Uppgötvunin „magnað afrek“

Mælibúnaður LIGO var tekinn í gagnið árið 2000.
Mælibúnaður LIGO var tekinn í gagnið árið 2000. AFP

LIGO rannsóknastofnunin í Bandaríkjunum tilkynnti í fyrradag að hún hefði greint þyngdarbylgjur frá samruna tveggja svarthola fyrir 1,3 milljörðum ára. Uppgötvuninni er líkt við það að uppgötva nýja leið til þess að sjá alheiminn, líkt og framþróun í rafsegul- og röntgenbylgjum.

Kári Helgason, doktor í stjarneðlisfræði við Max Planck-stofnunina í Þýskalandi, horfði á blaðamannafundinn, sem fór fram í Washington, í beinni útsendingu á netinu. „Búnaðurinn sem greindi þyngdarbylgjuna samanstendur af tveimur löngum örmum sem leysigeisli fer í gegnum, en leysigeislinn mælir lengd

armanna á mjög nákvæman hátt. Það sem gerist þegar þyngdarbylgja fer í gegnum jörðina, er að armarnir smækka og stækka á einkennandi hátt, t.a.m. þegar tvö svarthol renna saman. Þannig má segja að uppgötvunin sýni fram á að allar fjarlægðir á jörðinni styttast og sveiflast á víxl. Svartholin hrista upp í rúminu,“ segir Kári, spenntur yfir uppgötvuninni.

Hann segir uppgötvunina merkilega af ýmsum ástæðum. „Þetta er fyrsta beina mælingin á þyngdarbylgjum, sem er magnað afrek og þeir sem stóðu að uppgötvuninni eiga eftir að fá Nóbelsverðlaunin fyrir þetta á þessu eða næsta ári,“ segir Kári og leggur áherslu á hve uppgötvunin sé stórt skref fram á við fyrir stjörnufræðina.

Þá telur hann uppgötvunina endanlega sanna tilvist svarthola. „Svarthol eru fyrirbæri sem við vitum að eru til, það efast enginn vísindamaður um tilvist svarthola, en við höfum aldrei fengið bein sönnunargögn fyrir tilvist þeirra. Þetta var líka ekki eitthvert svarthol, heldur voru þetta tvö svarthol sem hringsóluðu í kringum hvort annað og runnu saman í eitt. Við fengum beina útsendingu frá náttúrunni, sem er kynngimagnað.“

Þá segir Kári að uppgötvunin styrki afstæðiskenningu Alberts Einstein sem sett var fram árið 1916. „Með þessu er almenna afstæðiskenning Einsteins, eins og hún birtist fyrir 100 árum, nákvæmlega rétt upp á hár,“ segir Kári.

Nýr gluggi að alheiminum

Að lokum talar Kári um hvernig hin nýja tækni opni nýjan glugga til að skoða heiminn í gegnum. „Mest allt sem við vitum um alheiminn fáum við með ljósi. Það er alltaf einhver sjónauki sem nemur ljóseindir frá einhverjum vetrarbrautum og fyrirbærum og við túlkum ljóseindirnar. Þyngdarbylgjur eru hins vegar ekki ljóseindir, þannig er þetta ný aðferð fyrir alheiminn til að tala við okkur. Með þyngdarbylgjumælum fáum við ný augu til að skyggnast inn í alheiminn.

Þegar ný leið til að horfa á alheiminn hefur uppgötvast hefur það alltaf leitt til þess að við fáum nýja sýn á alheiminn, eins og t.d. þegar við byrjuðum að nota röntgenbylgjur og innrautt ljós til þess að skoða heiminn. Það áhugaverða er að það er ekki endilega það sem við bjuggumst við að sjá sem er merkilegt, heldur það sem við bjuggumst ekki við að sjá. Vegna þess munu næstu ár verða rosalega spennandi. Við eigum örugglega eftir að sjá eitthvað óvænt sem við höfðum ekki spáð fyrir um,“ segir Kári.

