Árekstrar milli þjóðareignar og friðhelgi eignarréttar

Athuga þarf hvort gera eigi ráð fyrir gjaldi vegna hvalveiða ...
Athuga þarf hvort gera eigi ráð fyrir gjaldi vegna hvalveiða eða fiskeldis verði náttúruverndar ákvæði nýrra stjórnarskrárdraga að lögum. mbl.is/Sigurður Ægisson

Árekstrar milli þjóðareignar og friðhelgi eignaréttar verður fyrsta lagalega málið sem upp mun koma í tengslum við þjóðareign náttúruauðlinda, verði drög stjórnarskrárnefndar um breytingar á stjórnarskránni að lögum. Þetta er mat Helga Áss Grétarssonar dósent við lagadeild HÍ.

Helgi fjallaði um þjóðareignarákvæðið á málþingi lagadeildar HÍ um náttúrverndarákvæði stjórnarskrárnefndar, sem haldið var í Lögbergi í dag.

„Fyrsta lagalega árekstrarmálið sem mun spretta upp verður á milli þjóðareignar og friðhelgi eignaréttar vegna þess að það er alveg ljóst miðað við núverandi stjórnskipan að aðilar sem eru að nýta auðlindir eru með ákveðin fjárhagsleg gæði sem þeir telja njóta verndar þeirra laga sem þegar eru í gildi,“ segir Helgi. Tilkoma ákvæðis um þjóðareign í stjórnarskrá eigi hins vegar að tryggja aukið svigrúm og eignaréttarlegar heimildir ríkisins eins og kostur er. „Hvað gerist svo þegar sagt er að á grundvelli þess ákvæðis þá eigi að breyta almennum lögum með tilteknum hætti til að ná ákveðnum markmiðum og þar af leiðandi muni eignaréttarákvæðið öðlast minni þýðingu en áður.“

Helgi segir orkurétt einnig skipta töluverðu máli í almennum lögum og réttindi gagnvart fasteignum. 90% þeirrar orku sem sé nýtanleg af fasteignum hér á landi, sé hins vegar í eigu hins opinbera, ýmist í gegnum félög eða í krafti eignarhalds ríkisins. Í vatnalögum og víðar sé þegar búið að setja ákvæði sem banna framsal þessa réttar þeirra eigna sem þegar eru í eigu hins opinbera.

Ekki gert ráð fyrir gjaldtöku á hvalveiðar og fiskeldi

Álitamál geti líka vaknað varðandi þjóðlendur, þó skýrt sé að eigi ríkið eign á grundvelli eignaréttar þá falli hún undir eignaréttarlög.

„Ég held að það þurfi að huga vel að því hvernig þurfi að útfæra breytingar á þjóðlendulögum m.a. með tilliti til gjaldtöku og tímabundinnar nýtingar.“ Hann nefnir auðlindir hafsins sem dæmi og segir að huga þurfi að að orðalagsbreytingu til að samræmis sé gætts. „Þar er þegar verið taka gjald af atvinnugreininni í formi veiðigjalda.“ Álitamál sé hins vegar hvort  sú gjaldtaka eigi ekki líka að snúa að nýtingu á hafinu. „Ég gat t.d. ekki séð að gert væri ráð fyrir gjaldtöku í lögum um hvalveiðar eða fiskeldi.“

Lög um loftslagsmál er snúa að úthlutun og byggja á EES rétti, séu heldur ekki endilega í samræmi við frumvarpsdrögin.

„Mér finnst að eftir öll þessi ár þá hefði verið æskilegt að þá væri ítarlegri greining í athugasemdum um hvaða áhrif ákvæðið á raunverulega að hafa á alla þá sem eru að haga starfsemi sinni á grundvelli þessara almennu laga sem ekki kunna að vera samhljóma stjórnarskrárdrögunum.“

Aðferðafræðina sé að sínu mati sú að fá meginregluna samþykkta í stjórnarskránni og síðan verði að koma í ljós hvernig pólitíkin breyti almennu lögunum til samræmis við breytta stjórnarskrá.

