Þurfa konur að bíða til 2039?

Gestir Þjóðhátíðar sáu ekki margar konur á sviðinu í fyrra.
Gestir Þjóðhátíðar sáu ekki margar konur á sviðinu í fyrra.

Eftir að ljóst varð hverjir munu semja og flytja Þjóðhátíðarlagið í ár hefur val Þjóðhátíðarnefndar verið gagnrýnt töluvert. Lagið verður samið af tón­list­ar­mann­in­um Hall­dóri Gunn­ari Páls­syni, kór­stjóra Fjalla­bræðra, en Sverr­ir Berg­mann og Friðrik Dór munu syngja lagið.

Af nöfnunum má greina að þarna eru einungis karlmenn á ferð og við nánari rýni virðist sem aðeins hafi tvær konur komið að gerð Þjóðhátíðarlags frá því árið 1933. Herdís Schopka og Gísli Ásgeirsson rituðu grein í vefritið Knuz.is fyrr í dag þar sem þau fara ítarlega yfir flytjendur allt frá því ártali.

Segir þar að alls hafi 38 lagahöfundar og 36 textahöfundar komið við sögu. Þar af megi aðeins finna tvær konur, þær Sigurbjörgu Axelsdóttur, sem samdi textann við Eyjasyrpu árið 1972, og Jórunni Emilsdóttur Tórshamar, sem samdi textann við „Í Herjólfsdal“ árið 2004.

Næsta kona gæti verið ófædd

Enn fremur segir þar að sé miðað við þessa tölfræði, þar sem 39 ár líða frá því fyrsta lagið er samið þar til fyrsta konan kemur við sögu og svo aftur 32 ár, muni næsta kona fá að spreyta sig í kringum árið 2039.

„Sú kona gæti hæglega verið ófædd enn. Þetta er alveg til fyrirmyndar hjá Vestmannaeyingum!“ segir svo að lokum og má þar eflaust greina hæðni hjá höfundunum tveimur. Neðst í fréttinni má sjá lista yfir höfunda Þjóðhátíðarlaga frá árinu 1992.

Í hinni margfrægu brekku í Herjólfsdal.
Í hinni margfrægu brekku í Herjólfsdal.

„Tökum þessu með jafnaðargeði“

Í samtali við mbl.is segir Hörður Orri Björgvinsson, formaður Þjóðhátíðarnefndar, að nefndin kippi sér lítið upp við þessa gagnrýni sem heyrst hefur.

„Þetta er svo sem ekkert öðruvísi en undanfarin ár. Þetta er einhver umræða sem virðist koma upp alltaf einu sinni á ári og virðist alltaf vera bara tengd við Þjóðhátíð en engar aðrar skemmtanir. Þannig að við tökum þessu bara með jafnaðargeði,“ segir Hörður.

„Þessi umræða talar bara sínu máli. Það er bara ágætt að fólk hafi skoðanir á Þjóðhátíð og veiti þessari hátíð athygli.“

Aðspurður segir hann að engir aðrir flytjendur hafi komið til greina fyrir Þjóðhátíðarlagið í ár.

„Vinsælustu skemmtikraftarnir hverju sinni“

En verða kvenkyns flytjendur á hátíðinni?

„Já, það verða kvenkyns flytjendur á Þjóðhátíð, ég get staðfest það. Reyndar á eftir að tilkynna það og við erum svo sem ekki komin langt í því að tilkynna listamenn á hátíðinni. Það á eftir að koma inn.“

Þá segir hann að til greina hafi komið síðustu ár að flytjendur Þjóðhátíðarlagsins verði kvenkyns.

„Það hefur alveg verið í umræðunni en það hefur ekki gerst núna síðustu ár. Þjóðhátíðarnefnd sest niður og velur vinsælustu skemmtikraftana hverju sinni og þá sem nefndin telur henta hátíðinni best.“

Stuðmenn eru á meðal þeirra sem haldið hafa uppi stuðinu ...
Stuðmenn eru á meðal þeirra sem haldið hafa uppi stuðinu í Herjólfsdal.

