Þurfa konur að bíða til 2039?

Gestir Þjóðhátíðar sáu ekki margar konur á sviðinu í fyrra.
Gestir Þjóðhátíðar sáu ekki margar konur á sviðinu í fyrra.

Eftir að ljóst varð hverjir munu semja og flytja Þjóðhátíðarlagið í ár hefur val Þjóðhátíðarnefndar verið gagnrýnt töluvert. Lagið verður samið af tón­list­ar­mann­in­um Hall­dóri Gunn­ari Páls­syni, kór­stjóra Fjalla­bræðra, en Sverr­ir Berg­mann og Friðrik Dór munu syngja lagið.

Af nöfnunum má greina að þarna eru einungis karlmenn á ferð og við nánari rýni virðist sem aðeins hafi tvær konur komið að gerð Þjóðhátíðarlags frá því árið 1933. Herdís Schopka og Gísli Ásgeirsson rituðu grein í vefritið Knuz.is fyrr í dag þar sem þau fara ítarlega yfir flytjendur allt frá því ártali.

Segir þar að alls hafi 38 lagahöfundar og 36 textahöfundar komið við sögu. Þar af megi aðeins finna tvær konur, þær Sigurbjörgu Axelsdóttur, sem samdi textann við Eyjasyrpu árið 1972, og Jórunni Emilsdóttur Tórshamar, sem samdi textann við „Í Herjólfsdal“ árið 2004.

Næsta kona gæti verið ófædd

Enn fremur segir þar að sé miðað við þessa tölfræði, þar sem 39 ár líða frá því fyrsta lagið er samið þar til fyrsta konan kemur við sögu og svo aftur 32 ár, muni næsta kona fá að spreyta sig í kringum árið 2039.

„Sú kona gæti hæglega verið ófædd enn. Þetta er alveg til fyrirmyndar hjá Vestmannaeyingum!“ segir svo að lokum og má þar eflaust greina hæðni hjá höfundunum tveimur. Neðst í fréttinni má sjá lista yfir höfunda Þjóðhátíðarlaga frá árinu 1992.

Í hinni margfrægu brekku í Herjólfsdal.
Í hinni margfrægu brekku í Herjólfsdal.

„Tökum þessu með jafnaðargeði“

Í samtali við mbl.is segir Hörður Orri Björgvinsson, formaður Þjóðhátíðarnefndar, að nefndin kippi sér lítið upp við þessa gagnrýni sem heyrst hefur.

„Þetta er svo sem ekkert öðruvísi en undanfarin ár. Þetta er einhver umræða sem virðist koma upp alltaf einu sinni á ári og virðist alltaf vera bara tengd við Þjóðhátíð en engar aðrar skemmtanir. Þannig að við tökum þessu bara með jafnaðargeði,“ segir Hörður.

„Þessi umræða talar bara sínu máli. Það er bara ágætt að fólk hafi skoðanir á Þjóðhátíð og veiti þessari hátíð athygli.“

Aðspurður segir hann að engir aðrir flytjendur hafi komið til greina fyrir Þjóðhátíðarlagið í ár.

„Vinsælustu skemmtikraftarnir hverju sinni“

En verða kvenkyns flytjendur á hátíðinni?

„Já, það verða kvenkyns flytjendur á Þjóðhátíð, ég get staðfest það. Reyndar á eftir að tilkynna það og við erum svo sem ekki komin langt í því að tilkynna listamenn á hátíðinni. Það á eftir að koma inn.“

Þá segir hann að til greina hafi komið síðustu ár að flytjendur Þjóðhátíðarlagsins verði kvenkyns.

„Það hefur alveg verið í umræðunni en það hefur ekki gerst núna síðustu ár. Þjóðhátíðarnefnd sest niður og velur vinsælustu skemmtikraftana hverju sinni og þá sem nefndin telur henta hátíðinni best.“

Stuðmenn eru á meðal þeirra sem haldið hafa uppi stuðinu ...
Stuðmenn eru á meðal þeirra sem haldið hafa uppi stuðinu í Herjólfsdal.

