Hvernig verður stjórnarskránni breytt?

mbl.is/Ómar Óskarsson

Tillögur stjórnarskrárnefndar að þremur nýjum ákvæðum í stjórnarskrá lýðveldisins verða kynntar í lok vikunnar en þau snúa að náttúruauðlindum í þjóðareign, umhverfi og náttúru og að ákveðið hlutfall kosningabærra manna geti kallað eftir þjóðaratkvæði um lög frá Alþingi. Þó ekki um lög sem sett eru til að framfylgja þjóðréttarlegum skuldbindingum, lög um skattamál og fjárlög og fjáraukalög. Þá náðist ekki samstaða í nefndinni um ákvæði um framhald ríkisvalds til alþjóðlegra stofnana sem var eitt af því sem nefndin hafði til skoðunar líkt og fjallað er um í Morgunblaðinu í dag.

Tillögur stjórnarskrárnefndarinnar verða afhentar forsætisráðherra og fara síðan í kjölfarið til meðferðar á Alþingi en til þess að lagafrumvarp um stjórnarskrárbreytingar nái fram að ganga þurfa 2/3 þingmanna að samþykkja það samkvæmt bráðabirgðaákvæði í stjórnarskránni sem samþykkt í tengslum við síðustu þingkosningar. Frumvarpið fer þá í þjóðaratkvæði og þarf bæði meirihluta gildra atkvæða og stuðning 40% kosningabærra manna í landinu til þess að það nái fram að ganga, en gildistími bráðabirgðaákvæðisins er til 30. apríl 2017.

Fyrir þennan tíma þarf allt ferlið við að breyta stjórnarskránni að eiga sér stað samkvæmt bráðabirgðaákvæðinu að mati Bjargar Thorarensen, lagaprófessors við Háskóla Íslands og sérfræðings í stjórnskipunarrétti. Það er afgreiðsla Alþingis og þjóðaratkvæðagreiðslan auk staðfestingar forseta Íslands. Ekkert liggur fyrir um það hvenær þjóðaratkvæðið kann að fara fram að því gefnu að Alþingi afgreiði máli frá sér en til skamms tíma voru uppi hugmyndir um að það gæti hugsanlega farið fram samhliða forsetakosningunum í vor.

Frumvarpið þarf að samþykkja í október

Hvort þjóðaratkvæðagreiðslan um stjórnarskrárbreytingarnar fer fram samhliða næstu þingkosningum eða fyrr á eftir að koma í ljós. Eðli málsins samkvæmt ræðst það ekki síst af því hvort sú breiða samstaða á Alþingi, sem kveðið er á um í bráðabirgðaákvæðinu í stjórnarskránni, næst um breytingarnar og hversu mikinn tíma þingið tekur í að fjalla um málið og afgreiða það frá sér. Það er ef það verður niðurstaðan. Sem fyrr segir þarf samþykki 2/3 þingmanna sem eru 42 þingmenn af þeim 63 sem þar eiga sæti.

Bráðabirgðaákvæðið í stjórnarskránni gerir ráð fyrir því að sex mánuðir hið minnsta og níu mánuðir hið mesta þurfi að líða frá því að frumvarp um stjórnarskrárbreytingar er samþykkt á Alþingi þar til það er lagt í þjóðaratkvæði. Þetta þýðir að ef halda á þjóðaratkvæðagreiðsluna samhliða næstu þingkosningum þarf að samþykkja frumvarpið í síðasta lagi í október næsta haust sé miðað við lágmarkstímann. Í vor sé miðað við hámarkið. Verði ákveðið að halda þjóðaratkvæðagreiðsluna fyrr þarf að sama skapi að samþykkja frumvarpið fyrr. 

Stjórnarskrárnefndin var skipuð í nóvember 2013 af Sigmundi Davíð Gunnlaugssyni og er hún skipuð fulltrúum þeirra flokka sem fulltrúa eiga á Alþingi. Formaður nefndarinnar er Páll Þórhallsson, skrifstofustjóri í forsætisráðuneytinu, en aðrir nefndarmenn eru: Birgir Ármannsson og Valgerður Gunnarsdóttir fyrir Sjálfstæðisflokkinn, Einar Hugi Bjarnason og Jón Kristjánsson fyrir Framsóknarflokkinn, Valgerður Bjarnadóttir fyrir Samfylkinguna, Aðalheiður Ámundadóttir fyrir Pírata, Katrín Jakobsdóttir fyrir Vinstrihreyfinguna - grænt framboð og Valgerður Björk Pálsdóttir fyrir Bjarta framtíð.

Björg Thorarensen, prófessor við lagadeild Háskóla Íslands.
Björg Thorarensen, prófessor við lagadeild Háskóla Íslands. mbl.is/Golli
mbl.is

Innlent »

Fjórir háskólar hafa áhuga á lögreglunáminu

15:34 Fjórir háskólar sendu inn þátttökutilkynningu í auglýstu ferli Ríkiskaupa um lögreglunám á háskólastigi. Eru það Háskólinn á Bifröst, Háskólinn á Akureyri, Háskóli Íslands og Háskólinn í Reykjavík. Meira »

Sáu 580 seli

15:20 Í ár sáust alls 580 selir í selatalningunni miklu. Það er meira en síðustu tvö ár, en þó minna en árlegt meðaltal hefur gefið til kynna. Meira »

Fer á fullt í stjórnmálabaráttunni

14:54 „Við Íslendingar stöndum á miklum tímamótum eins og svo margar aðrar þjóðir. Ákvarðanir sem teknar verða á næstu misserum munu ráða úrslitum um hvernig samfélagið þróast til framtíðar,“ segir Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Framsóknarflokksins og fyrrverandi forsætisráðherra, í bréfi sem hann hefur sent flokksmönnum. Meira »

