Uppgötvunin „magnað afrek“

Mælibúnaður LIGO var tekinn í gagnið árið 2000.
Mælibúnaður LIGO var tekinn í gagnið árið 2000. AFP

LIGO rannsóknastofnunin í Bandaríkjunum tilkynnti í fyrradag að hún hefði greint þyngdarbylgjur frá samruna tveggja svarthola fyrir 1,3 milljörðum ára. Uppgötvuninni er líkt við það að uppgötva nýja leið til þess að sjá alheiminn, líkt og framþróun í rafsegul- og röntgenbylgjum.

Kári Helgason, doktor í stjarneðlisfræði við Max Planck-stofnunina í Þýskalandi, horfði á blaðamannafundinn, sem fór fram í Washington, í beinni útsendingu á netinu. „Búnaðurinn sem greindi þyngdarbylgjuna samanstendur af tveimur löngum örmum sem leysigeisli fer í gegnum, en leysigeislinn mælir lengd

armanna á mjög nákvæman hátt. Það sem gerist þegar þyngdarbylgja fer í gegnum jörðina, er að armarnir smækka og stækka á einkennandi hátt, t.a.m. þegar tvö svarthol renna saman. Þannig má segja að uppgötvunin sýni fram á að allar fjarlægðir á jörðinni styttast og sveiflast á víxl. Svartholin hrista upp í rúminu,“ segir Kári, spenntur yfir uppgötvuninni.

Hann segir uppgötvunina merkilega af ýmsum ástæðum. „Þetta er fyrsta beina mælingin á þyngdarbylgjum, sem er magnað afrek og þeir sem stóðu að uppgötvuninni eiga eftir að fá Nóbelsverðlaunin fyrir þetta á þessu eða næsta ári,“ segir Kári og leggur áherslu á hve uppgötvunin sé stórt skref fram á við fyrir stjörnufræðina.

Þá telur hann uppgötvunina endanlega sanna tilvist svarthola. „Svarthol eru fyrirbæri sem við vitum að eru til, það efast enginn vísindamaður um tilvist svarthola, en við höfum aldrei fengið bein sönnunargögn fyrir tilvist þeirra. Þetta var líka ekki eitthvert svarthol, heldur voru þetta tvö svarthol sem hringsóluðu í kringum hvort annað og runnu saman í eitt. Við fengum beina útsendingu frá náttúrunni, sem er kynngimagnað.“

Þá segir Kári að uppgötvunin styrki afstæðiskenningu Alberts Einstein sem sett var fram árið 1916. „Með þessu er almenna afstæðiskenning Einsteins, eins og hún birtist fyrir 100 árum, nákvæmlega rétt upp á hár,“ segir Kári.

Nýr gluggi að alheiminum

Að lokum talar Kári um hvernig hin nýja tækni opni nýjan glugga til að skoða heiminn í gegnum. „Mest allt sem við vitum um alheiminn fáum við með ljósi. Það er alltaf einhver sjónauki sem nemur ljóseindir frá einhverjum vetrarbrautum og fyrirbærum og við túlkum ljóseindirnar. Þyngdarbylgjur eru hins vegar ekki ljóseindir, þannig er þetta ný aðferð fyrir alheiminn til að tala við okkur. Með þyngdarbylgjumælum fáum við ný augu til að skyggnast inn í alheiminn.

Þegar ný leið til að horfa á alheiminn hefur uppgötvast hefur það alltaf leitt til þess að við fáum nýja sýn á alheiminn, eins og t.d. þegar við byrjuðum að nota röntgenbylgjur og innrautt ljós til þess að skoða heiminn. Það áhugaverða er að það er ekki endilega það sem við bjuggumst við að sjá sem er merkilegt, heldur það sem við bjuggumst ekki við að sjá. Vegna þess munu næstu ár verða rosalega spennandi. Við eigum örugglega eftir að sjá eitthvað óvænt sem við höfðum ekki spáð fyrir um,“ segir Kári.

Þyngdaraflsbylgjur greindar í fyrsta sinn

Kári Helgason.
Kári Helgason.

Innlent »

„Kom ekkert annað til greina“

14:34 Ólafur Ragnar Grímsson, fráfarandi forseti Íslands, segir að það hafi ekkert annað komið til greina en að snúa aftur út til Frakklands eftir að íslenska karlalandsliðið komst í sextán liða úrslit á EM í Frakklandi. mbl.is ræddi við hann úti í Nice í dag. Meira »

Gæti rignt á Arnarhól í kvöld

14:21 Fólk ætti að hafa regnfatnað eða regnhlífar meðferðis á Arnarhól, ætli það sér að fylgjast með leik Íslands og Englands þar í kvöld. Meira »

Lögregla: Engin hætta í Nice

14:20 Engin hætta var á ferð í Lingost­ière-versl­un­ar­miðstöðinni í Nice í Frakklandi sem rýmd var eftir hádegi í dag. Þetta segir Tjörvi Einarsson, lögreglufulltrúi hjá Ríkislögreglustjóra, sem er staddur þar í landi vegna þátttöku íslenska karlalandsliðsins í knattspyrnu á EM. Meira »

„Yrði áfall aldarinnar“

14:07 Enskir stuðningsmenn eru flestir kokhraustir fyrir leik Íslands og Englands i kvöld. mbl.is tók púlsinn á stemmningunni meðal þeirra í Nice. Meira »

Nýr aðstoðarframkvæmdastjóri NATO

14:01 Rose Gottemoeller var í dag skipuð aðstoðarframkvæmdastjóri Atlantshafsbandalagsins (NATO) í stað Alexander Vershbow. Bæði eru þau bandarískir diplómatar. Hún er fyrsta konan til að gegna embættinu. Jens Stoltenberg, framkvæmdastjóri NATO, sagði skipunina vera tímamót fyrir bandalagið. Meira »

