heilbrigðisgreinum. Meira »

Hvatti nemendur til þátttöku í lýðræðinu

Í gær, 20:34 Verzlunarskólanum var slitið í 111. sinn í dag og 296 nemendur útskrifaðir af því tilefni, 182 stúlkur og 114 piltar. Þar af sex nemendur með stúdentspróf úr fjarnámi skólans. Í ræðu sinni til útskriftarnema minnti Ingi Ólafsson skólastjóri nemendur á að lýðræðislegur atkvæðisréttur er ekki sjálfsagður og hvatti nemendur til þess að taka virkan þátt í lýðræðissamfélaginu og nýta atkvæðisrétt sinn í þeim kosningum sem fram undan eru. Meira »

Dúxinn er þrítug móðir

Í gær, 20:04 „Ég bjóst nú ekki við þessu og var í hálfgerðu losti þarna í gær,“ segir Anna Kristín Ólafsdóttir sem í gær dúxaði við Tækniskólann, en hún útskrifaðist með einkunnina 9,85. Anna Kristín er þrítug móðir og lærði grafíska miðlun við skólann. Meira »

Tveir fengu annan vinninginn

Í gær, 19:42 Tveir heppnir lottóspilarar skipta með sér öðrum vinningi lottósins í kvöld en fyrsti vinningurinn, sem hljóðaði upp á tæpar 34 milljónir króna, gekk ekki út. Meira »

Harður árekstur við Hveragerði

Í gær, 19:13 Tvær bifreiðar lentu í hörðum árekstri á þjóðvegi eitt við Hveragerði í kvöld. Fimm voru samtals í bifreiðunum og voru tveir fluttir á sjúkrahús með minni háttar meiðsl til læknisskoðunar. Meira »

Vilja draga úr tollvernd landbúnaðar

Í gær, 19:38 Í búvörusamningunum, sem liggja nú fyrir Alþingi, skortir hvata til aukinnar samkeppni. Stjórnvöld verða að marka skýra stefnu um hvernig draga megi úr tollvernd í landbúnaðarframleiðslu og tryggja að framlag landbúnaðar til landsframleiðslu aukist frá því sem nú er. Meira »

Tveir slösuðust í hörðum árekstri

Í gær, 18:50 Harður árekstur varð skömmu eftir klukkan 17:00 í dag á mótum Hafnarfjarðarvegar og Álftanesvegar. Voru sjúkrabílar og tækjabíll sendir á staðinn samkvæmt upplýsingum frá slökkviliði höfuðborgarsvæðisins. Meira »

Ræddi símanotkun nemenda

Í gær, 18:43 Brautskráning fór fram við hátíðlega athöfn í Fjölbrautaskóla Garðabæjar í dag að viðstöddu fjölmenni. Dúx skólans varð Helga Margrét Höskuldsdóttir sem útskrifaðist af tveimur brautum skólans, bæði listnáms- og alþjóðabraut, með einkunnina 9,04 að meðaltali. Meira »

„Hvaða kynfæri ertu með? Má ég sjá?“

Í gær, 18:07 Tvíhyggjan sem er ráðandi í hvernig samfélagið hugsar um kyn er skaðleg, þrúgandi og óraunhæf fyrir fólk og henni verður að breyta. Í TEDx-erindi sínu sagði Ugla Stefanía Kristjönudóttir Jónsdóttir engan geta skilgreint mann sjálfan nema maður sjálfur. Meira »

Hvers virði er mannslífið?

Í gær, 17:36 Mikil framþróun hefur verið í gerð lyfja sem geta læknað lifrarbólgu C á síðustu árum, sem hefur veitt þeim milljónum sem eru með sjúkdóminn von um lækningu. Lyfin eru hins vegar dýr og heilbrigðiskerfi efnameiri ríkja hika við að veita nema þeim allra veikustu lyfin. Meira »

Interpol lýsir eftir Íslendingi

Í gær, 17:33 Alþjóðalögreglan Interpol lýsir eftir Íslendingi á vefsíðu sinni. Maðurinn er eftirlýstur vegna alvarlegrar líkamsárásar en það eru yfirvöld á Íslandi sem lýsa eftir honum. Meira »

Vill framlengja innflutningsbannið

Í gær, 16:01 Rússnesk stjórnvöld gætu framlengt innflutningsbann á matvælum frá Vesturlöndum, þar á meðal Íslandi, til loka árs 2017, að sögn Dmitry Medvedev, forsætisráðherra Rússlands. Vilji hans stendur til þess. Meira »

Fundum aflýst vegna veikinda móður Davíðs

Í gær, 15:06 Davíð Oddsson forsetaframbjóðandi hefur aflýst áætluðum fundum í dag og næstu daga vegna alvarlegra veikinda móður sinnar.  Meira »

Formannskjör Samfylkingarinnar hafið

Í gær, 16:15 Kosning um það hver verður næsti formaður Samfylkingarinnar hófst á hádegi í dag og stendur yfir til föstudagsins 3. júní þegar landsfundur flokksins hefst. Kosningin fer aðallega fram rafrænt en á kjörskrá eru um 17 þúsund manns. Meira »

Fjölmenning í Hörpu í dag

Í gær, 15:48 Fjölmenningardagurinn er haldinn hátíðlegur í dag, en hann hófst formlega með fjölþjóðlegri skrúðgöngu frá Skólavörðuholti klukkan 13. Þátttakendur voru margir hverjir klæddir þjóðbúningum frá hinum ýmsu löndum sem lífgaði upp á gönguna, samkvæmt tilkynningu frá Reykjavíkurborg. Meira »

Salernistankur olli seinkun

Í gær, 14:43 Fimm tíma seinkun var á flugi Icelandair frá Keflavík til Schiphol-flugvallar í Amsterdam í morgun. Um farþegaþotu Icelanda­ir af gerðinni Boeing 767 er að ræða, þá sömu og festist í Amsterdam á mánudag vegna bilunar í rafeindakerfi síðastliðinn mánudag og í Boston mánudaginn þar áður vegna bilunar í hjólabúnaði. Meira »
Leirbrennsluofn
Lítið notaður 50 lítra DAN KILN leirbrennsluofn til sölu. Ofninn er með sjálfvir...
HÚSAVIÐGERÐIR
Viðgerðir og viðhald fasteigna er okkar fag. Húsaklæðning ehf. hefur í áratugi ...
Borðstofuborð-Hnota (frá Línunni)
Stærð: 165*100 + stækkun 75 cm, um 7 ára, keypt í Línunni. Rúmast vel við borðið...
HANDRIÐ, SMÍÐUM OG SETJUM UPP
Þú finnur yfir 1000 myndir á FACEBOOK síðunni okkar > Mex byggingavörur, myndir,...
 
Söluráðgjafi
Sölu/markaðsstörf
Framtíðarstarf Við leitum að söluráðg...
Verslunarstjóri
Stjórnunarstörf
HAGKAUP VERSLUNARSTJÓRI Hagkaup óska...
13745 úrbætur í umferðaröryggismálum
Tilboð - útboð
ÚTBOÐ Reykja vík ur borg Innkaupadeil...
Framkvæmdastjóri
Stjórnunarstörf
Fastus er framsækið þjónustufyrirtæki se...