Árekstrar milli þjóðareignar og friðhelgi eignarréttar

Athuga þarf hvort gera eigi ráð fyrir gjaldi vegna hvalveiða ...
Athuga þarf hvort gera eigi ráð fyrir gjaldi vegna hvalveiða eða fiskeldis verði náttúruverndar ákvæði nýrra stjórnarskrárdraga að lögum. mbl.is/Sigurður Ægisson

Árekstrar milli þjóðareignar og friðhelgi eignaréttar verður fyrsta lagalega málið sem upp mun koma í tengslum við þjóðareign náttúruauðlinda, verði drög stjórnarskrárnefndar um breytingar á stjórnarskránni að lögum. Þetta er mat Helga Áss Grétarssonar dósent við lagadeild HÍ.

Helgi fjallaði um þjóðareignarákvæðið á málþingi lagadeildar HÍ um náttúrverndarákvæði stjórnarskrárnefndar, sem haldið var í Lögbergi í dag.

„Fyrsta lagalega árekstrarmálið sem mun spretta upp verður á milli þjóðareignar og friðhelgi eignaréttar vegna þess að það er alveg ljóst miðað við núverandi stjórnskipan að aðilar sem eru að nýta auðlindir eru með ákveðin fjárhagsleg gæði sem þeir telja njóta verndar þeirra laga sem þegar eru í gildi,“ segir Helgi. Tilkoma ákvæðis um þjóðareign í stjórnarskrá eigi hins vegar að tryggja aukið svigrúm og eignaréttarlegar heimildir ríkisins eins og kostur er. „Hvað gerist svo þegar sagt er að á grundvelli þess ákvæðis þá eigi að breyta almennum lögum með tilteknum hætti til að ná ákveðnum markmiðum og þar af leiðandi muni eignaréttarákvæðið öðlast minni þýðingu en áður.“

Helgi segir orkurétt einnig skipta töluverðu máli í almennum lögum og réttindi gagnvart fasteignum. 90% þeirrar orku sem sé nýtanleg af fasteignum hér á landi, sé hins vegar í eigu hins opinbera, ýmist í gegnum félög eða í krafti eignarhalds ríkisins. Í vatnalögum og víðar sé þegar búið að setja ákvæði sem banna framsal þessa réttar þeirra eigna sem þegar eru í eigu hins opinbera.

Ekki gert ráð fyrir gjaldtöku á hvalveiðar og fiskeldi

Álitamál geti líka vaknað varðandi þjóðlendur, þó skýrt sé að eigi ríkið eign á grundvelli eignaréttar þá falli hún undir eignaréttarlög.

„Ég held að það þurfi að huga vel að því hvernig þurfi að útfæra breytingar á þjóðlendulögum m.a. með tilliti til gjaldtöku og tímabundinnar nýtingar.“ Hann nefnir auðlindir hafsins sem dæmi og segir að huga þurfi að að orðalagsbreytingu til að samræmis sé gætts. „Þar er þegar verið taka gjald af atvinnugreininni í formi veiðigjalda.“ Álitamál sé hins vegar hvort  sú gjaldtaka eigi ekki líka að snúa að nýtingu á hafinu. „Ég gat t.d. ekki séð að gert væri ráð fyrir gjaldtöku í lögum um hvalveiðar eða fiskeldi.“

Lög um loftslagsmál er snúa að úthlutun og byggja á EES rétti, séu heldur ekki endilega í samræmi við frumvarpsdrögin.

„Mér finnst að eftir öll þessi ár þá hefði verið æskilegt að þá væri ítarlegri greining í athugasemdum um hvaða áhrif ákvæðið á raunverulega að hafa á alla þá sem eru að haga starfsemi sinni á grundvelli þessara almennu laga sem ekki kunna að vera samhljóma stjórnarskrárdrögunum.“

Aðferðafræðina sé að sínu mati sú að fá meginregluna samþykkta í stjórnarskránni og síðan verði að koma í ljós hvernig pólitíkin breyti almennu lögunum til samræmis við breytta stjórnarskrá.

Helgi Áss Grétarsson
Helgi Áss Grétarsson
mbl.is

Innlent »

Alvarlegt umferðarslys við Ölfusborgir

19:55 Umferðarslys varð við Ölfusborgir þegar fólksbíll og jeppi skullu saman. Ökumaður fólksbílsins var fluttur til Reykjavíkur. Ekki liggja fyrir upplýsingar um ástand hans, en hann var með meðvitund. Fólkið í jeppanum er lítið eða ómeitt. Meira »

Íbúð fyrir Pokémon-þjálfara

19:16 „Þessi íbúð er frábærlega staðsett fyrir Pokémon Go, Poke-stopp beint fyrir utan íbúðina hjá styttunni af Héðni Valdimarssyni, auk þess er fjöldinn allur af Poke-stoppum rétt hjá. Tilvalið að kíkja í opið hús, við verðum með Lure á styttunni og taka svo góða göngu í Vesturbænum og nýta sér Poke-stoppin í nágrenninu og klekja út eggjunum í leiðinni.“ Meira »

Lið Crossfit XY lokið keppni

18:29 Lið Crossfit XY hefur lokið keppni á heimsleikunum í crossfit. Nú síðdegis keppti liðið í síðustu þraut sinni og hafnaði í 27. sæti í henni. Meira »

Katrín Tanja á toppnum

18:22 Þrjár þrautir fóru fram í einstaklingskeppni heimsleikanna í crossfit nú síðdegis. Keppt var í handagöngu, þ.e. keppendur stóðu á höndum og gengu, sprettum og plógsdrætti. Meira »

