Uppgötvunin „magnað afrek“

Mælibúnaður LIGO var tekinn í gagnið árið 2000.
Mælibúnaður LIGO var tekinn í gagnið árið 2000. AFP

LIGO rannsóknastofnunin í Bandaríkjunum tilkynnti í fyrradag að hún hefði greint þyngdarbylgjur frá samruna tveggja svarthola fyrir 1,3 milljörðum ára. Uppgötvuninni er líkt við það að uppgötva nýja leið til þess að sjá alheiminn, líkt og framþróun í rafsegul- og röntgenbylgjum.

Kári Helgason, doktor í stjarneðlisfræði við Max Planck-stofnunina í Þýskalandi, horfði á blaðamannafundinn, sem fór fram í Washington, í beinni útsendingu á netinu. „Búnaðurinn sem greindi þyngdarbylgjuna samanstendur af tveimur löngum örmum sem leysigeisli fer í gegnum, en leysigeislinn mælir lengd

armanna á mjög nákvæman hátt. Það sem gerist þegar þyngdarbylgja fer í gegnum jörðina, er að armarnir smækka og stækka á einkennandi hátt, t.a.m. þegar tvö svarthol renna saman. Þannig má segja að uppgötvunin sýni fram á að allar fjarlægðir á jörðinni styttast og sveiflast á víxl. Svartholin hrista upp í rúminu,“ segir Kári, spenntur yfir uppgötvuninni.

Hann segir uppgötvunina merkilega af ýmsum ástæðum. „Þetta er fyrsta beina mælingin á þyngdarbylgjum, sem er magnað afrek og þeir sem stóðu að uppgötvuninni eiga eftir að fá Nóbelsverðlaunin fyrir þetta á þessu eða næsta ári,“ segir Kári og leggur áherslu á hve uppgötvunin sé stórt skref fram á við fyrir stjörnufræðina.

Þá telur hann uppgötvunina endanlega sanna tilvist svarthola. „Svarthol eru fyrirbæri sem við vitum að eru til, það efast enginn vísindamaður um tilvist svarthola, en við höfum aldrei fengið bein sönnunargögn fyrir tilvist þeirra. Þetta var líka ekki eitthvert svarthol, heldur voru þetta tvö svarthol sem hringsóluðu í kringum hvort annað og runnu saman í eitt. Við fengum beina útsendingu frá náttúrunni, sem er kynngimagnað.“

Þá segir Kári að uppgötvunin styrki afstæðiskenningu Alberts Einstein sem sett var fram árið 1916. „Með þessu er almenna afstæðiskenning Einsteins, eins og hún birtist fyrir 100 árum, nákvæmlega rétt upp á hár,“ segir Kári.

Nýr gluggi að alheiminum

Að lokum talar Kári um hvernig hin nýja tækni opni nýjan glugga til að skoða heiminn í gegnum. „Mest allt sem við vitum um alheiminn fáum við með ljósi. Það er alltaf einhver sjónauki sem nemur ljóseindir frá einhverjum vetrarbrautum og fyrirbærum og við túlkum ljóseindirnar. Þyngdarbylgjur eru hins vegar ekki ljóseindir, þannig er þetta ný aðferð fyrir alheiminn til að tala við okkur. Með þyngdarbylgjumælum fáum við ný augu til að skyggnast inn í alheiminn.

Þegar ný leið til að horfa á alheiminn hefur uppgötvast hefur það alltaf leitt til þess að við fáum nýja sýn á alheiminn, eins og t.d. þegar við byrjuðum að nota röntgenbylgjur og innrautt ljós til þess að skoða heiminn. Það áhugaverða er að það er ekki endilega það sem við bjuggumst við að sjá sem er merkilegt, heldur það sem við bjuggumst ekki við að sjá. Vegna þess munu næstu ár verða rosalega spennandi. Við eigum örugglega eftir að sjá eitthvað óvænt sem við höfðum ekki spáð fyrir um,“ segir Kári.

Þyngdaraflsbylgjur greindar í fyrsta sinn

Kári Helgason.
Kári Helgason.

Innlent »

Ætla að sigra Evrópu með súkkulaði

19:12 Sölva Chocolates er fyrirtæki sem selur handgert hágæðasúkkulaði úr kakóbaunum frá Tansaníu. Fyrirtækið er skipað fimm nýstúdentum úr Verzló og var valið fyrirtæki ársins í samkeppni ungra frumkvöðla, Junior Achievement, á Íslandi. Á mánudag taka þau þátt í Evrópukeppni ungra frumkvöðla í Sviss. Meira »

Ekki í lífshættu eftir umferðarslys

18:43 Tveir voru fluttir á bráðamóttöku Landspítalans í dag eftir umferðarslys. Annars vegar við Stekkjarbakka í Reykjavík og hins vegar torfæruslys í Jósepsdal. Meira »

Íslendingar í toppbaráttunni - myndir myndasyrpa

18:38 Íslendingar voru í eldlínunni á heimsleikunum í Crossfit, sem fara fram þessa dagana í Los Angeles í Bandaríkjunum, í gær. Í meðfylgjandi myndasyrpu má líta á fjölmargar myndir sem teknar voru af Íslendingunum í gær. Meira »

