Hvernig verður stjórnarskránni breytt?

mbl.is/Ómar Óskarsson

Tillögur stjórnarskrárnefndar að þremur nýjum ákvæðum í stjórnarskrá lýðveldisins verða kynntar í lok vikunnar en þau snúa að náttúruauðlindum í þjóðareign, umhverfi og náttúru og að ákveðið hlutfall kosningabærra manna geti kallað eftir þjóðaratkvæði um lög frá Alþingi. Þó ekki um lög sem sett eru til að framfylgja þjóðréttarlegum skuldbindingum, lög um skattamál og fjárlög og fjáraukalög. Þá náðist ekki samstaða í nefndinni um ákvæði um framhald ríkisvalds til alþjóðlegra stofnana sem var eitt af því sem nefndin hafði til skoðunar líkt og fjallað er um í Morgunblaðinu í dag.

Tillögur stjórnarskrárnefndarinnar verða afhentar forsætisráðherra og fara síðan í kjölfarið til meðferðar á Alþingi en til þess að lagafrumvarp um stjórnarskrárbreytingar nái fram að ganga þurfa 2/3 þingmanna að samþykkja það samkvæmt bráðabirgðaákvæði í stjórnarskránni sem samþykkt í tengslum við síðustu þingkosningar. Frumvarpið fer þá í þjóðaratkvæði og þarf bæði meirihluta gildra atkvæða og stuðning 40% kosningabærra manna í landinu til þess að það nái fram að ganga, en gildistími bráðabirgðaákvæðisins er til 30. apríl 2017.

Fyrir þennan tíma þarf allt ferlið við að breyta stjórnarskránni að eiga sér stað samkvæmt bráðabirgðaákvæðinu að mati Bjargar Thorarensen, lagaprófessors við Háskóla Íslands og sérfræðings í stjórnskipunarrétti. Það er afgreiðsla Alþingis og þjóðaratkvæðagreiðslan auk staðfestingar forseta Íslands. Ekkert liggur fyrir um það hvenær þjóðaratkvæðið kann að fara fram að því gefnu að Alþingi afgreiði máli frá sér en til skamms tíma voru uppi hugmyndir um að það gæti hugsanlega farið fram samhliða forsetakosningunum í vor.

Frumvarpið þarf að samþykkja í október

Hvort þjóðaratkvæðagreiðslan um stjórnarskrárbreytingarnar fer fram samhliða næstu þingkosningum eða fyrr á eftir að koma í ljós. Eðli málsins samkvæmt ræðst það ekki síst af því hvort sú breiða samstaða á Alþingi, sem kveðið er á um í bráðabirgðaákvæðinu í stjórnarskránni, næst um breytingarnar og hversu mikinn tíma þingið tekur í að fjalla um málið og afgreiða það frá sér. Það er ef það verður niðurstaðan. Sem fyrr segir þarf samþykki 2/3 þingmanna sem eru 42 þingmenn af þeim 63 sem þar eiga sæti.

Bráðabirgðaákvæðið í stjórnarskránni gerir ráð fyrir því að sex mánuðir hið minnsta og níu mánuðir hið mesta þurfi að líða frá því að frumvarp um stjórnarskrárbreytingar er samþykkt á Alþingi þar til það er lagt í þjóðaratkvæði. Þetta þýðir að ef halda á þjóðaratkvæðagreiðsluna samhliða næstu þingkosningum þarf að samþykkja frumvarpið í síðasta lagi í október næsta haust sé miðað við lágmarkstímann. Í vor sé miðað við hámarkið. Verði ákveðið að halda þjóðaratkvæðagreiðsluna fyrr þarf að sama skapi að samþykkja frumvarpið fyrr. 

Stjórnarskrárnefndin var skipuð í nóvember 2013 af Sigmundi Davíð Gunnlaugssyni og er hún skipuð fulltrúum þeirra flokka sem fulltrúa eiga á Alþingi. Formaður nefndarinnar er Páll Þórhallsson, skrifstofustjóri í forsætisráðuneytinu, en aðrir nefndarmenn eru: Birgir Ármannsson og Valgerður Gunnarsdóttir fyrir Sjálfstæðisflokkinn, Einar Hugi Bjarnason og Jón Kristjánsson fyrir Framsóknarflokkinn, Valgerður Bjarnadóttir fyrir Samfylkinguna, Aðalheiður Ámundadóttir fyrir Pírata, Katrín Jakobsdóttir fyrir Vinstrihreyfinguna - grænt framboð og Valgerður Björk Pálsdóttir fyrir Bjarta framtíð.

