Árekstrar milli þjóðareignar og friðhelgi eignarréttar

Athuga þarf hvort gera eigi ráð fyrir gjaldi vegna hvalveiða ...
Athuga þarf hvort gera eigi ráð fyrir gjaldi vegna hvalveiða eða fiskeldis verði náttúruverndar ákvæði nýrra stjórnarskrárdraga að lögum. mbl.is/Sigurður Ægisson

Árekstrar milli þjóðareignar og friðhelgi eignaréttar verður fyrsta lagalega málið sem upp mun koma í tengslum við þjóðareign náttúruauðlinda, verði drög stjórnarskrárnefndar um breytingar á stjórnarskránni að lögum. Þetta er mat Helga Áss Grétarssonar dósent við lagadeild HÍ.

Helgi fjallaði um þjóðareignarákvæðið á málþingi lagadeildar HÍ um náttúrverndarákvæði stjórnarskrárnefndar, sem haldið var í Lögbergi í dag.

„Fyrsta lagalega árekstrarmálið sem mun spretta upp verður á milli þjóðareignar og friðhelgi eignaréttar vegna þess að það er alveg ljóst miðað við núverandi stjórnskipan að aðilar sem eru að nýta auðlindir eru með ákveðin fjárhagsleg gæði sem þeir telja njóta verndar þeirra laga sem þegar eru í gildi,“ segir Helgi. Tilkoma ákvæðis um þjóðareign í stjórnarskrá eigi hins vegar að tryggja aukið svigrúm og eignaréttarlegar heimildir ríkisins eins og kostur er. „Hvað gerist svo þegar sagt er að á grundvelli þess ákvæðis þá eigi að breyta almennum lögum með tilteknum hætti til að ná ákveðnum markmiðum og þar af leiðandi muni eignaréttarákvæðið öðlast minni þýðingu en áður.“

Helgi segir orkurétt einnig skipta töluverðu máli í almennum lögum og réttindi gagnvart fasteignum. 90% þeirrar orku sem sé nýtanleg af fasteignum hér á landi, sé hins vegar í eigu hins opinbera, ýmist í gegnum félög eða í krafti eignarhalds ríkisins. Í vatnalögum og víðar sé þegar búið að setja ákvæði sem banna framsal þessa réttar þeirra eigna sem þegar eru í eigu hins opinbera.

Ekki gert ráð fyrir gjaldtöku á hvalveiðar og fiskeldi

Álitamál geti líka vaknað varðandi þjóðlendur, þó skýrt sé að eigi ríkið eign á grundvelli eignaréttar þá falli hún undir eignaréttarlög.

„Ég held að það þurfi að huga vel að því hvernig þurfi að útfæra breytingar á þjóðlendulögum m.a. með tilliti til gjaldtöku og tímabundinnar nýtingar.“ Hann nefnir auðlindir hafsins sem dæmi og segir að huga þurfi að að orðalagsbreytingu til að samræmis sé gætts. „Þar er þegar verið taka gjald af atvinnugreininni í formi veiðigjalda.“ Álitamál sé hins vegar hvort  sú gjaldtaka eigi ekki líka að snúa að nýtingu á hafinu. „Ég gat t.d. ekki séð að gert væri ráð fyrir gjaldtöku í lögum um hvalveiðar eða fiskeldi.“

Lög um loftslagsmál er snúa að úthlutun og byggja á EES rétti, séu heldur ekki endilega í samræmi við frumvarpsdrögin.

„Mér finnst að eftir öll þessi ár þá hefði verið æskilegt að þá væri ítarlegri greining í athugasemdum um hvaða áhrif ákvæðið á raunverulega að hafa á alla þá sem eru að haga starfsemi sinni á grundvelli þessara almennu laga sem ekki kunna að vera samhljóma stjórnarskrárdrögunum.“

Aðferðafræðina sé að sínu mati sú að fá meginregluna samþykkta í stjórnarskránni og síðan verði að koma í ljós hvernig pólitíkin breyti almennu lögunum til samræmis við breytta stjórnarskrá.

