Þurfa konur að bíða til 2039?

Gestir Þjóðhátíðar sáu ekki margar konur á sviðinu í fyrra.
Gestir Þjóðhátíðar sáu ekki margar konur á sviðinu í fyrra.

Eftir að ljóst varð hverjir munu semja og flytja Þjóðhátíðarlagið í ár hefur val Þjóðhátíðarnefndar verið gagnrýnt töluvert. Lagið verður samið af tón­list­ar­mann­in­um Hall­dóri Gunn­ari Páls­syni, kór­stjóra Fjalla­bræðra, en Sverr­ir Berg­mann og Friðrik Dór munu syngja lagið.

Af nöfnunum má greina að þarna eru einungis karlmenn á ferð og við nánari rýni virðist sem aðeins hafi tvær konur komið að gerð Þjóðhátíðarlags frá því árið 1933. Herdís Schopka og Gísli Ásgeirsson rituðu grein í vefritið Knuz.is fyrr í dag þar sem þau fara ítarlega yfir flytjendur allt frá því ártali.

Segir þar að alls hafi 38 lagahöfundar og 36 textahöfundar komið við sögu. Þar af megi aðeins finna tvær konur, þær Sigurbjörgu Axelsdóttur, sem samdi textann við Eyjasyrpu árið 1972, og Jórunni Emilsdóttur Tórshamar, sem samdi textann við „Í Herjólfsdal“ árið 2004.

Næsta kona gæti verið ófædd

Enn fremur segir þar að sé miðað við þessa tölfræði, þar sem 39 ár líða frá því fyrsta lagið er samið þar til fyrsta konan kemur við sögu og svo aftur 32 ár, muni næsta kona fá að spreyta sig í kringum árið 2039.

„Sú kona gæti hæglega verið ófædd enn. Þetta er alveg til fyrirmyndar hjá Vestmannaeyingum!“ segir svo að lokum og má þar eflaust greina hæðni hjá höfundunum tveimur. Neðst í fréttinni má sjá lista yfir höfunda Þjóðhátíðarlaga frá árinu 1992.

Í hinni margfrægu brekku í Herjólfsdal.
Í hinni margfrægu brekku í Herjólfsdal.

„Tökum þessu með jafnaðargeði“

Í samtali við mbl.is segir Hörður Orri Björgvinsson, formaður Þjóðhátíðarnefndar, að nefndin kippi sér lítið upp við þessa gagnrýni sem heyrst hefur.

„Þetta er svo sem ekkert öðruvísi en undanfarin ár. Þetta er einhver umræða sem virðist koma upp alltaf einu sinni á ári og virðist alltaf vera bara tengd við Þjóðhátíð en engar aðrar skemmtanir. Þannig að við tökum þessu bara með jafnaðargeði,“ segir Hörður.

„Þessi umræða talar bara sínu máli. Það er bara ágætt að fólk hafi skoðanir á Þjóðhátíð og veiti þessari hátíð athygli.“

Aðspurður segir hann að engir aðrir flytjendur hafi komið til greina fyrir Þjóðhátíðarlagið í ár.

„Vinsælustu skemmtikraftarnir hverju sinni“

En verða kvenkyns flytjendur á hátíðinni?

„Já, það verða kvenkyns flytjendur á Þjóðhátíð, ég get staðfest það. Reyndar á eftir að tilkynna það og við erum svo sem ekki komin langt í því að tilkynna listamenn á hátíðinni. Það á eftir að koma inn.“

Þá segir hann að til greina hafi komið síðustu ár að flytjendur Þjóðhátíðarlagsins verði kvenkyns.

„Það hefur alveg verið í umræðunni en það hefur ekki gerst núna síðustu ár. Þjóðhátíðarnefnd sest niður og velur vinsælustu skemmtikraftana hverju sinni og þá sem nefndin telur henta hátíðinni best.“

Stuðmenn eru á meðal þeirra sem haldið hafa uppi stuðinu ...
Stuðmenn eru á meðal þeirra sem haldið hafa uppi stuðinu í Herjólfsdal.

