Uppgötvunin „magnað afrek“

Mælibúnaður LIGO var tekinn í gagnið árið 2000.
Mælibúnaður LIGO var tekinn í gagnið árið 2000. AFP

LIGO rannsóknastofnunin í Bandaríkjunum tilkynnti í fyrradag að hún hefði greint þyngdarbylgjur frá samruna tveggja svarthola fyrir 1,3 milljörðum ára. Uppgötvuninni er líkt við það að uppgötva nýja leið til þess að sjá alheiminn, líkt og framþróun í rafsegul- og röntgenbylgjum.

Kári Helgason, doktor í stjarneðlisfræði við Max Planck-stofnunina í Þýskalandi, horfði á blaðamannafundinn, sem fór fram í Washington, í beinni útsendingu á netinu. „Búnaðurinn sem greindi þyngdarbylgjuna samanstendur af tveimur löngum örmum sem leysigeisli fer í gegnum, en leysigeislinn mælir lengd

armanna á mjög nákvæman hátt. Það sem gerist þegar þyngdarbylgja fer í gegnum jörðina, er að armarnir smækka og stækka á einkennandi hátt, t.a.m. þegar tvö svarthol renna saman. Þannig má segja að uppgötvunin sýni fram á að allar fjarlægðir á jörðinni styttast og sveiflast á víxl. Svartholin hrista upp í rúminu,“ segir Kári, spenntur yfir uppgötvuninni.

Hann segir uppgötvunina merkilega af ýmsum ástæðum. „Þetta er fyrsta beina mælingin á þyngdarbylgjum, sem er magnað afrek og þeir sem stóðu að uppgötvuninni eiga eftir að fá Nóbelsverðlaunin fyrir þetta á þessu eða næsta ári,“ segir Kári og leggur áherslu á hve uppgötvunin sé stórt skref fram á við fyrir stjörnufræðina.

Þá telur hann uppgötvunina endanlega sanna tilvist svarthola. „Svarthol eru fyrirbæri sem við vitum að eru til, það efast enginn vísindamaður um tilvist svarthola, en við höfum aldrei fengið bein sönnunargögn fyrir tilvist þeirra. Þetta var líka ekki eitthvert svarthol, heldur voru þetta tvö svarthol sem hringsóluðu í kringum hvort annað og runnu saman í eitt. Við fengum beina útsendingu frá náttúrunni, sem er kynngimagnað.“

Þá segir Kári að uppgötvunin styrki afstæðiskenningu Alberts Einstein sem sett var fram árið 1916. „Með þessu er almenna afstæðiskenning Einsteins, eins og hún birtist fyrir 100 árum, nákvæmlega rétt upp á hár,“ segir Kári.

Nýr gluggi að alheiminum

Að lokum talar Kári um hvernig hin nýja tækni opni nýjan glugga til að skoða heiminn í gegnum. „Mest allt sem við vitum um alheiminn fáum við með ljósi. Það er alltaf einhver sjónauki sem nemur ljóseindir frá einhverjum vetrarbrautum og fyrirbærum og við túlkum ljóseindirnar. Þyngdarbylgjur eru hins vegar ekki ljóseindir, þannig er þetta ný aðferð fyrir alheiminn til að tala við okkur. Með þyngdarbylgjumælum fáum við ný augu til að skyggnast inn í alheiminn.

Þegar ný leið til að horfa á alheiminn hefur uppgötvast hefur það alltaf leitt til þess að við fáum nýja sýn á alheiminn, eins og t.d. þegar við byrjuðum að nota röntgenbylgjur og innrautt ljós til þess að skoða heiminn. Það áhugaverða er að það er ekki endilega það sem við bjuggumst við að sjá sem er merkilegt, heldur það sem við bjuggumst ekki við að sjá. Vegna þess munu næstu ár verða rosalega spennandi. Við eigum örugglega eftir að sjá eitthvað óvænt sem við höfðum ekki spáð fyrir um,“ segir Kári.

Þyngdaraflsbylgjur greindar í fyrsta sinn

Kári Helgason.
Kári Helgason.

