Getur markað börnin varanlega

Skólabörn að leik myndin er úr safni
Skólabörn að leik myndin er úr safni mbl.is/Þórður Arnar Þórðarson

Efnislegur skortur barna getur haft varanleg og óafturkræf áhrif á þau og samfélagið ætti að berjast gegn honum með öllum tiltækum ráðum. Þetta kom fram í máli Bergsteins Jónssonar, framkvæmdastjóri UNICEF á Íslandi, sem kynnti nýja skýrslu í dag sem sýnir að hlutfall íslenskra barna sem býr við skort hefur tvöfaldast.

Niðurstöður skýrslunnar, sem ber titilinn „Börn á Íslandi sem líða efnislegan skort“ benda til þess að 9,1% íslenskra barna á aldrinum 1-15 ára hafi búið við skort árið 2014 og 2,4% búi við verulegan efnislegan skort. Þar kemur einnig fram á börn fólks með litla atvinnuþátttöku, litla menntun og lágar tekjur séu líklegri til að líða skort en önnur.

Bergsteinn sagði ennfremur að það gæti verið mun alvarlegra mál að barn einangrist félagslega en ef það gerðist á fullorðinsárum. Í pallborðsumræðum um skýrsluna tók Ingibjörg Broddadóttir, sérfræðingur á skrifstofu félagsþjónustu í velferðarráðuneytinu, undir orð Bergsteins um möguleg varanleg áhrif skorts á börn. Þó að fullorðið fólk geti staðið af sér mörg mögur ár þá séu börnin berskjölduð. Skorturinn í æsku geti markað þau varanlega.

Anni Guðný Haugen, lektor í félagsráðgjöf við Háskóla Íslands, var á sama máli og benti á að fátækt væri einn stærsti áhættuþáttur þess að börn lentu á jaðri samfélagsins. Einn sá hópur sem stæði hve verst væri fólk með litla menntun. Sagðist Anni spyrja sig ef börn þeirra dyttu sjálf snemma út úr skóla og kæmust ekki áfram í lífinu, hvað yrði þá um þeirra börn.

Fylgist með þróuninni með reglulegum könnunum

Þátttakendur í umræðunum voru á einu máli um mikilvægi þess að gera reglulegar kannanir á efnislegum skorti barna, helst árlegar, en aðeins eru til gögn fyrir tvö ár, 2009 og 2014. Bergsteinn sagði að þetta væri ekki síst mikilvægt til þess að fylgjast með þróuninni og sjá hvernig tilteknum hópum reiði af í framhaldinu.

Þá taldi hann nauðsynlegt að ráðast í greiningu á því hvers vegna börnum sumra hópa fólks væri hættara við skorti en öðrum til þess að stjórnvöld og aðrir geti skipulagt aðgerðir sínar í samræmi við það.

Anni vakti einnig athygli á því að skortur barna væri mismunandi eftir aldri. Það gæti verið verðmætt að gera ítarlegri rannsóknir til þess að leiða þann mun í ljós. Hún benti einnig á að efnislegur skortur segði ekki allt um stöðu barna, ekki um ást eða aðstæður sem þau búi við. Þannig gefi það augaleið að barn sem býr við þröngan kost en við góðar heimilisaðstæður líði allt öðru vísi en barni sem býr í sambærilegu húsnæði þar sem neysla er á heimilinu.

Fátækir foreldrar fá lítinn stuðning

Athygli vakt í könnuninni að börn sem eru einu börn pars virtust standa verr en börn einstæðra foreldra. Bergsteinn vildi ekki útiloka að skýringin væri einhvers konar skekkja í könnuninni. Ingibjörg vakti hins vegar athygli á að pör með lágar tekjur sem á eitt barn standi höllum fæti. Ríkið komi mjög lítið til móts við þau borið saman við einstæða foreldra. Staða þeirra á húsnæðismarkaði væri einnig afar slæm.

Könnunin leiddi meðal annars í ljós að búsetuform foreldra hefur mikil áhrif á það hvort að börn líða skort. Börn leigjenda voru þannig mun líklegri til að búa við skort en börn foreldra í eigin húsnæði.

