Uppgötvunin „magnað afrek“

Mælibúnaður LIGO var tekinn í gagnið árið 2000.
Mælibúnaður LIGO var tekinn í gagnið árið 2000. AFP

LIGO rannsóknastofnunin í Bandaríkjunum tilkynnti í fyrradag að hún hefði greint þyngdarbylgjur frá samruna tveggja svarthola fyrir 1,3 milljörðum ára. Uppgötvuninni er líkt við það að uppgötva nýja leið til þess að sjá alheiminn, líkt og framþróun í rafsegul- og röntgenbylgjum.

Kári Helgason, doktor í stjarneðlisfræði við Max Planck-stofnunina í Þýskalandi, horfði á blaðamannafundinn, sem fór fram í Washington, í beinni útsendingu á netinu. „Búnaðurinn sem greindi þyngdarbylgjuna samanstendur af tveimur löngum örmum sem leysigeisli fer í gegnum, en leysigeislinn mælir lengd

armanna á mjög nákvæman hátt. Það sem gerist þegar þyngdarbylgja fer í gegnum jörðina, er að armarnir smækka og stækka á einkennandi hátt, t.a.m. þegar tvö svarthol renna saman. Þannig má segja að uppgötvunin sýni fram á að allar fjarlægðir á jörðinni styttast og sveiflast á víxl. Svartholin hrista upp í rúminu,“ segir Kári, spenntur yfir uppgötvuninni.

Hann segir uppgötvunina merkilega af ýmsum ástæðum. „Þetta er fyrsta beina mælingin á þyngdarbylgjum, sem er magnað afrek og þeir sem stóðu að uppgötvuninni eiga eftir að fá Nóbelsverðlaunin fyrir þetta á þessu eða næsta ári,“ segir Kári og leggur áherslu á hve uppgötvunin sé stórt skref fram á við fyrir stjörnufræðina.

Þá telur hann uppgötvunina endanlega sanna tilvist svarthola. „Svarthol eru fyrirbæri sem við vitum að eru til, það efast enginn vísindamaður um tilvist svarthola, en við höfum aldrei fengið bein sönnunargögn fyrir tilvist þeirra. Þetta var líka ekki eitthvert svarthol, heldur voru þetta tvö svarthol sem hringsóluðu í kringum hvort annað og runnu saman í eitt. Við fengum beina útsendingu frá náttúrunni, sem er kynngimagnað.“

Þá segir Kári að uppgötvunin styrki afstæðiskenningu Alberts Einstein sem sett var fram árið 1916. „Með þessu er almenna afstæðiskenning Einsteins, eins og hún birtist fyrir 100 árum, nákvæmlega rétt upp á hár,“ segir Kári.

Nýr gluggi að alheiminum

Að lokum talar Kári um hvernig hin nýja tækni opni nýjan glugga til að skoða heiminn í gegnum. „Mest allt sem við vitum um alheiminn fáum við með ljósi. Það er alltaf einhver sjónauki sem nemur ljóseindir frá einhverjum vetrarbrautum og fyrirbærum og við túlkum ljóseindirnar. Þyngdarbylgjur eru hins vegar ekki ljóseindir, þannig er þetta ný aðferð fyrir alheiminn til að tala við okkur. Með þyngdarbylgjumælum fáum við ný augu til að skyggnast inn í alheiminn.

Þegar ný leið til að horfa á alheiminn hefur uppgötvast hefur það alltaf leitt til þess að við fáum nýja sýn á alheiminn, eins og t.d. þegar við byrjuðum að nota röntgenbylgjur og innrautt ljós til þess að skoða heiminn. Það áhugaverða er að það er ekki endilega það sem við bjuggumst við að sjá sem er merkilegt, heldur það sem við bjuggumst ekki við að sjá. Vegna þess munu næstu ár verða rosalega spennandi. Við eigum örugglega eftir að sjá eitthvað óvænt sem við höfðum ekki spáð fyrir um,“ segir Kári.

