Uppgötvunin „magnað afrek“

Mælibúnaður LIGO var tekinn í gagnið árið 2000.
Mælibúnaður LIGO var tekinn í gagnið árið 2000. AFP

LIGO rannsóknastofnunin í Bandaríkjunum tilkynnti í fyrradag að hún hefði greint þyngdarbylgjur frá samruna tveggja svarthola fyrir 1,3 milljörðum ára. Uppgötvuninni er líkt við það að uppgötva nýja leið til þess að sjá alheiminn, líkt og framþróun í rafsegul- og röntgenbylgjum.

Kári Helgason, doktor í stjarneðlisfræði við Max Planck-stofnunina í Þýskalandi, horfði á blaðamannafundinn, sem fór fram í Washington, í beinni útsendingu á netinu. „Búnaðurinn sem greindi þyngdarbylgjuna samanstendur af tveimur löngum örmum sem leysigeisli fer í gegnum, en leysigeislinn mælir lengd

armanna á mjög nákvæman hátt. Það sem gerist þegar þyngdarbylgja fer í gegnum jörðina, er að armarnir smækka og stækka á einkennandi hátt, t.a.m. þegar tvö svarthol renna saman. Þannig má segja að uppgötvunin sýni fram á að allar fjarlægðir á jörðinni styttast og sveiflast á víxl. Svartholin hrista upp í rúminu,“ segir Kári, spenntur yfir uppgötvuninni.

Hann segir uppgötvunina merkilega af ýmsum ástæðum. „Þetta er fyrsta beina mælingin á þyngdarbylgjum, sem er magnað afrek og þeir sem stóðu að uppgötvuninni eiga eftir að fá Nóbelsverðlaunin fyrir þetta á þessu eða næsta ári,“ segir Kári og leggur áherslu á hve uppgötvunin sé stórt skref fram á við fyrir stjörnufræðina.

Þá telur hann uppgötvunina endanlega sanna tilvist svarthola. „Svarthol eru fyrirbæri sem við vitum að eru til, það efast enginn vísindamaður um tilvist svarthola, en við höfum aldrei fengið bein sönnunargögn fyrir tilvist þeirra. Þetta var líka ekki eitthvert svarthol, heldur voru þetta tvö svarthol sem hringsóluðu í kringum hvort annað og runnu saman í eitt. Við fengum beina útsendingu frá náttúrunni, sem er kynngimagnað.“

Þá segir Kári að uppgötvunin styrki afstæðiskenningu Alberts Einstein sem sett var fram árið 1916. „Með þessu er almenna afstæðiskenning Einsteins, eins og hún birtist fyrir 100 árum, nákvæmlega rétt upp á hár,“ segir Kári.

Nýr gluggi að alheiminum

Að lokum talar Kári um hvernig hin nýja tækni opni nýjan glugga til að skoða heiminn í gegnum. „Mest allt sem við vitum um alheiminn fáum við með ljósi. Það er alltaf einhver sjónauki sem nemur ljóseindir frá einhverjum vetrarbrautum og fyrirbærum og við túlkum ljóseindirnar. Þyngdarbylgjur eru hins vegar ekki ljóseindir, þannig er þetta ný aðferð fyrir alheiminn til að tala við okkur. Með þyngdarbylgjumælum fáum við ný augu til að skyggnast inn í alheiminn.

Þegar ný leið til að horfa á alheiminn hefur uppgötvast hefur það alltaf leitt til þess að við fáum nýja sýn á alheiminn, eins og t.d. þegar við byrjuðum að nota röntgenbylgjur og innrautt ljós til þess að skoða heiminn. Það áhugaverða er að það er ekki endilega það sem við bjuggumst við að sjá sem er merkilegt, heldur það sem við bjuggumst ekki við að sjá. Vegna þess munu næstu ár verða rosalega spennandi. Við eigum örugglega eftir að sjá eitthvað óvænt sem við höfðum ekki spáð fyrir um,“ segir Kári.

Þyngdaraflsbylgjur greindar í fyrsta sinn

Kári Helgason.
Kári Helgason.

