Talmeinafræðinám í óvissu

mbl.is/Golli

Blikur eru á lofti um kennslu í talmeinafræði hérlendis. Reyndar er meistaranám í faginu tryggt næstu tvö ár í Háskóla Íslands, en framhaldið óljóst vegna fjárskorts. Fagfólk segir afleitt leggist námið af enda eru allt of fáir talmeinafræðingar við störf á Íslandi miðað við þörfina, um 75 manns. Bið eftir því að komast að hjá talmeinafræðingi á stofu er eitt til eitt og hálft ár.

Lengi vel urðu Íslendingar að fara utan til að mennta sig í talmeinafræði en frá 2010 hefur verið boðið upp á nám við HÍ. Nemendur eru teknir inn annað hvert ár, fimmtán í senn, en umsóknir hafa verið á milli 30 og 40 í hvert skipti.

Áður en kennsla hófst fékkst fjárveiting frá tveimur ráðuneytum, heilbrigðis- og menntamála, alls 18 milljónir króna. „Síðan höfum við fengið greiðslu fyrir þreyttar einingar, sem svo eru kallaðar; fáum sem sagt greitt fyrir hvern þann sem lýkur námskeiði,“ segir Sigríður Magnúsdóttir, dósent í talmeinafræði við læknadeild HÍ og frumkvöðull í þessum efnum, í samtali við blaðamann.

Sigríður segir að því sé ekkert til fyrirstöðu að vera með mun fleiri nemendur í fyrirlestrum, flöskuhálsinn sé hins vegar starfsnám og meistaraverkefni nemenda. „Þetta er klínískt nám svo allir fara í starfsnám og starfandi talmeinafræðingar eru það fáir að erfitt hefur verið að koma nemum að. Við höfum reyndar útskrifað tvo hópa þannig að staðan er aðeins að breytast.“

Vandamálið er líka að aðeins tveir starfsmenn eru við námsbrautina, í 50% dósentsstöðu hvor, en auk þess styrkir Heyrnar- og talmeinastöð námsbrautina með því að leggja til kennslu, og sinna þessir þrír kennarar öllum meistaraverkefnum nemendanna fimmtán.

„Þetta hefur gengið með gríðarlegri sjálfboðavinnu okkar, virka daga og um helgar, allt árið! Vinnan er miklu meiri en gert er ráð fyrir en öðruvísi gengur þetta ekki upp og auðvitað viljum við ekki sjá námið lognast út af fyrst það komst af stað,“ segir Sigríður.

Magnús Karl Magnússon, prófessor og deildarforseti læknadeildar HÍ, segir engin áform um að leggja námið af en engin launung sé á að það standi ekki undir sér vegna þess í hve lágum reikniflokki það sé; hve lágar greiðslur HÍ fær frá hinu opinbera með hverjum nemanda.

„Búið er að taka ákvörðun um að auglýsa námið aftur og nemendur verða teknir inn í haust, en læknadeildin hefur lýst því yfir að fjármögnun verði að vera tryggð þegar kemur að því að taka næsta hóp inn að tveimur árum liðnum,“ segir Magnús Karl.

Morgunblaðið veit að í ráðuneyti menntamála er til umfjöllunar bréf frá Háskólanum þar sem farið er fram á hærri fjárhæð vegna umrædds náms en ekki liggur fyrir hvenær niðurstaða fæst.

Nám í talmeinafræði er þverfaglegt en heyrir undir læknadeild. „Þetta er áhugavert og mikilvægt nám. Samvinna er á milli ólíkra deilda, læknadeildar, sálfræðideildar, menntavísindasviðs og íslensku- og menningardeildar. Þegar námið hófst var ljóst að skortur væri á talmeinafræðingum og því er okkur mjög umhugað um að kennsla haldi áfram,“ sagði Magnús Karl Magnússon við Sunnudagsblað Morgunblaðsins.

Talmeinafræðingar vinna með fólki á öllum aldri. „Við hjálpum fyrirburum, börnum með skarð í vör og góm, svo vinnum við með börnum á leikskólum og grunnskólum, með unglingum, fullorðnu fólki og öldruðum,“ segir Sigríður Magnúsdóttir. „Námið er mjög metnaðarfullt og frábærir einstaklingar hafa útskrifast hjá okkur en þrátt fyrir að fjölgað hafi í stéttinni sér ekki högg á vatni; enn eru mörg hundruð börn á biðlistum,“ segir Sigríður. Hún hætti störfum á Landspítalann um síðustu áramót og hættir formlega kennslu í haust fyrir aldurs sakir en segist þrátt fyrir það reikna með að kenna eitthvað áfram.

