Uppgötvunin „magnað afrek“

Mælibúnaður LIGO var tekinn í gagnið árið 2000.
Mælibúnaður LIGO var tekinn í gagnið árið 2000. AFP

LIGO rannsóknastofnunin í Bandaríkjunum tilkynnti í fyrradag að hún hefði greint þyngdarbylgjur frá samruna tveggja svarthola fyrir 1,3 milljörðum ára. Uppgötvuninni er líkt við það að uppgötva nýja leið til þess að sjá alheiminn, líkt og framþróun í rafsegul- og röntgenbylgjum.

Kári Helgason, doktor í stjarneðlisfræði við Max Planck-stofnunina í Þýskalandi, horfði á blaðamannafundinn, sem fór fram í Washington, í beinni útsendingu á netinu. „Búnaðurinn sem greindi þyngdarbylgjuna samanstendur af tveimur löngum örmum sem leysigeisli fer í gegnum, en leysigeislinn mælir lengd

armanna á mjög nákvæman hátt. Það sem gerist þegar þyngdarbylgja fer í gegnum jörðina, er að armarnir smækka og stækka á einkennandi hátt, t.a.m. þegar tvö svarthol renna saman. Þannig má segja að uppgötvunin sýni fram á að allar fjarlægðir á jörðinni styttast og sveiflast á víxl. Svartholin hrista upp í rúminu,“ segir Kári, spenntur yfir uppgötvuninni.

Hann segir uppgötvunina merkilega af ýmsum ástæðum. „Þetta er fyrsta beina mælingin á þyngdarbylgjum, sem er magnað afrek og þeir sem stóðu að uppgötvuninni eiga eftir að fá Nóbelsverðlaunin fyrir þetta á þessu eða næsta ári,“ segir Kári og leggur áherslu á hve uppgötvunin sé stórt skref fram á við fyrir stjörnufræðina.

Þá telur hann uppgötvunina endanlega sanna tilvist svarthola. „Svarthol eru fyrirbæri sem við vitum að eru til, það efast enginn vísindamaður um tilvist svarthola, en við höfum aldrei fengið bein sönnunargögn fyrir tilvist þeirra. Þetta var líka ekki eitthvert svarthol, heldur voru þetta tvö svarthol sem hringsóluðu í kringum hvort annað og runnu saman í eitt. Við fengum beina útsendingu frá náttúrunni, sem er kynngimagnað.“

Þá segir Kári að uppgötvunin styrki afstæðiskenningu Alberts Einstein sem sett var fram árið 1916. „Með þessu er almenna afstæðiskenning Einsteins, eins og hún birtist fyrir 100 árum, nákvæmlega rétt upp á hár,“ segir Kári.

Nýr gluggi að alheiminum

Að lokum talar Kári um hvernig hin nýja tækni opni nýjan glugga til að skoða heiminn í gegnum. „Mest allt sem við vitum um alheiminn fáum við með ljósi. Það er alltaf einhver sjónauki sem nemur ljóseindir frá einhverjum vetrarbrautum og fyrirbærum og við túlkum ljóseindirnar. Þyngdarbylgjur eru hins vegar ekki ljóseindir, þannig er þetta ný aðferð fyrir alheiminn til að tala við okkur. Með þyngdarbylgjumælum fáum við ný augu til að skyggnast inn í alheiminn.

Þegar ný leið til að horfa á alheiminn hefur uppgötvast hefur það alltaf leitt til þess að við fáum nýja sýn á alheiminn, eins og t.d. þegar við byrjuðum að nota röntgenbylgjur og innrautt ljós til þess að skoða heiminn. Það áhugaverða er að það er ekki endilega það sem við bjuggumst við að sjá sem er merkilegt, heldur það sem við bjuggumst ekki við að sjá. Vegna þess munu næstu ár verða rosalega spennandi. Við eigum örugglega eftir að sjá eitthvað óvænt sem við höfðum ekki spáð fyrir um,“ segir Kári.

Þyngdaraflsbylgjur greindar í fyrsta sinn

Kári Helgason.
Kári Helgason.

Innlent »

Enginn snjór sem tollir í kortunum

12:56 „Það verða miklar sviptingar í veðrinu í vikunni. Hingað ganga lægðir hver eftir annarri og inn á milli fer hann í suðvestanátt með aðeins kaldara lofti. Þá geta komið einhver él en engin snjókoma,“ segir Helga Ívarsdóttir, veðurfræðingur á vakt hjá Veðurstofu Íslands. Meira »

Guðni Th. valdi sér jólatré

12:47 Guðni Th. Jóhannesson forseti Íslands er búinn að kaupa jólatré handa fjölskyldunni sem mun standa í stofunni á Bessastöðum þessi jólin. Meira »

Sigmundur boðar til veislu nyrðra

11:27 Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, fyrrverandi formaður Framsóknarflokksins og oddviti flokksins í Norðausturkjöræmi, sendi SMS á félaga sína í flokknum í gær þar sem hann bauð til veislu næsta föstudag. Þann sama dag verður 100 ára afmæli flokksins fagnað í Þjóðleikhúsinu. Meira »

Veiktust undan álagi

10:25 Ólafur Hauksson, sem gegndi starfi sérstaks saksóknara, segir að álagið sem fylgdi þeirri vinnu hafi verið það mikið að starfsfólk hans veiktist. Fjórum sinnum hafi hann horft á eftir samstarfsmönnum fara upp í sjúkrabíl vegna veikinda í kjölfar álags. Meira »

Margt býr í tönnunum

09:58 Ef vafi leikur á að fylgdarlaus ungmenni, sem hingað koma í leit að vernd, greini rétt frá um aldur er leitað til réttartannlækna um að taka röntgenmyndir af tönnum viðkomandi. Ekkert þykir veita betri vísbendingu um aldur fólks en tennur þess enda margt sem býr í tönnunum, ekki síst jöxlum. Meira »