Nefndin skeyti engu um gagnrýnina

„Þetta er eins og við var að búast, því miður,“ segir Védís Hervör Árnadóttir, tónlistarkona og formaður Kítón, félags kvenna í tónlist.

„Þjóðhátíðarnefnd hefur jafnan gefið lítið fyrir jafnréttisumræðu í þessu samhengi. Þá vill það oft vera þannig, þegar maður fer að rýna í tónlistarheiminn, að hann eigi einhvern veginn að vera æðri og undanskilinn þessari umræðu.“

Védís segir að vonandi muni nefndin íhuga þessa ákvörðun betur í framtíðinni.

„En þeir skeyta engu um þessa gagnrýni. Til að hefja umræðuna á góðum nótum og með skilningi þá þurfa þeir í fyrsta lagi að viðurkenna að þetta skipti máli. Það hafa þeir hingað til ekki gert og þar held ég að við séum ósammála.

Þeir ætla ekkert að rýna í þetta frekar, þrátt fyrir að staðreyndir og tölur styðji við að þetta ætti að vera öðruvísi. Þó að þeir telji sig einkaaðila á margan hátt þá þurfa þeir eins og aðrir að taka þessa ábyrgð til sín alla leið.“

Frá Þjóðhátíð í Eyjum.
Frá Þjóðhátíð í Eyjum.

„Er þessi ekki nógu góður?“

Védís tekur fram að halda þurfi því til haga að gagnrýnin sé óháð því góða fólki sem valið sé til að semja Þjóðhátíðarlagið hverju sinni og þeim sem flytja lög á hátíðinni.

„Einhverjir taka þetta persónulega og svörin eru á þessa leið: „Ertu að segja að þessi sé ekki nógu góður?“ Það er ekkert þannig, við lifum bara í samfélagi sem þarf markvisst að fara að taka á þessum málum á öllum vígstöðvum, þar á meðal í listaheiminum.“

Miðað við taln­ingu mbl.is á skemmtikröftum Þjóðhátíðar í fyrra voru þeir alls 131 talsins, 92 karl­ar og 39 kon­ur. Þá var meirihluti kvennanna í kór Landa­kirkju og í Lúðrasveit Vest­manna­eyja, eða 35 kon­ur.

Hlut­föll­in skekkjast því enn frek­ar ef kór­inn og lúðrasveit­in eru ekki tal­in með, 77 karl­ar og fjór­ar kon­ur. Þegar kór­inn og lúðrasveit­in voru tek­in úr jöfn­unni voru kon­urnar því ekki nema 4,9% skemmtikrafta.

Frétt mbl.is: „Konur skemmta á einn eða annan hátt“

„Það eru engar afsakanir“

Spurð út í þau ummæli Harðar, að nefndin velji vinsælustu tónlistarmennina hverju sinni, segir Védís að sú fullyrðing heyrist á hverju ári.

„Það er allt morandi í hæfum tónlistarkonum sem eru mjög framarlega á sínu sviði. Svo má líka pæla í því hvort nefndin telji að þeim sem þessa hátíð sækja sé ekki sæmandi sú tónlist sem konur í dag eru að spila?“

Hún segir markhóp Þjóðhátíðar kannski ólíkan þeim sem hátíðirnar Secret Solstice, Iceland Airwaves eða Aldrei fór ég suður höfða jafnan til.

„Kannski eru þeir að reyna að taka mið af því og þá endar þetta svona hjá þeim. En við erum með tónlistarkonur sem eru mjög vinsælar og ná þvert á alla markhópa. Það eru engar afsakanir. Þeir hafa allt með sér til að endurskoða þetta og pæla í þessu og þeir þurfa ekkert að fara upp á afturlappirnar þó að þetta sé í umræðunni. Það er bara verið að hjálpa þeim.“

Í umfjöllun Knuz.is má sjá neðangreindan lista yfir höfunda Þjóðhátíðarlaga frá árinu 1992. Nafn einu konunnar, Jórunnar Emilsdóttur Tórshamar, er rauðmerkt til upplýsingar.

