Árekstrar milli þjóðareignar og friðhelgi eignarréttar

Athuga þarf hvort gera eigi ráð fyrir gjaldi vegna hvalveiða ...
Athuga þarf hvort gera eigi ráð fyrir gjaldi vegna hvalveiða eða fiskeldis verði náttúruverndar ákvæði nýrra stjórnarskrárdraga að lögum. mbl.is/Sigurður Ægisson

Árekstrar milli þjóðareignar og friðhelgi eignaréttar verður fyrsta lagalega málið sem upp mun koma í tengslum við þjóðareign náttúruauðlinda, verði drög stjórnarskrárnefndar um breytingar á stjórnarskránni að lögum. Þetta er mat Helga Áss Grétarssonar dósent við lagadeild HÍ.

Helgi fjallaði um þjóðareignarákvæðið á málþingi lagadeildar HÍ um náttúrverndarákvæði stjórnarskrárnefndar, sem haldið var í Lögbergi í dag.

„Fyrsta lagalega árekstrarmálið sem mun spretta upp verður á milli þjóðareignar og friðhelgi eignaréttar vegna þess að það er alveg ljóst miðað við núverandi stjórnskipan að aðilar sem eru að nýta auðlindir eru með ákveðin fjárhagsleg gæði sem þeir telja njóta verndar þeirra laga sem þegar eru í gildi,“ segir Helgi. Tilkoma ákvæðis um þjóðareign í stjórnarskrá eigi hins vegar að tryggja aukið svigrúm og eignaréttarlegar heimildir ríkisins eins og kostur er. „Hvað gerist svo þegar sagt er að á grundvelli þess ákvæðis þá eigi að breyta almennum lögum með tilteknum hætti til að ná ákveðnum markmiðum og þar af leiðandi muni eignaréttarákvæðið öðlast minni þýðingu en áður.“

Helgi segir orkurétt einnig skipta töluverðu máli í almennum lögum og réttindi gagnvart fasteignum. 90% þeirrar orku sem sé nýtanleg af fasteignum hér á landi, sé hins vegar í eigu hins opinbera, ýmist í gegnum félög eða í krafti eignarhalds ríkisins. Í vatnalögum og víðar sé þegar búið að setja ákvæði sem banna framsal þessa réttar þeirra eigna sem þegar eru í eigu hins opinbera.

Ekki gert ráð fyrir gjaldtöku á hvalveiðar og fiskeldi

Álitamál geti líka vaknað varðandi þjóðlendur, þó skýrt sé að eigi ríkið eign á grundvelli eignaréttar þá falli hún undir eignaréttarlög.

„Ég held að það þurfi að huga vel að því hvernig þurfi að útfæra breytingar á þjóðlendulögum m.a. með tilliti til gjaldtöku og tímabundinnar nýtingar.“ Hann nefnir auðlindir hafsins sem dæmi og segir að huga þurfi að að orðalagsbreytingu til að samræmis sé gætts. „Þar er þegar verið taka gjald af atvinnugreininni í formi veiðigjalda.“ Álitamál sé hins vegar hvort  sú gjaldtaka eigi ekki líka að snúa að nýtingu á hafinu. „Ég gat t.d. ekki séð að gert væri ráð fyrir gjaldtöku í lögum um hvalveiðar eða fiskeldi.“

Lög um loftslagsmál er snúa að úthlutun og byggja á EES rétti, séu heldur ekki endilega í samræmi við frumvarpsdrögin.

„Mér finnst að eftir öll þessi ár þá hefði verið æskilegt að þá væri ítarlegri greining í athugasemdum um hvaða áhrif ákvæðið á raunverulega að hafa á alla þá sem eru að haga starfsemi sinni á grundvelli þessara almennu laga sem ekki kunna að vera samhljóma stjórnarskrárdrögunum.“

Aðferðafræðina sé að sínu mati sú að fá meginregluna samþykkta í stjórnarskránni og síðan verði að koma í ljós hvernig pólitíkin breyti almennu lögunum til samræmis við breytta stjórnarskrá.

Helgi Áss Grétarsson
Helgi Áss Grétarsson
mbl.is

Innlent »

„Menn hafa haldið fram ósannindum“

16:47 Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Framsóknarflokksins, segir þá atburðarás sem Ásmundur Einar Daðason lýsti um það sem fram fór á fundi framkvæmdarstjórnar flokksins í gær, ekki vera sanna. Meira »

9,9 milljarðar í pottinum

16:10 Enginn var með allar aðaltölur auk beggja stjörnutalnanna réttar í EuroJackpot úrdrættinum í gær og flytjast því rúmlega 9,9 milljarðar yfir á 1. vinning í næstu viku. Meira »

Sólheimajökulsvegur enn lokaður

15:23 Sólheimajökulsvegur er enn lokaður. Lögreglan á Suðurlandi lokaði fyrir umferð á vegi 221 við Sólheimajökul í gærkvöldi en ákvörðunin var tekin í ljósi skjálftahrinu í Mýrdalsjökli. Samkvæmt upplýsingum á vef Veðurstofunnar hefur dregið úr skjálftavirkni frá hádegi í gær. Meira »

400 tóku þátt í æfingunni

15:17 Um 400 manns tóku þátt í umfangsmikilli flugslysaæfingu sem haldin var á Reykjavíkurflugvelli í dag.  Meira »

Ásmundur hjólar í Sigmund Davíð

15:17 „Þegar rætt var um það að ræða dagskrá þessa flokksþings, þá stóð formaðurinn upp, sagði „þessum fundi er slitið,“ og gekk út. Eygló Harðardóttir ritari gekk á eftir honum og sagði „við hljótum að geta komið okkur saman um hvernig dagskráin á að vera,“ segir Ásmundur Einar Daðason. Meira »