Tvö hross drápust í árekstri

07:52 Bifreið var ekið inn í hrossastóð á Vesturlandsvegi við Kjalarnes seint í gærkvöldi. Tvö hross drápust. Slysið átti sér stað til móts við bæinn Móa. Tveir bílar lentu í árekstrinum en þeir sem í þeim voru sluppu án meiðsla. Meira »

Ók á stein og velti bíl

07:27 Síðdegis í gær barst lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu tilkynning um bílveltu við Gróttu á Seltjarnarnesi.  Meira »

Ók ítrekað á kyrrstæða bíla

07:33 Ökumaður sem hafði ítrekað ekið bifreið sinni utan í kyrrstæða bíla við Langholtsveg, var færður í fangageymslu hjá lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu um miðnætti í gær. Meira »

Búið ykkur undir rigningu

07:22 Búist er við talsverðri rigningu á Suðurlandi síðdegis í dag, en suðaustanlands í kvöld.  Meira »

Jarðskjálfti norður af Grindavík

06:50 Klukkan 03:27 í nótt varð jarðskjálfti skammt norður af Grindavík. Hann var 2,6 að stærð.  Meira »

Katrín og Bjarni stjórni landinu

01:04 „Það er mitt mat að flest hefði gengið á annan veg ef Sjálfstæðismenn og Vinstri grænir hefðu haldið saman um stjórnartauma þegar bankakerfið hrundi,“ segir Sturla Böðvarsson, fyrrverandi þingmaður Sjálfstæðisflokksins, ráðherra og forseti Alþingis. Meira »

Spá snjókomu á fimmtudag

Í gær, 20:21 Búist er við talsverðri rigningu á Suðurlandi síðdegis á morgun, en suðaustanlands annað kvöld. Á fimmtudag er spáð snjókomu, fyrst sunnanlands. Meira »

Þrefaldur pottur að viku

Í gær, 19:47 Enginn var með allar tölurnar réttar í laugardagslottóinu og verður potturinn því þrefaldur í næstu viku.   Meira »

Örlagaþræðir vinanna þriggja

Í gær, 18:30 Þóra Guðmundsdóttir er tveggja heima kona, hún á og rekur hótel í Cochin á Indlandi yfir vetrartímann en flytur á hverju vori í heimabæ sinn Seyðisfjörð þar sem hún rekur farfuglaheimili yfir sumarið. En hún hefði aldrei getað byggt upp hótelið sitt á Indlandi nema með hjálp tveggja góðra þarlendra vina, Faizals og Joy. Meira »

17 sóttu um embætti borgarritara

Í gær, 16:06 Sautján umsóknir bárust um starf borgarritara, en umsóknarfrestur rann út 5. desember síðastliðinn. Umsækjendur voru: Ásta Valdimarsdóttir, framkvæmdastjóri, Birgir Finnbogason, endurskoðandi, Elínrós Líndal, forstöðumaður, Finnur Þ. Meira »

Ragnheiður Sara sigraði í Dubai

Í gær, 18:36 Ragnheiður Sara Sigmundsdóttir fór með sigur af hólmi í kvennaflokki á Crossfit-leikunum Dubai Fitness Championship, sem lauk í dag. Annie Mist Þórðardóttir, sem í tvígang hefur orðið heimsmeistari í Crossfit, varð í þriðja sæti og Björgvin Guðmundsson var efstur íslensku karlanna, í 7. sæti. Meira »

Komið að ögurstund í óformlegum viðræðum

Í gær, 16:32 Liggja þarf fyrir eftir helgi hvort óformlegar stjórnarmyndunarviðræður Pírata, VG, Viðreisnar, Bjartrar framtíðar og Samfylkingar verða að formlegum stjórnarmyndunarviðræðum. Þetta sagði Katrín Jakobsdóttir, formaður VG, í samtali við mbl.is eftir fund formanna flokkanna nú síðdegis. Meira »

Sjöfaldur styrkur svifryks í Reykjavík

Í gær, 15:51 Styrk­ur svifryks er yfir heilsu­vernd­ar­mörk­um í Reykja­vík í dag. Við loftgæðamælistöðina á Grensásvegi mælist styrkurinn 366,4 µg/​m3 sem er rúmlega sjö sinnum meira en 50 µg/​m3 mörkin leyfa. Meira »
Einyrki-Launakerfi.Launaseðlar í Excel
Töflukerfi í Excel fyrir Launaútreikn,Launaseðla, Skilagr RSK og Lífeyrissj. Upp...
VÖNDUÐ VEL BÚIN KENNSLUBIFREIÐ
Vönduð, vel búin kennslubifreið Subaru XV 4WD . Akstursmat og endurtökupróf. Gyl...
Suzuki Grand Vitara 2011 ek. 53 þ. Til
Suzuki Grand Vitara 2011 ek. 53 þ. Til sölu Suzuki Grand Vitara sjáf- skiptur, d...
Herraskór
Frábærir inniskór í stærðum 40-46 á kr. 11.890,- Glæsilegir herraskór úr dökk-br...
 
Aðventukaffi ses
Fundir - mannfagnaðir
ses.xd.is Samtök eldri sjálfstæði...
L fjölnir 6016120619 i jf.
Félagsstarf
? FJÖLNIR 6016120619 I Jf. Mynd af a...
L edda 6016120619 iii
Félagsstarf
? EDDA 6016120619 III Mynd af auglýs...
L hlín 6016120819 iv/v heimsókn til hug
Félagsstarf
? HLÍN 6016120819 IV/V Heimsókn til H...