Björg Thorarensen, prófessor við lagadeild Háskóla Íslands.
Björg Thorarensen, prófessor við lagadeild Háskóla Íslands. mbl.is/Golli
mbl.is

Innlent »

Borgin fjármagni þróun hraðlestar

Í gær, 23:12 Borgarráð Reykjavíkur hefur samþykkt að borgin verði stofnaðili og hlutafjáreigandi í hlutafélagi um þróun og byggingu mögulegrar hraðlestar milli Keflavíkurflugvallar og Reykjavíkur. Meira »

Fangar svara Helga Gunnlaugs

Í gær, 23:09 Afstaða, félag fanga á Íslandi andmælir fullyrðingum Helga Gunnlaugssonar, afbrotafræðings um að „breytingar á lögum um fullnustu refsinga hafi verið sérhönnuð að hvítflibbaglæpamönnum”. Meira »

18 ára ók á gangavegg

Í gær, 22:36 Piltur á átjánda aldursári ók utan í vegg Vestfjarðaganga milli Flateyrar og Ísafjarðar í kvöld. Hann var einn í bílnum.  Meira »

Öfgaveðurtilfellum mun fjölga

Í gær, 21:30 Bráðnun Grænlandsjökuls og norðurskautsíssins vegna hnattrænnar hlýnunar getur haft tvíþætt og mikil áhrif hér á landi á komandi árum og áratugum. Bæði er um að ræða hækkandi yfirborð sjávar og breytingar í sjávarstraumum. mbl.is ræddi þetta við tvo helstu sérfræðinga í loftslagsrannsóknum Meira »

Mikilvægt að meta hvert mál

Í gær, 20:51 Mikilvægt er að forsetinn hverju sinni stilli sjálfum sér ekki upp við vegg þegar kemur að ákvörðun um það hvort vísa eigi máli í þjóðaratkvæði eða ekki. Þetta kom meðal annars fram í umræðum fjögurra forsetaframbjóðenda á Stöð 2 í kvöld. Meira »

Vill stinga Davíð í Hegningarhúsið

Í gær, 20:24 Forsetaframbjóðandinn Ástþór Magnússon sat fyrir svörum í beinni útsendingu hjá Nova í dag. Ástþór ræddi í löngu máli um Íraksstríðið, sem hann kallaði stríðsglæpi á sínum tíma, og skaut föstum skotum á Davíð Oddsson. Meira »

Fjögur í kappræðum 365

Í gær, 19:19 Fjórir frambjóðendur mældust með 2,5 prósenta fylgi eða meira í könnun fréttastofu 365; þau Guðni Th. Jóhannesson, Davíð Oddsson, Andri Snær Magnason og Halla Tómasdóttir. Meira »

„Ég er að sprengja á kýlin“

Í gær, 19:50 Hildur Þórðardóttir forsetaframbjóðandi segist trúa því að við eigum ekki að sitja heima og kvarta yfir hlutunum heldur standa upp og gera eitthvað. Þörf sé á breytingum í samfélaginu og að koma að nýju fólki. Meira »

„Tökum þessu alvarlega“

Í gær, 18:52 „Við bíðum bara eftir að fá skýrslur um atvikið. En við tökum þessu alvarlega eins og vera ber. Svona atvik vekja auðvitað ótta hjá fólki og þarf ekki flughrædda til,“ segir Guðjón Arngrímsson, upplýsingafulltrúi Icelandair, í samtali við mbl.is. Meira »

„Hefðbundið íslenskt höfrungahlaup“

Í gær, 18:27 „Þriðja sumarið í röð þurfa landsmenn að búa við aðstæður þar sem fámennur starfshópur lokar fyrir samgöngur til og frá landinu með verkfallsaðgerðum. Röskun hefur orðið á millilandaflugi og innanlandsflugi vegna yfirvinnubanns flugumferðarstjóra með óþægindum fyrir farþega og tekjutapi aðila í ferðaþjónustu. Þar við bætist álitshnekkir Íslands sem ferðaþjónustulands.“ Meira »