Þyngdaraflsbylgjur greindar í fyrsta sinn

Kári Helgason.
Kári Helgason.

Innlent »

Höfuðstóll hækkar um 162 milljónir

05:30 Mistök Hagstofu Íslands gætu kostað eigendur nýrra lána, sem tekin voru frá maí á þessu ári, og allra lána til nóvember nk. um 162 milljóna króna hækkun á höfuðstól. Meira »

Skoða nýja neyðarbraut

05:30 Það er mat Isavia að kostnaður við að opna flugbraut 07/25 á Keflavíkurflugvelli sé að lágmarki 280 milljónir króna.  Meira »

8.708 fleiri kjósendur en árið 2013

05:30 Kjósendur sem ganga að kjörborðinu 29. október nk. verða 8.708 fleiri en þeir voru við alþingiskosningarnar árið 2013.  Meira »

Sleit fundinum án niðurstöðu

05:30 Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Framsóknarflokksins, sleit fundi framkvæmdastjórnar flokksins eftir liðlega klukkustundar fund upp úr kl. 14 í gær, án þess að endanleg niðurstaða fengist um hvernig dagskrá flokksþings flokksins skyldi breytt. Meira »

Þyrlur verða keyptar

05:30 „Við erum búin að ákveða að kaupa þyrlur fyrir Landhelgisgæsluna. Það er gert ráð fyrir svigrúmi til þess í fjármálaáætlun til næstu fimm ára sem Alþingi hefur samþykkt,“ segir Ólöf Nordal innanríkisráðherra. Meira »

Meiri kvóti úr deilistofnum 2017

05:30 Hlutdeild Íslands í norsk-íslenskri vorgotssíld gæti orðið tæplega 94 þúsund tonn á næsta ári, verði farið eftir ráðgjöf Alþjóðahafrannsóknaráðsins (ICES) um aflamark deilistofna. Meira »

Gert ráð fyrir 390 stúdentaíbúðum

Í gær, 23:44 Samþykkt var að auglýsa deiliskipulag fyrir 390 nýjar stúdentaíbúðir á svæði Háskóla Íslands í borgarráði Reykjavíkur í gær. Dagur B. Eggertsson borgarstjóri greindi frá þessu í vikulegum pistli sínum sem hann birti í dag og vonast borgarstjóri til að íbúðirnar komist hratt í uppbyggingu. Meira »

Kanna möguleika á vesturbakkanum

05:30 „Það sem liggur að baki er að hreyfa við þessu máli og kanna hvort vilji sé hjá eiganda vesturbakkans að heimila þar uppbyggingu,“ segir Sæmundur Helgason, formaður bæjarráðs Sveitarfélagsins Hornafjarðar. Meira »

Stór skjálfti mældist kl. níu

Í gær, 22:32 Skjálfti að stærðinni 3,0 mældist í Mýrdalsjökli rétt fyrir klukkan 21:00 í kvöld, 6,2 kílómetrum austur af Goðabungu. Í hádeginu í dag mældust fjórir skjálftar yfir 3 að stærð og er skjálftinn í kvöld sá stærsti síðan þá. Meira »

Óvinsæl ríkisstjórn í miðju góðæri

Í gær, 22:27 Margt að því sem Vinstri grænir sögðu fyrir áratug síðan þótti róttækt og jafnvel neikvætt en er í dag komið á dagskrá og fólk hefur gleymt að þau voru neikvæð. Þetta sagði Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna, á flokksráðsfundi flokksins á Akureyri í kvöld. Meira »

Karlar ánægðari með búvörusamninga

Í gær, 22:20 Meirihluti landsmanna er óánægður við umdeilda búvörusamninga sem samþykktir voru á Alþingi nýverið. Þetta eru niðurstöður netkönnun sem gerð var dagana 21. - 28. september 2016 af Þjóðarpúlsi Gallup. Meira »