Englendingurinn styður Ísland

12:46 Norrænir fjölmiðlar eru byrjaðir að hita upp fyrir leik Íslands og Englands á EM í kvöld. Sænska ríkisútvarpið segir tölfræðina benda til íslensks sigurs en norska blaðið Verdens Gang tekur púlsinn á stemningunni í Reykjavík á forsíðu sinni, þar á meðal Englendingi sem styður Ísland í kvöld. Meira »

Týndi ökuskírteininu á Ítalíu

12:35 Nú þegar Íslendingar flykkjast til Nice fyrir leikinn í kvöld ganga ferðalög þeirra eflaust misvel fyrir sig. Ungur Íslendingur, Orri Gunnlaugsson, lenti í nokkrum ógöngum í morgun og um tíma var útlit fyrir að hann kæmist ekki til Frakklands í tæka tíð. Meira »

Lá fyrir utan heimili sitt

12:36 Karlmaður á miðjum aldri sem fannst meðvitundarlaus fyrir utan heimili sitt í Brekkuhverfinu í Kópavogi um tíuleytið á laugardagskvöld hefur verið útskrifaður af Landspítalanum. Meira »

Íslendingar beðnir að hrópa „hú“

11:57 Borgaryfirvöld í Nice hafa gefið út þá tilskipun til kjörbúða og stórmarkaða í Nice í Frakklandi að selja ekki áfengi í dag. Meira »

Stöðvuðu drukkinn rútubílstjóra

11:22 Umferðardeild lögreglunnar á Suðurlandi hafði afskipti af ökumanni hópferðabifreiðar skömmu fyrir hádegi á fimmtudag í síðustu viku þar sem hann var á leið austur Suðurlandsveg við Lögberg. Meira »

Getur EM verið hættulegt heilsunni?

11:17 Mikil spenna er í loftinu fyrir leik Íslands á EM í knattspyrnu í kvöld. Yfirlæknir hjartalækninga á Landspítala veltir því fyrir sér í pistli hvort landsleikir geti verið hættulegir heilsunni, enda þekkt að hjartaáföllum geti fjölgað í kringum atburði þar sem mikil geðshræring grípur um sig. Meira »

300 tommu risaskjár við Arnarhól

10:59 Risaskjárinn við Arnarhól sem landsleikurinn í kvöld verður sýndur á er tæpum 27 tommum stærri en skjárinn á Ingólfstorgi. Sá við Arnarhól er 26 fermetrar en skjárinn á Ingólfstorgi 21 fermetri. Meira »

Töluverðar tafir á farangri

10:57 Fjöldi farþega á Keflavíkurflugvelli varð fyrir „töluverðum töfum“ þegar þeir biðu eftir að farangur þeirra skilaði sér í komusal í nótt. Framkvæmdir sem miða að því að auka afkastagetu salarins ollu töfunum en að sögn markaðsstjóra Isavia er ekki búist við viðlíka töfum í kvöld. Meira »

Mikið magn rakvélablaða úr landi

10:07 Mennirnir tveir, sem grunaðir eru um umfangsmikinn þjófnað hér á landi, sendu mikið magn rakvélablaða úr landi með pósti. Lögreglu hefur tekist að hafa uppi á nokkrum sendingum en blöðin sem hafa skilað sér eru margra milljóna króna virði. Meira »

Stóri dagurinn runninn upp

09:00 Upp er runninn stóri dagurinn, er íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu skrifar nýjan kafla í sögu sína í Nice í Frakklandi, þar sem liðið mætir Englandi í sextán liða úrslitum Evrópumótsins í kvöld. Meira »

Náið samráð um tengsl við Breta

10:54 EFTA-ríkin munu eiga með sér náið samráð til að viðhalda nánum efnahags- og viðskiptatengslum við Bretland, samkvæmt ákvörðun ráðherrafundar EFTA sem haldinn er í Bern í Sviss. Lilja Alfreðsdóttir utanríkisráðherra situr fundinn fyrir hönd Íslands. Meira »

IKEA innkallar dökkt súkkulaði

09:30 Ófullnægjandi upplýsingar um mjólkur- og heslihnetuinnihald á umbúðum eru ástæða þess að IKEA hefur innkallað tvær tegundir dökks súkkulaðis sem það selur. Tegundirnar sem um ræðir eru Choklad Mörk 60% og Choklad Mörk 70%. Hægt er að skila súkkulaðinu og fá það endurgreitt í verslun IKEA. Meira »

Skúrir í flestum landshlutum

06:47 Veðurstofan gerir ráð fyrir austlægri átt og skúrum í flestum landshlutum í dag en þokkalega mildu veðri. Kólna á í veðri, einkum á norðanverðu landinu á morgun þegar svöl norðanátt kemur inn á landið sem færir með sér rigningu. Meira »
UHD skjáir ( 4k )
Til sölu 55" til 84" HD og UHD gagnvirkir skjáir frá SMART og Prowise Varmás eh...
Eltak
...
Sjálfskiptur og nýskoðaður Citroen C4
Til sölu fallegur Citroen C4 fjölskyldubíll. Árgerð 2005, ekinn 147 þús. Nýskoða...
Fágætar vínilplötur í Kolaportinu!!
Mikið úrval af fágætum vínilplötum í Plötuportinu á B-gangi Baragötu-Kolaportsin...
 
Sérkennari
Grunn-/framhaldsskóla
...
Áshildarmýri í skeiða- og gnúpverjahre
Lóðir
Til sölu sumarbústaðalönd ...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Skiljuvatnslögn
Tilboð - útboð
ONVK-2016-13/ 25.06.2016 ONV 2014/04 / ...