Þurfa konur að bíða til 2039?

Gestir Þjóðhátíðar sáu ekki margar konur á sviðinu í fyrra.
Gestir Þjóðhátíðar sáu ekki margar konur á sviðinu í fyrra.

Eftir að ljóst varð hverjir munu semja og flytja Þjóðhátíðarlagið í ár hefur val Þjóðhátíðarnefndar verið gagnrýnt töluvert. Lagið verður samið af tón­list­ar­mann­in­um Hall­dóri Gunn­ari Páls­syni, kór­stjóra Fjalla­bræðra, en Sverr­ir Berg­mann og Friðrik Dór munu syngja lagið.

Af nöfnunum má greina að þarna eru einungis karlmenn á ferð og við nánari rýni virðist sem aðeins hafi tvær konur komið að gerð Þjóðhátíðarlags frá því árið 1933. Herdís Schopka og Gísli Ásgeirsson rituðu grein í vefritið Knuz.is fyrr í dag þar sem þau fara ítarlega yfir flytjendur allt frá því ártali.

Segir þar að alls hafi 38 lagahöfundar og 36 textahöfundar komið við sögu. Þar af megi aðeins finna tvær konur, þær Sigurbjörgu Axelsdóttur, sem samdi textann við Eyjasyrpu árið 1972, og Jórunni Emilsdóttur Tórshamar, sem samdi textann við „Í Herjólfsdal“ árið 2004.

Næsta kona gæti verið ófædd

Enn fremur segir þar að sé miðað við þessa tölfræði, þar sem 39 ár líða frá því fyrsta lagið er samið þar til fyrsta konan kemur við sögu og svo aftur 32 ár, muni næsta kona fá að spreyta sig í kringum árið 2039.

„Sú kona gæti hæglega verið ófædd enn. Þetta er alveg til fyrirmyndar hjá Vestmannaeyingum!“ segir svo að lokum og má þar eflaust greina hæðni hjá höfundunum tveimur. Neðst í fréttinni má sjá lista yfir höfunda Þjóðhátíðarlaga frá árinu 1992.

Í hinni margfrægu brekku í Herjólfsdal.
Í hinni margfrægu brekku í Herjólfsdal.

„Tökum þessu með jafnaðargeði“

Í samtali við mbl.is segir Hörður Orri Björgvinsson, formaður Þjóðhátíðarnefndar, að nefndin kippi sér lítið upp við þessa gagnrýni sem heyrst hefur.

„Þetta er svo sem ekkert öðruvísi en undanfarin ár. Þetta er einhver umræða sem virðist koma upp alltaf einu sinni á ári og virðist alltaf vera bara tengd við Þjóðhátíð en engar aðrar skemmtanir. Þannig að við tökum þessu bara með jafnaðargeði,“ segir Hörður.

„Þessi umræða talar bara sínu máli. Það er bara ágætt að fólk hafi skoðanir á Þjóðhátíð og veiti þessari hátíð athygli.“

Aðspurður segir hann að engir aðrir flytjendur hafi komið til greina fyrir Þjóðhátíðarlagið í ár.

„Vinsælustu skemmtikraftarnir hverju sinni“

En verða kvenkyns flytjendur á hátíðinni?

„Já, það verða kvenkyns flytjendur á Þjóðhátíð, ég get staðfest það. Reyndar á eftir að tilkynna það og við erum svo sem ekki komin langt í því að tilkynna listamenn á hátíðinni. Það á eftir að koma inn.“

Þá segir hann að til greina hafi komið síðustu ár að flytjendur Þjóðhátíðarlagsins verði kvenkyns.

„Það hefur alveg verið í umræðunni en það hefur ekki gerst núna síðustu ár. Þjóðhátíðarnefnd sest niður og velur vinsælustu skemmtikraftana hverju sinni og þá sem nefndin telur henta hátíðinni best.“

Stuðmenn eru á meðal þeirra sem haldið hafa uppi stuðinu ...
Stuðmenn eru á meðal þeirra sem haldið hafa uppi stuðinu í Herjólfsdal.

Nefndin skeyti engu um gagnrýnina

„Þetta er eins og við var að búast, því miður,“ segir Védís Hervör Árnadóttir, tónlistarkona og formaður Kítón, félags kvenna í tónlist.

„Þjóðhátíðarnefnd hefur jafnan gefið lítið fyrir jafnréttisumræðu í þessu samhengi. Þá vill það oft vera þannig, þegar maður fer að rýna í tónlistarheiminn, að hann eigi einhvern veginn að vera æðri og undanskilinn þessari umræðu.“

Védís segir að vonandi muni nefndin íhuga þessa ákvörðun betur í framtíðinni.

„En þeir skeyta engu um þessa gagnrýni. Til að hefja umræðuna á góðum nótum og með skilningi þá þurfa þeir í fyrsta lagi að viðurkenna að þetta skipti máli. Það hafa þeir hingað til ekki gert og þar held ég að við séum ósammála.

