Hvernig verður stjórnarskránni breytt?

mbl.is/Ómar Óskarsson

Tillögur stjórnarskrárnefndar að þremur nýjum ákvæðum í stjórnarskrá lýðveldisins verða kynntar í lok vikunnar en þau snúa að náttúruauðlindum í þjóðareign, umhverfi og náttúru og að ákveðið hlutfall kosningabærra manna geti kallað eftir þjóðaratkvæði um lög frá Alþingi. Þó ekki um lög sem sett eru til að framfylgja þjóðréttarlegum skuldbindingum, lög um skattamál og fjárlög og fjáraukalög. Þá náðist ekki samstaða í nefndinni um ákvæði um framhald ríkisvalds til alþjóðlegra stofnana sem var eitt af því sem nefndin hafði til skoðunar líkt og fjallað er um í Morgunblaðinu í dag.

Tillögur stjórnarskrárnefndarinnar verða afhentar forsætisráðherra og fara síðan í kjölfarið til meðferðar á Alþingi en til þess að lagafrumvarp um stjórnarskrárbreytingar nái fram að ganga þurfa 2/3 þingmanna að samþykkja það samkvæmt bráðabirgðaákvæði í stjórnarskránni sem samþykkt í tengslum við síðustu þingkosningar. Frumvarpið fer þá í þjóðaratkvæði og þarf bæði meirihluta gildra atkvæða og stuðning 40% kosningabærra manna í landinu til þess að það nái fram að ganga, en gildistími bráðabirgðaákvæðisins er til 30. apríl 2017.

Fyrir þennan tíma þarf allt ferlið við að breyta stjórnarskránni að eiga sér stað samkvæmt bráðabirgðaákvæðinu að mati Bjargar Thorarensen, lagaprófessors við Háskóla Íslands og sérfræðings í stjórnskipunarrétti. Það er afgreiðsla Alþingis og þjóðaratkvæðagreiðslan auk staðfestingar forseta Íslands. Ekkert liggur fyrir um það hvenær þjóðaratkvæðið kann að fara fram að því gefnu að Alþingi afgreiði máli frá sér en til skamms tíma voru uppi hugmyndir um að það gæti hugsanlega farið fram samhliða forsetakosningunum í vor.

Frumvarpið þarf að samþykkja í október

Hvort þjóðaratkvæðagreiðslan um stjórnarskrárbreytingarnar fer fram samhliða næstu þingkosningum eða fyrr á eftir að koma í ljós. Eðli málsins samkvæmt ræðst það ekki síst af því hvort sú breiða samstaða á Alþingi, sem kveðið er á um í bráðabirgðaákvæðinu í stjórnarskránni, næst um breytingarnar og hversu mikinn tíma þingið tekur í að fjalla um málið og afgreiða það frá sér. Það er ef það verður niðurstaðan. Sem fyrr segir þarf samþykki 2/3 þingmanna sem eru 42 þingmenn af þeim 63 sem þar eiga sæti.

Bráðabirgðaákvæðið í stjórnarskránni gerir ráð fyrir því að sex mánuðir hið minnsta og níu mánuðir hið mesta þurfi að líða frá því að frumvarp um stjórnarskrárbreytingar er samþykkt á Alþingi þar til það er lagt í þjóðaratkvæði. Þetta þýðir að ef halda á þjóðaratkvæðagreiðsluna samhliða næstu þingkosningum þarf að samþykkja frumvarpið í síðasta lagi í október næsta haust sé miðað við lágmarkstímann. Í vor sé miðað við hámarkið. Verði ákveðið að halda þjóðaratkvæðagreiðsluna fyrr þarf að sama skapi að samþykkja frumvarpið fyrr. 

Stjórnarskrárnefndin var skipuð í nóvember 2013 af Sigmundi Davíð Gunnlaugssyni og er hún skipuð fulltrúum þeirra flokka sem fulltrúa eiga á Alþingi. Formaður nefndarinnar er Páll Þórhallsson, skrifstofustjóri í forsætisráðuneytinu, en aðrir nefndarmenn eru: Birgir Ármannsson og Valgerður Gunnarsdóttir fyrir Sjálfstæðisflokkinn, Einar Hugi Bjarnason og Jón Kristjánsson fyrir Framsóknarflokkinn, Valgerður Bjarnadóttir fyrir Samfylkinguna, Aðalheiður Ámundadóttir fyrir Pírata, Katrín Jakobsdóttir fyrir Vinstrihreyfinguna - grænt framboð og Valgerður Björk Pálsdóttir fyrir Bjarta framtíð.

Björg Thorarensen, prófessor við lagadeild Háskóla Íslands.
Björg Thorarensen, prófessor við lagadeild Háskóla Íslands. mbl.is/Golli
mbl.is

Innlent »

Með fötu fulla af spíra

11:51 Rúmlega tvítugur karlmaður, sem ók á 171 km hraða á Reykjanesbraut um helgina, reyndist vera með meint kannabis í hanskahólfi bíls síns. Jafnframt fundu lögreglumenn á Suðurnesjum 10 lítra fötu í bifreiðinni. Var fatan full af meintum spíra. Meira »

Ökuferðin endaði á ljósastaur

11:48 Ökumaður sem var á ferðinni í umdæmi lögreglunnar á Suðurnesjum í gærmorgun endaði akstur sinn á ljósastaur.  Meira »

Alelda bíll í sandgryfju

11:21 Bíll sem var óskráður varð alelda í sandgryfju skammt frá Ölvusréttum. Tveir unglings höfðu verið að keyra bílinn um gryfjurnar er eldur kom upp í mælaborði. Meira »