Nefndin skeyti engu um gagnrýnina

„Þetta er eins og við var að búast, því miður,“ segir Védís Hervör Árnadóttir, tónlistarkona og formaður Kítón, félags kvenna í tónlist.

„Þjóðhátíðarnefnd hefur jafnan gefið lítið fyrir jafnréttisumræðu í þessu samhengi. Þá vill það oft vera þannig, þegar maður fer að rýna í tónlistarheiminn, að hann eigi einhvern veginn að vera æðri og undanskilinn þessari umræðu.“

Védís segir að vonandi muni nefndin íhuga þessa ákvörðun betur í framtíðinni.

„En þeir skeyta engu um þessa gagnrýni. Til að hefja umræðuna á góðum nótum og með skilningi þá þurfa þeir í fyrsta lagi að viðurkenna að þetta skipti máli. Það hafa þeir hingað til ekki gert og þar held ég að við séum ósammála.

Þeir ætla ekkert að rýna í þetta frekar, þrátt fyrir að staðreyndir og tölur styðji við að þetta ætti að vera öðruvísi. Þó að þeir telji sig einkaaðila á margan hátt þá þurfa þeir eins og aðrir að taka þessa ábyrgð til sín alla leið.“

Frá Þjóðhátíð í Eyjum.
Frá Þjóðhátíð í Eyjum.

„Er þessi ekki nógu góður?“

Védís tekur fram að halda þurfi því til haga að gagnrýnin sé óháð því góða fólki sem valið sé til að semja Þjóðhátíðarlagið hverju sinni og þeim sem flytja lög á hátíðinni.

„Einhverjir taka þetta persónulega og svörin eru á þessa leið: „Ertu að segja að þessi sé ekki nógu góður?“ Það er ekkert þannig, við lifum bara í samfélagi sem þarf markvisst að fara að taka á þessum málum á öllum vígstöðvum, þar á meðal í listaheiminum.“

Miðað við taln­ingu mbl.is á skemmtikröftum Þjóðhátíðar í fyrra voru þeir alls 131 talsins, 92 karl­ar og 39 kon­ur. Þá var meirihluti kvennanna í kór Landa­kirkju og í Lúðrasveit Vest­manna­eyja, eða 35 kon­ur.

Hlut­föll­in skekkjast því enn frek­ar ef kór­inn og lúðrasveit­in eru ekki tal­in með, 77 karl­ar og fjór­ar kon­ur. Þegar kór­inn og lúðrasveit­in voru tek­in úr jöfn­unni voru kon­urnar því ekki nema 4,9% skemmtikrafta.

Frétt mbl.is: „Konur skemmta á einn eða annan hátt“

„Það eru engar afsakanir“

Spurð út í þau ummæli Harðar, að nefndin velji vinsælustu tónlistarmennina hverju sinni, segir Védís að sú fullyrðing heyrist á hverju ári.

„Það er allt morandi í hæfum tónlistarkonum sem eru mjög framarlega á sínu sviði. Svo má líka pæla í því hvort nefndin telji að þeim sem þessa hátíð sækja sé ekki sæmandi sú tónlist sem konur í dag eru að spila?“

Hún segir markhóp Þjóðhátíðar kannski ólíkan þeim sem hátíðirnar Secret Solstice, Iceland Airwaves eða Aldrei fór ég suður höfða jafnan til.

„Kannski eru þeir að reyna að taka mið af því og þá endar þetta svona hjá þeim. En við erum með tónlistarkonur sem eru mjög vinsælar og ná þvert á alla markhópa. Það eru engar afsakanir. Þeir hafa allt með sér til að endurskoða þetta og pæla í þessu og þeir þurfa ekkert að fara upp á afturlappirnar þó að þetta sé í umræðunni. Það er bara verið að hjálpa þeim.“

Í umfjöllun Knuz.is má sjá neðangreindan lista yfir höfunda Þjóðhátíðarlaga frá árinu 1992. Nafn einu konunnar, Jórunnar Emilsdóttur Tórshamar, er rauðmerkt til upplýsingar.