Þeir ætla ekkert að rýna í þetta frekar, þrátt fyrir að staðreyndir og tölur styðji við að þetta ætti að vera öðruvísi. Þó að þeir telji sig einkaaðila á margan hátt þá þurfa þeir eins og aðrir að taka þessa ábyrgð til sín alla leið.“

Frá Þjóðhátíð í Eyjum.
Frá Þjóðhátíð í Eyjum.

„Er þessi ekki nógu góður?“

Védís tekur fram að halda þurfi því til haga að gagnrýnin sé óháð því góða fólki sem valið sé til að semja Þjóðhátíðarlagið hverju sinni og þeim sem flytja lög á hátíðinni.

„Einhverjir taka þetta persónulega og svörin eru á þessa leið: „Ertu að segja að þessi sé ekki nógu góður?“ Það er ekkert þannig, við lifum bara í samfélagi sem þarf markvisst að fara að taka á þessum málum á öllum vígstöðvum, þar á meðal í listaheiminum.“

Miðað við taln­ingu mbl.is á skemmtikröftum Þjóðhátíðar í fyrra voru þeir alls 131 talsins, 92 karl­ar og 39 kon­ur. Þá var meirihluti kvennanna í kór Landa­kirkju og í Lúðrasveit Vest­manna­eyja, eða 35 kon­ur.

Hlut­föll­in skekkjast því enn frek­ar ef kór­inn og lúðrasveit­in eru ekki tal­in með, 77 karl­ar og fjór­ar kon­ur. Þegar kór­inn og lúðrasveit­in voru tek­in úr jöfn­unni voru kon­urnar því ekki nema 4,9% skemmtikrafta.

Frétt mbl.is: „Konur skemmta á einn eða annan hátt“

„Það eru engar afsakanir“

Spurð út í þau ummæli Harðar, að nefndin velji vinsælustu tónlistarmennina hverju sinni, segir Védís að sú fullyrðing heyrist á hverju ári.

„Það er allt morandi í hæfum tónlistarkonum sem eru mjög framarlega á sínu sviði. Svo má líka pæla í því hvort nefndin telji að þeim sem þessa hátíð sækja sé ekki sæmandi sú tónlist sem konur í dag eru að spila?“

Hún segir markhóp Þjóðhátíðar kannski ólíkan þeim sem hátíðirnar Secret Solstice, Iceland Airwaves eða Aldrei fór ég suður höfða jafnan til.

„Kannski eru þeir að reyna að taka mið af því og þá endar þetta svona hjá þeim. En við erum með tónlistarkonur sem eru mjög vinsælar og ná þvert á alla markhópa. Það eru engar afsakanir. Þeir hafa allt með sér til að endurskoða þetta og pæla í þessu og þeir þurfa ekkert að fara upp á afturlappirnar þó að þetta sé í umræðunni. Það er bara verið að hjálpa þeim.“

Í umfjöllun Knuz.is má sjá neðangreindan lista yfir höfunda Þjóðhátíðarlaga frá árinu 1992. Nafn einu konunnar, Jórunnar Emilsdóttur Tórshamar, er rauðmerkt til upplýsingar.

Skjáskot/Knuz.is
mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Banaslys á Reykjanesbraut

11:56 Einn lést og tveir slösuðust í hörðum árekstri jeppa og fólksbíls á Reykjanesbraut, austan við Brunnhóla, í morgun. Þetta kemur fram í tilkynningu frá lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu. Var Reykjanesbraut lokað í morgun vegna slyssins. Meira »

Hafnaði á hvolfi ofan í skurði

11:51 Bifreið valt á milli Hveragerðis og Selfoss á níunda tímanum í morgun að sögn Brunavarna Árnessýslu sem sendi tækjabíl á vettvang. Á þessum tíma var færð á Suðurlandsvegi afleit. Meira »

Var á leið niður fjallið

11:36 Bjarni Salvar Eyvindsson, sem lést í fjallinu Tafelberg við Höfðaborg í Suður-Afríku um helgina, var á leið niður fjallið þegar hann lést. Talið er að hann hafi dottið á leiðinni en hann var lögblindur. Meira »

Nafn piltsins sem lést í S-Afríku

11:14 Pilturinn sem lést í Suður-Afríku um helgina hét Bjarni Salvar Eyvindsson. Hann var 19 ára gamall og var búsettur í Hafnarfirði. Meira »

Miklar tafir vegna umferðaróhapps

11:05 Vegurinn um Þrengslin er lokaður um óákveðinn tíma vegna umferðaróhapps. Vegagerðin segir að umferðartafir séu á Hellisheiði og eru vegfarendur beðnir að fara varlega og sýna þolinmæði. Meira »

Niðurstaðan kynnt á föstudag

10:45 Niðurstöður endurupptökunefndar í Guðmundar- og Geirfinnsmálinu verða kynntar á föstudag. Úrskurðir er varða sex manneskjur, sem sakfelldar voru í málunum á sínum tíma, verða birtir kl. 10 þann dag. Meira »

