Vafasamt Norðurlandamet í lyfjanotkun

Talið er að dauðsföllum vegna lyfjaeitrana hafi fjölgað.
Talið er að dauðsföllum vegna lyfjaeitrana hafi fjölgað. mbl.is/Sverrir Vilhelmsson

„Við sjáum miklu meiri notkun ávanabindandi lyfja á Íslandi heldur en annars staðar á Norðurlöndum. Það er ástæða til að hafa áhyggjur,“ sagði Ólafur B. Einarsson, verkefnisstjóri lyfjamála hjá Embætti landlæknis.

„Íslendingar eru langhæstir í notkun örvandi lyfja eins og rítalíns og skyldra lyfja. Við notuðum hlutfallslega 260% meira af þeim en Svíar sem komu næstir. Árið 2013 var Ísland í fyrsta skipti, samkvæmt norrænni heilbrigðistölfræði (Nomesco), komið í efsta sæti í notkun verkjalyfja á Norðurlöndum. Þá er Ísland orðið hæst í notkun verkjalyfja, örvandi lyfja, svefnlyfja og róandi lyfja, róandi og kvíðastillandi lyfja og flogaveikilyfja sem öll eru ávanabindandi.“

 Mikil notkun verkjalyfja hér

Lyfjastofnun birti nýlega grein um notkun ópíóða, sem yfirleitt eru verkjalyf. Notkun þeirra hér var borin saman við notkun í Danmörku og í Noregi. Á undanförnum níu árum hefur notkun þessara lyfja vaxið hér um 18% en á sama dróst notkun þeirra í Danmörku saman um 14% og í Noregi um 4%.

Ólafur sagði margar skýringar vera á mikilli notkun þessara verkjalyfja hér. Þeir sem nota mest af þeim glíma við erfið veikindi.

„Við sjáum líka marga sem glíma við lyfjafíkn fá þessi lyf,“ sagði Ólafur. Þeir sem glíma við fíknina fá ekki lyfjunum ávísað á sig heldur fá aðrir lyfin og selja þau síðan eða gefa.

Heildarnotkun lyfja í flokki ópíóíða var mest á Íslandi á árinu 2015 en minnst í Noregi. Notkun parkódíns var þá um fjórðungur af allri notkun ópíóíða hér á landi.

„Við höfum séð aukningu í flestum verkjalyfjum en ávísanir parkódíns forte bera af,“ sagði Ólafur. Tramadól var gert eftirritunarskylt hér á landi árið 2012 að ósk Embættis landlæknis. „Ópíóíð-lyf eru þau sem við sjáum koma oftast fyrir sem meginorsök dauðsfalla þar sem grunur leikur á lyfjaeitrun.“ Talið er að dauðsföll vegna lyfjaeitrana færist í vöxt.

 Hættuleg blanda lyfja

Matvæla- og lyfjastofnun Bandaríkjanna (FDA) sendi nýlega út alvarlega viðvörun um samhliða notkun verkjalyfja (ópíóíða) og róandi lyfja (benzódiazepín), þ.e. svefnlyfja, sefandi lyfja og þunglyndislyfja. Í grein Lyfjastofnunar segir að á árinu 2015 hafi yfir 8.000 Íslendingar fengið ávísað bæði ópíóíð-verkjalyfjum og róandi benzódíazepín-lyfjum á einhverjum tíma ársins.

Ólafur sagði ávísanavenjur ávanabindandi lyfja hér á landi vera áhyggjuefni. „Við teljum okkur merkja fjölgun dauðsfalla vegna lyfjaeitrana. Sterkir ópíóíðar eru oftast taldir vera orsök dauðsfallanna.“ Hann sagði ómögulegt að segja hve mörg dauðsföll verða á ári á Íslandi vegna lyfjaeitrana.

 Grunur um lyfjaeitrun

Embætti landlæknis fær matsgerðir þar sem greind eru sýni úr látnu fólki og grunur er um lyfjaeitrun. Í fyrra fékk embættið 36 slíkar matsgerðir til skoðunar. Í mörgum tilvikum er lyfjaeitrun ekki skráð dánarorsök, þótt sterk rök hnígi að því að ofnotkun lyfja hafi átt þátt í andlátinu. Þá eru ótalin slys sem verða þar sem fólk er undir áhrifum lyfja eða álag á heilbrigðiskerfið bæði þar sem fólk er að sækja í lyf og eins vegna afleiðinga misnotkunar. Ólafur sagði að þegar notkun þessara lyfja væri jafn mikil og hún væri hér mætti spyrja sig hvort þetta skapaði meiri vanda hér á landi heldur en í nágrannalöndunum. Það vissum við hins vegar ekki.

