Uppgötvunin „magnað afrek“

Mælibúnaður LIGO var tekinn í gagnið árið 2000.
Mælibúnaður LIGO var tekinn í gagnið árið 2000. AFP

LIGO rannsóknastofnunin í Bandaríkjunum tilkynnti í fyrradag að hún hefði greint þyngdarbylgjur frá samruna tveggja svarthola fyrir 1,3 milljörðum ára. Uppgötvuninni er líkt við það að uppgötva nýja leið til þess að sjá alheiminn, líkt og framþróun í rafsegul- og röntgenbylgjum.

Kári Helgason, doktor í stjarneðlisfræði við Max Planck-stofnunina í Þýskalandi, horfði á blaðamannafundinn, sem fór fram í Washington, í beinni útsendingu á netinu. „Búnaðurinn sem greindi þyngdarbylgjuna samanstendur af tveimur löngum örmum sem leysigeisli fer í gegnum, en leysigeislinn mælir lengd

armanna á mjög nákvæman hátt. Það sem gerist þegar þyngdarbylgja fer í gegnum jörðina, er að armarnir smækka og stækka á einkennandi hátt, t.a.m. þegar tvö svarthol renna saman. Þannig má segja að uppgötvunin sýni fram á að allar fjarlægðir á jörðinni styttast og sveiflast á víxl. Svartholin hrista upp í rúminu,“ segir Kári, spenntur yfir uppgötvuninni.

Hann segir uppgötvunina merkilega af ýmsum ástæðum. „Þetta er fyrsta beina mælingin á þyngdarbylgjum, sem er magnað afrek og þeir sem stóðu að uppgötvuninni eiga eftir að fá Nóbelsverðlaunin fyrir þetta á þessu eða næsta ári,“ segir Kári og leggur áherslu á hve uppgötvunin sé stórt skref fram á við fyrir stjörnufræðina.

Þá telur hann uppgötvunina endanlega sanna tilvist svarthola. „Svarthol eru fyrirbæri sem við vitum að eru til, það efast enginn vísindamaður um tilvist svarthola, en við höfum aldrei fengið bein sönnunargögn fyrir tilvist þeirra. Þetta var líka ekki eitthvert svarthol, heldur voru þetta tvö svarthol sem hringsóluðu í kringum hvort annað og runnu saman í eitt. Við fengum beina útsendingu frá náttúrunni, sem er kynngimagnað.“

Þá segir Kári að uppgötvunin styrki afstæðiskenningu Alberts Einstein sem sett var fram árið 1916. „Með þessu er almenna afstæðiskenning Einsteins, eins og hún birtist fyrir 100 árum, nákvæmlega rétt upp á hár,“ segir Kári.

Nýr gluggi að alheiminum

Að lokum talar Kári um hvernig hin nýja tækni opni nýjan glugga til að skoða heiminn í gegnum. „Mest allt sem við vitum um alheiminn fáum við með ljósi. Það er alltaf einhver sjónauki sem nemur ljóseindir frá einhverjum vetrarbrautum og fyrirbærum og við túlkum ljóseindirnar. Þyngdarbylgjur eru hins vegar ekki ljóseindir, þannig er þetta ný aðferð fyrir alheiminn til að tala við okkur. Með þyngdarbylgjumælum fáum við ný augu til að skyggnast inn í alheiminn.

Þegar ný leið til að horfa á alheiminn hefur uppgötvast hefur það alltaf leitt til þess að við fáum nýja sýn á alheiminn, eins og t.d. þegar við byrjuðum að nota röntgenbylgjur og innrautt ljós til þess að skoða heiminn. Það áhugaverða er að það er ekki endilega það sem við bjuggumst við að sjá sem er merkilegt, heldur það sem við bjuggumst ekki við að sjá. Vegna þess munu næstu ár verða rosalega spennandi. Við eigum örugglega eftir að sjá eitthvað óvænt sem við höfðum ekki spáð fyrir um,“ segir Kári.

Þyngdaraflsbylgjur greindar í fyrsta sinn

Kári Helgason.
Kári Helgason.