Nefndin skeyti engu um gagnrýnina

„Þetta er eins og við var að búast, því miður,“ segir Védís Hervör Árnadóttir, tónlistarkona og formaður Kítón, félags kvenna í tónlist.

„Þjóðhátíðarnefnd hefur jafnan gefið lítið fyrir jafnréttisumræðu í þessu samhengi. Þá vill það oft vera þannig, þegar maður fer að rýna í tónlistarheiminn, að hann eigi einhvern veginn að vera æðri og undanskilinn þessari umræðu.“

Védís segir að vonandi muni nefndin íhuga þessa ákvörðun betur í framtíðinni.

„En þeir skeyta engu um þessa gagnrýni. Til að hefja umræðuna á góðum nótum og með skilningi þá þurfa þeir í fyrsta lagi að viðurkenna að þetta skipti máli. Það hafa þeir hingað til ekki gert og þar held ég að við séum ósammála.

Þeir ætla ekkert að rýna í þetta frekar, þrátt fyrir að staðreyndir og tölur styðji við að þetta ætti að vera öðruvísi. Þó að þeir telji sig einkaaðila á margan hátt þá þurfa þeir eins og aðrir að taka þessa ábyrgð til sín alla leið.“

Frá Þjóðhátíð í Eyjum.
Frá Þjóðhátíð í Eyjum.

„Er þessi ekki nógu góður?“

Védís tekur fram að halda þurfi því til haga að gagnrýnin sé óháð því góða fólki sem valið sé til að semja Þjóðhátíðarlagið hverju sinni og þeim sem flytja lög á hátíðinni.

„Einhverjir taka þetta persónulega og svörin eru á þessa leið: „Ertu að segja að þessi sé ekki nógu góður?“ Það er ekkert þannig, við lifum bara í samfélagi sem þarf markvisst að fara að taka á þessum málum á öllum vígstöðvum, þar á meðal í listaheiminum.“

Miðað við taln­ingu mbl.is á skemmtikröftum Þjóðhátíðar í fyrra voru þeir alls 131 talsins, 92 karl­ar og 39 kon­ur. Þá var meirihluti kvennanna í kór Landa­kirkju og í Lúðrasveit Vest­manna­eyja, eða 35 kon­ur.

Hlut­föll­in skekkjast því enn frek­ar ef kór­inn og lúðrasveit­in eru ekki tal­in með, 77 karl­ar og fjór­ar kon­ur. Þegar kór­inn og lúðrasveit­in voru tek­in úr jöfn­unni voru kon­urnar því ekki nema 4,9% skemmtikrafta.

Frétt mbl.is: „Konur skemmta á einn eða annan hátt“

„Það eru engar afsakanir“

Spurð út í þau ummæli Harðar, að nefndin velji vinsælustu tónlistarmennina hverju sinni, segir Védís að sú fullyrðing heyrist á hverju ári.

„Það er allt morandi í hæfum tónlistarkonum sem eru mjög framarlega á sínu sviði. Svo má líka pæla í því hvort nefndin telji að þeim sem þessa hátíð sækja sé ekki sæmandi sú tónlist sem konur í dag eru að spila?“

Hún segir markhóp Þjóðhátíðar kannski ólíkan þeim sem hátíðirnar Secret Solstice, Iceland Airwaves eða Aldrei fór ég suður höfða jafnan til.

„Kannski eru þeir að reyna að taka mið af því og þá endar þetta svona hjá þeim. En við erum með tónlistarkonur sem eru mjög vinsælar og ná þvert á alla markhópa. Það eru engar afsakanir. Þeir hafa allt með sér til að endurskoða þetta og pæla í þessu og þeir þurfa ekkert að fara upp á afturlappirnar þó að þetta sé í umræðunni. Það er bara verið að hjálpa þeim.“

Í umfjöllun Knuz.is má sjá neðangreindan lista yfir höfunda Þjóðhátíðarlaga frá árinu 1992. Nafn einu konunnar, Jórunnar Emilsdóttur Tórshamar, er rauðmerkt til upplýsingar.