Innlent »

Ræddust góða stund við á bryggjunni

20:34 Skipverjarnir tveir sem Héraðsdómur Reykjavíkur úrskurðaði í tveggja vikna gæsluvarðhald í dag sjást á eftirlitsmyndavélum aka rauðri Kia Rio-bifreið að Polar Nanoq í Hafnarfjarðarhöfn kl. 6:10 á laugardagsmorgun. Þeir ræðast síðan við á bryggjunni góða stund áður en annar ekur aftur á brott. Meira »

Telja Birnu hafi verið í rauða bílnum

20:04 Lögreglu grunar að bíllinn sem keyrði til og frá Hafnarfjarðarhöfn sé sá sami og sást á myndavélum á Laugavegi fyrr um nóttina og að Birna Brjánsdóttir hafi á einhverjum tímapunkti verið í bílnum. Meira »

Flytja bæjarskrifstofur Kópavogs

19:57 Hluti stjórnsýslusviðs Kópavogsbæjar flutti frá Fannborg 2 að Digranesvegi 1 í dag. Þetta er fyrsti áfangi flutnings bæjarskrifstofa Kópavogs í nýtt húsnæði. Meira »

Bíður næstu skrefa lögreglu

19:34 „Eftir gæsluvarðhaldsúrskurðinn hef ég ekkert nýtt heyrt,“ segir Unn­steinn Örn Elvars­son héraðsdóms­lögmaður, verjandi eins skipverja grænlenska togarans Polar Nanoq sem var handtekinn í gær. Unnsteinn hefur reynt að hafa milligöngu um að koma upplýsingum til fjölskyldu mannsins á Grænlandi. Meira »

Ekkert óvenjulegt við skil á bílnum

19:14 Rauði bílaleigubíllinn sem lögregla lagði hald á í tengslum við hvarf Birnu Brjánsdóttur var í útleigu í rúman sólarhring og bar ekki á neinu óvenjulegu þegar honum var skilað að sögn forstjóra Bílaleigu Akureyrar. Meira »

Dæmdur fyrir manndráp af gáleysi

19:04 Kínverskur ferðamaður var í dag dæmdur í þriggja mánaða skilorðsbundið fangelsi í Hæstarétti fyrir manndráp af gáleysi. Staðfesti Hæstiréttur þannig dóm Héraðsdóms Suðurlands frá því í mars á síðasta ári. Meira »

Grænlendingar mæti óvild hér á landi

18:44 Grænlenska útgerðin Niisa Trawl hefur ákveðið að senda skipverja grænlenska togarans Regina C heim til Grænlands vegna óvildar sem þeir hafa mætt á Íslandi í kjölfar hvarfs Birnu Brjánsdóttur. Meira »

Þyrla Gæslunnar sveimar yfir Reykjanesi

18:56 Þyrla Landhelgisgæslunnar var látin sveima yfir Hvalfjarðarlóni og Reykjanesi um fimmleytið í dag í tengslum við leitina að Birnu Brjánsdóttur, sem ekkert hefur spurst til frá því aðfaranótt laugardags. Meira »

Staðfesti sýknudóm í SPRON-málinu

18:23 Hæstiréttur staðfesti í dag sýknudóm Héraðsdóm­s Reykja­vík­ur í SPRON-málinu svonefnda. Mál­svarn­ar­laun þeirra greiðast úr rík­is­sjóði en þau hlaupa sam­tals á nokkr­um millj­ón­um króna. Meira »

Þriðja skipverjanum sleppt

18:09 Ekki verður farið fram á gæsluvarðhald yfir þriðja skipverjanum af græn­lenska tog­ar­an­um Pol­ar Nanoq, sem var handtekinn í gærkvöldi um borð í skipinu. Unnið er nú í því að sleppa honum úr haldi. Þetta segir Grímur Grímsson, yf­ir­lög­regluþjónn hjá lög­regl­unni á höfuðborg­ar­svæðinu. Meira »