Reyna að vekja upp Rússagrýluna

11:13 Rússneskar herflugvélar virtu alþjóðlegar reglur þegar þær flugu undir íslenskri farþegaþotu á fimmtudag, að sögn sendiráðsnautar í rússneska sendiráðinu. Hann segir fréttir af ferðum vélanna skiljanlegar sem yfirskyn til að opna herstöð aftur í Keflavík. Verið sé að vekja upp gamla Rússagrýlu. Meira »

Saurgerlar í vatni Súðvíkinga

11:05 Saurgerlar fundust í neysluvatni Súðvíkinga og eru þeir nú beðnir að sjóða neysluvatn sitt. Framkvæmdastjóri heilbrigðiseftirlits Vestfjarða segir enga tengingu vera við saurgerlamengun á Flateyri nýverið. Meira »

Arctic Circle-verðlaunin veitt í fyrsta sinn

10:50 Á þingi Hringborðs norðurslóða - Arctic Circle sem haldið verður í Hörpu 7. - 9. október verða Arctic Circle-verðlaunin veitt í fyrsta sinn. Meira »

Sandlóa frá Bolungarvík til Frakklands

07:57 Ófleygur sandlóuungi sem var stálmerktur í Hlíðardal í Bolungarvík árið 2007 og síðan litmerktur tveimur árum seinna á hreiðri við Hanhól í Bolungarvík sást og var myndaður í Frakklandi við hafnarsvæðið í Saint-Guenole 12. september síðastliðinn. Meira »

Kröftug norðurljós yfir borginni

09:57 Góðar aðstæður hafa verið til að berja norðurljósin augum síðustu daga. Sævar Helgi Bragason segir að næstu kvöld lofi sömuleiðis mjög góðu en hann tók glæsilegt myndskeið af litadýrðinni í gærkvöldi. Sýningin gæti jafnvel orðið enn öflugri á miðvikudaginn. Meira »

Munaði aðeins 21 atkvæði

07:47 Lilja Rafney Magnúsdóttir, alþingismaður, mun leiða lista Vinstri grænna í Norðvesturkjördæmi en aðeins munaði 21 atkvæði á henni og Bjarna Jónssyni í fyrsta sæti listans. Meira »

Fallegt haustveður víða um land

06:31 Útlit er fyrir hæga norðlæga átt víðast hvar og fallegt haustveður, en á Norðvesturlandi og á annesjum nyrst er hvassari norðvestanátt og rigning, jafnvel slydda til fjalla. Meira »

Hávaðasamur sunnudagur

06:21 Lögreglan hafði afskipti af húsráðanda íbúar í Garðabæ í nótt en ítrekað hefur verið tilkynnt um partýhávaða frá íbúðinni undanfarna daga. Meira »

Nálægt áfengisdauða undir stýri

06:13 Síðdegis í gær stöðvaði lögreglan för ökumanns bifreiðar í Hafnarfirði sem var nálægt áfengisdauða undir stýri. Maðurinn gistir fangaklefa þangað til ástand hans batnar. Meira »

Gagnrýna að vera teknir frá kjararáði

05:30 Hópur sendiherra í íslensku utanríkisþjónustunni gerir alvarlegar athugasemdir við það, að þeir skuli færðir undan kjararáði. Meira »

Fæðisgjald hækkar um 31%

05:30 Borgarstjórn hefur samþykkt að hækka fæðisgjald í leik- og grunnskólum borgarinnar um 100 krónur á dag. Breytingin tekur gildi 1. október næstkomandi. Meira »

Hætta af fólksfækkun

05:30 Af 74 sveitarfélögum fækkaði íbúum í 42 á árunum 2002 til 2016 en fjölgaði í 32. Mest fækkaði í sveitarfélögum á Vestfjörðum og Norðurlandi vestra. Meira »

Myglusveppur í flugturninum

05:30 Öll starfsemi Isavia í flugturninum við Reykjavíkurflugvöll hefur verið flutt í annað húsnæði eftir að myglusveppur fannst í turninum í vor. Meira »

Met í útgáfu vegabréfa

05:30 Aldrei hafa fleiri vegabréf verið gefin út á einu ári en í fyrra, að því er fram kemur í nýrri ársskýrslu Þjóðskrár.  Meira »

Hluti banka í hendur almennings

05:30 „Menn verða að átta sig á því að tekjuhlið ríkisfjármálanna ræðst fyrst og femst af vexti og viðgangi atvinnulífsins. Það er ætlast til þess af okkur af fólkinu sem stendur undir öllum þessum skattgreiðslum að við tökum ekki meira af fólki eða atvinnulífinu í skatta og gjöld en nauðsyn krefur.“ Meira »
Wv Golf 2001 til sölu
Blár og mjög fallegur Wv golf 2001 til sölu bíll í góðu viðhaldi ekin ca 190xxx ...
Þreyttur á reykinga- myglulykt, lausn ?
Eyðir flest allri ólykt, m.a. Myglu-gró ásamt og raka- reykinga- og brunalykt. ...
Vatnshitarar fyrir sumarhús.
Ýmsar gerðir af vatnshiturum 3300w til 21000w fyrir sumarhús, þessi búnaður er f...
 
Fundarboð
Fundir - mannfagnaðir
Kjördæmisráð Sjálfstæðisflokksins ...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, fél...
Skipulagsmál
Tilkynningar
Rangárþing eystra Auglýsing um skipul...
Brúarvirkjun
Tilkynningar
Mat á umhverfisáhrifum Brúar...