Íslendingur í Spartan Race

Í gær, 21:40 Heimsmeistaramótið í hindranahlaupinu Spartan Race fer fram um helgina. Íslendingar eiga fulltrúa á mótinu en hinn hálfíslenski William Dan Boyce er meðal keppenda. William komst áfram á heimsmeistaramótið í júní síðastliðnum, aðeins tveimur mánuðum eftir að hann keppti á sínu fyrsta móti í greininni. Meira »

„Viljum hafa vaðið fyrir neðan okkur“

Í gær, 21:37 Almannavarnadeild lögreglustjórans á Suðurlandi fundaði með lögreglustjóra og yfirlögregluþjónum umdæmisins fyrr í kvöld ásamt fulltrúum starfsstöðva embættisins á Klaustri, Vík, Hvollsvelli og Hellu. Lögreglan mun athuga vinsæla ferðamannastaði og biðja fólk um að flytja sig ef það á við. Meira »

Aldrei færri innbrot

Í gær, 20:53 Lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu bárust 47 tilkynningar um innbrot í ágúst en ekki hafa borist jafn fáar tilkynningar í einum mánuði frá því að samræmdar skráningar brota hófust hjá lögreglu árið 1999. Þá fækkaði tilkynntum kynferðisafbrotum einnig. Meira »

„Megrunaræði, offita og útlitsdýrkun“

Í gær, 20:45 Auglýsingar og önnur markaðsöfl hafa gríðarleg áhrif á hugmynd samfélagsins um fegurð og líkamsímynd. Mikilvægt er að fólk geri sér grein fyrir þessum áhrifum og læri að meðhöndla upplýsingar og myndir sem því berst. Þetta segir dr. Jean Kilbourne, baráttukona um fjölmiðlalæsi. Meira »

Sólheimajökulsvegi lokað

Í gær, 21:06 Lögreglan á Suðurlandi hefur lokað fyrir umferð á vegi 221 við Sólheimajökul. Greint var frá þessu á Facebook-síðu embættisins nú fyrir stuttu en ákvörðunin var tekin í ljósi yfirstandandi skjálftahrinu í Mýrdalsjökli. Meira »

Óþarfi að mála skrattann á vegginn

Í gær, 20:50 „Þetta hafa nú verið skjálftar oft áður í Kötlu og það er best að vera ekkert að mála skrattann á vegginn,“ segir Jóhannes Kristjánsson, eigandi hótelsins á Höfðabrekku. Höfðabrekka stendur skammt frá Múlakvísl en Jóhannes telur rétt að leyfa hlutum að þróast áður en gert er frekara mál úr því. Meira »

Hvað mega kennarar segja?

Í gær, 20:41 Siðmennt stendur fyrir málþingi um tjáningarfrelsið á KEA hóteli á Akureyri á morgun. Tilefnið er umrót í bæjarfélaginu eftir að Snorra Óskarssyni, sem jafnan er kenndur við Betel, var vikið úr starfi kennara vegna skoðana sinna á samkynhneigð sem hann setti fram á persónulegu bloggi sínu. Meira »
HÚSAVIÐHALD
Viðgerðir og viðhald fasteigna er okkar fag. Húsaklæðning ehf. hefur í áratugi ...
Infrarauður Saunaklefi -Tilboð 40.000 kr afsláttur eða 299.000 1stk eftir
Tilboð 40.000 kr afsláttur eða 299.000 1stk eftir - 3manna klefi - low EMF- m...
GERFIHNATTADISKUR FIBER 180 CM
SATELIT Fiber 180 cm ásamt öllu sem til þarf. ,,Polar Mount,, heitgalvaniserað, ...
 
Eldri borgarar
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, gön...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Brúarvirkjun
Tilkynningar
Mat á umhverfisáhrifum Brúar...
Eldri borgarar
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, mor...