Helgi Áss Grétarsson
Helgi Áss Grétarsson
mbl.is

Innlent »

Hvetja þingmenn til að samþykkja áfengisfrumvarpið

15:46 Stjórn Sambands ungra sjálfstæðismanna (SUS) hefur ítrekað stuðning sinn við frumvarp um afnám einkasölu ríkisins á áfengi og fagnar sérstaklega áformum um að heimila auglýsingar á áfengi. Meira »

Gagnrýnir þvottaþjónustu Hjallastefnunnar

15:36 Nocle Leigh Mosty, þingmaður Bjartrar framtíðar, gagnrýndi þvottaþjónustu Hjallastefnunnar í umræðum um störf þingsins á Alþingis í dag. Meira »

Hvaða áhrif hefur þetta á börn?

15:32 „Hvert er frelsið þegar upp er staðið ef það er í formi þess að íþyngjandi sjúkdómar, íþyngjandi álag á allt okkar innviðakerfi er niðurstaðan?“ spurði Bjarkey Olsen, þingmaður VG, í umræðum um áfengisfrumvarpið á Alþingi í dag. Meira »

Fjalla um meint brot þingmanna

15:23 Forsætisnefnd Alþingis hefur skipað þriggja manna ráðgefandi nefnd sem mun taka til meðferðar erindi nefndarinnar um meint brot á siðareglum fyrir alþingismenn. Nefndina skipa Ásta Ragnheiður Jóhannesdóttir, fyrrverandi forseti Alþingis, Hafsteinn Þór Hauksson, dósent við lagadeild Háskóla Íslands, og Salvör Nordal, sérfræðingur við Siðfræðistofnun Háskóla Íslands. Meira »

„Ömurlegt“ ástand í miðbænum

14:55 Framkvæmdastjóri leigubílastöðvarinnar BSR segir ástandið í miðbænum hafa verið óvenju slæmt aðfaranótt sunnudags þegar fólk var að bíða eftir leigubílum í ófærðinni eftir að hafa farið út að skemmta sér. Leigubílar töfðust eftir að hafa fest sig og einnig voru þeir lengi að komast á milli staða. Meira »

Skattamálin endurvakin

13:23 Fjögur skattamál sem embætti sérstaks saksóknara ákærði í árið 2013 en hafa verið í bið síðan eru nú komin á dagskrá héraðsdóms. Málin voru sett til hliðar meðan beðið var eftir niðurstöðu í máli Jóns Ásgeirs Jóhannessonar um tvöfalda refsingu fyrir sama mál fyrir Mannréttindadómstóli Evrópu. Meira »

Þúsund lítrar af baunasúpu

12:59 „Þetta er skemmtileg hefð og það er röð út úr dyrum hjá okkur allan daginn,“ segir Guðríður María Jóhannesdóttir hjá Múlakaffi en fjölmargir leggja leið sína þangað til að gæða sér á saltkjöti og baunum í tilefni dagsins. Meira »

Ákærður fyrir brot gegn stjúpdætrum

13:01 Karlmaður hefur verið ákærður fyrir ítrekuð kynferðisbrot gegn tveimur stjúpdætrum sínum þegar þær voru 15 ára. Í ákæru málsins segir að maðurinn hafi í að minnsta kosti fimm skipti áreitt aðra stúlkuna kynferðislega með því að káfa á maga, rassi og brjóstum hennar. Meira »

Mál Borgunar til héraðssaksóknara

12:35 Fjármálaeftirlitið hefur sent vísun til embættis héraðssaksóknara vegna mál sem tengist eftirliti með peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka. Á föstudaginn var greint frá því að FME krefðist viðeigandi úrbóta hjá Borgun eftir að athugasemdir höfðu verið gerðar í 13 tilviku af 16 eftir skoðun FME. Meira »

Hirða sorp á laugardag vegna ófærðar

11:49 Starfsmenn sporhirðu Reykjavíkur eru einum degi á eftir í störfum sínum vegna ófærðarinnar síðustu daga og sjá fram á að þurfa að vinna á laugardaginn til að bæta úr stöðu mála. Meira »