Nýjar upptökur hafa komið fram

17:59 Nýjar myndbandsupptökur hafa komið fram undanfarinn sólarhring sem gagnast við rannsókn á hvarfi Birnu Brjánsdóttur. Búið er að haldleggja síma og tölvur hinna grunuðu í málinu. Lögreglan einbeitir sér nú að því að fara aftur yfir þau gögn sem lögregla hefur undir höndum. Ekki síst myndbandsupptökur Meira »

Halda áfram leit á Reykjanesi

16:56 Ákveðið hefur verið að sérhæft leitarfólk frá björgunarsveitum Slysavarnafélagsins Landsbjargar haldi áfram leit á og við vegaslóða á Reykjanesi nú síðdegis og fram eftir kvöldi. Þetta kemur fram í tilkynningu frá Slysavarnarfélaginu Landsbjörgu. Meira »

Ýmsar vísbendingar fundist í skipinu

16:42 Ýmsar vísbendingar hafa fundist um borð í grænlenska togaranum Polar Nanoq við leit lögreglu þar í nótt og í dag sem nýtast í rannsókninni um hvarf Birnu Brjánsdóttur. Þetta segir Grímur Grímsson, yfirlögregluþjónn hjá lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu. Meira »

Veita skipverjum áfallahjálp

16:14 Unnið er að því að veita áhöfn Polar Nanoq áfallahjálp og koma upplýsingum til ættingja skipverja. Þetta kemur fram í yfirlýsingu sem útgerðarfyrirtækið Polar Seafood sendi frá sér nú síðdegis. Þar kom jafnframt fram að fyrirtækið muni áfram veita íslensku lögreglunni alla þá aðstoð sem það getur. Meira »

Fjórði maðurinn handtekinn

15:30 Fíkniefni fundust um borð í Polar Nanoq í nótt. Þrír skipverjar voru handteknir í gærdag og í nótt var einn maður til viðbótar handtekinn. Fjórir úr áhöfn skipsins eru því nú í haldi lögreglu. Meira »

Kæra úrskurðinn vegna alvarleika

16:36 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu kærði úrskurð Héraðsdóms Reykjaness um tveggja vikna gæsluvarðhald vegna alvarleika málsins að sögn Gríms Grímssonar yfirlögregluþjóns en farið var fram á að það yrði fjórar vikur. Hann segir lögreglunni nú miða vel áfram og að verið sé að upplýsa málið. Meira »

Viðbótarframlagið verði ekki tímabundið

15:53 „Rektorar íslenskra háskóla fagna þeirri ákvörðun Alþingis að hækka fjárframlög til háskólanna við afgreiðslu frumvarps til fjárlaga 2017 og koma þannig til móts við áskorun rektora til þingmanna um að bæta úr undirfjármögnun íslensks háskólakerfis,“ segir í tilkynningu frá rektorum íslenskra háskóla. Meira »

Leit hætt í bili

15:03 „Við höfum lokið verkefnum þar og okkar fólk á leiðinni til baka,“ segir Guðbrandur Örn Arnarsson, aðgerðarstjóri hjá Slysavarnafélaginu Landsbjörg, í samtali við mbl.is en leit hefur staðið yfir að undanförnu á Strandarheiði á Reykjanesi að Birnu Brjánsdóttur. Meira »
Refapels, síður.
Til sölu ónotaður síður refapels, í stærð sem sennilega er Large, eða ca 42/44....
tilboð
Til sölu Volvo S60 2,4 turbo árg. 2002 Svartur. Rafmagn í rúðum og sætum. Topplú...
Manhattan hár & snyrtistofa í Egilshöll.
Erum með 14 fm herbergi til leigu fyrir ýmiskonar starfsemi tengda útliti og hei...
Glæsilegt 6-8 manna sumarhús í Hvalfirði
Nýtt glæsilegt 6-8 manna sumarhús til leigu í Hvalfirði einungis 55 km frá Reykj...
 
Stjórnendanám
Kennsla
Stjórnendanám í fjarnámi Verkstjórn ...
Aðalfundur
Fundir - mannfagnaðir
Aðalfundur ÍSTEX hf. v...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, gön...
L edda 6017011719 iii
Félagsstarf
? EDDA 6017011719 III Mynd af auglýs...