Þurfa konur að bíða til 2039?

Gestir Þjóðhátíðar sáu ekki margar konur á sviðinu í fyrra.
Gestir Þjóðhátíðar sáu ekki margar konur á sviðinu í fyrra.

Eftir að ljóst varð hverjir munu semja og flytja Þjóðhátíðarlagið í ár hefur val Þjóðhátíðarnefndar verið gagnrýnt töluvert. Lagið verður samið af tón­list­ar­mann­in­um Hall­dóri Gunn­ari Páls­syni, kór­stjóra Fjalla­bræðra, en Sverr­ir Berg­mann og Friðrik Dór munu syngja lagið.

Af nöfnunum má greina að þarna eru einungis karlmenn á ferð og við nánari rýni virðist sem aðeins hafi tvær konur komið að gerð Þjóðhátíðarlags frá því árið 1933. Herdís Schopka og Gísli Ásgeirsson rituðu grein í vefritið Knuz.is fyrr í dag þar sem þau fara ítarlega yfir flytjendur allt frá því ártali.

Segir þar að alls hafi 38 lagahöfundar og 36 textahöfundar komið við sögu. Þar af megi aðeins finna tvær konur, þær Sigurbjörgu Axelsdóttur, sem samdi textann við Eyjasyrpu árið 1972, og Jórunni Emilsdóttur Tórshamar, sem samdi textann við „Í Herjólfsdal“ árið 2004.

Næsta kona gæti verið ófædd

Enn fremur segir þar að sé miðað við þessa tölfræði, þar sem 39 ár líða frá því fyrsta lagið er samið þar til fyrsta konan kemur við sögu og svo aftur 32 ár, muni næsta kona fá að spreyta sig í kringum árið 2039.

„Sú kona gæti hæglega verið ófædd enn. Þetta er alveg til fyrirmyndar hjá Vestmannaeyingum!“ segir svo að lokum og má þar eflaust greina hæðni hjá höfundunum tveimur. Neðst í fréttinni má sjá lista yfir höfunda Þjóðhátíðarlaga frá árinu 1992.

Í hinni margfrægu brekku í Herjólfsdal.
Í hinni margfrægu brekku í Herjólfsdal.

„Tökum þessu með jafnaðargeði“

Í samtali við mbl.is segir Hörður Orri Björgvinsson, formaður Þjóðhátíðarnefndar, að nefndin kippi sér lítið upp við þessa gagnrýni sem heyrst hefur.

„Þetta er svo sem ekkert öðruvísi en undanfarin ár. Þetta er einhver umræða sem virðist koma upp alltaf einu sinni á ári og virðist alltaf vera bara tengd við Þjóðhátíð en engar aðrar skemmtanir. Þannig að við tökum þessu bara með jafnaðargeði,“ segir Hörður.

„Þessi umræða talar bara sínu máli. Það er bara ágætt að fólk hafi skoðanir á Þjóðhátíð og veiti þessari hátíð athygli.“

Aðspurður segir hann að engir aðrir flytjendur hafi komið til greina fyrir Þjóðhátíðarlagið í ár.

„Vinsælustu skemmtikraftarnir hverju sinni“

En verða kvenkyns flytjendur á hátíðinni?

„Já, það verða kvenkyns flytjendur á Þjóðhátíð, ég get staðfest það. Reyndar á eftir að tilkynna það og við erum svo sem ekki komin langt í því að tilkynna listamenn á hátíðinni. Það á eftir að koma inn.“

Þá segir hann að til greina hafi komið síðustu ár að flytjendur Þjóðhátíðarlagsins verði kvenkyns.

„Það hefur alveg verið í umræðunni en það hefur ekki gerst núna síðustu ár. Þjóðhátíðarnefnd sest niður og velur vinsælustu skemmtikraftana hverju sinni og þá sem nefndin telur henta hátíðinni best.“

Stuðmenn eru á meðal þeirra sem haldið hafa uppi stuðinu ...
Stuðmenn eru á meðal þeirra sem haldið hafa uppi stuðinu í Herjólfsdal.