Segja ASÍ fara rangt með

11:40 Leiðrétting Alþingis á mistökum sem urðu þegar breytingar voru gerðar á lögum um almannatrygginga 25. október sl. munu ekki hafa neinar afleiðingar í för með sér fyrir lífeyrisþega, segir á vef velferðarráðuneytisins. Þar er vitnað í yfirlýsingu Alþýðusambands Íslands frá því í gær. Meira »

Lítur út eins og fljúgandi furðuhlutur

11:28 „Þegar afstaðan milli þín, gervitungslins og sólarinnar verður þannig að gervitunglið verkar eins og spegill sem varpar miklu sólarljósi til jarðar skyndilega sést blossi á himni.“ Þannig útskýrir Sævar Helgi Bragason svokallaðan Iridium-blossa í samtali við mbl.is. Meira »

74% Íslendinga andvíg sölu sterks áfengis í matvöruverslunum

11:26 58% þjóðarinnar eru andvíg því að heimila sölu léttvíns í matvöruverslunum. Um 32% eru því fylgjandi. Andstaðan hefur aukist frá febrúarbyrjun 2016, þegar 52% voru andvíg en 35% fylgjandi sölu léttvíns í matvöruverslunum. Meira »

Fordómar beinast gegn múslimum

08:50 Orðræða á Íslandi sem ber vitni um kynþáttafordóma hefur aukist og hefur á undanförnum árum aðallega beinst að múslimum. Þetta er áhyggjuefni að mati Evrópunefndar gegn kynþáttafordómum og umburðarleysi. Evrópuráðið birti í dag skýrslu um kynþáttafordóma á Íslandi. Meira »

Bætir vinnuaðstöðu og eykur öryggi

07:57 Nýr vinnubátur fyrir sjókvíaeldi Arctic Fish í Dýrafirði mun gerbreyta vinnuaðstöðu starfsfólks og auka öryggi við eldið.  Meira »

Óttast áhrifin annarsstaðar

10:22 Heilbrigðisráðherra Noregs, Bent Høie, óttast hvaða áhrif það getur haft á áfengissölu í Noregi ef Alþingi samþykkir að heimila sölu á áfengi í matvöruverslunum. Á sama tíma og Íslendingar og Finnar ætli að veita meira frelsi í sölu á áfengi þá reyni önnur ríki að draga úr slíku aðgengi. Meira »

Stúlkur beri nafnið Vivian

08:18 Stúlkur mega nú, samkvæmt nýjum úrskurðum mannanafnanefndar sem birtir eru á heimasíðu innanríkisráðuneytisins, heita Lofthildur og Vivian, og eins mega drengir bera nafnið Fannþór. Meira »

Dagsektir lagðar á Útvarp Sögu

07:37 Póst- og fjarskiptastofnun (PFS) hóf síðastliðinn föstudag að leggja dagsektir á Útvarp Sögu að upphæð 75 þúsund krónur fyrir hvern dag sem líður þar til félagið lætur af útsendingum á tíðninni 102,1 MHz. Meira »
Ódýr Ferðanuddbekkur nokkur stk 44.000 www.egat.is
- Hægt að hækka og lækka bak eins og hentar - Ferðataska fylgir ...
Flottur Toyota Rav4 Árgerð 2007
Framleiðandi Toyota Undirtegund Rav4 Ár 2007 Akstur 96.000 Eldsney...
GLÆSILEGT HÚS T LEIGU Í VENTURA FLORIDA
Í húsi sem er v. 18 holu golfvöll eru 3 svh. m. sjónv., 2 bh., 1 wc, stór stofa,...
Kaupi notaðar hljómplötur. Sími 696 1909.
Kaupi notaðar hljómplötur. Sími 696 1909....
 
Aðalfundur
Fundir - mannfagnaðir
Aðalfundur Ás st...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, Bin...
Eldri borgarar
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, gön...
Bankasýsla
Tilkynningar
Bankasýsla ríkisins leitar að einstaklin...