Þurfa konur að bíða til 2039?

Gestir Þjóðhátíðar sáu ekki margar konur á sviðinu í fyrra.
Gestir Þjóðhátíðar sáu ekki margar konur á sviðinu í fyrra.

Eftir að ljóst varð hverjir munu semja og flytja Þjóðhátíðarlagið í ár hefur val Þjóðhátíðarnefndar verið gagnrýnt töluvert. Lagið verður samið af tón­list­ar­mann­in­um Hall­dóri Gunn­ari Páls­syni, kór­stjóra Fjalla­bræðra, en Sverr­ir Berg­mann og Friðrik Dór munu syngja lagið.

Af nöfnunum má greina að þarna eru einungis karlmenn á ferð og við nánari rýni virðist sem aðeins hafi tvær konur komið að gerð Þjóðhátíðarlags frá því árið 1933. Herdís Schopka og Gísli Ásgeirsson rituðu grein í vefritið Knuz.is fyrr í dag þar sem þau fara ítarlega yfir flytjendur allt frá því ártali.

Segir þar að alls hafi 38 lagahöfundar og 36 textahöfundar komið við sögu. Þar af megi aðeins finna tvær konur, þær Sigurbjörgu Axelsdóttur, sem samdi textann við Eyjasyrpu árið 1972, og Jórunni Emilsdóttur Tórshamar, sem samdi textann við „Í Herjólfsdal“ árið 2004.

Næsta kona gæti verið ófædd

Enn fremur segir þar að sé miðað við þessa tölfræði, þar sem 39 ár líða frá því fyrsta lagið er samið þar til fyrsta konan kemur við sögu og svo aftur 32 ár, muni næsta kona fá að spreyta sig í kringum árið 2039.

„Sú kona gæti hæglega verið ófædd enn. Þetta er alveg til fyrirmyndar hjá Vestmannaeyingum!“ segir svo að lokum og má þar eflaust greina hæðni hjá höfundunum tveimur. Neðst í fréttinni má sjá lista yfir höfunda Þjóðhátíðarlaga frá árinu 1992.

Í hinni margfrægu brekku í Herjólfsdal.
Í hinni margfrægu brekku í Herjólfsdal.

„Tökum þessu með jafnaðargeði“

Í samtali við mbl.is segir Hörður Orri Björgvinsson, formaður Þjóðhátíðarnefndar, að nefndin kippi sér lítið upp við þessa gagnrýni sem heyrst hefur.

„Þetta er svo sem ekkert öðruvísi en undanfarin ár. Þetta er einhver umræða sem virðist koma upp alltaf einu sinni á ári og virðist alltaf vera bara tengd við Þjóðhátíð en engar aðrar skemmtanir. Þannig að við tökum þessu bara með jafnaðargeði,“ segir Hörður.

„Þessi umræða talar bara sínu máli. Það er bara ágætt að fólk hafi skoðanir á Þjóðhátíð og veiti þessari hátíð athygli.“

Aðspurður segir hann að engir aðrir flytjendur hafi komið til greina fyrir Þjóðhátíðarlagið í ár.

„Vinsælustu skemmtikraftarnir hverju sinni“

En verða kvenkyns flytjendur á hátíðinni?

„Já, það verða kvenkyns flytjendur á Þjóðhátíð, ég get staðfest það. Reyndar á eftir að tilkynna það og við erum svo sem ekki komin langt í því að tilkynna listamenn á hátíðinni. Það á eftir að koma inn.“

Þá segir hann að til greina hafi komið síðustu ár að flytjendur Þjóðhátíðarlagsins verði kvenkyns.

„Það hefur alveg verið í umræðunni en það hefur ekki gerst núna síðustu ár. Þjóðhátíðarnefnd sest niður og velur vinsælustu skemmtikraftana hverju sinni og þá sem nefndin telur henta hátíðinni best.“

Stuðmenn eru á meðal þeirra sem haldið hafa uppi stuðinu ...
Stuðmenn eru á meðal þeirra sem haldið hafa uppi stuðinu í Herjólfsdal.