Nefndin skeyti engu um gagnrýnina

„Þetta er eins og við var að búast, því miður,“ segir Védís Hervör Árnadóttir, tónlistarkona og formaður Kítón, félags kvenna í tónlist.

„Þjóðhátíðarnefnd hefur jafnan gefið lítið fyrir jafnréttisumræðu í þessu samhengi. Þá vill það oft vera þannig, þegar maður fer að rýna í tónlistarheiminn, að hann eigi einhvern veginn að vera æðri og undanskilinn þessari umræðu.“

Védís segir að vonandi muni nefndin íhuga þessa ákvörðun betur í framtíðinni.

„En þeir skeyta engu um þessa gagnrýni. Til að hefja umræðuna á góðum nótum og með skilningi þá þurfa þeir í fyrsta lagi að viðurkenna að þetta skipti máli. Það hafa þeir hingað til ekki gert og þar held ég að við séum ósammála.

Þeir ætla ekkert að rýna í þetta frekar, þrátt fyrir að staðreyndir og tölur styðji við að þetta ætti að vera öðruvísi. Þó að þeir telji sig einkaaðila á margan hátt þá þurfa þeir eins og aðrir að taka þessa ábyrgð til sín alla leið.“

Frá Þjóðhátíð í Eyjum.
Frá Þjóðhátíð í Eyjum.

„Er þessi ekki nógu góður?“

Védís tekur fram að halda þurfi því til haga að gagnrýnin sé óháð því góða fólki sem valið sé til að semja Þjóðhátíðarlagið hverju sinni og þeim sem flytja lög á hátíðinni.

„Einhverjir taka þetta persónulega og svörin eru á þessa leið: „Ertu að segja að þessi sé ekki nógu góður?“ Það er ekkert þannig, við lifum bara í samfélagi sem þarf markvisst að fara að taka á þessum málum á öllum vígstöðvum, þar á meðal í listaheiminum.“

Miðað við taln­ingu mbl.is á skemmtikröftum Þjóðhátíðar í fyrra voru þeir alls 131 talsins, 92 karl­ar og 39 kon­ur. Þá var meirihluti kvennanna í kór Landa­kirkju og í Lúðrasveit Vest­manna­eyja, eða 35 kon­ur.

Hlut­föll­in skekkjast því enn frek­ar ef kór­inn og lúðrasveit­in eru ekki tal­in með, 77 karl­ar og fjór­ar kon­ur. Þegar kór­inn og lúðrasveit­in voru tek­in úr jöfn­unni voru kon­urnar því ekki nema 4,9% skemmtikrafta.

Frétt mbl.is: „Konur skemmta á einn eða annan hátt“

„Það eru engar afsakanir“

Spurð út í þau ummæli Harðar, að nefndin velji vinsælustu tónlistarmennina hverju sinni, segir Védís að sú fullyrðing heyrist á hverju ári.

„Það er allt morandi í hæfum tónlistarkonum sem eru mjög framarlega á sínu sviði. Svo má líka pæla í því hvort nefndin telji að þeim sem þessa hátíð sækja sé ekki sæmandi sú tónlist sem konur í dag eru að spila?“

Hún segir markhóp Þjóðhátíðar kannski ólíkan þeim sem hátíðirnar Secret Solstice, Iceland Airwaves eða Aldrei fór ég suður höfða jafnan til.

„Kannski eru þeir að reyna að taka mið af því og þá endar þetta svona hjá þeim. En við erum með tónlistarkonur sem eru mjög vinsælar og ná þvert á alla markhópa. Það eru engar afsakanir. Þeir hafa allt með sér til að endurskoða þetta og pæla í þessu og þeir þurfa ekkert að fara upp á afturlappirnar þó að þetta sé í umræðunni. Það er bara verið að hjálpa þeim.“

Í umfjöllun Knuz.is má sjá neðangreindan lista yfir höfunda Þjóðhátíðarlaga frá árinu 1992. Nafn einu konunnar, Jórunnar Emilsdóttur Tórshamar, er rauðmerkt til upplýsingar.

