Talmeinafræðinám í óvissu

mbl.is/Golli

Blikur eru á lofti um kennslu í talmeinafræði hérlendis. Reyndar er meistaranám í faginu tryggt næstu tvö ár í Háskóla Íslands, en framhaldið óljóst vegna fjárskorts. Fagfólk segir afleitt leggist námið af enda eru allt of fáir talmeinafræðingar við störf á Íslandi miðað við þörfina, um 75 manns. Bið eftir því að komast að hjá talmeinafræðingi á stofu er eitt til eitt og hálft ár.

Lengi vel urðu Íslendingar að fara utan til að mennta sig í talmeinafræði en frá 2010 hefur verið boðið upp á nám við HÍ. Nemendur eru teknir inn annað hvert ár, fimmtán í senn, en umsóknir hafa verið á milli 30 og 40 í hvert skipti.

Áður en kennsla hófst fékkst fjárveiting frá tveimur ráðuneytum, heilbrigðis- og menntamála, alls 18 milljónir króna. „Síðan höfum við fengið greiðslu fyrir þreyttar einingar, sem svo eru kallaðar; fáum sem sagt greitt fyrir hvern þann sem lýkur námskeiði,“ segir Sigríður Magnúsdóttir, dósent í talmeinafræði við læknadeild HÍ og frumkvöðull í þessum efnum, í samtali við blaðamann.

Sigríður segir að því sé ekkert til fyrirstöðu að vera með mun fleiri nemendur í fyrirlestrum, flöskuhálsinn sé hins vegar starfsnám og meistaraverkefni nemenda. „Þetta er klínískt nám svo allir fara í starfsnám og starfandi talmeinafræðingar eru það fáir að erfitt hefur verið að koma nemum að. Við höfum reyndar útskrifað tvo hópa þannig að staðan er aðeins að breytast.“

Vandamálið er líka að aðeins tveir starfsmenn eru við námsbrautina, í 50% dósentsstöðu hvor, en auk þess styrkir Heyrnar- og talmeinastöð námsbrautina með því að leggja til kennslu, og sinna þessir þrír kennarar öllum meistaraverkefnum nemendanna fimmtán.

„Þetta hefur gengið með gríðarlegri sjálfboðavinnu okkar, virka daga og um helgar, allt árið! Vinnan er miklu meiri en gert er ráð fyrir en öðruvísi gengur þetta ekki upp og auðvitað viljum við ekki sjá námið lognast út af fyrst það komst af stað,“ segir Sigríður.

Magnús Karl Magnússon, prófessor og deildarforseti læknadeildar HÍ, segir engin áform um að leggja námið af en engin launung sé á að það standi ekki undir sér vegna þess í hve lágum reikniflokki það sé; hve lágar greiðslur HÍ fær frá hinu opinbera með hverjum nemanda.

„Búið er að taka ákvörðun um að auglýsa námið aftur og nemendur verða teknir inn í haust, en læknadeildin hefur lýst því yfir að fjármögnun verði að vera tryggð þegar kemur að því að taka næsta hóp inn að tveimur árum liðnum,“ segir Magnús Karl.

Morgunblaðið veit að í ráðuneyti menntamála er til umfjöllunar bréf frá Háskólanum þar sem farið er fram á hærri fjárhæð vegna umrædds náms en ekki liggur fyrir hvenær niðurstaða fæst.

Nám í talmeinafræði er þverfaglegt en heyrir undir læknadeild. „Þetta er áhugavert og mikilvægt nám. Samvinna er á milli ólíkra deilda, læknadeildar, sálfræðideildar, menntavísindasviðs og íslensku- og menningardeildar. Þegar námið hófst var ljóst að skortur væri á talmeinafræðingum og því er okkur mjög umhugað um að kennsla haldi áfram,“ sagði Magnús Karl Magnússon við Sunnudagsblað Morgunblaðsins.

Talmeinafræðingar vinna með fólki á öllum aldri. „Við hjálpum fyrirburum, börnum með skarð í vör og góm, svo vinnum við með börnum á leikskólum og grunnskólum, með unglingum, fullorðnu fólki og öldruðum,“ segir Sigríður Magnúsdóttir. „Námið er mjög metnaðarfullt og frábærir einstaklingar hafa útskrifast hjá okkur en þrátt fyrir að fjölgað hafi í stéttinni sér ekki högg á vatni; enn eru mörg hundruð börn á biðlistum,“ segir Sigríður. Hún hætti störfum á Landspítalann um síðustu áramót og hættir formlega kennslu í haust fyrir aldurs sakir en segist þrátt fyrir það reikna með að kenna eitthvað áfram.