„Við leggjum mikla áherslu á lokaverkefni og nemarnir okkar hafa m.a. unnið að gerð íslenskra málþroskaprófa og framburðarprófa til notkunar við greiningu og meðferð barna,“ segir Sigríður.

„Þetta er gríðarlega skemmtileg vinna og mjög gefandi en það horfir ekki vel, því miður. Kennslan stendur ekki undir sér þrátt fyrir heimanmundinn. Nýliðun er lítil í stéttinni og stefnir í mikil vandræði. Margir talmeinafræðingar eru á milli sextugs og sjötugs og fara að hætta.“

Sigríður nefnir að dýrt sé að fara utan til náms og bendir á, af töluverðum þunga, að mjög mikilvægt sé að talmeinafræðingar læri í íslensku málumhverfi.

Nánar er fjallað um málið í Sunnu­dags­blaði Morg­un­blaðsins

Sigríður Magnúsdóttir talmeinafræðingur.
Sigríður Magnúsdóttir talmeinafræðingur.

Innlent »

Skipuleggja pokémonveiðiferðir

22:15 Rútuferðir um Reykjavík eru venjulega ekki eitthvað sem freistar Íslendinga, en það gæti þó breyst með sérstökum fjögurra klukkustunda pokémonferðum sem farnar eru um bestu veiðisvæði borgarinnar, en sannkallað pokémonæði hefur gripið landsmenn undanfarið. Meira »

Eigandi Strawberries ákærður

21:03 Fyrrverandi eigandi Strawberries hefur verið ákærður fyrir meiriháttar skattalagabrot. Þetta kemur fram á vef RÚV. Að því er fram kemur í ákærunni var velta rekstrarfélags kampavínsklúbbsins vantalin um tæplega 231 milljón króna áirn 2010 til 2013. Þá leikur grunur á um að eigandinn hafi vantalið eigin tekjur á sama tímabili. Meira »

Lýsir þröngri sýn verndunar

20:03 Orkustofnun telur forsendur flokkunar sem lýst er í drögum verkefnisstjórnar fyrir þriðja áfanga verndar- og orkunýtingaráætlunar byggja á veikum grunni og lýsa þröngri sýn verndunar. Meira »

Selur fornbílinn til að hjálpa börnum

20:02 „Þetta snýst bara um að þessi bíll komist á góðan stað og að það sé hægt að gera eitthvað gott í leiðinni,“ segir Sæmundur Jóhannsson, sem auglýsti í gær tæplega 50 ára gamlan Saab-bíl til sölu. Allan ágóða af sölunni hyggst hann senda á munaðarleysingjahæli í Kongó í Afríku. Meira »

Tengja fólk við náttúruna

19:30 Minkurinn, nýtt smáhjólhýsi, er hugmynd sem þeir Kolbeinn Björnsson og Ólafur Sverrisson fengu fyrir tveimur árum og stefna á að koma með á markað næsta sumar. Þeir félagar ætla að byrja á íslenskum markaði en eru með stórar hugmyndir fyrir litla hjólhýsið. Meira »

Ljósmyndarar „skjóta á bíla“

19:18 Notendur viðburðasíðu Reykjavíkurborgar ráku upp stór augu þegar þeir lásu ólæsilegan texta um ljósmyndasýningu á Skólavörðustíg í dag en þar má finna myndir af ýmsum bifreiðum sem prentaðar eru á bylgjupappa. Meira »

Vann 261 milljón króna í Víkingalottó

19:17 Íslenskur lottóspilari datt heldur betur í lukkupottinn í kvöld þegar hann vann 261 milljón króna í Víkingalottó. Tveir deildu með sér vinningnum en hinn vinningsmiðinn var keyptur í Noregi. Meira »

Áhöfn Drafnar vinnur að því að losa skipið

19:18 Áhöfnin á rannsóknarskipinu Dröfn vinnur nú að því að losa skipið, sem strandaði í Þorskafirði í Barðastrandasýslu nú síðdegis. Beðið er eftir flóði og verður þess þá freistað að losa skipið, en næsta flóð er laust eftir miðnætti. Meira »

Ferðamaður slasaðist í hestaferð

18:56 Þyrla Landhelgisgæslunnar var kölluð út um fjögurleytið í dag eftir að erlendur ferðamaður slasaðist í hestaferð.  Meira »