Innlent »

Harkaleg lending, ókyrrð eða mistök

19:42 Ókyrrð, harkaleg lending eða mannleg mistök kunna að vera ástæður þess að neyðarsendir fór í gang í íslenskri flugvél sem var á leið til lendingar í Skagafirði í gær, með þeim afleiðingum að mik­ill viðbúnaður var virkjaður í stjórn­stöð Land­helg­is­gæsl­unn­ar. Meira »

Karitas Freyja fundin

19:30 Karitas Freyja Hallgrímsdóttir, átta ára, sem lögreglan lýsti eftir fyrr í kvöld, er fundin heil á húfi. Þetta kemur fram í tilkynningu frá lögreglu. Meira »

Útþráin leiddi til Ísafjarðar

19:20 Segja má að líf Bandaríkjamannsins Jennifer Grace Smith hafi tekið miklum breytingum þegar hún ákvað skyndilega að flytja til Ísafjarðar, eftir að hafa búið í þéttbýlum stórborgum allt sitt líf. Meira »

Rekstur grunnskóla „óviðráðanlegur“

18:42 Skólastjórar í grunnskólum Reykjavíkurborgar lýsa yfir verulegum áhyggjum af fjárhagslegri stöðu grunnskólanna í borginni sem leitt hafi til skertrar þjónustu við nemendur. Krefjast þeir þess að kjörnir fulltrúar forgangsraði í þágu barnanna í borginni. Meira »

Grunaður um umfangsmikið smygl

18:36 Hæstiréttur hefur staðfest farbann yfir manni sem grunaður er um aðild að umfangsmiklum og skipulögðum innflutningi fíkniefna hingað til lands. Hann er talinn hafa skipulagt smygl á tæplega 900 grömmum af kókaíni. Meira »

Nýtur og forðast sykur samtímis

18:30 Er sykurlaus lífsstíll raunhæfur? Matvæla- og næringarfræðingurinn Geir Gunnar Markússon hefur velt þessu fyrir sér og mun deila hugsunum sínum með áhugasömum á samnefndum fyrirlestri á fimmtudag. Meira »

Lýst eftir átta ára gamalli stúlku

18:13 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu lýsir eftir Karitas Freyju Hallgrímsdóttur, átta ára, en síðast er vitað um ferðir hennar við Setbergsskóla í Hafnarfirði á fjórða tímanum í dag. Karitas, sem er einhverf, er há og grönn, ljóshærð með sítt slétt hár. Meira »

Þykjast vera á vegum Þroskahjálpar

18:30 Tveir karlmenn hafa undanfarna daga safnað dósum í Reykjanesbæ, en þeir ganga í hús og segjast vera á vegum Þroskahjálpar. Samkvæmt lögreglu er engin slík söfnun í gangi. Meira »

Engin merki um kvikuhreyfingar

17:58 „Menn eru búnir að bíða svo lengi eftir Kötlu að ég held að menn geti beðið í einhvern tíma í viðbót,“ segir Gunnar B. Guðmundsson, sérfræðingur á sviði jarðvár hjá Veðurstofu Íslands. Hann segir að engin merki séu um kvikuhreyfingar við Kötlu þrátt fyrir jarðskjálftahrinu í Kötluöskjunni í nótt. Meira »

Farbann vegna falsaðs vegabréfs

17:51 Hæstiréttur hefur fellt úr gildi úrskurð Héraðsdóms Reykjavíkur um að maður skuli sæta gæsluvarðhaldi fyrir að hafa framvísað fölsuðu vegabréfi hjá Þjóðskrá Íslands í þeim tilgangi að fá íslenska kennitölu. Hæstiréttur úrskurðaði manninn þess í stað í farbann. Meira »

Aldrei kynnst viðlíka óheiðarleika

17:15 Jóhannes Þór Skúlason, aðstoðarmaður Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar, formanns Framsóknarflokksins og fyrrverandi forsætisráðherra, er harðorður í garð íslenskra og sænskra fjölmiðlamanna í ítarlegum pistli sem hann birti á heimasíðu sinni í dag. Segist hann hafa verið beittur ítrekuðum blekkingum. Meira »