„Við leggjum mikla áherslu á lokaverkefni og nemarnir okkar hafa m.a. unnið að gerð íslenskra málþroskaprófa og framburðarprófa til notkunar við greiningu og meðferð barna,“ segir Sigríður.

„Þetta er gríðarlega skemmtileg vinna og mjög gefandi en það horfir ekki vel, því miður. Kennslan stendur ekki undir sér þrátt fyrir heimanmundinn. Nýliðun er lítil í stéttinni og stefnir í mikil vandræði. Margir talmeinafræðingar eru á milli sextugs og sjötugs og fara að hætta.“

Sigríður nefnir að dýrt sé að fara utan til náms og bendir á, af töluverðum þunga, að mjög mikilvægt sé að talmeinafræðingar læri í íslensku málumhverfi.

Nánar er fjallað um málið í Sunnu­dags­blaði Morg­un­blaðsins

Sigríður Magnúsdóttir talmeinafræðingur.
Sigríður Magnúsdóttir talmeinafræðingur.

Innlent »

Eldsvoði í Dugguvogi

Í gær, 23:26 Allt tiltækt lið slökkviliðs höfuðborgarsvæðisins var kallað út að Dugguvogi 23 um kl. 22.44 í kvöld, þar sem mikill eldur hafði komið upp í prentfyrirtæki. Í húsnæðinu sem um ræðir eru bæði íbúðir og fyrirtæki. Meira »

„Nafnið er í raun okkar“

Í gær, 21:02 „Okkar krafa er ríkari en þeirra,“ segir Malcolm Walker, stofnandi Iceland-verslanakeðjunnar, um mögulegar aðgerðir íslenskra stjórnvalda vegna nafnsins Iceland. Walker tjáði sig um málið í gær og bar m.a. þau rök á borð að fyrirtækið hefði notast við nafnið í heil 45 ár. Meira »

Einn með allar réttar í Lottó

Í gær, 19:46 Einn var með allar tölur réttar í lottóúrdrætti kvöldsins og er orðinn 6,7 milljónum ríkari. Þá var einn með fjórar réttar auk bónustölu og fær tæpar 600.000 krónur. Stóri vinningurinn kom á miða sem keyptur var í N1 á Egilsstöðum en bónusvinningurinn kom á áskriftarmiða. Meira »

Sóttu gangnamenn

Í gær, 19:41 Björgunarsveitir Slysavarnafélagsins Landsbjargar voru kallaðar út um hádegisbil í dag til aðstoðar gangnamönnum í Dýrafirði en þeir voru orðnir hraktir og kaldir í fjöllum ofan Núpsdals. Meira »

Verður að vera agi í hernum

Í gær, 19:30 Gildi íþrótta er sjaldnast ofmetið og gott er til þess að vita að fólk getur stundað sumar greinar meðan heilsan leyfir. Það á við um golfið, þar sem margir eldri borgarar njóta sín í botn, en 55% allra kylfinga í félögum innan Golfsambands Íslands eru eldri en 50 ára. Meira »

„Aldrei, aldrei, aldrei“

Í gær, 19:29 Sigmundur Davíð Gunnlaugsson hyggst enn sækjast eftir endurkjöri sem formaður Framsóknarflokksins. Hann segir Sigurð Inga Jóhannsson, sem tilkynnti framboð sitt í gær, ekki hafa staðið við það sem talað var um þegar Sigurður tók við af Sigmundi sem forsætisráðherra. Meira »

Önnur framboð í frúnni í Hamborg

Í gær, 18:08 Heilu framboðin virðast hafa verið mótuð um ekkert annað en stór útgjaldaloforð í allar áttir. Þetta sagði Bjarni Benediktsson, fjármálaráðherra, á flokksráðsfundi Sjálfstæðisflokksins í dag sem telur marga tala eins og þeir séu í frúnni í Hamborg. Kosningabaráttan sé raunverulega hafin. Meira »

Bauð ferðamönnum í bæinn

Í gær, 18:30 Forvitnir ferðamenn víluðu ekki fyrir sér að kíkja á gluggann heima hjá Ernu Lilju Helgadóttur þrátt fyrir að hún lægi jafnvel í sófanum að horfa á sjónvarpið. Hún ákvað að snúa blaðinu við og opnaði í sumar verslun í stofunni heima hjá sér, en hún býr í einu elsta húsi á Seyðisfirði. Meira »

Benedikt endurkjörinn formaður

Í gær, 17:59 Um þrjúhundruð sóttu landsþing Viðreisnar í dag, þar sem Benedikt Jóhannesson var endurkjörinn formaður. Jóna Sólveig Elínardóttir var kjörin varaformaður. Meira »