Þyngdaraflsbylgjur greindar í fyrsta sinn

Kári Helgason.
Kári Helgason.

Innlent »

Njála hlaut 11 Grímutilnefningar

17:58 Til­kynnt var um til­nefn­ing­ar til Grím­unn­ar, ís­lensku sviðslist­ar­verðlaun­anna, í Borg­ar­leik­hús­inu í dag. Njála er með flestar tilnefningar eða 11 talsins, [um það bil] fékk átta tilnefningar og Mávurinn með sjö. Meira »

Nemendum líst vel á verkið

17:50 Nemendum Fellaskóla líst vel á listaverkið Tungumálaregnbogann, sem afhjúpað var í morgun. Verkið er unnið af nemendum skólans og sýnir þann menningarlega fjölbreytileika sem skólinn státar sig af. Meira »

Þyrlan sótti hjartaveikan ferðamann að Glym

17:45 Björgunarsveitir Slysavarnafélagsins Landsbjargar á Vesturlandi voru kallaðar út fyrir stundu vegna hjartveiks erlends ferðamanns við fossinn Glym. Meira »

Mansal í Vík: Farbann framlengt

17:31 Hæstiréttur staðfesti í dag farbann yfir karlmanni sem er grunaður um mansal í Vík í Mýrdal. Farbannið gildir til 22. júní næstkomandi. Meira »

Viðskiptasendinefnd til Nígeríu

17:08 Til stendur að Lilja Alfreðsdóttir utanríkisráðherra fari til Nígeríu með viðskiptasendinefnd til þess að ræða frekar þau vandamál sem uppi eru í viðskiptum landanna. Einkum með afurðir þurrfiskútflytjenda. Þetta kom fram í máli ráðherrans á Alþingi í dag. Meira »

Börn með geðvanda þurfi ekki að bíða

16:57 „Það er mitt mat að koma þurfi í veg fyrir að börn með geðvanda þurfi að bíða eftir þjónustu. Tíminn líður fljótt og tími sem okkur sem erum komin á fullorðinsár finnst stuttur er afskaplega langur í lífi barns,“ sagði Kristján Þór Júlíusson heilbrigðisráðherra á Alþingi í dag. Meira »

Framkvæmdir við Jökulsárlón

16:47 Framkvæmdir sem standa yfir við Jökulsárlón hafa vakið þó nokkra athygli en í vefmyndavél Mílu má fylgjast með stórri gröfu hella jarðvegi út í lónið. Meira »

Að hámarki þrír mánuðir í tryggingu

16:54 Leigusölum verður aðeins heimilt að krefjast fyrirframgreiðslu fyrir einn mánuð og tryggingar að hámarki fyrir þrjá mánuði verði frumvarp Eyglóar Harðardóttur, félags- og húsnæðismálaráðherra, að lögum. Meira »

Rétt að rannsaka barkaígræðslu

16:40 Kristján Þór Júlíusson heilbrigðisráðherra telur rétt að Alþingi taki til skoðunar hvort ástæða sé til þess að koma á fót rannsóknarnefnd til þess að rannsaka aðkomu íslenskra stofnana að meðferð sjúklings sem undirgekkst umdeilda barkaígræðslu árið 2011 við Karolinska háskólasjúkrahúsið í Svíþjóð. Meira »

LÍN-frumvarpið í 15 lykilatriðum

16:35 Hámarkslánveitingar LÍN til einstakra námsmanna munu nema 15 milljónum. Hver námsmaður mun til viðbótar geta fengið tæplega þriggja milljóna styrk verði nýtt frumvarp menntamálaráðherra samþykkt. Samhliða því verður fallið frá kvöðum um hámarkslán á ákveðnu námsstigi. Meira »