Bloggað um fréttina

Innlent »

Úrkomumet slegið á Austfjörðum

00:30 Á Skjaldþingsstöðum í Vopnafirði var úrkomumet slegið á laugardaginn. Þar var mesta úrkoma á sólarhring í júnímánuði. Þetta segir Óli Þór Árnason, veðurfræðingur hjá Veðurstofu Íslands. Meira »

Kona í staðinn fyrir hús

Í gær, 21:20 Ég var aldrei barn, grunnsýning Byggðasafns Vestfjarða, var ekki að ósekju opnuð á kvenréttindadaginn 19. júní. Enda hverfist hún um Karítas Skarphéðinsdóttur, fiskverkakonu á Ísafirði á öndverðri tuttugustu öldinni, kvenskörung mikinn og baráttukonu fyrir bættum kjörum og aðbúnaði fiskvinnslufólks. Meira »

Hagkvæmara að flytja inn frá Evrópu

Í gær, 21:18 „Hugmyndin að opnun Costco á Íslandi var fyrst sett fram af kanadísku deildinni okkar. Forsvarsmenn okkar í Kanada höfðu tekið eftir því að töluvert var pantað af vörum frá þeim til Íslands og sáu tækifæri í því að setja upp hliðstæða starfsemi þar og þeir höfðu þróað á Nýfundnalandi.“ Meira »

Rörasprengja í strætóskýli í Kópavogi

Í gær, 20:46 Sprengjudeild sérsveitarinnar var kölluð að Hlíðarvegi í Kópavogi um kvöldmatarleytið eftir að tilkynnt var um óþekktan hlut í strætóskýli við götuna. Það var lögregla sem kallaði sérsveitina til, en henni barst ábending frá vegfaranda. Meira »

Óvenjumargar steypireyðar

Í gær, 20:07 Óvenjumargar steypireyðar hafa sést í Skjálfandaflóa að undanförnu. Háir blástrar hafa blasað við farþegum hvalaskoðunarbáta á Skjálfanda þar sem sást til hvorki meira né minna en sex dýra í fyrradag. Þykir það óvenjumikið í einni og sömu ferðinni. Meira »

Helmingur fundargesta WOW frá Icelandair

Í gær, 19:51 „Í fljótu bragði sýnist mér að það hafi verið hátt í 150 manns á þessum fundi og ég get trúað því að af þeim hafi 70 til 80 verið flugmenn Icelandair sem vilja skoða hvað þessi vinnuveitandi hefur upp á að bjóða,“ segir Jóhann Óskar Borgþórsson, varaformaður Félags íslenska atvinnuflugmanna. Meira »

23 þúsund pennar á 11 árum

Í gær, 19:00 „Ég ætlaði aldrei að byrja að safna,“ segir Þröstur Ingi Guðmundsson pennasafnari, en hann hefur safnað rúmlega 23 þúsund pennum og skráir þá alla skilmerkilega. Meira »

Hálfi milljarðurinn gekk ekki út

Í gær, 19:14 Enginn var með allar tölur réttar þegar dregið var út í Vík­ingalottó. Fyrsti vinningur nam 523 milljónum króna en annar vinningur tæpum 28 milljónum. Meira »

Gönguhópur í sjálfheldu á Vestfjörðum

Í gær, 18:26 Björgunarsveitir Slysavarnafélagsins Landsbjargar hafa verið kallaðar út vegna gönguhóps sem er í sjálfheldu á fjallinu Öskubak. Að minnsta kosti þrír hópar eru á leið á staðinn auk harðbotnabjörgunarbáts en skoða þarf hvort öruggara sé að komast að fólkinu frá landi eða sjó. Meira »

Engin landamæri á netinu

Í gær, 18:20 „Það eru engin sérstök landamæri á netinu frekar en áður þannig að það er alveg hægt að herja á hvaða tölvu sem er, óháð því í hvaða landi hún er,“ segir sérfræðingur um tölvuöryggismál. Tilmæli hans til almennings, fyrirtækja og stofnana eru skýr: Uppfærið hugbúnað. Meira »

