Hvernig verður stjórnarskránni breytt?

Tillögur stjórnarskrárnefndar að þremur nýjum ákvæðum í stjórnarskrá lýðveldisins verða kynntar í lok vikunnar en þau snúa að náttúruauðlindum í þjóðareign, umhverfi og náttúru og að ákveðið hlutfall kosningabærra manna geti kallað eftir þjóðaratkvæði um lög frá Alþingi. Þó ekki um lög sem sett eru til að framfylgja þjóðréttarlegum skuldbindingum, lög um skattamál og fjárlög og fjáraukalög. Þá náðist ekki samstaða í nefndinni um ákvæði um framhald ríkisvalds til alþjóðlegra stofnana sem var eitt af því sem nefndin hafði til skoðunar líkt og fjallað er um í Morgunblaðinu í dag.

Tillögur stjórnarskrárnefndarinnar verða afhentar forsætisráðherra og fara síðan í kjölfarið til meðferðar á Alþingi en til þess að lagafrumvarp um stjórnarskrárbreytingar nái fram að ganga þurfa 2/3 þingmanna að samþykkja það samkvæmt bráðabirgðaákvæði í stjórnarskránni sem samþykkt í tengslum við síðustu þingkosningar. Frumvarpið fer þá í þjóðaratkvæði og þarf bæði meirihluta gildra atkvæða og stuðning 40% kosningabærra manna í landinu til þess að það nái fram að ganga, en gildistími bráðabirgðaákvæðisins er til 30. apríl 2017.

Fyrir þennan tíma þarf allt ferlið við að breyta stjórnarskránni að eiga sér stað samkvæmt bráðabirgðaákvæðinu að mati Bjargar Thorarensen, lagaprófessors við Háskóla Íslands og sérfræðings í stjórnskipunarrétti. Það er afgreiðsla Alþingis og þjóðaratkvæðagreiðslan auk staðfestingar forseta Íslands. Ekkert liggur fyrir um það hvenær þjóðaratkvæðið kann að fara fram að því gefnu að Alþingi afgreiði máli frá sér en til skamms tíma voru uppi hugmyndir um að það gæti hugsanlega farið fram samhliða forsetakosningunum í vor.

Frumvarpið þarf að samþykkja í október

Hvort þjóðaratkvæðagreiðslan um stjórnarskrárbreytingarnar fer fram samhliða næstu þingkosningum eða fyrr á eftir að koma í ljós. Eðli málsins samkvæmt ræðst það ekki síst af því hvort sú breiða samstaða á Alþingi, sem kveðið er á um í bráðabirgðaákvæðinu í stjórnarskránni, næst um breytingarnar og hversu mikinn tíma þingið tekur í að fjalla um málið og afgreiða það frá sér. Það er ef það verður niðurstaðan. Sem fyrr segir þarf samþykki 2/3 þingmanna sem eru 42 þingmenn af þeim 63 sem þar eiga sæti.

Bráðabirgðaákvæðið í stjórnarskránni gerir ráð fyrir því að sex mánuðir hið minnsta og níu mánuðir hið mesta þurfi að líða frá því að frumvarp um stjórnarskrárbreytingar er samþykkt á Alþingi þar til það er lagt í þjóðaratkvæði. Þetta þýðir að ef halda á þjóðaratkvæðagreiðsluna samhliða næstu þingkosningum þarf að samþykkja frumvarpið í síðasta lagi í október næsta haust sé miðað við lágmarkstímann. Í vor sé miðað við hámarkið. Verði ákveðið að halda þjóðaratkvæðagreiðsluna fyrr þarf að sama skapi að samþykkja frumvarpið fyrr. 

Stjórnarskrárnefndin var skipuð í nóvember 2013 af Sigmundi Davíð Gunnlaugssyni og er hún skipuð fulltrúum þeirra flokka sem fulltrúa eiga á Alþingi. Formaður nefndarinnar er Páll Þórhallsson, skrifstofustjóri í forsætisráðuneytinu, en aðrir nefndarmenn eru: Birgir Ármannsson og Valgerður Gunnarsdóttir fyrir Sjálfstæðisflokkinn, Einar Hugi Bjarnason og Jón Kristjánsson fyrir Framsóknarflokkinn, Valgerður Bjarnadóttir fyrir Samfylkinguna, Aðalheiður Ámundadóttir fyrir Pírata, Katrín Jakobsdóttir fyrir Vinstrihreyfinguna - grænt framboð og Valgerður Björk Pálsdóttir fyrir Bjarta framtíð.