Skjáskot/Knuz.is
mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Makar sessunautar á framboðslista

20:24 Héraðsdómslögmennirnir Lárus Sigurður Lárusson og Sævar Þór Jónsson sitja hlið við hlið á lista Framsóknarflokksins í Reykjavíkurkjördæmi norður fyrir komandi þingkosningar. Sævar og Lárus eru giftir og eiga saman einn son en báðir gefa þeir kost á sér til setu á Alþingi í fyrsta sinn. Meira »

Þreföldun íbúðafjölda í nýrri Vogabyggð

18:50 Fjölga á íbúðum á aðalskipulagi í Vogabygg í Reykjavík úr 400 í 1.300 samkvæmt nýrri auglýsingu Reykjavíkurborgar. Gert er ráð fyrir að breytingum á húsa- og gatnafyrirkomulagi. Reisa á skóla, göngubrú og nýtt torg og hafa um fjórðung íbúða leigu­íbúðir, stúd­enta- og bú­setu­rétta­r­í­búðir. Meira »

Viðbúnaður vegna neyðarboða frá flugvél

18:47 Mikill viðbúnaður var virkjaður í dag þegar stjórnstöð Landhelgisgæslunnar hóf að berast neyðarboð frá íslenskri flugvél yfir landinu. Samhæfingarstöðin í Skógarhlíð var virkjuð, björgunarsveitir kallaðar út og sömuleiðis áhafnir TF-SYN og TF-SIF. Meira »

Annasamur sunnudagur lögreglu

17:43 Þrír menn í annarlegu ástandi komu við sögu hjá lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu í dag, en um var að ræða þrjú aðskilin tilvik. Meira »

Reyndu að lauma sér um borð

17:32 Tveir erlendir menn, sagðir 16 og 17 ára, voru handteknir við Skarfabakka um kl. 12 í dag þar sem þeir voru að reyna að komast um borð í erlent skemmtiferðaskip. Drengirnir voru komnir inn á lokað svæði við skipið og voru að reyna að komast um borð þegar þeir náðust. Meira »

Styrkur vegna bragga nemur 41 milljón

16:47 Kostnaður Reykjavíkurborgar vegna uppbyggingar á bragga í Nauthólsvík, sem er í eigu borgarinnar, og að leigja hann út næstu 10 árin til HR nemur núvirt 41 milljón. Horft er á slíkan kostnað sem styrk til skólans í tengslum við samvinnu borgarinnar og HR um eflingu þekkingarþorps í Vatnsmýri. Meira »

Gæslan sótti veikan á Snæfellsnes

15:46 Um kl. 14 í dag barst stjórnstöð Landhelgisgæslunnar beiðni um þyrlu vegna veiks einstaklings á utanverðu Snæfellsnesi. Þyrla Gæslunnar, TF-SYN, fór í loftið skömmu seinna og sótti sjúklinginn. Lenti þyrlan með sjúklinginn við Landspítala – háskólasjúkrahús um kl. 15.30. Meira »

Áfram milt veður næstu daga

16:40 Veðurstofa Íslands spáir hægri norðlægri eða breytilegri átt og dálítilli rigningu austanlands en annars skýjuðu með köflum og stöku skúrum. Vestlægri á morgun og dálítilli vætu norðvestan til en léttir til fyrir austan. Vaxandi austanátt og fer að rigna syðst á landinu annað kvöld. Hiti 6-15 stig, hlýjast syðst en hlýnar fyrir norðan og austan á morgun. Meira »

Ráðherra í rjómatertukasti

15:39 Rjómatertukast milli fulltrúa stjórnmálaflokkanna var meðal nýrra dagskrárliða á Kjötsúpuhátíðinni á Hvolsvelli sem fram fór um helgina. Metfjöldi sótti hátíðina í ár en fjöldi afgreiddra kjötsúpuskammta er jafnan notaður sem mælikvarði á stærð hátíðarinnar. Meira »