Helgi Áss Grétarsson
Helgi Áss Grétarsson
mbl.is

Innlent »

Gjaldtaka lögreglu sögð í bága við lög

Í gær, 22:38 Borgaryfirvöld eru ekki krafin um neinn löggæslukostnað af hálfu lögreglunnar vegna Menningarnætur. Hið sama gildir ekki um hátíðir á borð við Þjóðhátíð í Eyjum, Síldarævintýri á Siglufirði, LungA á Seyðisfirði eða Mærudaga á Húsavík. Mikil óánægja ríkir með þetta misræmi lögreglu. Meira »

Ekki miklar áhyggjur af „þristum“

Í gær, 20:59 Nokkrir jarðskjálftar riðu yfir í Bárðarbungu snemmkveldis, sá stærsti þeirra 3,2 að stærð. Rólegt hefur verið yfir eldstöðinni síðan. „Svona einn og einn þristur, við fáum ekki miklar áhyggur af þeim,“ segir Sigurdís Björg Jónasdóttir, náttúruvársérfræðingur hjá Veðurstofu Íslands. Meira »

Makar sessunautar á framboðslista

Í gær, 20:24 Héraðsdómslögmennirnir Lárus Sigurður Lárusson og Sævar Þór Jónsson sitja hlið við hlið á lista Framsóknarflokksins í Reykjavíkurkjördæmi norður fyrir komandi þingkosningar. Sævar og Lárus eru giftir og eiga saman einn son en báðir gefa þeir kost á sér til setu á Alþingi í fyrsta sinn. Meira »

Þreföldun íbúðafjölda í nýrri Vogabyggð

Í gær, 18:50 Fjölga á íbúðum á aðalskipulagi í Vogabygg í Reykjavík úr 400 í 1.300 samkvæmt nýrri auglýsingu Reykjavíkurborgar. Gert er ráð fyrir að breytingum á húsa- og gatnafyrirkomulagi. Reisa á skóla, göngubrú og nýtt torg og hafa um fjórðung íbúða leigu­íbúðir, stúd­enta- og bú­setu­rétta­r­í­búðir. Meira »

Viðbúnaður vegna neyðarboða frá flugvél

Í gær, 18:47 Mikill viðbúnaður var virkjaður í dag þegar stjórnstöð Landhelgisgæslunnar hóf að berast neyðarboð frá íslenskri flugvél yfir landinu. Samhæfingarstöðin í Skógarhlíð var virkjuð, björgunarsveitir kallaðar út og sömuleiðis áhafnir TF-SYN og TF-SIF. Meira »

Annasamur sunnudagur lögreglu

Í gær, 17:43 Þrír menn í annarlegu ástandi komu við sögu hjá lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu í dag, en um var að ræða þrjú aðskilin tilvik. Meira »

Styrkur vegna bragga nemur 41 milljón

Í gær, 16:47 Kostnaður Reykjavíkurborgar vegna uppbyggingar á bragga í Nauthólsvík, sem er í eigu borgarinnar, og að leigja hann út næstu 10 árin til HR nemur núvirt 41 milljón. Horft er á slíkan kostnað sem styrk til skólans í tengslum við samvinnu borgarinnar og HR um eflingu þekkingarþorps í Vatnsmýri. Meira »

Reyndu að lauma sér um borð

Í gær, 17:32 Tveir erlendir menn, sagðir 16 og 17 ára, voru handteknir við Skarfabakka um kl. 12 í dag þar sem þeir voru að reyna að komast um borð í erlent skemmtiferðaskip. Drengirnir voru komnir inn á lokað svæði við skipið og voru að reyna að komast um borð þegar þeir náðust. Meira »

Áfram milt veður næstu daga

Í gær, 16:40 Veðurstofa Íslands spáir hægri norðlægri eða breytilegri átt og dálítilli rigningu austanlands en annars skýjuðu með köflum og stöku skúrum. Vestlægri á morgun og dálítilli vætu norðvestan til en léttir til fyrir austan. Vaxandi austanátt og fer að rigna syðst á landinu annað kvöld. Hiti 6-15 stig, hlýjast syðst en hlýnar fyrir norðan og austan á morgun. Meira »

Gæslan sótti veikan á Snæfellsnes

Í gær, 15:46 Um kl. 14 í dag barst stjórnstöð Landhelgisgæslunnar beiðni um þyrlu vegna veiks einstaklings á utanverðu Snæfellsnesi. Þyrla Gæslunnar, TF-SYN, fór í loftið skömmu seinna og sótti sjúklinginn. Lenti þyrlan með sjúklinginn við Landspítala – háskólasjúkrahús um kl. 15.30. Meira »