Björg Thorarensen, prófessor við lagadeild Háskóla Íslands.
Björg Thorarensen, prófessor við lagadeild Háskóla Íslands. mbl.is/Golli
mbl.is

Innlent »

„Boltinn er hjá Air Berlin“

11:12 „Staðan er óbreytt, vélin er ennþá á Keflavíkurflugvelli og við bíðum eftir að heyra frá Air Berlin,“ segir Guðni Sigurðsson, upplýsingafulltrúi Isavia í samtali við mbl.is. Meira »

Reglur í endurskoðun og horft til Uber

11:10 Nýr starfshópur hefur verið skipaður af samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra til að endurskoða regluverk um leigubifreiðaakstur. „Markmið verkefnisins er að leigubifreiðaakstur hér á landi stuðli að góðu aðgengi og hagkvæmri, skilvirkri og öruggri leigubifreiðaþjónustu fyrir neytendur.“ Meira »

Mary og Sunday komin með dvalarleyfi

11:10 Nígerísku hjónin Sunday Iserien og Joy Lucky og dóttir þeirra Mary eru komin með dvalarleyfi hér á landi. Þetta staðfestir Guðmundur Karl Karlsson vinur fjölskyldunnar.„Sunday var að hringja í mig alveg í skýjunum til að segja mér fréttirnar,“ segir hann. „Hann fór í morgun og fékk þessa niðurstöðu“ Meira »

Kosið á einum stað í Reykjanesbæ

10:57 Kjósendur í Reykjanesbæ munu greiða atkvæði á nýjum kjörstað, Fjölbrautaskóla Suðurnesja, í alþingiskosningunum um næstu helgi. Meira »

Fjölskyldan frá Gana fær dvalarleyfi

10:41 Fjölskyldan frá Gana, móðirin Mercy Ky­eremeh og drengir henn­ar þrír, Godw­in fimm ára, Emm­anu­ele fjög­urra ára og ný­fætt barn hennar, fengu í dag dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða. „Þetta er mikið gleðiefni,“ segir Magnús Davíð Norðdahl hdl. lögmaður fjölskyldunnar. Meira »

Helmingur fyrirtækja stundar nýsköpun

10:21 Helmingur fyrirtækja á Íslandi, sem eru með 10 starfsmenn eða fleiri, leggur stund á nýsköpun. Þetta er niðurstaða mælinga Hagstofunnar sem nær til áranna 2014-2016, en með nýsköpun er þar vísað til þess að fyrirtækin setji nýjar vörur eða þjónustu á markað, eða innleiði nýja verkferla. Meira »

Stefna í loftslagsmálum hefur áhrif á flokkaval

10:03 Stefna stjórnmálaflokka í náttúruvernd og loftslagsmálum skiptir miklu við val á flokki samkvæmt nýrri könnun sem Gallup vann fyrir Náttúruverndarsamtök Íslands. Töldu tveir þriðju aðspurðra stefnu flokkanna varðandi þessa tvo málaflokka skipta miklu máli. Meira »

Stal 18 þúsund króna kampavínsflösku

10:14 Karlmaður á þrítugsaldri var staðinn að því um helgina að stela kampavínsflösku á skemmtistað í umdæmi lögreglunnar á Suðurnesjum. Samkvæmt tilkynningu frá lögreglu kostaði flaskan átján þúsund krónur. Meira »

Þriðjungur þingheims nýtt fólk

09:51 21 nýr þingmaður mun taka sæti á Alþingi eftir kosningar, samkvæmt nýjustu könnun Félagsvísindastofnunar. Þar af eru nokkur kunnugleg andlit sem áður hafa sést í þingsölum. Meðal nýju-gömlu þingmannanna eru Ásmundur Einar Daðason, Willum Þór Þórsson, Helgi Hrafn Gunnarsson og Ágúst Ólafur Ágústsson. Meira »

RÚV dró upp „kolranga mynd“

09:10 Sigurður Kári Kristjánsson, fyrrverandi alþingismaður Sjálfstæðisflokksins, segir að Ríkissjónvarpið hafi dregið upp kolranga mynd af þeim atburðum sem áttu sér stað eftir hrun í umfjöllun sinni á laugardagskvöld um samskipti Bjarna Benediktssonar forsætisráðherra við Glitni fyrir og eftir hrun. Meira »