Skjáskot/Knuz.is
mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Áfram í varðhaldi grunaður um peningaþvætti

17:14 Hæstirétt­ur staðfesti í dag að níg­er­ísk­ur karl­maður skuli áfram sæta gæslu­v­arðhaldi vegna gruns um pen­ingaþvætti. Varnaraðili hafði kært úrskurð Héraðsdóms Reykjaness frá því fyrir helgi en þar segir að manninum sé gert að sæta gæsluvarðhaldi til 14. desember. Meira »

Kvennaathvarfið hlaut viðurkenningu Barnaheilla

16:50 Kvennaathvarfið hlaut í dag viðurkenningu Barnaheilla – Save the Children á Íslandi árið 2017 fyrir að beina sjónum sínum í auknum mæli að þörfum og réttindum barna sem í athvarfinu búa hverju sinni. Meira »

Siglufjarðarvegur lokaður vegna snjóflóðs

16:35 Siglufjarðarvegur er lokaður um óákveðin tíma vegna snjóflóðs en þetta kemur fram í tilkynningu frá Vegagerðinni. Snjókoma er á Norðausturlandi og þungskýjað. Meira »

Mikil svifryksmengun í höfuðborginni

16:18 Styrk­ur svifryks og köfnunarefnisdíoxíðs er hár við helstu um­ferðargöt­ur borg­ar­inn­ar sam­kvæmt mæl­ing­um við Grens­ás­veg og færanlegum mælistöðvum Heilbrigðiseftirlits Reykjavíkur við Eiríksgötu 2 og Hringbraut 26. Meira »

„Mjög alvarlegt brot“ á Grensásvegi 12

16:15 „Við höfum fengið viðbrögð en þau hafa verið algjörlega ófullnægjandi. Við gerum bara ráð fyrir því að þeir séu að vinna í sínum málum og vinna að úrbótum. Bannið nær ekki yfir að úrbætur séu gerðar á vinnustað,“ segir Björn Þór Rögnvaldsson, lögfræðingur hjá Vinnueftirlitinu. Meira »

Bíllinn gjörónýtur eftir slysið

15:22 Búið er að opna fyrir umferð á nýjan leik eftir alvarlegt umferðaslys sem varð á gatnamótum Grafningsvegar og Biskupstungnabrautar. Meira »

Tók vörur fyrir meira en hálfa milljón

15:03 Tryggvi Geir Magnússon var dreginn út í leiknum 100,5 sekúndur í ELKO og fékk hann tækifæri í morgun til að ná sér í sem flestar vörur í ELKO á 100,5 sekúndum Meira »

Vinnustöðvun gegn Primera ólögmæt

15:22 Ótímabundnu verkfalli flugliða um borð í flugvélum Primera Air, sem átti að hefjast 15. september en var frestað og var áformað 24. nóvember, er ólögmætt. Þetta er niðurstaða félagsdóms frá því í dag. Meira »

Fastagestirnir eru óþreyjufullir

14:58 „Það er pressa; það eru náttúrlega margir búnir að nota innilaugina daglega í tugi ára,“ segir Logi Sigurfinnsson, forstöðumaður Sundhallarinnar í Reykjavík, en laugin hefur verið lokuð frá því í júní og því hafa fastagestir þurft að leita annað á meðan. Meira »

Fær 15 daga til að yfirgefa landið

14:48 Kærunefnd útlendingamála hefur staðfest ákvörðun Útlendingastofnunar um að synja Chuong Le Bui, kokkanema frá Víetnam, um dvalarleyfi hér á landi. Henni hafa verið gefnir fimmtán dagar til að yfirgefa landið. Meira »

„Norðrið dregur sífellt fleiri að“

13:42 Meðal þess sem Guðlaugur Þór Þórðarson utanríkisráðherra fór yfir í ræðu sinni á Hringborði norðurslóða, sem hófst í Edinborg í Skotlandi í dag, voru þær breytingar sem orðið hafa í norðrinu á undanliðnum áratugum og orðið til bættra lífshátta og aukinnar velmegunar. Meira »