Ráðherra í rjómatertukasti

Í gær, 15:39 Rjómatertukast milli fulltrúa stjórnmálaflokkanna var meðal nýrra dagskrárliða á Kjötsúpuhátíðinni á Hvolsvelli sem fram fór um helgina. Metfjöldi sótti hátíðina í ár en fjöldi afgreiddra kjötsúpuskammta er jafnan notaður sem mælikvarði á stærð hátíðarinnar. Meira »

„Fimleikar eru líf mitt“

Í gær, 15:00 Irina Sazonova er fyrsta konan til að keppa í fimleikum á Ólympíuleikum fyrir Íslands hönd. Hún er frá Rússlandi en flutti til Íslands árið 2013 og er nú íslenskur ríkisborgari og Íslandsmeistari í fimleikum. Irina þjálfar ungar stúlkur hjá Ármanni og æfir sjálf marga klukkutíma á dag. Meira »

„Leið eins ég væri í rústabjörgun“

Í gær, 14:00 „Á fyrstu dögunum mínum í ráðuneytinu leið mér eins og ég væri í rústabjörgun,“ sagði Kristján Þór Júlíusson heilbrigðisráðherra í umræðuþættinum Sprengisandi hjá Heimi Karlssyni á Bylgjunni í morgun. Meira »

Staða fjölmiðla áhyggjuefni

Í gær, 13:29 „Ég get tekið undir með þeim sem hafa áhyggjur af stöðu fjölmiðla,“ sagði Katrín Jakobsdóttir, þingmaður Vinstri grænna, í umræðuþættinum Sprengisandi á Bylgjunni í morgun. Þar var rekstrarumhverfi fjölmiðla og staða Ríkisútvarpsins á auglýsingamarkaði rætt. Meira »

Greta Salóme bæjarlistamaður Mosfellsbæjar

Í gær, 11:55 Menningarmálanefnd Mosfellsbæjar hefur útnefnt Gretu Salóme Stefánsdóttur tónlistarkonu bæjarlistamann Mosfellsbæjar 2016. Viðurkenningin verður afhent við hátíðlega athöfn í Hlégarði í dag klukkan 14. Meira »

„Fólki blöskrar þessar bónusgreiðslur“

Í gær, 13:40 „Fólki blöskrar svolítið þessar bónusgreiðslur,“ segir yfirlæknir Barnaspítalans en hann hefur gagnrýnt bónusgreiðslur til hóps starfsmanna hjá eign­ar­halds­fé­lagi Kaupþings. Meira »

Segir Gústaf Níelsson vera ný-rasista

Í gær, 12:34 „Gústaf er ekki fórnarlamb í þessu máli. Fórnarlömbin eru börn múslima hér á Íslandi sem þurfa að lifa við þennan viðbjóðslega málflutning dag eftir dag,“ sagði Gunnar Waage, ritstjóri Sandkassans, í umræðuþættinum Sprengisandi á Bylgunni í morgun. Meira »

Þorgerður Katrín ekki tekið ákvörðun

Í gær, 11:17 Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, fyrr­ver­andi mennta­málaráðherra og þingmaður Sjálf­stæðis­flokks­ins, segist ekki hafa tekið neina ákvörðun um að gefa kost á sér fyrir Viðreisn í komandi kosningum. Meira »
Útgerðarfyrirtæki til sölu: tæplega 6 b
Útgerðarfyrirtæki til sölu: tæplega 6 brúttótonna bátur, aflahlutdeild í þorski,...
HÚSAVIÐHALD
Viðgerðir og viðhald fasteigna er okkar fag. Húsaklæðning ehf. hefur í áratugi ...
Snyrti-/nuddbekkur rafmagns Egat Diva
Egat Diva Rafmagns snyrti-/nuddbekkur, svartir og beige á litinn.100% visa raðgr...
 
Deiliskipulag
Tilkynningar
Stykkishólmsbær Auglýsing um breyting...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar 4 Smíðar og útskurður með leiðb...
Skipulagsauglýsingar
Tilkynningar
Borgarbyggð Skipulagsauglýsingar Hót...