Skjáskot/Knuz.is
mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Mun ekki skaða samband þjóðanna

05:30 „Ég held að þetta muni fjara út. Ég hef ekki trú á því að þetta verði viðvarandi,“ segir Kristjana Guðmundsdóttir Motzfeldt um neikvæð áhrif af máli grænlensku skipverjanna á Polar Nanoq á samskipti Íslendinga og Grænlendinga og andrúmsloftið á milli þjóðanna. Meira »

SA leggjast gegn jafnlaunavottun

05:30 Lítil hrifning er innan Samtaka atvinnulífsins (SA) á áformum Þorsteins Víglundssonar, félags- og jafnréttisráðherra um að lögbundið verði að öllum fyrirtækjum og stofnunum sem hafa fleiri en 25 starfsmenn verði skylt að láta fara fram vottun samkvæmt jafnlaunastaðli á þriggja ára fresti. Meira »

Silicor Materials fær lokafrest

05:30 Á fundi Faxaflóahafna í gær varð niðurstaðan sú að Silicor Materials fær lokafrest til septembermánaðar til að standa skil á gjöldum vegna hafnarsamnings, lóðaleigusamnings og lóðagjaldasamnings um fyrirhugaða aðstöðu fyrirtækisins við Grundartanga í Hvalfirði. Meira »

26 hættu búskap

05:30 Kúabændum er að fækka og framleiðsla hvers og eins að aukast. Þannig fækkaði þeim sem tóku þátt í skýrsluhaldi nautgriparæktarinnar í desember úr 573 í 547 á milli ára, eða um 26 bændur. Meira »

Hundamítill finnst hérlendis

05:30 Brúni hundamítillinn greindist nýlega á hundi sem komið var með á Dýraspítalann í Víðidal. Þetta kemur fram í tilkynningu frá Matvælastofnun (MAST). Meira »

Vika frá hvarfi Birnu

05:25 Klukkan 5.25 í morgun, laugardag, var vika liðin frá því að síðast sást til hinnar tvítugu Birnu Brjánsdóttur. Í birtingu hefst allsherjar leit að henni víðsvegar um suðvesturhorn landsins. Meira »

Lífsýnin tekin úr fatnaði

Í gær, 23:06 Lífsýnin sem lögregla tók um borð í grænlenska togaranum Polar Nanoq í tengslum við rannsóknina á hvarfi Birnu Brjánsdóttur komu af klæðnaði. Þetta staðfestir Grímur Grímsson yfirlögregluþjónn. Mennirnir tveir sem nú eru í gæsluvarðhaldi voru í miðbænum að skemmta sér nóttina sem Birna hvarf. Meira »

„Þið eruð ljós í myrkinu“

Í gær, 23:58 Aðstandendur Birnu Brjánsdóttur senda öllum þeim sem lagt hafa hönd á plóginn við leitina að Birnu, sem ekkert hefur til spurst síðan aðfaranótt laugardags, innilegar þakklætisóskir. Þetta kemur fram í færslu á Facebook síðunni Leit að Birnu Brjánsdóttur nú í kvöld. Meira »

Gatnamótin opna aftur í september

Í gær, 23:06 Borgarráð Reykjavíkurborgar hefur heimilað útboð á framkvæmdum vegna breytinga á gatnamótum Geirsgötu og Lækjargötu/kalkofnsvegar. Gert er ráð fyrir að verkefnið kosti 600 milljónir króna. Meira »

Ruðningur á rúlluskautum

Í gær, 22:55 Félagið Roller Derby Ísland stóð fyrir nýliðanámskeiði í þessari íþrótt í vikunni. Fóru námskeiðin fram í Kórnum í Kópavogi og var vel mætt. Roller derby, sem er upphaflega bandarísk íþrótt, hefur farið vaxandi hér á landi, þrátt fyrir að vera tiltölulega ný af nálinni. Meira »