Nefndin skeyti engu um gagnrýnina

„Þetta er eins og við var að búast, því miður,“ segir Védís Hervör Árnadóttir, tónlistarkona og formaður Kítón, félags kvenna í tónlist.

„Þjóðhátíðarnefnd hefur jafnan gefið lítið fyrir jafnréttisumræðu í þessu samhengi. Þá vill það oft vera þannig, þegar maður fer að rýna í tónlistarheiminn, að hann eigi einhvern veginn að vera æðri og undanskilinn þessari umræðu.“

Védís segir að vonandi muni nefndin íhuga þessa ákvörðun betur í framtíðinni.

„En þeir skeyta engu um þessa gagnrýni. Til að hefja umræðuna á góðum nótum og með skilningi þá þurfa þeir í fyrsta lagi að viðurkenna að þetta skipti máli. Það hafa þeir hingað til ekki gert og þar held ég að við séum ósammála.

Þeir ætla ekkert að rýna í þetta frekar, þrátt fyrir að staðreyndir og tölur styðji við að þetta ætti að vera öðruvísi. Þó að þeir telji sig einkaaðila á margan hátt þá þurfa þeir eins og aðrir að taka þessa ábyrgð til sín alla leið.“

Frá Þjóðhátíð í Eyjum.
Frá Þjóðhátíð í Eyjum.

„Er þessi ekki nógu góður?“

Védís tekur fram að halda þurfi því til haga að gagnrýnin sé óháð því góða fólki sem valið sé til að semja Þjóðhátíðarlagið hverju sinni og þeim sem flytja lög á hátíðinni.

„Einhverjir taka þetta persónulega og svörin eru á þessa leið: „Ertu að segja að þessi sé ekki nógu góður?“ Það er ekkert þannig, við lifum bara í samfélagi sem þarf markvisst að fara að taka á þessum málum á öllum vígstöðvum, þar á meðal í listaheiminum.“

Miðað við taln­ingu mbl.is á skemmtikröftum Þjóðhátíðar í fyrra voru þeir alls 131 talsins, 92 karl­ar og 39 kon­ur. Þá var meirihluti kvennanna í kór Landa­kirkju og í Lúðrasveit Vest­manna­eyja, eða 35 kon­ur.

Hlut­föll­in skekkjast því enn frek­ar ef kór­inn og lúðrasveit­in eru ekki tal­in með, 77 karl­ar og fjór­ar kon­ur. Þegar kór­inn og lúðrasveit­in voru tek­in úr jöfn­unni voru kon­urnar því ekki nema 4,9% skemmtikrafta.

Frétt mbl.is: „Konur skemmta á einn eða annan hátt“

„Það eru engar afsakanir“

Spurð út í þau ummæli Harðar, að nefndin velji vinsælustu tónlistarmennina hverju sinni, segir Védís að sú fullyrðing heyrist á hverju ári.

„Það er allt morandi í hæfum tónlistarkonum sem eru mjög framarlega á sínu sviði. Svo má líka pæla í því hvort nefndin telji að þeim sem þessa hátíð sækja sé ekki sæmandi sú tónlist sem konur í dag eru að spila?“

Hún segir markhóp Þjóðhátíðar kannski ólíkan þeim sem hátíðirnar Secret Solstice, Iceland Airwaves eða Aldrei fór ég suður höfða jafnan til.

„Kannski eru þeir að reyna að taka mið af því og þá endar þetta svona hjá þeim. En við erum með tónlistarkonur sem eru mjög vinsælar og ná þvert á alla markhópa. Það eru engar afsakanir. Þeir hafa allt með sér til að endurskoða þetta og pæla í þessu og þeir þurfa ekkert að fara upp á afturlappirnar þó að þetta sé í umræðunni. Það er bara verið að hjálpa þeim.“

Í umfjöllun Knuz.is má sjá neðangreindan lista yfir höfunda Þjóðhátíðarlaga frá árinu 1992. Nafn einu konunnar, Jórunnar Emilsdóttur Tórshamar, er rauðmerkt til upplýsingar.