Skjáskot/Knuz.is
mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Vill verja árangur og kjarabætur

05:30 Fjármálaráðherra sagði við almennar stjórnmálaumræður á Alþingi í gærkvöldi að ekki mætti líta á það sem sjálfsagðan hlut að kaupmáttur heimilanna aukist um 11% á einu ári, eins og nú væri staðreynd. Það sé ekki hægt nema framleiðnin aukist jöfnum skrefum og hún vaxi ekki um 10-12% á ári. Meira »

Barnahús í útrás

05:30 Barnahús að íslenskri fyrirmynd hafa verið reist í 30 borgum í Svíþjóð og í tíu borgum í Noregi, en í viðtali við dagblaðið Expressen á sunnudag sagði Sylvía Svíadrottning að barnahúsin væru frábær hugmynd. Meira »

Bíða kröfugerðar flugumferðarstjóra

05:30 Fundur í kjaradeilu Félags íslenskra flugumferðarstjóra og Isavia fer fram hjá ríkissáttasemjara í dag. Ein og hálf vika er liðin frá síðasta fundi en ekki mega líða meira en tvær vikur á milli funda hjá ríkissáttasemjara. Meira »

Segja upp samningum við Norrænu

05:30 Austfar ehf., sem annast afgreiðslu færeysku bíla- og farþegaferjunnar Norrænu á Seyðisfirði, hefur sagt upp samningum við útgerðina, Smyril line. Uppsögnin tekur gildi eftir mánuð og þá lýkur afskiptum Jónasar Hallgrímssonar, aðaleiganda Austfars, af ferjusiglingum frá Færeyjum. Meira »

Umdeild ummæli féllu í fyrirlestri

05:30 Mikil umræða hefur skapast í kjölfar ummæla sem Guðni Th. Jóhannesson forsetaframbjóðandi sagðist aldrei hafa látið falla en voru til umræðu í sjónvarpsþættinum Eyjunni á Stöð 2 á sunnudag og koma fram í fyrirlestri frá því fyrir þremur árum, 2013. Meira »

Átta ár innan hafta átta of mikið

05:30 Forystumenn stjórnmálaflokkanna á þingi eru komnir í kosningaham. Í eldhúsdagsumræðum í gærkvöldi rifjuðu forystumenn ríkisstjórnarinnar og þingmenn stjórnarflokkanna upp þau góðu verk sem ríkisstjórnin hefði komið í höfn á kjörtímabilinu og væri að vinna og sögðu frá sýn sinni á framtíðina. Meira »

Gott fyrir austan en hvasst fyrir vestan

Í gær, 23:11 Búast má við björtu og fínu veðri á Austurlandi á morgun, en hvasst verður vestanlands og töluverð rigning, að sögn Þorsteins V. Jónssonar, veðurfræðings á vakt hjá Veðurstofu Íslands. Einnig má búast við einhverju hvassviðri og svolítilli vætu á suðvestanverðu landinu á morgun. Meira »

Róbert hyggst hætta á þingi

00:22 Róbert Marshall, þingmaður Bjartrar framtíðar, ætlar að hætta sem þingmaður þegar yfirstandandi þingi lýkur. Þetta upplýsti hann í ræðu sinni í kvöld við eldhúsdagsumræður. Meira »

Mars hefur ekki verið bjartari í áratug

Í gær, 22:20 Reikistjarnan Mars er afar björt í dag og bjartari en hún hefur verið í um áratug. Í kvöld klukkan 01:00 verður hægt að bera Mars augum en það getur aftur á móti reynst erfitt þar sem að stjarnan er staðsett afar neðarlega við sjóndeildarhringinn. Meira »

Vill meiri vinstri pólitík

Í gær, 21:56 Ögmundur Jónasson, þingmaður Vinstri hreyfingarinnar - græns framboðs, sagði í eldhúsdagsræðu sinni á Alþingi í kvöld að það vantaði meiri vinstri pólitík inn í þingsalinn. Meira »