Hlaut minniháttar meiðsl eftir bílveltu

13:00 Bílvelta varð á Hafnavegi í umdæmi lögreglunnar á Suðurnesjum í gær. Ökumaðurinn missti stjórn á bifreið sinni með þeim afleiðingum að hún fór nokkrar veltur utan vegar. Maðurinn slapp með lítil meiðsl en var fluttur með sjúkrabifreið undir læknishendur. Meira »

Þrír fluttir á Landspítalann

12:36 Þrír voru fluttir með þyrlu Landhelgisgæslunnar af vettvangi eftir umferðarslyss á Biskupstungnabraut. Einn þeirra er alvarlega slasaður. Lögreglan á Suðurlandi stýrir umferð um Biskupstungnabraut en veginum var lokað tímabundið vegna slyssins. Meira »

Tvær hrunskýrslur í janúar

11:57 Tvær skýrslur sem tengjast beint hruni íslenska fjármálakerfisins fyrir rúmlega níu árum síðan verða birtar í janúar. Er önnur skýrslan um veitingu þrautavaraláns Seðlabankans til Kaupþings rétt fyrir hrun bankans og hin skýrslan um erlenda áhrifaþætti bankahrunsins. Meira »

Leit ekki út fyrir að vera alvarlegt

11:45 Fólkið sem lenti í rútuslysinu við Lýsuhól á Snæfellsnesi í gær leit ekki út fyrir að vera alvarlega slasað á vettvangi, samkvæmt upplýsingum frá lögreglunni á Vesturlandi. Þrír voru engu að síður fluttir með þyrlu Landhelgisgæslunnar á Landspítalann í Fossvogi. Meira »

Þyrfti ákafa jarðskjálftahrinu til

11:58 „Það eru ekki sjáanlegar neinar breytingar í dag miðað við þær upplýsingar sem liggja fyrir. Ég hef að vísu ekki fengið neinar fréttir af Kvíá í morgun. Hvort ennþá renni vatn niður í hana. Það er eitt af því sem við getum fylgst með að staðaldri,“ segir Magnús Tumi Guðmundsson jarðeðlisfræðingur. Meira »

Öflug vöktun vegna óhreinsaðs skólps

11:46 Heilbrigðiseftirlit Reykjavíkur mun vakta strandlengjuna við og í nágrenni Faxaskjóls oftar en ella meðan á viðgerð Veitna stendur í skólpdælustöðinni Faxaskjóli dagana 20. til 27. nóvember samkvæmt áætlun. Niðurstöður mælinga eru birtar á vef Heilbrigðiseftirlitsins eftir því sem þær berast. Meira »

UNICEF veitir skólum viðurkenningu

11:43 Í tilefni alþjóðlegs dags barna sem er haldinn hátíðlegur um allan heim fengu fyrstu réttindaskólar UNICEF á Íslandi viðurkenningu, en það eru Flataskóli í Garðabæ og Laugarnesskóli í Reykjavík ásamt frístundaheimilunum Laugaseli og Krakkakoti. Meira »

Mátturinn eða dýrðin - Greinaflokkur

Leiguíbúð á Spáni.
Góð íbúð í Torreiveja á Spáni til leigu. Laus til 16. Des. Upplýsingar í síma 89...
Þvottavél, þurrkari, uppþvottavél, ísskápur, gervihnattadiskur
1) BAUKNECHT ÍSSKÁPUR MEÐ FRYSTI, HÆÐ 140 SM, BREIDD 55 SM, DÝPT 60 SM. ÞÝSKT GÆ...
Crystal clean spray
Crystal clean spray, silver spray og multimedia hreinsispray komið. Slovak Krist...
Náttfatnaður
Náttserkir, náttkjólar, náttföt og sloppar Meyjarnar Mjódd sími 553 3305...
 
Hádegisfundur ses
Fundir - mannfagnaðir
ses.xd.is Samtök eldri sjálfstæði...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl 9 og gö...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9 og f...
Aðalfundur
Fundir - mannfagnaðir
Aðalfundur Aðalfundur Vör...