Árekstrar milli þjóðareignar og friðhelgi eignarréttar

Athuga þarf hvort gera eigi ráð fyrir gjaldi vegna hvalveiða ...
Athuga þarf hvort gera eigi ráð fyrir gjaldi vegna hvalveiða eða fiskeldis verði náttúruverndar ákvæði nýrra stjórnarskrárdraga að lögum. mbl.is/Sigurður Ægisson

Árekstrar milli þjóðareignar og friðhelgi eignaréttar verður fyrsta lagalega málið sem upp mun koma í tengslum við þjóðareign náttúruauðlinda, verði drög stjórnarskrárnefndar um breytingar á stjórnarskránni að lögum. Þetta er mat Helga Áss Grétarssonar dósent við lagadeild HÍ.

Helgi fjallaði um þjóðareignarákvæðið á málþingi lagadeildar HÍ um náttúrverndarákvæði stjórnarskrárnefndar, sem haldið var í Lögbergi í dag.

„Fyrsta lagalega árekstrarmálið sem mun spretta upp verður á milli þjóðareignar og friðhelgi eignaréttar vegna þess að það er alveg ljóst miðað við núverandi stjórnskipan að aðilar sem eru að nýta auðlindir eru með ákveðin fjárhagsleg gæði sem þeir telja njóta verndar þeirra laga sem þegar eru í gildi,“ segir Helgi. Tilkoma ákvæðis um þjóðareign í stjórnarskrá eigi hins vegar að tryggja aukið svigrúm og eignaréttarlegar heimildir ríkisins eins og kostur er. „Hvað gerist svo þegar sagt er að á grundvelli þess ákvæðis þá eigi að breyta almennum lögum með tilteknum hætti til að ná ákveðnum markmiðum og þar af leiðandi muni eignaréttarákvæðið öðlast minni þýðingu en áður.“

Helgi segir orkurétt einnig skipta töluverðu máli í almennum lögum og réttindi gagnvart fasteignum. 90% þeirrar orku sem sé nýtanleg af fasteignum hér á landi, sé hins vegar í eigu hins opinbera, ýmist í gegnum félög eða í krafti eignarhalds ríkisins. Í vatnalögum og víðar sé þegar búið að setja ákvæði sem banna framsal þessa réttar þeirra eigna sem þegar eru í eigu hins opinbera.

Ekki gert ráð fyrir gjaldtöku á hvalveiðar og fiskeldi

Álitamál geti líka vaknað varðandi þjóðlendur, þó skýrt sé að eigi ríkið eign á grundvelli eignaréttar þá falli hún undir eignaréttarlög.

„Ég held að það þurfi að huga vel að því hvernig þurfi að útfæra breytingar á þjóðlendulögum m.a. með tilliti til gjaldtöku og tímabundinnar nýtingar.“ Hann nefnir auðlindir hafsins sem dæmi og segir að huga þurfi að að orðalagsbreytingu til að samræmis sé gætts. „Þar er þegar verið taka gjald af atvinnugreininni í formi veiðigjalda.“ Álitamál sé hins vegar hvort  sú gjaldtaka eigi ekki líka að snúa að nýtingu á hafinu. „Ég gat t.d. ekki séð að gert væri ráð fyrir gjaldtöku í lögum um hvalveiðar eða fiskeldi.“

Lög um loftslagsmál er snúa að úthlutun og byggja á EES rétti, séu heldur ekki endilega í samræmi við frumvarpsdrögin.

„Mér finnst að eftir öll þessi ár þá hefði verið æskilegt að þá væri ítarlegri greining í athugasemdum um hvaða áhrif ákvæðið á raunverulega að hafa á alla þá sem eru að haga starfsemi sinni á grundvelli þessara almennu laga sem ekki kunna að vera samhljóma stjórnarskrárdrögunum.“

Aðferðafræðina sé að sínu mati sú að fá meginregluna samþykkta í stjórnarskránni og síðan verði að koma í ljós hvernig pólitíkin breyti almennu lögunum til samræmis við breytta stjórnarskrá.

