Árekstrar milli þjóðareignar og friðhelgi eignarréttar

Athuga þarf hvort gera eigi ráð fyrir gjaldi vegna hvalveiða ...
Athuga þarf hvort gera eigi ráð fyrir gjaldi vegna hvalveiða eða fiskeldis verði náttúruverndar ákvæði nýrra stjórnarskrárdraga að lögum. mbl.is/Sigurður Ægisson

Árekstrar milli þjóðareignar og friðhelgi eignaréttar verður fyrsta lagalega málið sem upp mun koma í tengslum við þjóðareign náttúruauðlinda, verði drög stjórnarskrárnefndar um breytingar á stjórnarskránni að lögum. Þetta er mat Helga Áss Grétarssonar dósent við lagadeild HÍ.

Helgi fjallaði um þjóðareignarákvæðið á málþingi lagadeildar HÍ um náttúrverndarákvæði stjórnarskrárnefndar, sem haldið var í Lögbergi í dag.

„Fyrsta lagalega árekstrarmálið sem mun spretta upp verður á milli þjóðareignar og friðhelgi eignaréttar vegna þess að það er alveg ljóst miðað við núverandi stjórnskipan að aðilar sem eru að nýta auðlindir eru með ákveðin fjárhagsleg gæði sem þeir telja njóta verndar þeirra laga sem þegar eru í gildi,“ segir Helgi. Tilkoma ákvæðis um þjóðareign í stjórnarskrá eigi hins vegar að tryggja aukið svigrúm og eignaréttarlegar heimildir ríkisins eins og kostur er. „Hvað gerist svo þegar sagt er að á grundvelli þess ákvæðis þá eigi að breyta almennum lögum með tilteknum hætti til að ná ákveðnum markmiðum og þar af leiðandi muni eignaréttarákvæðið öðlast minni þýðingu en áður.“

Helgi segir orkurétt einnig skipta töluverðu máli í almennum lögum og réttindi gagnvart fasteignum. 90% þeirrar orku sem sé nýtanleg af fasteignum hér á landi, sé hins vegar í eigu hins opinbera, ýmist í gegnum félög eða í krafti eignarhalds ríkisins. Í vatnalögum og víðar sé þegar búið að setja ákvæði sem banna framsal þessa réttar þeirra eigna sem þegar eru í eigu hins opinbera.

Ekki gert ráð fyrir gjaldtöku á hvalveiðar og fiskeldi

Álitamál geti líka vaknað varðandi þjóðlendur, þó skýrt sé að eigi ríkið eign á grundvelli eignaréttar þá falli hún undir eignaréttarlög.

„Ég held að það þurfi að huga vel að því hvernig þurfi að útfæra breytingar á þjóðlendulögum m.a. með tilliti til gjaldtöku og tímabundinnar nýtingar.“ Hann nefnir auðlindir hafsins sem dæmi og segir að huga þurfi að að orðalagsbreytingu til að samræmis sé gætts. „Þar er þegar verið taka gjald af atvinnugreininni í formi veiðigjalda.“ Álitamál sé hins vegar hvort  sú gjaldtaka eigi ekki líka að snúa að nýtingu á hafinu. „Ég gat t.d. ekki séð að gert væri ráð fyrir gjaldtöku í lögum um hvalveiðar eða fiskeldi.“

Lög um loftslagsmál er snúa að úthlutun og byggja á EES rétti, séu heldur ekki endilega í samræmi við frumvarpsdrögin.

„Mér finnst að eftir öll þessi ár þá hefði verið æskilegt að þá væri ítarlegri greining í athugasemdum um hvaða áhrif ákvæðið á raunverulega að hafa á alla þá sem eru að haga starfsemi sinni á grundvelli þessara almennu laga sem ekki kunna að vera samhljóma stjórnarskrárdrögunum.“

Aðferðafræðina sé að sínu mati sú að fá meginregluna samþykkta í stjórnarskránni og síðan verði að koma í ljós hvernig pólitíkin breyti almennu lögunum til samræmis við breytta stjórnarskrá.

Helgi Áss Grétarsson
Helgi Áss Grétarsson
mbl.is

Innlent »

1500 flugu út dag hvern í nóvember

09:07 Aldrei áður hafa jafn margir hér á landi nýtt nóvembermánuð til að ferðast til annarra landa og er fjöldi íslenskra farþega það sem af er 2016 nú kominn upp í hálfa milljón. Frá þessu er greint á ferðavefnum Túristi.is. Meira »

Klári Krýsuvíkurveg árið 2018

08:30 Frá árinu 2011 hefur verið unnið að því að malbika Krýsuvíkurveg frá Krýsuvík að Hafnarfirði. Enn er þó um eins kílómetra vegkafli um Vatnsskarð ómalbikaður. Nú sér aftur á móti fyrir endann á þessari framkvæmd, því stefnt er á að klára kaflann árið 2018. Meira »

Appelsínið sé á undan

08:18 „Ég gengst við því að vera það sem þú kallar höfundur jólabragðsins,“ segir Guðmundur Mar Magnússon bruggmeistari hjá Ölgerðinni. Þar á bæ eru vélarnar nú keyrðar stanslaust og appelsín og malt framleitt í stórum skömmtum. Meira »

Ríkið hefur ekki skipað matsmann

07:57 Þótt ríkið hafi tekið við hlut sameigenda sinna í hverasvæðinu við Geysi í Haukadal hefur það ekki skipað fulltrúa í matsnefnd sem ákvarða á kaupverðið. Meira »