Fyrri frétt mbl.is: Skortur hjá börnum eykst á Íslandi

Úr skýrslu UNICEF á Íslandi
Þátttakendur í pallborðsumræðum UNICEF sögðu að það gæti verið hættulegra ...
Þátttakendur í pallborðsumræðum UNICEF sögðu að það gæti verið hættulegra að börn einangrist félagslega en ef það gerist á fullorðinsárum. mbl.is/Kristinn Ingvarsson
mbl.is

Innlent »

Kosningar þegar verkefnum lýkur

13:03 „Tekin var ákvörðun um það í vor að halda stjórnarsamstarfinu áfram, ljúka mikilvægum málum og boða síðan til kosninga. Þingið var mjög starfsamt í apríl og maí. Það gekk mjög vel og ég hef enga ástæðu til að ætla að það verði ekki eins í ágúst og september,“ segir Sigurður Ingi Jóhannsson forsætisráðherra. Meira »

Stefnir í fjölmenna Þjóðhátíð

12:25 „Hún er mjög góð, eiginlega virkilega góð“, segir Hörður Orri Grettisson, talsmaður Þjóðhátíðarnefndar, um miðasölu á hátíðina í ár. Meira »

Myndi sprengja ríkisstjórnina

11:56 Höskuldur Þórhallsson, þingmaður Framsóknarflokksins, segir að ummæli Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar, formanns flokksins, um að ekki sé víst að þingkosningar fari fram í haust séu til þess fallin að koma í veg fyrir þá vinnu sem er fram undan í þinginu og setja þar allt í upplausn. Meira »

Fíkniefnabrot samofin fleiri málaflokkum

11:39 Nýjar áherslur hjá löggæsluyfirvöldum á Íslandi eru nú í ferli þar sem verið er að vinna eftir áherslum byggðum á greiningarvinnu Europol. Ekki er nú lengur talað um fíkniefnadeild innan lögreglunnar enda sé engin ein sérstök deild fyrir þau mál, heldur aðeins rannsóknardeild á skipulagðri brotastarfsemi. Þetta kemur fram í frétt Fréttablaðsins í dag þar sem rætt er við Karl Steinar Valsson, tengifulltrúa Íslands hjá Europol. Meira »

Píratar boða ekki til kosninga

11:30 „Þótt Píratar hafi haft eitt og annað áhugavert fram að færa og hafa gert umræðuna áhugaverðari, þá finnst mér í auknum mæli gæta hroka hjá þeim,“ segir Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, fyrrverandi forsætisráðherra og núverandi alþingismaður og formaður Framsóknarflokksins. Meira »

Býður leiðsögn um fornleifarnar

11:23 Í sumar hefur farið fram fornleifarannsókn á Árbæjarsafni og voru fimm könnunarskurðir grafnir á hinu gamla bæjarstæði Árbæjar. Rannsóknin leiddi meðal annars í ljós tvö mannvirki sem voru byggð fyrir árið 1226 og annað þeirra gæti verið enn eldra, jafnvel frá landnámstíð. Meira »

Ræðir við landlækni um sjúkrahús

10:45 Kristján Þór Júlíusson heilbrigðisráðherra ætlar að fara yfir það með landlækni og starfsfólki ráðuneytis síns á næstunni hvernig bregðast eigi við áformum MCPB ehf. um að reisa stórt sjúkrahús og hótel í Mosfellsbæ. Meira »

Sótti veikan sjómann

10:46 Þyrla Landhelgisgæslunnar var kölluð út til að sækja veikan sjókmann en þurfti að gera hlé á ferð sinni bæði til og frá skipinu þar sem óttast var að maður hefði farið í sjóinn í Önundarfirði. Meira »

Fluttu yfir tæpa 220 lítra af eldsneyti

09:58 Varðskipið Týr var komið að áströlsku skútunni sem óskað hafði aðstoðar vegna leka rúmlega tíu í gærkvöldi. Varðskipsmenn fluttu tæpa 220 lítra af eldsneyti yfir til skútunnar og einnig könnuðu þeir skemmdir á henni. Meira »