Innlent »

Átta fjölskyldur fengu styrk

Í gær, 21:40 „Það er alveg meiriháttar að sjá hvað þessu hefur verið vel tekið,“ segir Ásdís Arna Gottskálksdóttir, sem stofnaði góðgerðarfélagið Bumbuloní fyrir tveimur árum, með það að markmiði að styrkja fjölskyldur langveikra barna. Meira »

Reyndi að nauðga læknanema

Í gær, 21:22 354 konur í læknastétt skora á starfsmenn og stjórnendur að uppræta kynbundið áreiti, mismunun og kynferðislegt ofbeldi í starfi. Gerendurnir eru oftast karlkyns samstarfsmenn sem eru ofar í valdastiganum, samkvæmt reynslusögum sem konurnar hafa deilt í lokuðum hópi á samfélagsmiðlum. Meira »

Fjarstæðukenndir framburðir í farsamáli

Í gær, 20:34 Ákæruvaldið fer fram á 12 til 18 mánaða fangelsisvist í máli fjögurra einstaklinga sem ákærðir eru fyrir peningaþvætti, en aðalmeðferð í málinu lauk í héraðsdómi í dag. Um er að ræða þrjá karlmenn og eina konu, en krafist vægari refsingar yfir konunni, þrátt fyrir að hennar þáttur sé talinn mikill. Meira »

45 daga fangelsi fyrir um 3 kíló af kannabis

Í gær, 19:48 Karlmaður á fertugsaldri var fyrir helgi dæmdur í 45 daga skilorðsbundið fangelsi fyrir kannabisræktun, en í september gerði lögregla upptæk hjá manninum 1,7 kíló af maríjúana, 1,5 kíló af kannabislaufum og sex kannabisplöntur. Meira »

Ráðherra fékk fyrsta fossadagatalið

Í gær, 19:46 Guðmundur Ingi Guðbrandsson umhverfisráðherra tók í dag við fyrsta eintakinu af fossadagatalinu 2018 úr hendi þeirra Tómasar Guðbjartssonar hjartaskurðlæknis og Ólafs Más Björnssonar augnlæknis. Myndirnar tóku þeir Tómas og Ólafur Már í þremur ferðum sínum á svæðið sl. sumar. Meira »

„Var mikil froststilla, sem betur fer“

Í gær, 19:29 „Þarna voru náttúrulega varahlutir fyrir skipin og aðstaða til að taka inn dælur og mótora sem fara þarf yfir og endurnýja. Þetta var því okkar verkstæði og lager,“ segir Kristján G. Jóakimsson, vinnslu- og markaðsstjóri Hraðfrystihússins – Gunnvarar. Meira »

Hrútar eru fagur fénaður

Í gær, 18:30 Jón Gunnarsson, bóndi í Árholti á Tjörnesi, á marga hrúta og hefur stundað ræktunarstarf um langt árabil. Það var því mikill handagangur í öskjunni þegar hann og systursonur hans, Gunnar Sigurður Jósteinsson, tóku til við að rýja stóru hrútana eins og þeir eru stundum kallaðir í daglegu tali. Meira »

Kleip mig í bæði brjóstin

Í gær, 18:52 Tæplega 600 íslenskar flug­freyjur hafa skrifað undir áskorun þar sem þær hafna kyn­ferð­is­legri áreitni og mis­munun og skora á karl­kyns sam­verka­menn sína að taka ábyrgð. Með áskorun sinni deila flugfreyjurnar 28 nafnlausum sögum af áreitni og mismunun sem þær hafa sætt í starfi. Meira »

Leyfi til sérnáms í bæklunarlækningum

Í gær, 18:16 Landspítalinn hefur hlotið viðurkenningu heilbrigðisyfirvalda til að annast sérnám í bæklunarlækningum. Þetta kemur fram á heimasíðu spítalans, en áður hefur spítalinn hlotið viðurkenningu vegna sérnáms í lyflækningum og geðlækningum. Meira »

Velferð alls samfélagsins í húfi

Í gær, 18:03 Velferð barna er eitthvað sem við getum öll verið sammála um og er eitthvað sem Ásmundur Einar Daðason, félags- og jafnréttismálaráðherra, ætlar að leggja mjög mikla áherslu á í embætti ráðherra. Miklar breytingar hafi orðið á íslensku samfélagi og velferðarkerfið þurfi að laða sig að breyttum aðstæðum. Meira »