Byggð á höfða og við sjóinn

07:44 Mikil uppbygging er áformuð við Elliðavog og á Ártúnshöfða. Efnt var til hugmyndasamkeppni um skipulag svæðisins og voru úrslit kunngjörð í fyrrasumar. Í vinningstillögunni er gert ráð fyrir u.þ.b. 816.200 fermetra viðbótar byggingarmagni og 5.100 íbúðum í 3-5 hæða húsum. Meira »

Bjartsýnni og færri án vinnu

07:37 Aukinnar bjartsýni gætir meðal launþega í Flóafélögunum svonefndu, samkvæmt niðurstöðum nýrrar Gallup-könnunar ef borið er saman við eldri kannanir. Meira »

Þrír grunaðir um nauðgun

05:52 Þrír karlmenn voru á þriðjudagskvöld úrskurðaðir í vikulangt gæsluvarðhald í Héraðsdómi Reykjavíkur vegna gruns um að þeir hafi svipt konu frelsi og nauðgað henni. Meira »

18 kvartanir um reyk og lykt

06:37 Umhverfisstofnun hafði fengið sendar 18 ábendingar um reyk og lykt í Reykjanesbæ í gær um klukkan 17:00. Við eftirlit Umhverfisstofnunar kom fram að slökkt hafi verið á ofni kísilversins á mánudagskvöld um klukkan 22:00 og ekki verið kveikt á honum síðan. Meira »

Hressileg úrkoma í vændum

05:49 Búast má við talsverðri rigningu eða slyddu á Ströndum fram á nótt, samkvæmt upplýsingum frá vakthafandi veðurfræðingi á Veðurstofu Íslands. Hvöss norðaustanátt norðvestan til á landinu í dag og má búast við hvössum vindstrengjum við fjöll á þeim slóðum. Meira »

Þakið við 70 þúsund kr. á ári

05:30 Þak er sett á kostnað fólks við heilbrigðisþjónustu, samkvæmt drögum að reglugerð sem velferðarráðuneytið hefur birt.  Meira »

Uppboðshúsið vissi um fölsun

05:30 Ólafur Ingi Jónsson, forvörður á Listasafni Íslands, segir óumdeilt að uppboðsfyrirtækið Bruun Rasmussen hafi haft vitneskju um að verk Svavars Guðnasonar sem boðið var upp í fyrradag hafi verið falsað. Meira »

Gagnrýna hækkanir hjá borginni

05:30 „Við erum verulega ósátt við þessar hækkanir, umfram verðlagsþróun, á sama tíma og við erum að leita allra leiða til að draga úr byggingarkostnaði,“ segir Árni Jóhannsson, hjá Samtökum iðnaðarins, um þær verðhækkanir sem Reykjavíkurborg hefur boðað hjá umhverfis- og skipulagssviði um áramót. Meira »

Stígum við Skógafoss lokað

05:30 Umhverfisstofnun hefur lokað göngustígum út frá aðalstígnum upp að útsýnispallinum við Skógafoss vegna aurbleytu og til þess að draga úr skemmdum á gróðri meðfram þeim. Meira »

Tíu þúsund króna seðillinn sækir á

05:30 Hlutur 10.000 króna seðilsins fer vaxandi í heildarverðmæti seðla í umferð og nemur nú um 43%, að því er fram kemur í ritinu Fjármálainnviðir sem Seðlabankinn gaf út í gær. Meira »

Ræða málin áfram óformlega

Í gær, 23:13 Viðræður fimm stjórnmálaflokka um myndun mögulegrar ríkisstjórnar eru enn óformlegar. Ekki hefur verið tekin ákvörðun um að hefja formlegar viðræður. Þetta hefur Ríkisútvarpið eftir Birgittu Jónsdóttur, þingmanni Pírata, en flokkur hennar hefur rætt við Vinstri hreyfinguna – grænt framboð, Viðreisn, Bjarta framtíð og Samfylkinguna undanfarna daga. Meira »

Tugir milljóna í uppihald

05:30 Um það bil 820 einstaklingar eru í dag hælisleitendur á Íslandi, en vegna skorts á húsnæði hefur Útlendingastofnun neyðst til að hýsa hluta þessa fólks á hótelum í Reykjanesbæ og á höfuðborgarsvæðinu. Meira »

Meiri kröfur til kunnáttu kennara

05:30 Skoða þarf gæði kennaranámsins eftir að það var lengt í fimm ár. Menntun kennara þarf að vera markvissari og gerðar meiri kröfur til kennara varðandi kunnáttu í stærðfræði, náttúrufræði og íslensku. Meira »

Vanhæfur fyrir og eftir hrun

Í gær, 22:44 Markús Sigurbjörnsson, forseti Hæstaréttar, var vanhæfur til þess að dæma í málum sem tengdust Glitni fyrir og eftir bankahrunið vegna eignar sinnar á hlutabréfum í bankanum. Meira »
Gámasliskjur
Eigum nokkrar nýjar gámasliskjur fyrir 6000 kg burðargetu. Eru á lager og til a...
Til sölu þurkari,tvíburakerra og þvottavél
siemens þvottavél keypt ný 2010 verðhugmynd 25.000 electrolux þurkari ,barka...
Hillusamstæða
Hillusamstæða 28 ára gömul hillusamstæða til sölu, var keypti í Heimilisprýði á...
 
Bifvélavirki
Iðnaðarmenn
Bifvélavirki Óskum eftir bifvélavirkj...
Eldri borgarar
Staður og stund
Aflagrandi 40 Fastir liðir eins og venju...
Framhald uppboðs 3
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...