Spennandi val að minnka kjötneyslu

18:30 Eldhúsatlasinn er hugarfóstur og lokaverkefni Hörpu Stefánsdóttur í hagnýtri menningarmiðlun við Háskóla Íslands. Við fyrstu sýn virðist Eldhúsatlasinn vera hefðbundið matarblogg en við nánari athugun má greina afar áhugaverða hugmyndfræði tengda umhverfisvernd og dýravelferð. Meira »

„Málið er úr mínum höndum“

18:14 „Þarna kom bara eitthvað upp sem var ekki hægt að sitja undir; miklar ásakanir og fordómar, og dylgjur og lygar,“ segir Vigdís Hauksdóttir, þingmaður Framsóknarflokks, sem hefur lagt fram kæru vegna ærumeiðandi ummæla á vefsíðunni Sandkassinn.com. Meira »

Dröfnin óskemmd á strandstað

17:21 Engar skemmdir virðast hafa orðið á rannsóknarskipinu Dröfn, sem strandaði í Þorskafirði í Barðastrandasýslu nú síðdegis. Þyrla Landhelgisgæslunnar, sem var kölluð út um þrjú­leytið, hefur myndað skipið og kannað hvort einhverja mengun sé að sjá á strandstað, en svo virðist ekki vera. Meira »

Munu ekki yfirgefa kisurnar

17:16 Villikettir hafa ekki enn fengið svör frá MAST vegna úrræðis sem þeir lögðu til í máli hundraðkattanna. Vegna sumarleyfa þeirra sem hafa með málið að gera reynist erfitt að fá svör. Villikettir hyggjast þó ekki sitja aðgerðalausir hjá. Meira »

Lokað fyrir nýja flugumferð í kringum Ísland

16:39 Bilun kom upp í fluggagnakerfi í flugstöðinni í Reykjavík um hálftvöleytið í dag og var í kjölfarið sett í gang viðbragðsáætlun, sem felur í sér að lokað var fyrir nýja umferð inn á flugstjórnarsvæðið í kringum Ísland og brottfarir frá Keflavíkurflugvelli stöðvaðar. Meira »

Rúða við hlið bílstjórans brotnaði

16:13 Sjö umferðaróhöpp urðu á Vesturlandi í síðustu viku án teljandi meiðsla á fólki. Þetta kemur fram í tilkynningu frá lögreglunni á Vesturlandi. Meðal annars skullu saman speglar á rútu og vöruflutningabíl á Snæfellsnesvegi. Hliðarrúðan í rútunni brotnaði við hlið ökumannsins en engan sakaði. Meira »

Eldur í álveri Norðuráls í nótt

17:00 Eldur kom upp í álveri Norðuráls á Grundartanga upp úr miðnætti í nótt. Ál lak þá úr keri og niður í kjallara kerskálans, þar sem Bobcat-grafa og ýmis búnaður var. Einn starfsmaður var fluttur á sjúkrahúsið á Akranesi vegna reykmengunar. Meira »

Íslensku sumarleikarnir á Akureyri

16:19 Íslensku sumarleikarnir á Akureyri fara fram um verslunarmannahelgina. Undanfari sumarleikanna er fjölskylduhátíðin Ein með öllu en helsta breytingin á hátíðinni er sú að aukin áhersla verður á viðburði tengda hreyfingu. Skemmtanir fyrir alla fjölskylduna verða þó áfram á sínum stað. Meira »

Framkvæmdir á og við Reykjanesbraut

16:12 Í kvöld stefnir Vegagerðin að því að malbika tvö hringtorg og vegkafla milli hringtorga á Grindavíkurvegi við mislæg gatnamót við Reykjanesbraut. Áætlað er að vinna standi yfir frá kl. 19.30 til kl. 5.00 en vinnusvæðið verður lokað á meðan. Lokanir og hjáleiðir verða merktar. Meira »
Varadekk á felgu
Til sölu 1 stk. Michelin varadekk á felgu 185/65 R14 Tilboð óskast 895-6935...
NUDD- LÁTTU DEKRA VIÐ ÞIG.
HEITIR STEINAR OG OLIA- STURTA OG HANDKLÆÐI Á STAÐNUM NUDD GEFUR SLÖKUN OG...
Inntökupróf
Palacký University in Olomouc í Tékklandi heldur inntökupróf í tannlæknisfræði (...