Píratar með 26,8% fylgi

14:48 Píratar mælast með 26,8% fylgi og Sjálfstæðisflokkurinn með 24% í nýjustu könnun MMR. Vinstri-græn mælast með 12,9% fylgi, borið saman við 18% í síðustu könnun. Viðreisn mælist með 9,4% fylgi. Stuðningur við ríkisstjórnina mældist 33,9%. Meira »

Lítill hópur ökumanna er í mikilli hættu

14:08 Þótt öryggisbeltin hafi fyrir löngu sannað ágæti sitt og flestir ökumenn noti þau er sá litli hópur ökumanna sem ekki notar öryggisbelti hlutfallslega sá vegfarendahópur sem er í mestri lífshættu. Þetta sýna slysatölur undanfarinna ára. Meira »

Lögreglan keyrði inn í hlið bíls

13:29 Lögreglan á Suðurnesjum stöðvaði bíl sem var á akstri í íbúðarhverfi við Kjarnabraut í Reykjanesbæ með því að keyra inn í hlið hans. Meira »

Handtekinn fyrir morðið á Íslendingi

13:17 Lögreglan í Stokkhólmi í Svíþjóð hefur nú handtekið mann fyrir aðild að morðinu á íslenskum karlmanni í vesturhluta borgarinnar á mánudaginn í síðustu viku. Meira »

Spítalinn myndi „rústa“ heilbrigðiskerfinu

13:20 „Útlendingaspítalinn myndi því rústa því sem eftir er af íslensku heilbrigðiskerfi og gera endurreisn þess margfalt erfiðari en ella,“ skrifar Kári Stefánsson, forstjóri Íslenskrar erfðagreiningar, í pistli sem hann birti á Facebooksíðu sinni í dag. Meira »

Óska skýringa frá Vegagerðinni

13:03 Ísak Ernir Kristinsson, einn stofnenda Facebook-hópsins Stopp, hingað og ekki lengra!, er ánægður með að Vegagerðin hafi lokað vinstri beygju af Hafnarvegi inn á Reykjanesbraut. Betur má þó ef duga skal að hans mati. Meira »

Langvinn barátta gegn Deildu.net

11:50 Tímamót virðast hafa átt sér stað í baráttu íslenskra höfundarréttarsamtaka gegn skráaskiptasíðunni Deildu.net en eins og mbl.is hefur fjallað um hafa samtökin lagt fram kæru á hendur einstaklingi sem þau telja að standi á bak við síðuna. Meira »

Innkalla skyrtertur

10:37 Matvælastofnun hefur fengið upplýsingar frá fyrirtækinu Mjólku að fundist hafa í gæðaeftirliti hjá fyrirtækinu örverumengun í skyrtertum. Meira »

Telja sig hafa fundið höfuðpaurinn

09:40 „Við erum að kæra þann sem við grunum að standi á bak við Deildu.net. Síðan er það núna komið í hendur lögreglu að rannsaka það og í framhaldinu tekur ákæruvaldið ákvörðun um það hvort viðkomandi verður ákærður.“ Meira »

Harður árekstur við Miklubraut

09:19 Einn var fluttur á slysadeild eftir harðan árekstur við gatnamót Grensásvegar og Miklubrautar rétt fyrir klukkan níu.   Meira »

Kæra stjórnanda Deildu.net

08:56 Kæra hefur verið lögð fram á hendur meintum stjórnanda skráaskiptasíðunnar Deildu.net af hálfu fjögurra íslenskra höfundarréttarfélaga. Meira »

Nálgast mark með bólgið hné

08:18 Hjólakappinn Jón Eggert Guðmundsson kemur í Hafnarfjörð á miðvikudag en hann hefur að undanförnu hjólað hringinn um landið, alls 3.200 kílómetra, með því að þræða alla vegi við strandlengjuna. Það var sama leið og hann fór fótgangandi fyrir tíu árum. Meira »

Sjúklingar fara ekki í sumarfrí

09:01 Blóðbankann vantar blóð í öllum blóðflokkum og biðlar til landsmanna að gefa blóð, hvort sem það er í Reykjavík eða á Akureyri. Í tilkynningu frá Blóðbankanum kemur fram að staðan nú eftir helgina sé ekki góð og að mikilvægt sé að blóðsöfnun gangi vel í þessari viku fyrir verslunarmannahelgina. Meira »

Umferðartafir á Vesturlandsvegi

08:48 Búast má við smávægilegum umferðartöfum á Vesturlandsvegi í dag frá Melahverfi og norður fyrir Leirá í Hvalfjarðarsveit vegna framkvæmda. Meira »

Leikjum í beinni fækkar úr 380 í 200

07:57 Eftir tvær vikur, eða 7. ágúst, hefst enska úrvalsdeildin í knattspyrnu þegar leikið verður um Góðgerðarskjöldin.  Meira »
New York here we come!
New York, New York, Par óskar eftir húsnæði frá 1.9.- 31.5. helst í Brooklyn og...
Sólgarðaskóli í Fljótum við þjóðveg 76.
Eigum laust í gistingu af og til í sumar. Svefnpokapláss 4.500 kr. Uppbúið rúm 6...
PÚSTKERFI Á HAGSTÆÐU VERÐI
Eigum fyrirlyggjandi PÚSTKERFI í flestar tegundir bifreiða. Einnig STÝRISLIÐI ...
4949 skart hálfesti og armband
Er með nokkrar hálsfestar og armbönd úr 4949 línunni til sölu hægt að skoða inná...