Aðeins átta mánuði tók að kaupa gögnin

17:00 Fjármálaráðherra vísar því á bug að kaup skattrannsóknastjóra á gögnum um íslensk félög í skattaskjólum hafi dregist á langinn. Í svari Bjarna Benediktssonar við skriflegri fyrirspurn Rósu Bjarkar Brynjólfsdóttur, varaþingmanns Vinstri grænna, bendir hann á að átta mánuðir hafi liðið frá því að fjármálaráðuneytið hafi fengið vitneskju um gögnin þar til gengið hafði verið frá samningi um kaup á þeim, eða frá september 2014 til maí 2015. Meira »

Tækifæri til að efla háskólanám á landsbyggðinni

16:45 „Ég tel að með þessu hafi verið tekið stórt skref í þá átt að efla nám á háskólastigi á landsbyggðinni,“ sagði Illugi Gunnarsson menntamálaráðherra á Alþingi í dag þar sem hann ræddi þá ákvörðun sína að lögreglunám yrði framvegis kennt við Háskólann á Akureyri. Meira »

Bíll við bíl að Kringlumýrarbraut

16:20 Einn var fluttur á slysadeild eftir að tveir bílar skullu saman á gatnamótum Grensásvegar og Miklubrautar rétt fyrir klukkan fjögur í dag. Um var að ræða harkalega aftanákeyrslu. Meira »

Vill skýrari umgjörð um bónusa

15:57 Bjarni Benediktsson fjármálaráðherra sagðist á Alþingi í dag vera opinn fyrir umræðu um það með hvaða hætti ætti að búa um bónusgreiðslur eins og í tilfelli eignarhaldsfélags Kaupþings þar sem miðað væri við árangur í rekstri eða annað slíkt. Meira »

Umhverfisslys á ábyrgð leyfishafa

16:32 Komi til umhverfisslysa í tengslum við borun tilraunahola á Drekasvæðinu er leyfishafi alfarið skaðabótaskyldur fyrir hvers konar tjóni sem stafar af þeirri starfsemi. Þetta kemur meðal annars fram í svari Ragnheiðar Elínar Árnadóttur, iðnaðar- og viðskiptaráðherra, við skriflegri fyrirspurn Óttars Proppé, formanns Bjartrar framtíðar. Meira »

Drengurinn sagði strax frá

15:58 Níu ára drengur, sem er nemandi í Snælandsskóla í Kópavogi, hljóp í skólann og greindi fyrsta starfsmanni sem hann mætti og þekkti frá því að maður hefði reynt að fá hann upp í bíl til sín skömmu áður. „Hann stóð sig eins og hetja,“ segir Magnea Einarsdóttir, skólastjóri skólans. Meira »

Útgjöld ríkissjóðs innan heimilda

15:15 Heildarútgjöld ríkissjóðs á fyrstu sex mánuðum ársins voru innan fjárheimilda, en þau námu 343 milljörðum króna á tímabilinu og voru 8,2 milljörðum innan heimilda. Samtals eru 190 fjárlagaliðir með útgjöld innan fjárheimilda tímabilsins en 169 með útgjöld umfram heimildir. Meira »
Stórglæsilegt fullbúið 3 herb hús á einni hæð 39fm. Verð 4.5 mill
39 fm. 35 fet eða 10,65 metrar að lengd. 12 fet eða 3,65 metrar að breidd. 200...
Mercedes Benz GLK 4MATIC AMG 2015
Mercedes Benz GLK 220 CDI 4MATIC 2015, ekinn 35.000. Eintak sem er óvenju vel b...
3ja DAGA NÁMSKEIÐ F. CANON EOS 5.-8.sept
ÍTARLEGT BYRJENDANÁMSKEIÐ FYRIR EIGENDUR CANON EOS MYNDAVÉLA. Myndavélin /...
 
Samkoma
Félagsstarf
Samkoma kl. 20 í Kristniboðs- salnum. M...
Skipulagsauglýsingar
Tilkynningar
Borgarbyggð Skipulagsauglýsingar Hót...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar 4 Smíðar/útskurður m/ leiðb. kl...