Jón Þór vill aftur á þing

09:55 Jón Þór Ólafsson býður sig fram í prófkjöri Pírata í Reykjavík fyrir alþingiskosningarnar í haust. Jón Þór varð þingmaður Pírata eftir að hann var kjör­inn á þing í kosn­ing­un­um 2013 en lét af þing­mennsku í fyrra eft­ir hálft kjör­tíma­bil. Ásta Helgadóttir tók þá sæti Jóns Þórs á þingi. Meira »

Ástandið algerlega ólíðandi

09:39 Stjórn Ferðamálafélags Vestur-Húnavatnssýslu harmar viðvarandi og langvinnt sinnuleysi á viðhaldi og uppbyggingu Vatnsnesvegar (nr. 711) í nýrri ályktun félagsins. Þar segir að þrátt fyrir ítekraðar ábendingar til þingmanna, ráðherra og Vegagerðarinnar, til margra ára, sé ástand vegarins algerlega ólíðandi. Meira »

2,3% atvinnuleysi í síðasta mánuði

09:22 Atvinnuleysi mældist 2,3% í síðasta mánuði og hefur ekki mælst jafnlágt í júnímánuði síðan árið 2008 þegar það mældist 2,2%. Samkvæmt vinnumarkaðsrannsókn Hagstofu Íslands voru að jafnaði 201.800 manns á aldrinum 16-74 ára á vinnumarkaði í júní 2016, sem jafngildir 85,3% atvinnuþátttöku. Meira »

Bergþór stefnir á 1.-3. sætið

08:52 Bergþór Heimir Þórðarson, dyravörður, öryrki og nemi í hugbúnaðarverkfræði, hefur tilkynnt framboð sitt í prófkjöri Pírata á höfuðborgarsvæðinu fyrir alþingiskosningarnar í haust. Hann stefnir á 1.-3. sæti en segist í framboðslýsingu sinni taka hverju því sæti sem flokkurinn setji sig í. Meira »

Kosningar í haust háðar skilyrðum

08:26 „Þegar boðaður var sá möguleiki að kjósa í haust þá var það háð skilyrðum. Það var algerlega ljóst. Það þýðir ekki fyrir stjórnarandstöðuna eða aðra að halda einhverju öðru fram,“ segir Gunnar Bragi Sveinsson, sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra. Meira »

Apinn í Hveragerði snýr aftur

07:57 Hinn frægi Hveragerðisapi sem árum saman var helsta aðdráttaraflið í sunnudagsbíltúrum Íslendinga er kominn aftur fram á sjónarsviðið og verður til sýnis á Hótel Eddu í Menntaskólanum að Laugarvatni um helgina. Meira »

Vonandi vísir að hugarfarsbreytingu

08:27 Alls verða sautján eftirlitsmyndavélar settar upp í Herjólfsdal og á svæðinu í kring vegna Þjóðhátíðar sem hefst á föstudaginn. Þær voru áður tólf en í ár verður fimm til viðbótar bætt við. Þjóðhátíðarnefnd mun í ár leggja sérstaka áherslu á forvarnir gegn öllu ofbeldi. Meira »

Baðstaðurinn horfinn

08:18 Óvenjulegasti baðstaður á Íslandi, náttúrulaugin við norðausturjaðar Holuhrauns, sem mikilla vinsælda naut á síðasta ári er horfinn. Laug þessi myndaðist í kjölfar eldgossins þar sem stóð frá í ágúst 2014 fram í febrúar í fyrra. Meira »

Reisi sína eigin farþegabyggingu

07:51 Það kemur til greina að flugfélagið WOW air reisi sína eigin farþegabyggingu við Keflavíkurflugvöll. „WOW hefur mikinn áhuga á því að byggja eigin „terminal“ á núverandi flugvallarsvæði. Það er alþekkt fyrirkomulag og nokkuð sem við hefðum áhuga á að skoða og ég hef áður nefnt,“ segir Skúli Mogensen í samtali við Túrista. Meira »