Ungt fólk kallar ekki eftir ölmusu

Í gær, 21:35 Ungt fólk kallar ekki eftir ölmusu, heldur tækifærum til þess að nýta hugvit sitt. Þetta sagði Vilhjálmur Árnason, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, í eldhúsdagsumræðum á Alþingi í kvöld. Meira »

Íslendingar snúi aftur heim

Í gær, 21:26 Það er eitt af mikilvægustu verkefnunum sem stjórnmálamenn standa frammi fyrir að búa svo um hnútana að þeir Íslendingar sem hafa sótt sér reynslu og menntun erlendis velji að snúa aftur heim – að Ísland verði samkeppnishæft samfélag. Meira »

Þingvallavegur opnaður á nýjan leik

Í gær, 21:17 Búið er að opna Þingvallaveg á ný, en veginum var lokað um hálfsexleytið í dag þegar alvarlegt mótorhjólaslys varð við Leirvogsá. Meira »

Fá allir nafnið Jóhann

Í gær, 21:00 Þeir eru litlir, krúttlegir og ósjálfbjarga, og bera allir nafnið Jóhann. Hverjir þá, kann einhver að spyrja? Jú, þrastarungarnir sem Kristbjörg Sara Thorarinsen dýralæknir tekur að sér og hjúkrar. Meira »

Pólitíkin vill ekkert læra

Í gær, 20:54 Helgi Hrafn Gunnarsson, þingmaður Pírata, sagðist í eldhúsdagsræðu á Alþingi í kvöld eiga sífellt erfiðara með að átta sig á íslenskri pólitík. Það væri pólítík sem virtist ekkert læra. Meira »

Í allt öðrum veruleika en venjulegt fólk

Í gær, 21:10 Katrín Júlíusdóttir, þingmaður Samfylkingarinnar, sagði í eldhúsdagsræðu sinni á Alþingi í kvöld Panamaskjölin hafa sýnt það svart á hvítu að tvær þjóðir búi í þessu landi. Ein legði mikið á sig til að ná endum saman en hin byggi í allt öðrum veruleikum. Meira »

Framseldir til 29 Evrópuríkja

Í gær, 21:00 Framselja verður íslenska ríkisborgara til allra ríkja Evrópusambandsins auk Noregs verði lagafrumvarp innanríkisráðherra um handtöku og afhendingu manna til og frá Íslandi vegna refsiverðra verknaða á grundvelli handtökuskipunar að lögum. Meira »

Tímar meðvirkni eru liðnir

Í gær, 20:42 Tengsl stjórnmálamanna við vafasama viðskiptahætti aflandsfélaga, og það að hafa vísvitandi leynt þeim tengslum, reyndist þjóðinni ómögulegt að kyngja. Enda er það gjörsamlega óásættanlegt og hreinlega ekki heiðarlegt. Þetta sagði Óttarr Proppé, formaður Bjartrar framtíðar, á Alþingi í kvöld. Meira »
Barnastóll hár - Graco, nýtt áklæði
Til sölu Graco matarstóll, nýtt áklæði, verð 5000 uppl. í síma 8920213...
MB Sprinter 16 manna árg. 2005
Til sölu MB Sprinter 16 manna árg. 2005, ekinn 580 þús. km. Lítur vel út og er í...
SKODA OCTAVIA 2006 Ek. 103.xxx
SKODA OCTAVIA árg.2006, Sjálfskipting, Ek.103 þús.km. Skoðaður 2017. #### Sí...
Sumarhús - Gestahús - Breytingar
Sumarhús - Gestahús - Breytingar ? Framleiðum stórglæsileg sumarhús í ýmsum stær...
 
Tollskjalagerð
Skrifstofustörf
Tollskjalagerð Laust starf TVG-Zim...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Sálfræðingur
Heilbrigðisþjónusta
Sálfræðingur Heilsugæslan...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...