Uppgötvunin „magnað afrek“

Mælibúnaður LIGO var tekinn í gagnið árið 2000.
Mælibúnaður LIGO var tekinn í gagnið árið 2000. AFP

LIGO rannsóknastofnunin í Bandaríkjunum tilkynnti í fyrradag að hún hefði greint þyngdarbylgjur frá samruna tveggja svarthola fyrir 1,3 milljörðum ára. Uppgötvuninni er líkt við það að uppgötva nýja leið til þess að sjá alheiminn, líkt og framþróun í rafsegul- og röntgenbylgjum.

Kári Helgason, doktor í stjarneðlisfræði við Max Planck-stofnunina í Þýskalandi, horfði á blaðamannafundinn, sem fór fram í Washington, í beinni útsendingu á netinu. „Búnaðurinn sem greindi þyngdarbylgjuna samanstendur af tveimur löngum örmum sem leysigeisli fer í gegnum, en leysigeislinn mælir lengd

armanna á mjög nákvæman hátt. Það sem gerist þegar þyngdarbylgja fer í gegnum jörðina, er að armarnir smækka og stækka á einkennandi hátt, t.a.m. þegar tvö svarthol renna saman. Þannig má segja að uppgötvunin sýni fram á að allar fjarlægðir á jörðinni styttast og sveiflast á víxl. Svartholin hrista upp í rúminu,“ segir Kári, spenntur yfir uppgötvuninni.

Hann segir uppgötvunina merkilega af ýmsum ástæðum. „Þetta er fyrsta beina mælingin á þyngdarbylgjum, sem er magnað afrek og þeir sem stóðu að uppgötvuninni eiga eftir að fá Nóbelsverðlaunin fyrir þetta á þessu eða næsta ári,“ segir Kári og leggur áherslu á hve uppgötvunin sé stórt skref fram á við fyrir stjörnufræðina.

Þá telur hann uppgötvunina endanlega sanna tilvist svarthola. „Svarthol eru fyrirbæri sem við vitum að eru til, það efast enginn vísindamaður um tilvist svarthola, en við höfum aldrei fengið bein sönnunargögn fyrir tilvist þeirra. Þetta var líka ekki eitthvert svarthol, heldur voru þetta tvö svarthol sem hringsóluðu í kringum hvort annað og runnu saman í eitt. Við fengum beina útsendingu frá náttúrunni, sem er kynngimagnað.“

Þá segir Kári að uppgötvunin styrki afstæðiskenningu Alberts Einstein sem sett var fram árið 1916. „Með þessu er almenna afstæðiskenning Einsteins, eins og hún birtist fyrir 100 árum, nákvæmlega rétt upp á hár,“ segir Kári.

Nýr gluggi að alheiminum

Að lokum talar Kári um hvernig hin nýja tækni opni nýjan glugga til að skoða heiminn í gegnum. „Mest allt sem við vitum um alheiminn fáum við með ljósi. Það er alltaf einhver sjónauki sem nemur ljóseindir frá einhverjum vetrarbrautum og fyrirbærum og við túlkum ljóseindirnar. Þyngdarbylgjur eru hins vegar ekki ljóseindir, þannig er þetta ný aðferð fyrir alheiminn til að tala við okkur. Með þyngdarbylgjumælum fáum við ný augu til að skyggnast inn í alheiminn.

Þegar ný leið til að horfa á alheiminn hefur uppgötvast hefur það alltaf leitt til þess að við fáum nýja sýn á alheiminn, eins og t.d. þegar við byrjuðum að nota röntgenbylgjur og innrautt ljós til þess að skoða heiminn. Það áhugaverða er að það er ekki endilega það sem við bjuggumst við að sjá sem er merkilegt, heldur það sem við bjuggumst ekki við að sjá. Vegna þess munu næstu ár verða rosalega spennandi. Við eigum örugglega eftir að sjá eitthvað óvænt sem við höfðum ekki spáð fyrir um,“ segir Kári.

Þyngdaraflsbylgjur greindar í fyrsta sinn

Kári Helgason.
Kári Helgason.

Innlent »

Ingó og Rakel innlyksa án matar

12:42 „Við erum búin að vera lokuð hérna inni á hóteli í rafmagnsleysi í 48 klukkutíma,“ segir Ingólfur Þórarinsson, Ingó veðurguð, en hann er staddur ásamt kærustu sinni í Ástralíu þar sem fellibylurinn Debbie hefur gert mikinn usla síðustu klukkustundirnar. Meira »

Slökkviliðið kallað út vegna sígarettu

12:37 Slökkvilið höfuðborgarsvæðisins var kallað út að veitingastaðnum Víetnam á Laugavegi vegna reyks sem var inn á staðnum. Samkvæmt upplýsingum frá slökkviliðinu er líklegast að kviknað hafi í sígarettu fyrir utan staðinn sem olli því að reykur kom inn í húsið. Meira »

Fléttan stærri en nefndin bjóst við

11:45 Kjartan Bjarni Björgvinsson, formaður rannsóknarnefndar Alþingis, segir að fléttan sem var notuð í aðdraganda sölunnar á 45,8% eignarhaldi ríkisins í Búnaðarbankanum árið 2003 hafi verið stærri en nefndin bjóst við í upphafi. Meira »