Glitnir höfðar staðfestingarmál

08:49 Glitnir HoldCo ehf. höfðar í dag staðfestingarmál fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur vegna lögbannsins sem sett var á fréttaflutning Stundarinnar og Reykjavík Media af viðskiptavinum Glitnis. Þetta staðfestir Ingólfur Hauksson, forstjóri Glitnir HoldCo, í samtali við mbl.is. Meira »

Víkingaveröld í Mosfellsdal

08:18 Nýtt deiliskipulag fyrir Langahrygg í Mosfellsdal er í kynningu þessa dagana. „Hugmyndin gengur út á að reisa einskonar „víkingaveröld“ sem gæfi innsýn í það umhverfi sem menn bjuggu við á þjóðveldisöld (11. og 12. öld).“ Meira »

Þurfa nýja augasteina eftir Flórídana-tappann

08:08 Að minnsta kosti tveir þeirra sem slösuðust er plasttappi af Flórídana-ávaxtasafaflösku þeyttist framan í þá af miklum krafti þurfa að gangast undir aðgerð og fá nýja augasteina. Mikill þrýstingur myndaðist í flöskunum og olli því tapparnir þeyttust af þeim af miklum krafti þegar þær voru opnaðar. Meira »

Gagnrýndi Trump í þakkarræðu

07:57 Kári Stefánsson, forstjóri Íslenskrar erfðagreiningar, tók í síðustu viku á móti æðstu viðurkenningu Bandarísku erfðafræðisamtakanna, ASHG. Verðlaunin eru kennd við William Allan og hafa verið veitt árlega síðan 1961. Þau eru veitt fyrir framúrskarandi framlag til erfðavísindanna og þykir mikill heiður að hljóta þau. Meira »

Tók brjálæðiskast inni á heimili

07:18 Óskað var aðstoðar lögreglu eftir að ölvuð og æst kona, sem var gestkomandi í heimahúsi, hafði ráðist á húsráðandann, sem var vinkona hennar. Einnig barst beiðni um aðstoð vegna 17 ára stráks sem tók brjálæðiskast inni á heimili í nótt og skemmdi mikið af innanstokksmunum. Meira »

Stjórnmálin verða að breytast

08:00 Helgi Hrafn Gunnarsson, oddviti Pírata í Reykjavík norður, segir kosningarnar í haust snúast um traust til stjórnmálanna sjálfra. Við, sem þjóð, þurfum stjórnmálamenn sem vilji breyta regluverkinu sjálfu svo að traustið verði verðskuldað. Meira »

Málefni flokka á landsvísu ráða mestu

07:37 Málefni flokksins á landsvísu ræður mestu um það hvaða flokkur fær atkvæði í alþingiskosningunum, samkvæmt skoðanakönnun Félagsvísindastofnunar fyrir Morgunblaðið. Meira »

Vara við hviðum undir Eyjafjöllum

06:55 Strekkings austlæg átt og fremur vætusamt verður suðaustan til á landinu fram undir hádegi, en mun úrkomuminna annars staðar. Varar Veðurstofan við því að búast megi við snörpum vindhviðum undir Eyjafjöllum og í Mýrdal fram eftir morgni. Meira »

Skoðanakannanir

[ Nánar | Allar kannanir í CSV-skrá ]

Mátturinn eða dýrðin - Greinaflokkur

Vélstjóra vantar
Vélstjóra vantar á Fríðu Dagmar 2817, ÍS103. Báturinn er 29,9 brt. vélarstærð 6...
VIÐHALD FASTEIGNA
Við þjónustum þig með lítil sem stór verk. Tímavinna eða tilboð. sími: 544-44...
Lagerhreinsun - stakar stærðir
LAGERHREINSUN stakar stærðir Kr. 3.900.- kr. 3.900.- Laugavegi 178 Sími 551 2070...
2ja daga ljósmyndanámskeið 23. + 24. okt
2ja DAGA LJÓSMYNDANÁMSKEIÐ 23. og 24. okt. 2ja daga byrjenda ljósmyndanámskei...
 
Eldri borgarar
Staður og stund
Aflagrandi 40 Við byrjum daginn á opnu v...
Eldri borgarar
Staður og stund
Aflagrandi 40 Það er opin vinnustofa hjá...
Samkoma
Félagsstarf
Samkoma kl. 20 í Kristniboðs- salnum. R...
Uppboð á ökutökjum
Uppboð
Sýslumaðurinn á Norðurlandi eystra Haf...