Sundhöllinni umbreytt í skóg

15:00 Sundbíó Reykjavík International Film Festival er orðinn fastur liður hjá mörgum íslenskum fjölskyldum. Í ár er Sundhöllinni umbreytt í snjóþungan skóg þar sem Greppikló býr ásamt Greppibarninu sínu. Ljósmyndari mbl.is leit við í Sundhöllinni og fangaði stemmninguna. Meira »

Verða að standa saman

14:20 „Við eigum að sitja í næstu ríkisstjórn og þangað ætlum við að fara,“ segir Lilja Dögg Alfreðsdóttir utanríkisráðherra. „Á morgun munum við kjósa nýja forystu og það sem mér finnst skipta mestu máli í því er að við stöndum öll saman að því loknu, það verður að vera.“ Meira »

Framsókn falli undir menningarminjar

14:55 „Ef ég má vera galgopaleg þá vil ég segja það að ég tel Framsóknarflokkinn falla undir menningarminjar þar sem hann er orðinn 100 ára,“ segir Sigrún Magnúsdóttir, umhverfis- og auðlindaráðherra. Meira »

„Nú er botninum náð“

14:17 „Það er sárt að horfa á þróunina í sjávarútvegi og fiskvinnslu til skamms og lengri tíma litið.“ Þetta segir Gunnsteinn Ómarsson, bæjarstjóri í Ölfusi, en á fjórða tug starfsmanna fiskvinnslu Frostfisks í Þorlákshöfn hefur verið sagt upp. Meira »

Opið hús hjá RÚV í dag

14:16 RÚV í Reykjavík og á Akureyri stendur fyrir opnu húsi í tilefni af 50 ára afmæli sjónvarps á Íslandi. Öllum landsmönnum er boðið í heimsókn í Útvarpshúsið, Efstaleiti 1, í dag frá klukkan 13:00 til 16:30. Starfsmenn hússins munu taka á móti fólki og leiða það um húsið til að kynna starfsemina. Meira »

Klippt á útsendinguna eftir Sigmund

14:05 Klippt var á útsendingu frá flokksþingi Framsóknarflokksins eftir ræðu Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar, formanns flokksins. Eftir Sigmundi hélt Sigurður Ingi Jóhannsson, forsætisráðherra og frambjóðandi til formanns á þinginu, yfirlitsræðu sína sem ekki var sýnd. Meira »

Vilhelm Úlfar býður sig fram

13:50 Vilhelm Úlfar Vilhelmsson lýsti því yfir að hann gefi kost á sér til formanns Framsóknarflokksins í kjöri um forystu flokksins sem fram fer á flokksþingi á morgun. Meira »

Hvalurinn aflífaður í Borgarnesi

13:38 Búið er að aflífa hrefnuna sem strandaði í Borgarvogi við Borgarnes í dag. Theodór Kr. Þórðarson, yfirlögregluþjónn í Borgarnesi, segir það hafa verið ákvörðun yfirdýralæknis að aflífa dýrið. Meira »

Áþreifanlegur formannsslagur

12:58 „Því harðar sem að okkur er sótt þeim mun meiri tækifæri höfum við til að sanna okkur,“ sagði Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Framsóknarflokksins, í ávarpi sínu á flokksþingi sem nú stendur yfir. Sagði hann stál vera hert í eldi, þannig sé Framsóknarflokkurinn sterkur þrátt fyrir mótbárur, „hann sterkari með aldrinum.“ Meira »

„Upphaf nýrrar Framsóknaraldar“

11:57 „Við mætum til kosninga sem sigurvegarar,“ sagði Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Framsóknarflokksins, í ræðu sinni sem hann flutti á flokksþingi Framsóknarflokksins sem fram fer í Háskólabíói nú um helgina. Meira »

Ítrekar stuðning við Sigmund

13:28 Gunnar Bragi Sveinsson, sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra, ítrekaði stuðning sinn við Sigmund Davíð Gunnlaugsson í yfirlitsræðu sinni á flokksþingi Framsóknarflokksins sem nú stendur yfir. Meira »

Sigurður Ingi gagnrýnir Sigmund

12:25 „Ég þakka fyrir þessar 15 mínútur sem forsætisráðherra fær til að fara yfir þessa miklu vinnu undanfarna sex mánuði,“ sagði Sigurður Ingi Jóhannsson forsætisráðherra í yfirlitsræðu sinni á flokksþingi Framsóknarflokksins í dag. Meira »

Hvalur strandaði við Borgarnes

11:56 Hrefna strandaði í Borgarvogi við Borgarnes í dag, en líklegast er um sama dýr að ræða og var svamlandi fyrir utan voginn í gær. Dýrið er um 7 metra langt. Samkvæmt lögreglu er dýrið sært og var kallað til yfirdýralæknis sem mun taka ákvörðun um hvort dýrið verður aflífað eða reynt að bjarga því. Meira »
stálstólar nýklæddir gæða stólarsími 869-2798
er með nokkra gæða stálstóla nýtt áklæði á 12500 kr stykkið sími 869-2798...
Vetrarstemning í Tungunum, Eyjasól ehf.
Sumarhúsin okkar eru laus um helgina... Verð kr. 29.500.- í 2 daga.-Velkomin með...
Vatnshitarar fyrir sumarhús.
Ýmsar gerðir af vatnshiturum 3300w til 21000w fyrir sumarhús, þessi búnaður er f...
Flísar og Fúga Flísalagnir
Vandaðar flísalagnir. Föst verðtilboð eða tímavinna. Vönduð vinnubrögð og áratug...
 
Brúarvirkjun
Tilkynningar
Mat á umhverfisáhrifum Brúar...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
M helgafell 6016092819 vi
Félagsstarf
? HELGAFELL 6016092819 VI Mynd af aug...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...