Helgi Áss Grétarsson
Helgi Áss Grétarsson
mbl.is

Innlent »

Verklagið skilar sér í verri lögum

11:40 Því skemmri tíma sem lagafrumvarp er í þingnefnd og því hærra málanúmer sem það fær í þinginu þeim mun meiri líkur eru á að frumvarpið verði að lögum. Þetta er meðal annars vegna þess að mikill hluti lagafrumvarpa er drifinn í gegnum þingið á aðeins nokkrum lokadögum þess. Meira »

Flugstöðin var gerð af glæsibrag

11:15 Flugstöð Leifs Eiríkssonar á Keflavíkurflugvelli er orðin rúmlega þrefalt stærri en þegar hún var vígð 14. apríl 1987. Þá var flugstöðin 22 þúsund fermetrar en nú, með yfirstandandi stækkun sem verður tekin í notkun síðar á árinu, verður flugstöðin orðin 73.000 fermetrar. Meira »

Kjör Stefáns Vagns „mannleg mistök“

10:44 „Þetta voru bara mannleg mistök sem að við hörmum,“ segir Þórunn Egilsdóttir, þinflokksformaður Framsóknarflokksins. Greint var frá því í gær að Guðlaug­ur Sverris­son, hefði verið kjör­inn í stjórn RÚV, degi eftir að Alþingi samþykkti kjör Stef­áns Vagns Stef­áns­son­ar samkvæmt tilefningu. Meira »

Endurbætur að hefjast á Hótel Sögu

10:37 Ráðast á í gagngerar endurbætur á Hóteli Sögu sem fagnar 55 afmæli um þessar mundir. Súlnasalurinn fær andlitslyftingu á næstu mánuðum. Meira »

Spá töluverðri snjókomu

10:25 Veðurfræðingur Vegagerðarinnar varar við töluverðri snjókomu á Hellisheiði, Þrengslum, Mosfellsheiði og Lyngdalsheiði eftir hádegið samfara mjög kólnandi veðri á Suðvestur- og Vesturlandi. Meira »

Settu Íslandsmet í hraðaþrautinni

09:40 Það ætlaði allt um koll að keyra í Laugardalshöllinni í gærkvöldi á úrslitakvöldi Skólahreysti. Síðuskóli á Akureyri bar sigur úr býtum og slógu liðsmenn skólans, þau Embla Dögg og Raguel Pino, nýtt Íslandsmet í hraðaþrautinni; fóru brautina á 2,03 mínútum. Meira »

Níu í fullri vinnu við málþóf

08:46 Fundartími Alþingis er tæplega 50% lengri heldur en í nágrannalöndum okkar þó afgreiðsla þingmála sé svipað mikil. Í einföldu máli má því segja að málþóf taki um þriðjung af fundartíma Alþingis. Meira »

Sæti áfram gæsluvarðhaldi fyrir misþyrmingar

09:00 Hæstiréttur staðfesti í gær áframhaldandi gæsluvarðhaldsúrskurð yfir karlmanni sem ákærður var í mars í fyrra fyr­ir frels­is­svipt­ingu, lík­ams­árás, hót­an­ir, kyn­ferðis­brot og stór­felld­ar ærumeiðing­ar gegn sam­býl­is­konu sinni. Maðurinn er líka talinn hafa reynt að hafa áhrif á framb­urð kon­unn­ar. Meira »

Lítið um bein kaup heimilanna

08:18 Stærstur hluti fjölskyldna hér á landi er með litlar eða alls engar fjármagnstekjur. Rúmlega 39 þúsund fjölskyldur voru með minna en 1.000 kr. í fjármagnstekjur eða höfðu engar slíkar tekjur á árinu 2015. Meira »