Eftirskjálftar mælast í Skjaldbreið

Í gær, 17:45 Sex jarðskjálftar hafa mælst í fjallinu Skjaldbreið við Langjökul í dag og var sá stærsti 1,8 stig. Hann mældist snemma í morgun. Hugsanlega eru þetta eftirskjálftar eftir skjálftana sem urðu þar um helgina. Fjallið er vel vaktað af Veðurstofunni. Meira »

Halldóra formaður velferðarnefndar

Í gær, 17:40 Halldóra Mogensen, þingmaður Pírata, verður formaður velferðarnefndar Alþingis fyrri helming kjörtímabilsins. Seinni helminginn stýrir þingmaður Samfylkingar nefndinni en Píratar taka þá við formennsku í stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd. Meira »

Flugvirkjar funda aftur á morgun

Í gær, 16:52 Tólfta fundi Flug­virkja­fé­lags Íslands og Sam­taka at­vinnu­lífs­ins hjá ríkissáttasemjara vegna Icelanda­ir er lokið.   Meira »

Eldur kom upp í timburhúsi á Grettisgötu

Í gær, 16:16 Eldur kom upp í þaki húss við Grettisgötu nú síðdegis. Allt tiltækt lið slökkviliðsins á höfuðborgarsvæðinu var kallað á vettvang og greiðlega gekk að slökkva eldinn, samkvæmt upplýsingum þaðan. Meira »

Kvartanir yfir Braga ekki „meintar“

Í gær, 15:30 Velferðarráðuneyti segir það ekki rétt að Barnaverndarstofu hafi gengið erfiðlega að fá gögn um tiltekin mál líkt og Barnaverndarstofa haldi fram. Einnig áréttar ráðuneytið að kvartanir frá barnaverndarnefndum í garð forstjóra Barnaverndarstofu séu ekki „meintar“ því þær liggja fyrir. Meira »

Æsileg eftirleit á aðventu

Í gær, 16:41 Allt frá tímum Fjalla Bensa, sem segir af í Aðventu Gunnars Gunnarssonar, hefur tíðkast að fara til eftirleita á aðventunni og leita eftirlegukinda. Nú á dögum velja menn sér samt auðveldari ferðamáta en tvo jafnfljóta, enda hefur tækninni fleygt fram þó kindurnar séu ekkert sáttari við að láta fanga sig. Meira »

„Það lendir alltaf einhver í honum“

Í gær, 15:56 Konur í fjölmiðlum stigu í dag fram undir merkjum #fimmtavaldsins og sögðu meðal annars sögur sínar í tengslum við störf innan greinarinnar. Má þar lesa fjölmargar sögur um áreitni, óviðeigandi kynferðislegt tal, mismunun og kynferðislegt ofbeldi sem konurnar hafa orðið fyrir. Meira »

Jarðvarmavirkjun með aðkomu Íslendinga

Í gær, 15:22 Jarðvarmavirkjunin Pico Alto var formlega gangsett við hátíðlega athöfn á eyjunni Terceira, sem er hluti Azoreyjaklasans og tilheyrir Portúgal, 20. nóvember, en íslenskir aðilar komu að verkefninu. Orkustofnun var þannig ráðgjafi fyrir Uppbyggingasjóð EES, sem kom að fjármögnun verkefnisins, við mótun og framkvæmd orkuáætlunarinnar frá upphafi. Veitti sjóðurinn 3,7 milljónir evra til þess. Meira »
Dekk til sölu
2. stk Heilsársdekk 195-65-15 2.stk Nagladekk 175-65-14 Upplýsingar í síma:...
STURTUKERRUR _ STURTUKERRUR
Sturtukerrur, rafdrifnar, fjarstýring, sturta aftur og til beggja hliða, hæð sk...
 
Leiðsögumaður
Ferðaþjónusta
Leiðsögumaður óskast Glacier Adventure...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Eldri borgarar
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, gön...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...