Hænsnabændur í 101 Reykjavík

Í gær, 22:15 Dögg Hjaltalín og fjölskylda hennar hafa verið með hænur í Vesturbænum í tæp sex ár. Sjálfbærni og nýtni var henni ofarlega í huga eftir hrun og ein ástæða þess að hún ákvað að gerast hænsnabóndi en hún hefur komist að því að hænurnar eru líka bara ágætis félagsskapur. Meira »

Stefna að því að stytta biðlista

Í gær, 22:08 Landspítalinn hefur sett fram starfsáætlun fyrir árið 2017 sem inniheldur metnaðarfull markmið. Stefnt er að því að fækka á biðlistum, fækka spítalasýkingum og auka starfsánægju svo fátt eitt sé nefnt. Meira »

Uppstökkur og breyskur Andrés

Í gær, 21:57 Andrésblöðin eiga sinn sess í þjóðarsálinni. Eiga þau það sammerkt að koma eingöngu út á Norðurlöndunum, og í Finnlandi er það svo að annað hvert heimili er með áskrift að blöðunum. Sumir segja að persóna Andrésar Andar hafi breyst í tímanna rás. Hann er sagður mildari en hann var þegar Íslendingar lásu hann á dönsku. Er hann þó eftir sem áður einkar uppstökkur og breyskur. Meira »

Þyrlan verður notuð á morgun

Í gær, 21:17 Þyrla Landhelgisgæslunnar, TF-LIF, fór í dag tvívegis til leitar að Birnu Brjánsdóttur, sem nú hefur verið saknað í rétt tæpa viku. Þyrlan fór fyrst í loftið um eittleytið og var leitað í nágrenni Hafnarfjarðar og Kleifarvatns uns komið var inn til lendingar um hálffjögur. Meira »

Ráðist í endurnýjun á sparkvöllum

Í gær, 20:43 Í borgarráði var samþykkt í vikunni að endurnýja gervigras á sparkvöllum út um alla borg og setja nýrra og betra gras fyrir 50 milljónir króna. Meira »

Keppendur í Söngvakeppninni 2017

Í gær, 21:22 Tólf lög hafa verið valin til þátttöku í undanúrslitum Söngvakeppninnar 2017 sem fer fram í Háskólabíói 25. febrúar og 4. mars. Rúmlega 200 lög bárust í keppnina en sigurlagið verður framlag Íslands í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva sem haldin verður í Kænugarði í Úkraínu um miðjan maí. Meira »

„Við þurfum öll að vakna!“

Í gær, 20:52 „Við þurfum öll að að vakna,“ segir Ögmundur Jónasson í viðtali í Sunnudagsblaði Morgunblaðsins. Hann segir að vekja þurfi fólk til vitundar um hitamál og gagnrýnir harðlega að rætt skuli bak við lukt tjöld um alþjóðlega viðskiptasamninga, sem gætu orðið afdrifaríkir langt inn í framtíðina. Meira »

Vel hægt að vakta miðborgina

Í gær, 20:20 Allar forsendur eru fyrir því að vakta Laugaveginn með eftirlitsmyndavélum þannig að hægt sé að sjá á greinilegri hátt umferð gangandi vegfarenda og bíla. Þetta segir Ómar Örn Jónsson, markaðsstjóri Öryggismiðstöðvarinnar. Meira »
Bókhaldsþjónusta
Bókari Ef þig vantar viðurkenndan bókara, með margra ára reynslu, er þér velk...
Stálstólar nýklæddir - gæða stólar - sími 869-2798
Stálstólar, íslenskir gæða-stólar, nýtt áklæði - á 15.500 kr. stykkið, lækkað ...
HÚSAVIÐHALD
Viðgerðir og viðhald fasteigna er okkar fag. Húsaklæðning ehf. hefur í áratugi ...
 
Skattadagur
Fundir - mannfagnaðir
Félag löggiltra endurskoðenda SKATTAD...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, gön...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, mor...
L edda 6017011719 iii
Félagsstarf
? EDDA 6017011719 III Mynd af auglýs...