Útsvarinu verði skipt

07:57 Til álita kemur að móta tillögur um skiptingu útsvars milli sveitarfélaga þegar einstaklingur vinnur í öðru sveitarfélagi en þar sem hann á lögheimili. Þetta kemur fram í umsögn Byggðastofnunar við þingsályktunartillögu nokkurra þingmanna um skiptingu útsvarstekna milli sveitarfélaga. Meira »

Elsti lögreglubíllinn er frá 1995

07:37 Elsti lögreglubíll landsins er „Svarta María“ í Vestmannaeyjum, sem raunar er hvítur Ford Econoline. Hann var skráður 1995 og var hjá Lögregluskólanum áður en hann kom til Eyja nokkurra ára gamall og lítið ekinn, að sögn Jóhannesar Ólafssonar yfirlögregluþjóns. Meira »

Hvert fór vorið?

06:36 Búast má við snjókomu og lélegu skyggni á fjallvegum suðvestan- og vestanlands um og eftir hádegi en styttir upp síðdegis, samkvæmt upplýsingum frá Veðurstofu Íslands. Meira »

Marel í sókn í Eyjaálfu

05:30 Marel hefur styrkt stöðu sína í Eyjaálfu á síðustu árum og er félagið nú orðið leiðandi á nokkrum sviðum í sölu til matvælageirans. Til dæmis er hlutdeild félagsins í laxi nú um 80%. Meira »

Hafa rætt við Paul McCartney

05:30 Sena Live hefur lengi verið í samskiptum við umboðsmann Bítilsins Paul McCartney, þar sem gagnkvæmur áhugi er á samstarfi, samkvæmt heimildum ViðskiptaMoggans. Meira »

Raunútgjöld til LSH stóraukin

05:30 Þorsteinn Víglundsson, félags- og jafnréttismálaráðherra, segir að umræðan á ársfundi Landspítalans um fjárframlög til Landspítala – háskólahjúkrahúss sé á villigötum. Staðreyndin sé að raunútgjöld til LSH hafi verið stóraukin á undanförnum árum. Meira »

Endurskoða útlánareglur

05:30 Lífeyrissjóðir eru nú að endurskoða reglur sínar um veðtryggingar í ljósi mikilla hækkana á fasteignamarkaði að undanförnu. Meira »

Ekki verði skylt að fjölga

05:30 Ekki verður skylt að fjölga fulltrúum í borgarstjórn Reykjavíkur úr 15 í að lágmarki 23 við kosningarnar á næsta ári, verði stjórnarfrumvarp um breytingar á sveitarstjórnarlögum að lögum. Breytingin kemur þó ekki í veg fyrir að borgarstjórn ákveði sjálf að fjölga fulltrúum. Meira »

Leggja 15 þúsund tonn af malbiki

05:30 Starfsmenn Suðurverks og tékkneska verktakafyrirtækisins Metrostav hófu í gær malbikun vegarins í gegnum Norðfjarðargöng. Efninu er ekið frá tveimur malbikunarstöðvum sem settar hafa verið upp við Mjóeyrarhöfn. Meira »
Kaupi notaðar hljómplötur. Sími 696 1909.
Kaupi notaðar hljómplötur. Sími 696 1909....
UHD skjáir ( 4k )
Upplýsingar gefur Ólafur hjá Varmás ehf. sími 566 8144 ...
Þreyttur á geymslu- ólykt í ferðavagni.
Eyðir flestri ólykt. Ertu búinn að sækja bílinn úr vetrargeymslu, er ólykt í bíl...
Sumardekk til sölu.
Til sölu 4st. Good Year sumardekk á Bens stálfelgum ,Stærð 195 - 65 - 15.Plast...
 
Hádegisfundur
Fundir - mannfagnaðir
ses.xd.is Samtök eldri sjálfstæði...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl 9, Bing...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
L hlín 6017042519 iv/v lokafundur
Félagsstarf
? HLÍN 6017042519 IV/V Loka- fundur ...