Strætó lenti utan vegar

10:16 Strætisvagn fór út af veginum á þjóðvegi eitt rétt áður en komið er að Hafnarfjalli í morgun.  Meira »

Ester ráðin framkvæmdastjóri UÍA

10:17 Ester S. Sigurðardóttir hefur verið ráðin framkvæmdastjóri Ungmenna- og íþróttasambands Austurlands (UÍA). Hún tekur við starfinu af Hildi Bergsdóttur sem hefur gegnt því frá haustinu 2010. Hildur hverfur til annarra starfa í mars. Meira »

Vara við krapa og slabbi

10:08 Lögreglan á Suðurlandi vekur á Facebook-síðu sinni athygli á því að víða í umdæminu er nú krap og slabb á vegum sem veldur mikilli hættu á að bílar „fljóti upp“ og missi veggrip. Meira »

Búið að opna Reykjanesbrautina

09:51 Búið er að opna Reykjanesbrautina fyrir umferð á ný eftir að alvarlegt umferðarslys varð í nágrenni álversins í Straumsvík rétt fyrir kl. sjö í morgun. Þrír slösuðust alvarlega þegar tveir bílar skullu saman. Meira »

Svaf ekki í tvo daga eftir brottvísunina

09:32 Múslimski kenn­arinn frá Wales sem vísað var úr flug­vél á Kefla­vík­ur­flug­velli í síðustu viku segir að sér hafi liði eins og glæpamanni við að vera vísað frá borði. Guardian fjallar um nöturlega upplifun hans af brottvísuninni í dag. Meira »

Tvær bílveltur hjá Blönduóslögreglu í nótt

08:30 Tvær bílveltur urðu í umdæmi lögreglunnar á Blönduósi um eittleytið í nótt er fólksbíll og flutningabíll fóru út af vegna hálku. Engin alvarleg slys urðu þó á fólki. Meira »

Varað við vindhviðum við fjöll

07:43 Kröpp lægð mun sigla til norðausturs fyrir sunnan landið í dag. Henni fylgir allhvöss austan- og síðar norðaustanátt. Hvassast verður suðaustanlands síðdegis og varar Veðurstofan við því að búast megi við hvössum vindhviðum við fjöll suðaustan til á landinu síðdegis í dag. Meira »

Alvarlegt umferðarslys á Reykjanesbraut

07:25 Alvarlegt umferðarslys varð á Reykjanesbrautinni um korter fyrir sjö í morgun. Að sögn slökkviliðsins á höfuðborgarsvæðinu er talið að tvær bifreiðar hafi skollið saman. Talið er að þrír séu alvarlega slasaðir eftir áreksturinn. Meira »

Mótmæla skerðingu á þjónustu

05:30 Bæjarráð Vestmannaeyja mótmælir ákvörðun Isavia um að fækka um tvö stöðugildi á flugvellinum í Eyjum. Telur ráðið að með því sé verið að skerða þjónustu og draga úr getu flugvallarins til að sinna hlutverki sínu í neyðarviðbragði. Meira »

Til vinnu eftir „langt og leiðinlegt stopp“

07:37 „Nú verður allt venjulegt á nýjan leik – bærinn lifnar við og allir mæta til vinnu eftir langt og leiðinlegt stopp,“ segir Arnar G. Hjaltalín, formaður og framkvæmdastjóri Drífanda í Vestmannaeyjum. Meira »

Voru að áfengisframleiðslu í iðnaðarhúsnæði

06:03 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu handtók fjóra menn í iðnaðarhúsnæði í Austurborginni um hálfeittleytið í nótt. Eru mennirnir grunaðir um framleiðslu áfengis, auk þess að hafa fíkniefni í fórum sínum. Meira »

Yfir 100 hælisumsóknir á sex vikum

05:30 Yfir 100 einstaklingar sóttu um hæli hér á landi fyrstu sex vikur ársins, en í janúar síðastliðnum voru hælisleitendur 67 af 19 þjóðernum. Meira »
HÚSAVIÐHALD
Viðgerðir og viðhald fasteigna er okkar fag. Húsaklæðning ehf. hefur í áratugi ...
UNDIR ÞESSU MERKI SIGRAR ÞÚ. Hálsmen úr
silfri 6.900- kr gulli 49.500-. (silfur m. demanti 11.500- gull m. demanti 55....
Vatnshitarar fyrir sumarhús.
Ýmsar gerðir af vatnshiturum 3300w til 21000w fyrir sumarhús, þessi búnaður er f...
Húsgagnaviðgerðir
Ég tek að mér viðgerðir á húsgögnum bæði gömlum og nýjum. Starfsemin fer fram í ...
 
Til sölu stálbræðsluverksmiðja
Til sölu
Til sölu Þrotabú GMR Endurvinnslunnar ...
Eldri borgarar
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, bin...
Deiluskipulag
Tilboð - útboð
Auglýsing Deiliskipulagsbrey...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...