Alþjóðalög sverð okkar og skjöldur

Í gær, 17:45 Lilja Alfreðsdóttir utanríkisráðherra gerði menntun og baráttuna fyrir bættu stjórnarfari og virðingu fyrir réttarríkinu að meginefni ræðu sinnar á allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna í New York í dag. Meira »

Loforð er loforð – og loforðið var svikið

Í gær, 17:06 „Ég er hér vegna þess að ég á mér draum,“ sagði Benedikt Jóhannesson, formaður Viðreisnar, á landsþingi flokksins sem nú stendur yfir. „Ég á mér draum um að geta með stolti sagt: Við skiluðum betra Íslandi en við tókum við.“ Benedikt fjallaði m.a. um Evrópumálin og sagði að loforð hefðu verið svikin. Meira »

Fengu að prófa endurlífgun

Í gær, 17:01 Nokkur tólf ára börn fengu tækifæri til þess að framkvæmda endurlífgun á Hilton í dag, en þar stendur nú yfir alþjóðleg ráðstefna um endurlífgun. „Skyndilegt hjartastopp er þriðja algengasta dánarorsökin í iðnríkjum heimsins í dag á eftir hjarta- og æðasjúkdómum og krabbameini,“ segir í tilkynningu um ráðstefnuna. Meira »

Ökumaður sofnaði undir stýri

Í gær, 16:57 Tveir bílar höfnuðu utan vegar í Víkurskarði um klukkan tólf í dag. Samkvæmt upplýsingum frá lögreglunni á Akureyri virðist ökumaður annars bílsins, sem var á leið til Akureyrar, hafa sofnað undir stýri og farið yfir á öfugan vegarhelming. Hinn bíllinn kom úr gagnstæðri átt og átti ökumaðurinn ekki aðra úrkosti en að lenda í árekstri eða að aka út af, sem hann gerði. Meira »

Þrír bílar skullu saman í Kollafirði

Í gær, 16:39 Þrír bílar skullu saman í Kollafirði um fjögurleytið í dag. Einn var fluttur á slysadeild með minni háttar meiðsl. Ekki var þörf á slökkviliði á staðinn. Meira »

Sendir frá sér skáldævisögu

Í gær, 16:02 Von er á nýrri skáldsögu frá Guðrúnu Evu Mínervudóttur í lok október en sagan er öðrum þræði skáldævisaga, þar sem hluti hennar byggir á ævi höfundar og helstu persónur eiga sér raunverulegar fyrirmyndir. Meira »

Íslensk ungmenni líklegust til að hafa reykt kannabis

Í gær, 16:43 Íslenskir unglingar eru líklegastir allra evrópskra unglinga til að hafa reykt kannabis á síðustu 12 mánuðum samkvæmt nýútkominni skýrslu Evrópsku vímuvarnastofnunarinnar. Þetta kemur fram í tilkynningu frá Háskólanum á Akureyri. Meira »

Eygló stefnir á varaformanninn

Í gær, 16:26 Eygló Harðardóttir, félags- og húsnæðismálaráðherra, hyggst gefa kost á sér sem varaformaður Framsóknarflokksins að því gefnu að Sigmundur Davíð Gunnlaugsson verði ekki endurkjörinn formaður flokksins. Meira »

Enginn maður er stærri en flokkurinn

Í gær, 15:00 Sigurður Ingi Jóhannsson forsætisráðherra segir Framsóknarflokkinn snúast um málefnin, gildin, vinnuna og lýðræðið en ekki fólk. „Ég er ekki stærri en flokkurinn, og enginn er stærri en flokkurinn,“ sagði Sigurður við framsóknarmenn á kjördæmisþingi Suðurkjördæmis í dag. Meira »
VÖNDUÐ VEL BÚIN KENNSLUBIFREIÐ
Vönduð, vel búin kennslubifreið Subaru XV 4WD . Akstursmat og endurtökupróf. Gyl...
Stúdíóíbúð-stórt herbergi
Nemi í alþjóðaviðskiptum óskar eftir stúdíóíbúð eða stóru herbergi, helst sem mi...
Antiksalan
Antíkhúsgögn og munir í úrvali. Skoðið heimasíðuna. Erum á Facebook. Opið frá kl...
 
Skipulagsmál
Tilkynningar
Rangárþing eystra Auglýsing um skipul...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, mor...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Fundarboð
Fundir - mannfagnaðir
Kjördæmisráð Sjálfstæðisflokksins ...