Íslendingar leggja mest til UN Women

Í gær, 17:52 Landsnefnd UN Women á Íslandi leggur samtökunum til hæsta fjárframlag allra landsnefnda, óháð höfðatölu. Þetta kemur fram í nýrri skýrslu UN Women, stofnunar Sameinuðu þjóðanna í þágu kvenna og jafnréttis um allan heim, fyrir árið 2016. Meira »

Fundaði með Paul Ryan

Í gær, 17:13 Unnur Brá Konráðsdóttir, forseti Alþingis, fundaði í dag með Paul Ryan, forseta fulltrúardeildar Bandaríkjaþings, ásamt þingforsetum Norðurlandanna og Eystrasaltsríkjanna. Lagði Unnur Brá áherslu á mikilvægi góðs samstarfs Bandaríkjanna við bandamenn í Evrópu, m.a. þingmannasamskipti. Meira »

Ráðgátan um dularfulla saumaborðið

Í gær, 17:07 Í Góða hirðinum finnast margir áhugaverðir, jafnvel sögulegir, hlutir. Að þessu komst Matthildur Þórarinsdóttir þegar í hana hringdi kona í síðustu viku og sagðist hafa fundið hjónavígsluvottorð afa og ömmu eiginmanns hennar. Málið átti eftir að verða allt hið dularfyllsta. Meira »

Húsráðendur slökktu eldinn

Í gær, 15:37 Eldur kom upp við eldamennsku í íbúð í fjölbýlishúsi í Breiðholti um hálfþrjúleytið í dag. Húsráðendum hafði þegar tekist að slökkva eldinn þegar slökkvilið bar að garði en töluverður reykur var í íbúðinni sem þurfti að ræsta. Meira »

Umsókn skoðuð á grundvelli nýrra upplýsinga

Í gær, 15:14 Útlendingastofnun staðfestir að mál Bala Kamallakharan, sem synjað var um ríkisborgararétt, sé í skoðun. Ákvörðun Útlendingastofnunar byggir á umsögn frá lögreglu og í tilfelli Bala er nú til skoðunar hvort umsögnin byggi á réttum upplýsingum. Meira »

Kap VE komið til Suður-Kóreu

Í gær, 16:33 Kap VE, áður skip Vinnslustöðvarinnar, kom til Busan í Suður-Kóreu um helgina, eftir nær tveggja og hálfs mánaðar siglingu frá Vestmannaeyjum. Skipið verður gert út frá Vladivostok í Rússlandi til uppsjávarveiða í Okhotsk-hafi úti fyrir Kamtsjatka-skaga. Meira »

Mosaviðgerðir heppnuðust mjög vel

Í gær, 15:30 Viðgerðir á skemmdarverkum í mosanum í Litlu-Svínahlíð við Nesjavelli lauk núna í vikunni og lítur út fyrir að þær hafi tekist mjög vel. Magnea Magnúsdóttir, umhverfis- og landgræðslustjóri Orku náttúrunnar, fór fyrir átta manna hópi sem fór til að laga skemmdirnar. Meira »

Starfsmönnum fækkað jafn og þétt

Í gær, 14:50 Hjá Ríkisútvarpinu eru 258 stöðugildi og eru í þeirri tölu þeir sem eru í fullu starfi og þeir sem eru í hlutastarfi. Þetta kemur fram í svari Kristjáns Þórs Júlíussonar, mennta- og menningarmálaráðherra, við skriflegri fyrirspurn frá Kolbeini Óttarssyni Proppé, þingmanni Vinstrihreyfingarinnar - græns framboðs um verktakavinnu hjá stofnuninni. Meira »
LOFTASTIGAR _ LÚGUSTIGAR _ LÍKA EFTIR MÁLI
Vel einangraðir lofta/lúgu stigar, 68x85 og 55x113, smíðum líka eftir máli. Álst...
Húsnæði í boði
Húsnæði í boði Til leigu góð 2ja herb. íbúð í efra Breiðholti ca 70 fm, með yfir...
 
Úthlutun aflaheimildar
Tilkynningar
ATVINNUVEGA- OG NÝSKÖPUNAR...
Blaðbera á akureyri
Ófaglært starfsfólk
Blaðberar Morgunblaðið óskar eftir ...
Aðalfundur
Fundir - mannfagnaðir
Aðalfundur Félagsmenn í Félagi...
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar 4 Félagsstarfið er með opið í s...