Skjáskot/Knuz.is
mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Býður leiðsögn um fornleifarnar

11:23 Í sumar hefur farið fram fornleifarannsókn á Árbæjarsafni og voru fimm könnunarskurðir grafnir á gamla bæjarstæði Árbæjar. Rannsóknin leiddi meðal annars í ljós tvö mannvirki sem voru byggð fyrir árið 1226 og annað þeirra gæti verið enn eldra, jafnvel frá landnámstíð. Meira »

Sótti veikan sjómann

10:46 Þyrla Landhelgisgæslunnar var kölluð út til að sækja veikan sjókmann en þurfti að gera hlé á ferð sinni bæði til og frá skipinu þar sem óttast var að maður hefði farið í sjóinn í Önundarfirði. Meira »

Ræðir við landlækni um sjúkrahús

10:45 Kristján Þór Júlíusson heilbrigðisráðherra ætlar að fara yfir það með landlækni og starfsfólki ráðuneytis síns á næstunni hvernig bregðast eigi við áformum MCPB ehf. um að reisa stórt sjúkrahús og hótel í Mosfellsbæ. Meira »

Fluttu yfir tæpa 220 lítra af eldsneyti

09:58 Varðskipið Týr var komið að áströlsku skútunni sem óskað hafði aðstoðar vegna leka rúmlega tíu í gærkvöldi. Varðskipsmenn fluttu tæpa 220 lítra af eldsneyti yfir til skútunnar og einnig könnuðu þeir skemmdir á henni. Meira »

Jón Þór vill aftur á þing

09:55 Jón Þór Ólafsson býður sig fram í prófkjöri Pírata í Reykjavík fyrir alþingiskosningarnar í haust. Jón Þór varð þingmaður Pírata eftir að hann var kjör­inn á þing í kosn­ing­un­um 2013 en lét af þing­mennsku í fyrra eft­ir hálft kjör­tíma­bil. Ásta Helgadóttir tók þá sæti Jóns Þórs á þingi. Meira »

Ástandið algerlega ólíðandi

09:39 Stjórn Ferðamálafélags Vestur-Húnavatnssýslu harmar viðvarandi og langvinnt sinnuleysi á viðhaldi og uppbyggingu Vatnsnesvegar (nr. 711) í nýrri ályktun félagsins. Þar segir að þrátt fyrir ítekraðar ábendingar til þingmanna, ráðherra og Vegagerðarinnar, til margra ára, sé ástand vegarins algerlega ólíðandi. Meira »

Bergþór stefnir á 1.-3. sætið

08:52 Bergþór Heimir Þórðarson, dyravörður, öryrki og nemi í hugbúnaðarverkfræði, hefur tilkynnt framboð sitt í prófkjöri Pírata á höfuðborgarsvæðinu fyrir alþingiskosningarnar í haust. Hann stefnir á 1.-3. sæti en segist í framboðslýsingu sinni taka hverju því sæti sem flokkurinn setji sig í. Meira »

2,3% atvinnuleysi í síðasta mánuði

09:22 Atvinnuleysi mældist 2,3% í síðasta mánuði og hefur ekki mælst jafnlágt í júnímánuði síðan árið 2008 þegar það mældist 2,2%. Samkvæmt vinnumarkaðsrannsókn Hagstofu Íslands voru að jafnaði 201.800 manns á aldrinum 16-74 ára á vinnumarkaði í júní 2016, sem jafngildir 85,3% atvinnuþátttöku. Meira »

Vonandi vísir að hugarfarsbreytingu

08:27 Alls verða sautján eftirlitsmyndavélar settar upp í Herjólfsdal og á svæðinu í kring vegna Þjóðhátíðar sem hefst á föstudaginn. Þær voru áður tólf en í ár verður fimm til viðbótar bætt við. Þjóðhátíðarnefnd mun í ár leggja sérstaka áherslu á forvarnir gegn öllu ofbeldi. Meira »