Bilunin í þotunni minni háttar

Í gær, 18:22 Bilun, sem kom upp í farþegaþotu Icelandair á leið til Gautaborgar í Svíþjóð skömmu eftir miðnætti síðastliðna nótt, var minni háttar að sögn Guðjóns Arngrímssonar, upplýsingafulltrúa félagsins. Segir hann að ef ekki hefði verið fyrir yfirvinnubann flugumferðarstjóra hefði flugvélin þess vegna getað haldið áfram að viðgerð lokinni. Meira »

Ánægður með að sýna í Hörpu

Í gær, 18:20 Helgi Tómasson, listrænn stjórnandi San Francisco-ballettsins, segist vera afskaplega ánægður með að sýna í fallegu húsi eins og tónlistarhúsið Harpa sé. Það sé ekki aðeins gott tónlistarhús heldur afbragðs hús til að sýna dansleiki. Meira »

Dæmdur í fangelsi fyrir líkamsárás

Í gær, 17:43 Hæstiréttur mildaði í dag dóm Héraðsdóms Reykjavíkur yfir karlmanni fyrir líkamsárás með því að hafa veitt öðrum manni hnefahögg í andlitið fyrir utan veitingastað við Laugaveg í Reykjavík í febrúar 2013 með þeim afleiðingum að sá hlaut fjölda brota í andlitsbeinum. Með brotinu rauf maðurinn skilorð vegna eldri dóms. Meira »

Staðfesti dóm vegna kynferðisbrots

Í gær, 17:20 Hæstiréttur staðfesti í dag þriggja mánaða skilorðsbundinn fangelsisdóm Héraðsdóms Reykjavíkur yfir karlmanni fyrir kynferðisbrot gegn ungri konu. Maðurinn bauð konunni far í miðbæ Reykjavíkur í október 2013 og ók síðan með hana á afvikinn stað þar sem hann áreitti hana kynferðislega og reyndi að fá hana til þess að veita sér munnmök. Meira »

Ekki bara ungir tölvunördar

Í gær, 17:04 „Píratar eru ekki bara ungir tölvunördar, já eða gamlir tölvunördar. Píratar eru alls konar fólk eins og þú og ég.“  Meira »

SkjárEinn fær nýtt heimili

Í gær, 17:29 Allar útsendingar SkjásEins hafa nú verið færðar í höfuðstöðvar Símans, Ármúla 25.   Meira »

Dómsmál munu fá vandaðri meðferð

Í gær, 17:15 Ný lög um millidómstig og meðferð einka- og sakamála munu leiða til þess að dómsmál munu framvegis fá vandaðri meðferð og réttaröryggi mun aukast. Þetta segir Reimar Pétursson, formaður Lögmannafélags Íslands. Meira »

Sýknaður af smygli á Litla-Hraun

Í gær, 16:45 Karlmaður var í dag sýknaður í Hæstarétti af ákæru fyrir að hafa smyglað inn þremur lyfjatöflum er innihéldu ávana- og fíkniefnið oxazepam á Litla-Hraun. Meira »
Egat Comfort Flex www.egat.is Nokkur stk: 59.900(Olía fylgir) Stórkostlegur Nudd og Snyrtibekkur
Egat Comfort Flex Nudd og Snyrtibekkur(Ferðanuddbekkur) með baki til að hækka og...
Bátakerru stolið
Þessari kerru var stolið um Hvítasunnuhelgina í bryggjuhverfinu í Reykjavík. Þei...
6stk stálstólar bláll áklæði nýtt
er með sex ný klædda gæða stálstóla á 10,000.kr stykkið sími 869-2798...
TIL SÖLU TOYOTA RAV4 EXE LANGUR 4WD
TOYOTA RAV4 EXE LANGUR 4WD 1/2004 2,0, 150 HÖ. BENSÍN EKINN 228 Þ. KM. R...
 
Héraðsfundur
Fundir - mannfagnaðir
Héraðsfundur Reykjavíkurprófastsdæmis...
Lausafjárútboð
Nauðungarsala
Uppboð Eftirtalin ökutæki og annað lau...
Sölumaður
Sölu/markaðsstörf
Sölumaður Vegna vaxandi viðskipta og ...
Til sölu 20335 timburhús án lóðaleigur.
Til sölu
Tilboð óskast í timburhús án ...