Flugumferðarstjórar og Isavia funda

16:16 Fundur hefur verið boðaður í fyrramálið hjá ríkissáttasemjara í kjaradeilu Félags íslenskra flugumferðarstjóra og Isavia.  Meira »

270.000 notuðu þjónustu heilsugæslunnar

15:45 Ríflega 270 þúsund einstaklingar notuðu þjónustu heilsugæslunnar árið 2015 eða tæplega 82% allra landsmanna. Þar af áttu tæplega 222 þúsund einstaklingar viðtal við lækni á heilsugæslustöðvum landsins, eða um 67% allra íbúa. Yngstu börnin koma oftast og konur tíðari gestir en karlar. Meira »

Jana með hæstu einkunn

15:11 Framhaldsskólinn á Húsavík brautskráði 15 nemendur við hátíðlega athöfn í Húsavíkurkirkju síðastliðinn laugardag.  Meira »

HR í samstarf við MIT

14:50 Háskólinn í Reykjavík og atvinnu- og nýsköpunarráðuneytið munu næstu tvö árin taka þátt í alþjóðlegu samstarfsverkefni með MIT-háskólanum í Bandaríkjunum sem miðar að því að skapa ný störf og efla hagvöxt á Íslandi með nýsköpun. Meira »

Siglt til Akraness næsta sumar

14:21 Skagamenn eiga von á skemmtiferðaskipi næsta sumar þegar Le Boreal siglir til Akraness í júlí 2017. Þetta er í fyrsta skipti sem skemmtiferðaskip kemur til Akraness og því stórtíðindi fyrir bæjarfélagið. Le Boreal var smíðað árið 2010 og er það 142 metrar að lengd, sem samsvarar einum og hálfum fótboltavelli. Meira »

Óraunhæfar kröfur í nýju frumvarpi

14:53 LÍN mun að hámarki veita námsaðstoð í formi námsláns í sjö ár, óháð námsferli, í stað átta ára í dag, verði nýtt frumvarp um sjóðinn samþykkt. Einar Pétur Heiðarsson, í félagi doktorsnema og nýdoktora við HÍ, segir það óraunhæfar kröfur að nemendur klári námið á tveimur árum. Meira »

Töluð um 23 tungumál í Fellaskóla

14:31 Fjölmenningu var fagnað í Fellaskóla í dag með afhjúpun Tungumálaregnbogans en á listaverkið eru rituð heiti lita á öllum þeim tungumálum sem töluð eru í Fellaskóla. Lilja Alfreðsdóttir utanríkisráðherra og Dagur B. Eggertsson borgarstjóri voru viðstödd athöfnina en Lilja er gamall nemandi skólans. Meira »

Sarabía bar sex lömbum

14:13 Ærin Sarabía í Húsavík á Ströndum bar sex sprækum lömbum í byrjun maí. Um er að ræða þrjú hrútlömb og þrjár gimbrar.  Meira »
Nýr og Flottur Infrared Sauna fyrir 3 dökkt gler Verð 359.000
2 manna Infrarauður Saunaklefi með : Infrared Heating panel 8stk (í gólfi) Dim...
Góður kerruvagn ásamt regnplasti
Til sölu mjög góður kerruvagn, breið dekk með dempara því sérstaklega gott að ke...
Vantar gæslu fyrir kisu/kisann?
www.kattholt.is rekur hótel fyrir kisu/kisann. Förum áhyggjulaus í fríið. Sty...
Silkifánasafn 1200stk til sölu gott verð
Safnarar athugið einstakt tækifæri ! Magnað fánasafn til sölu vegna flutninga ! ...
 
Hluthafafundur vegna slitameðferðar m
Fundir - mannfagnaðir
Hluthafafundur vegna slitameðferðar...
Grunnskólakennari
Grunn-/framhaldsskóla
Grunnskólakennari í Þjórs...
Forstöðumaður
Önnur störf
FORSTÖÐUMAÐUR SÖLU- OG MARKAÐSSVIÐS ...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...