Kosningar í haust háðar skilyrðum

08:26 „Þegar boðaður var sá möguleiki að kjósa í haust þá var það háð skilyrðum. Það var algerlega ljóst. Það þýðir ekki fyrir stjórnarandstöðuna eða aðra að halda einhverju öðru fram,“ segir Gunnar Bragi Sveinsson, sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra. Meira »

Baðstaðurinn horfinn

08:18 Óvenjulegasti baðstaður á Íslandi, náttúrulaugin við norðausturjaðar Holuhrauns, sem mikilla vinsælda naut á síðasta ári er horfinn. Laug þessi myndaðist í kjölfar eldgossins þar sem stóð frá í ágúst 2014 fram í febrúar í fyrra. Meira »

Apinn í Hveragerði snýr aftur

07:57 Hinn frægi Hveragerðisapi sem árum saman var helsta aðdráttaraflið í sunnudagsbíltúrum Íslendinga er kominn aftur fram á sjónarsviðið og verður til sýnis á Hótel Eddu í Menntaskólanum að Laugarvatni um helgina. Meira »

Reisi sína eigin farþegabyggingu

07:51 Það kemur til greina að flugfélagið WOW air reisi sína eigin farþegabyggingu við Keflavíkurflugvöll. „WOW hefur mikinn áhuga á því að byggja eigin „terminal“ á núverandi flugvallarsvæði. Það er alþekkt fyrirkomulag og nokkuð sem við hefðum áhuga á að skoða og ég hef áður nefnt,“ segir Skúli Mogensen í samtali við Túrista. Meira »

Beit lögreglumann í fótinn

06:13 Maður í mjög annarlegu ástandi var handtekinn framan við veitingahús á Vegamótastíg klukkan 1:44 í nótt. Samkvæmt upplýsingum úr dagbók lögreglu var maðurinn kominn úr flestum fötum og var að egna til slagsmála og þegar færa átti hann í fangageymslu þá beit hann lögreglumann í fótinn. Maðurinn var vistaður í fangageymslu fyrir rannsókn máls. Meira »

Hafa ekki efni á eflingunni

05:30 Lögreglumenn á Akranesi og í Borgarnesi skiptast nú á að hafa eftirlit með byggðarlögunum tveimur að næturlagi, í stað sólarhringsvakta á báðum stöðum. Þetta segir Ólafur Guðmundsson, yfirlögregluþjónn hjá lögreglunni á Vesturlandi. Meira »

Norðursigling í víking í Noregi

07:37 Stjórnendur Norðursiglingar á Húsavík hafa ákveðið að gera skonnortuna Opal út á hvalaskoðun og norðurljós frá Tromsø í Noregi á komandi vetri og í framhaldinu á fjallaskíði, jafnvel til Svalbarða. Meira »

Elstu hverfin urðu verst úti

05:30 „Vatnið fer alltaf auðveldustu leið og því getur þrýstingur leitt vatnið upp úr vatnsleiðslukerfinu og getur komið upp um klósettin heima hjá fólki sem býr í gömlu hverfunum.“ Meira »

Stórt skarð höggvið í útgerðina

05:30 Gunnsteinn Ómarsson, bæjarstjóri Ölfuss, segir stórt skarð höggvið í útgerð og fiskvinnslu í Þorlákshöfn eftir kaup HB Granda á aflahlutdeildum í bolfiski af Hafnarnesi VER í bænum. Meira »
VAÐNES - sumarbústaðalóð
Til sölu fallegar sumarhúsalóðir með aðgangi að heitu og köldu vatni í vinsælu s...
EIGUM ALLSKONAR STIGA Á LAGER
Sjá: http://www.sogem-stairs.com/stairs/ladders/cottage Sími 615 1750 & 567 130...
Véla & tækjakerrur til afgreiðslu samdægurs
Einnig bílaflutningakerrur og fjölnotavagnar með innbyggðum sliskjum. Sími 615 ...
Glæsilegt 6-8 manna sumarhús í Hvalfirði
Nýtt glæsilegt 6-8 manna sumarhús til leigu í Hvalfirði einungis 55 km frá Reykj...