„Fimleikar eru líf mitt“

15:00 Irina Sazonova er fyrsta konan til að keppa í fimleikum á Ólympíuleikum fyrir Íslands hönd. Hún er frá Rússlandi en flutti til Íslands árið 2013 og er nú íslenskur ríkisborgari og Íslandsmeistari í fimleikum. Irina þjálfar ungar stúlkur hjá Ármanni og æfir sjálf marga klukkutíma á dag. Meira »

„Leið eins ég væri í rústabjörgun“

14:00 „Á fyrstu dögunum mínum í ráðuneytinu leið mér eins og ég væri í rústabjörgun,“ sagði Kristján Þór Júlíusson heilbrigðisráðherra í umræðuþættinum Sprengisandi hjá Heimi Karlssyni á Bylgjunni í morgun. Meira »

„Fólki blöskrar þessar bónusgreiðslur“

13:40 „Fólki blöskrar svolítið þessar bónusgreiðslur,“ segir yfirlæknir Barnaspítalans en hann hefur gagnrýnt bónusgreiðslur til hóps starfsmanna hjá eign­ar­halds­fé­lagi Kaupþings. Meira »

Staða fjölmiðla áhyggjuefni

13:29 „Ég get tekið undir með þeim sem hafa áhyggjur af stöðu fjölmiðla,“ sagði Katrín Jakobsdóttir, þingmaður Vinstri grænna, í umræðuþættinum Sprengisandi á Bylgjunni í morgun. Þar var rekstrarumhverfi fjölmiðla og staða Ríkisútvarpsins á auglýsingamarkaði rætt. Meira »

Greta Salóme bæjarlistamaður Mosfellsbæjar

11:55 Menningarmálanefnd Mosfellsbæjar hefur útnefnt Gretu Salóme Stefánsdóttur tónlistarkonu bæjarlistamann Mosfellsbæjar 2016. Viðurkenningin verður afhent við hátíðlega athöfn í Hlégarði í dag klukkan 14. Meira »

Líf og fjör á Seltjarnarnesi

11:00 Mikið var um gleði á Seltjarnarnesi um helgina þar sem bæjarhátíð Seltjarnarness fór fram. Hátíðin hefur nú verið haldin nokkur ár í röð en var hátíðin í ár sú umfangsmesta til þessa þar sem fjölbreytt dagskrá var á boðstólum. Meira »

Segir Gústaf Níelsson vera ný-rasista

12:34 „Gústaf er ekki fórnarlamb í þessu máli. Fórnarlömbin eru börn múslima hér á Íslandi sem þurfa að lifa við þennan viðbjóðslega málflutning dag eftir dag,“ sagði Gunnar Waage, ritstjóri Sandkassans, í umræðuþættinum Sprengisandi á Bylgunni í morgun. Meira »

Þorgerður Katrín ekki tekið ákvörðun

11:17 Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, fyrr­ver­andi mennta­málaráðherra og þingmaður Sjálf­stæðis­flokks­ins, segist ekki hafa tekið neina ákvörðun um að gefa kost á sér fyrir Viðreisn í komandi kosningum. Meira »

Telja bónusgreiðslur óásættanlegar

09:14 Fyrirhugaðar greiðslur Kaupþings á gríðarháum bónusum til nokkurra starfsmanna eru óásættanlegar og eiga ekki við í íslensku samfélagi að mati BSRB. Bandalagið skorar á Alþingi að tryggja að skattaumhverfi hér á landi sé þannig að þeir sem hafa háar tekjur greiði ríflega til samfélagsins. Meira »
Vatnshitarar fyrir sumarhús.
Ýmsar gerðir af vatnshiturum 3300w til 21000w fyrir sumarhús, þessi búnaður er f...
BOKIN.IS 13 300 bækur til sölu Þú innskráir þig og byrjar að versla bækur - pantanir afgreiddar samdægurs
ÞÚ INNSKRÁIR ÞIG Á BOKIN.IS OG PANTAR BÆKUR . PANTANIR AFGREIDDAR SAM...
Sumarhús í Hvalfirði 55 km frá Reykjavík
Til leigu vel útbúin 2-4 manna sumarhús með heitum potti og gasgrilli. Frábært ú...
 
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar 4 Smíðar/útskurður m/ leiðb. kl...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...