Segir árásina sjokk í öruggri München

18:11 Skotárásin í München í gær kom íbúum borgarinnar í opna skjöldu þar sem þeir eru vanir því að vera í öruggu umhverfi. Sæunn Sif Heiðarsdóttir verkfræðinemi hefur verið við skiptinám í borginni síðan í apríl og segir hún fólki líða ótrúlega öruggu í borginni, lögreglan standi sig vel. Meira »

Varar við fölskum vinabeiðnum

16:56 Nokkuð hefur borið á því að undanförnu að notendur Facebook, hér á landi sem og víðar, fái torkennilegar vinabeiðnir frá fólki, víða í heiminum, sem það þekkir ekki. Um eru að ræða falskar vinabeiðnir en lögreglan á höfuðborgarsvæðinu hefur nú tekið saman einföld ráð til þess að greina slíkar beiðnir sem og falskar persónur á samfélagsmiðlinum. Meira »

„Þetta er þróun samfélagsins“ myndasyrpa

16:16 Þúsundir druslna komu saman á Austurvelli nú síðdegis, þar sem Druslugangan safnaðist saman eftir að gengið hafði verið frá Hallgrímskirkju niður Skólavörðustíg og Laugaveg. Meira »

Sex ára barn lenti í reiðhjólaslysi

15:12 Sex ára barn lenti í reiðhjólaslysi í Víðidal, við Breiðholtsbraut og Ögurhvarf, í dag og voru sjúkrabíll og lögreglubíll kallaðir til vegna slyssins. Ekki er vitað með líðan stúlkunnar. Meira »

Druslur fjölmenntu í miðbæinn myndasyrpa

15:20 Druslur gengu fylktu liði niður Skólavörðustíginn í miðbæ Reykjavíkur í dag. Talið er að þúsundir manna hafi tekið þátt í göngunni í ár og svo virðist sem rigningin hafi ekki haft áhrif á þátttökuna. Meira »

Par gistir fangageymslur

14:42 Tilkynnt var um grunnsamlegar mannaferðir í kringum bifreið á Langholtsvegi rétt fyrir klukkan níu í morgun.   Meira »

Slysið ekki tilkynnt

14:33 Lögregla rannsakar nú hvort skip sem stundar ferðaþjónustu frá Miðbakka skorti til þess tilskilin leyfi.  Meira »

Slökktu eld á Akureyri

13:57 Slökkviliðinu á Akureyri barst tilkynning um eld í háalofti í húsi við Norðurgötu rétt fyrir klukkan 11 í morgun.  Meira »

Loksins rekavottur á Ströndum

13:03 Lítinn sem engan rekavið hefur rekið á fjörur Árneshrepps á Ströndum síðustu árin en nú virðist ætla að verða breyting á.  Meira »

Mokað út úr móttökudeild vegna myglu

13:00 Framkvæmdir eru í fullum gangi við deild 33C á Landspítalanum, bæði innan- og utanhúss. Um er að ræða móttökudeild spítalans þar sem þunglyndar konur með nýfædd börn leggjast inn. Mygla greindist á deildinni í vetur. Meira »

Upplifir tvær þjóðir í landinu

12:17 Unnsteinn Manúel Stefánsson sagði umræðu síðustu daga um Þjóðhátíð í Vestmannaeyjum hafa mikil áhrif, í þættinum Vikulokin á RÚV. Unnsteinn fundaði með Elliða Vignissyni, Páleyju Borgþórsdóttur og aðilum úr þjóðhátíðarnefnd í vikunni. Segist hann hafa upplifað málið líkt og það séu tvær þjóðir sem búi á Íslandi. Meira »

Ragnheiður Sara í 2. sæti

09:30 Ragnheiður Sara Sigmundsdóttir er efst Íslendinga í einstaklingskeppni heimsleikanna í crossfit eftir þrautir gærdagsins, sem lauk í nótt. Í þeirri fyrri var keppt í frívendingu með hnébeygju (e. squat cleans) en í þeirri síðari í réttstöðu, frívendingu og jafnhöttun. Meira »

Rignir á druslur

12:27 Druslur af öllum stærðum og gerðum eru hvattar til að rífa með sér regnhlíf fyrir göngu dagsins.   Meira »

Kom alla leið úr Grafarvogi

12:10 Stór helíumblaðra úr sextíu ára afmæli Sveins Ásgeirs Baldurssonar ræsti út björgunarsveitir.   Meira »

Tefldu til minningar um Jorge

07:24 Hjörvar Steinn Grétarsson stórmeistari sigraði á Minningarmóti Jorge Fonseca 2016, hlaut 7,5 vinninga af 8 mögulegum.  Meira »
Sumarhús í Hvalfirði 55 km frá Reykjavík
Til leigu vel útbúin 2-4 manna sumarhús með heitum potti og gasgrilli. Frábært ú...
HARÐVIÐUR TIL HÚSBYGGINGA
Harðviður til húsabygginga Sjá nánar á www.vidur.is Vatnsklæðning, panill, palla...
Lausar íbúðir ...Eyjasól ehf.
Fallegar 2-3ja herb. íbúðir í Reykjavik lausar 27.- 29. júli. og 1. - 9. ágúst ...
Höfuðverkur, endalaus þreyta, svefnleysi
Er með til leigu OZONE lofthreinsitæki. Eyðir ólykt, m.a. myglu-gró/svepp, dýr...