Fundur Rannsóknarnefndar í beinni

10:00 Fundur Rannsóknarnefndar Alþingis þar sem kynnt verður skýrsla nefndarinnar á einkavæðingarferli Búnaðarbankans og þátttöku þýska bankans Hauck & Aufhäuser Privatbankiers KGaA í kaupum á 45,8% eignarhlut ríkisins fer fram klukkan 10:30 í dag. Fundurinn er sýndur í beinni útsendingu á mbl.is. Meira »

Einstæð mynd af Heklugosi birt

09:36 Einstæð og söguleg mynd af upphafi Heklugossins árið 1947 er nú birt í fyrsta sinn. Sjötíu ár eru í dag liðin frá upphafi þessa mesta goss í fjallinu á síðari tímum. Meira »

Óvenjumargir fluttu til landsins

09:15 Árið 2016 fluttust óvenjumargir frá útlöndum til Íslands og voru aðfluttir umfram brottflutta 4.069 manns. Það eru mun fleiri en árið á undan þegar 1.451 fleiri fluttust til landsins en frá því. Meira »

Fresta því að fara til tannlæknis

07:37 Þegar upp kemur sú staða að þurfa að fara til tannlæknis frestar fimmti hver fullorðinn Íslendingur því eða hættir við að fara. Meira »

Vildu flutning til Akraness 2007

07:57 Stjórn HB Granda hf. ákvað síðla sumars árið 2007 að sameina alla landvinnslu félagsins á botnfiski í einu fiskiðjuveri. Taldi stjórnin ákjósanlegt að reisa til þess nýtt mannvirki á Akranesi, sem hýsa myndi alla vinnslu og nauðsynlegar frystigeymslur. Meira »

Viðvörunarskilti við Draugahlíðarbrekku endurnýjað

07:34 Viðvörunarskilti sem sýnir fjölda látinna í umferðinni og stendur suðvestan við Suðurlandsveg rétt ofan við Draugahlíðarbrekku hefur nú verið gert upp og endurnýjað en 17 ár eru frá því það var fyrst sett upp. Meira »

Greiðfært víðast hvar

06:57 Vegir eru að mestu greiðfærir á Suður- og Vesturlandi en hálkublettir eru á Fróðárheiði og í Svínadal. Á Vestfjörðum er víða hálka eða hálkublettir, einkum á fjallvegum. Meira »

Snjókoma á laugardaginn

06:56 Vorið virðist ekki alveg vera komið því á laugardag er spáð skammvinnri norðanátt með ofankomu og kólnandi veðri. Á sunnudag hlýnar aftur á móti á nýjan leik og er spáð vaxandi austanátt og með rigningu. Meira »

Rötuðu ekki í bílinn

06:50 Ferðamenn höfðu samband við lögregluna á Suðurlandi skömmu fyrir eitt í nótt þar sem þeir voru rammvilltir á Sólheimasandi. Höfðu þeir gengið að flugvélarflakinu og rötuðu ekki aftur í bílinn. Meira »

Slökkvistarfi lokið á Siglufirði

06:06 Slökkvistarfi lauk formlega í brugg­verk­smiðjunni Seg­ull 67 á Sigluf­irði um hálfeitt í nótt en um klukkan 23 var búið að slökkva eldinn að mestu, að sögn varðstjóra í lögreglunni á Norðurlandi eystra. Meira »

Andlát: Sveinn Sæmundsson

05:30 Sveinn Sæmundsson, rithöfundur og fyrrverandi blaðafulltrúi, lést á hjúkrunarheimili Hrafnistu í Boðaþingi sunnudaginn 26. mars á 94. aldursári. Meira »

Skoða að hætta póstsendingum

05:30 Sendingarmáti vegabréfa er til skoðunar hjá innanríkisráðuneytinu og Þjóðskrá Íslands. Til greina kemur að hætt verði að senda þau með almennum pósti en til þess þarf reglugerðarbreytingu. Meira »

Andlát: Sverrir Pálsson

05:30 Sverrir Pálsson, fyrrverandi skólastjóri, lést á dvalarheimilinu Hlíð á Akureyri föstudaginn 24. mars, 92 ára að aldri.   Meira »

13.000 hafa tryggt sér miða á Elly

05:30 Uppselt er á allar sýningar verksins Elly í Borgarleikhúsinu þar sem fjallað er um líf söngkonunnar Ellyar Vilhjálms.  Meira »

Mjólkin frestast líklega

05:30 Frumvarp til laga um breytingu á búvörulögum og búnaðarlögum sem mæla fyrir um frávik frá samkeppnislögum fyrir mjólkuriðnaðinn, var ekki lagt fram eða afgreitt á aukafundi ríkisstjórnarinnar í gærmorgun, en á laugardag, þann 1. apríl, rennur út frestur til þess að leggja fram þingmál á vorþingi. Meira »
Heima er bezt tímarit
Þjóðlegt og fróðlegt Áskr.sími 553 8200 www.heimaerbezt.net...
Húsgögn o.fl.
Húsgögn, silfur borðbúnaður, styttur, postulín B&G borðbúnaður, jóla- og mæðrapl...
 
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl 9, Göng...
Onvk-2017-07 hreinsun á inntakslóni
Tilboð - útboð
ONVK-2017-07/ 22.03.2017 Útboð Or...
Samkoma
Félagsstarf
Samkoma kl. 20 í Kristniboðs- salnum. K...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...