Einsleitni kemur okkur ekkert áfram

16:00 Ótal sóknarfæri eru fyrir konur að gera sig gildandi í atvinnulífinu að mati Þórdísar Lóu Þórhallsdóttur, formanns FKA, Félags kvenna í atvinnulífinu. Atvinnulífið þarf ennfremur að taka hraðar við sér og ráða konur oftar til að standa í brúnni. Meira »

Gaman að geta hjálpað

13:11 Sölku Sól Eyfeld er margt til listanna lagt en hún ætlar að stíga risastórt skref út fyrir þægindarammann og hlaupa 10 kílómetra í Reykjavíkurmaraþoninu í ágúst. Salka ætlar að hlaupa fyrir Hjálpartækjasjóð Dags Kára, en Dagur er níu ára gamall frændi Sölku og er með svokallaða CP-hömlun. Meira »

Heyrði fyrst af áformunum í fréttum

12:15 Kristján Þór Júlíusson heilbrigðisráðherra segist fyrst hafa heyrt af áformum MCPB ehf. um að reisa stórt sjúkrahús og hótel í Mosfellsbæ í fréttum í vikunni. Hann hafi ekki átt í neinum viðræðum við fyrirtækið. Meira »

Fallegir hundar í sviðsljósinu – myndir myndasyrpa

13:07 Hvolpasýning Hundaræktarfélags Íslands fór fram á föstudaginn á túninu við Reiðhöllina í Víðidal. Keppt var í fjórum sýningarhringjum en alls voru 124 hvolpar skráðir til keppni. Meira »

Fimm bæk­ur til­nefnd­ar til Ísnál­ar­inn­ar

11:46 Tilnefningar liggja nú fyrir í þriðja sinn til Ísnálarinnar (The IcePick), verðlauna fyrir bestu þýddu glæpasögu á íslensku. Verðlaunin eru veitt í tengslum við Iceland Noir-glæpasagnahátíðina, sem haldin er annað hvert ár í Reykjavík, nú dagana 17.-20. nóvember 2016. Meira »

Í hamingjuríku sambandi með Múmínálfunum

11:28 Alþjóðlega Múmínsafnið í Finnlandi er besti staður á jarðríki, að minnsta kosti að mati Huldu Hvannar Kristinsdóttur, sem er líklega óhætt að titla sem einn öflugasta múmínsafnara landsins. Í safninu hennar má ekki bara finna bolla, skálar og strigaskó, heldur lét hún einnig húðflúra sjálfan Múmínsnáðann á sig. Meira »

Lögreglumenn næstum eknir niður

10:03 Minnstu munaði að tveir lögreglumenn væru eknir niður við Stekkjarbakka í Reykjavík í gær. Mennirnir voru að vinna á vettvangi umferðarslyss en ökumennirnir voru ekki með athyglina í lagi og keyrðu þá næstum því niður. Meira »

Pítsustaður rukkaði viðskiptavin um leigu

09:54 Skjáskot af samskiptum pítsustaðarins Gömlu smiðjunnar og viðskiptavinar sem fékk afgreidda ranga pöntun á dögunum hafa farið eins og eldur í sinu um samfélagsmiðla síðan þeim var deilt á Facebook í gærkvöldi. Vel á þriðja hundrað manns hafa deilt færslunni. Meira »

Framkvæmdaleyfi vegna Suðurnesjalínu ógilt

08:50 Héraðsdómur Reykjaness felldi á föstudag úr gildi framkvæmdaleyfi sem sveitarfélagið Vogar gaf út til Landsnets vegna Suðurnesjalínu 2. Meira »

Lítill munur á Katrínu og Ragnheiði myndasyrpa

07:20 Katrín Tanja Davíðsdóttir er í öðru sæti á heimsleikunum í crossfit í Kaliforníu eftir keppni næturinnar. Hún tók fram úr Ragnheiði Söru Sigmundsdóttur en þó munar einungis fjórum stigum á þeim. Meira »

Katrín Tanja upp í þriðja sætið myndasyrpa

Í gær, 22:51 Katrín Tanja Davíðsdóttir skaust upp í þriðja sætið í einstaklingsflokki kvenna á heimsleikunum í crossfit í Kaliforníu eftir fyrstu þraut kvöldsins. Hún er nú aðeins tveimur stigum á eftir Ragnheiði Söru Sigmundsdóttur, sem er í öðru sæti. Meira »

Sólarlítið í dag

08:27 Það er sólarlítill dagur í vændum, að sögn veðurfræðings á Veðurstofu Íslands. Viðbúið er að það verði skýjað að mestu um land allt í dag og væta af og til víða. Meira »

Teknir fyrir að aka undir áhrifum

07:01 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu stöðvaði í nótt för þriggja ökumanna vegna gruns um að hafa ekið undir áhrifum áfengis eða fíkniefna. Þeir voru allir látnir lausir að lokinni blóðtöku, að því er fram kemur í dagbók lögreglunnar. Meira »

Crossfit XY í 31. sæti myndasyrpa

Í gær, 22:38 Íslendingalið Cross­fit XY keppti í þremur þraut­um á heims­leik­un­um í cross­fit í Los Angeles í dag. Eftir daginn er liðið í 31. sæti í heildarkepninni en það var í þvi þrítugasta í byrjun dags. Meira »
Einbýlishús 192 fm, Holtaskólahverfi, Keflavík
6 herbergja einbýlishús, flísar á gólfum efri hæðar, talsvert endurnýjað,flottur...
Glæsilegt 6-8 manna sumarhús í Hvalfirði
Nýtt glæsilegt 6-8 manna sumarhús til leigu í Hvalfirði einungis 55 km frá Reykj...
HARÐVIÐUR TIL HÚSBYGGINGA
Harðviður til húsabygginga Sjá nánar á www.vidur.is Vatnsklæðning, panill, palla...