Orkuöryggi í hættu eftir 2020 án aðgerða

Búrfellsvirkjun er ein vatnsaflsvirkjana Landsvirkjunar. Aukin rafmagnsnotkun minni fyrirtækja og ...
Búrfellsvirkjun er ein vatnsaflsvirkjana Landsvirkjunar. Aukin rafmagnsnotkun minni fyrirtækja og almennings á næstu árum kallar á frekari framleiðslu að sögn prófessors við MIT sem hefur skoðað stöðu orkuöryggis hér á landi. Ljósmynd/Landsvirkjun

Haldi almennur vöxtur í raforkunotkun áfram hér á landi á næstu árum án þess að fjárfest verði í frekari orkuframleiðslu munu Íslendingar standa frammi fyrir mögulegum vanda varðandi orkuöryggi á komandi árum. Þetta kemur fram í skýrslu sem unnin var af sérfræðingum frá háskólastofnunum MIT í Bandaríkjunum og IIT Comillas á Spáni um orkuöryggi sem unnin var fyrir Orkustofnun, Landsvirkjun og Landsnet. Niðurstöður skýrslunnar voru kynntar á fundi í húsnæði Orkustofnunar í dag.

Ignacio J. Perez-Arriaga, prófessor við MIT, kynnti skýrsluna og sagði vandamálið hér á landi vera rafmagnskerfi sem er einangrað og gæti þar af leiðandi lent í vandræðum ef upp kæmu vandamál við orkuframleiðslu, til dæmis ef vetur væri hlýr og lítið væri um vatn til að fylla upp miðlunarlón. Þá sagði hann að dreifikerfið hér á landi væri ekki nægjanlega gott þar sem stífla gæti myndast á milli vestur- og austurhlutans. Þá kom einnig fram í skýrslunni að ráðast þyrfti í stefnumótun varðandi raforkuuppbyggingu hér á landi til lengri tíma hvað varðar vöxt, framleiðslu, flutning og sölu.

Vaxandi eftirspurn kallar á meiri framleiðslu

Perez-Arriaga segir að þrátt fyrir að hópurinn hafi bent á nokkra veikleika í íslensku raforkukerfi og komið með tillögur að bótum standi Ísland almennt mjög vel miðað við önnur lönd í þessu samhengi. Þannig sé raforkuframleiðsla hér þegar án útblásturs koltvísýrings og landið sé sjálfbært um raforku. Það sé til dæmis allt önnur staða en heimaland hans Spánn búi við sem hafi alla tíð flutt inn mikið magn raforku. „En með vaxandi eftirspurn þurfið þið að framleiða meira rafmagn,“ segir hann og vísar þar til lítilla og meðalstórra notenda.

Vandamálið með uppbygginguna hér er að hans sögn að það geti vantað frumkvæði í uppbygginguna samhliða því að engin opinber orkustefna sé um hvert skuli stefna í þessum efnum, hvort auka eigi framleiðslu og þá um hversu mikið og hvernig orkuvinnsla eigi að vera í forgangi.

Vilja að ríkisvaldið ákveði virkjanakosti og bjóði þá út

Í skýrslunni er bent á að gera þurfi stefnu sem sé áhugaverð fyrir fjárfesta. Leggja skýrsluhöfundar meðal annars til að farin sé svipuð leið og í Evrópu og víða í Bandaríkjunum þar sem notaðar séu ákveðnar markaðslausnir við að fá verð fyrir auðlindirnar. Hið opinbera ákveði þar staði og framkvæmdir sem megi fara í, en bjóði svo út viðkomandi stað, í stað þess að orkufyrirtækin standi í rannsóknum og leggi til að fara í ákveðna staði.

Ignacio J. Perez-Arriaga, prófessor við MIT.
Ignacio J. Perez-Arriaga, prófessor við MIT. Mynd/MIT

Huga þarf að orkuöryggi almennings og minni fyrirtækja

Hluti af orkuöryggi er að sögn Perez-Arriaga að almenningur og lítil og miðlungsstór fyrirtæki hafi greiðan aðgang að rafmagni á viðráðanlegu verði. Þetta séu þeir sem ekki geri langtímasamninga við orkufyrirtækin eins og stóriðjufyrirtæki og í dag sé þetta ört stækkandi hópur hér á landi. Hann segir þá hugmynd sem skýrsluhöfundar horfi til varðandi að tryggja stöðugt verð til þessa hóps sé að dreifingaraðili eins og Landsnet láti orkufyrirtækin bjóða í þessa sölu. Þannig sé öruggt að ákveðinn hluti raforkunnar fari í smásölu og líka að verðið taki ekki kippi upp á við ef til markaðsbrests kemur á raforkumarkaðinum. Var lagt til að samið yrði til 5-10 ára við nýjar virkjanir, en jafnvel árlega við núverandi virkjanir.

Perez-Arriaga segir að miðað við stöðuna í dag og áætlaða þróun í raforkunotkun ættu Íslendingar að geta stundað „business as usual“ áfram til ársins 2020 og að ekki væri hætta á skertu orkuöryggi nema í algjörum undantekningartilfellum, til dæmis ef það komi mjög heitir vetur eða þurrir og ekki náist að safna nægjanlega miklu í miðlunarlónin yfir sumartímann. Aftur á móti muni Íslendingar ekki komast af til ársins 2030 miðað við óbreytt ástand að hans sögn. Þar þurfi að koma til fjárfestinga í framleiðslu, því annars sé orkuörygginu ógnað.

Bera saman mismunandi uppbyggingarleiðir flutningskerfisins

Sem fyrr segir benti hópurinn á takmarkanir á flutningskerfinu sem Perez-Arriaga sagði verða að ráðast strax í að bæta. Hópurinn hafði skoðað gaumgæfilega bæði svokallaða hringleið með uppbyggingu á flutningskerfinu hringinn í kringum landið og svo með uppbyggingu „T-leiðar“ en þá er byggð lína yfir miðhálendið.

Perez-Arriaga sagði kostnaðinn við fyrri kostinn vera um 49,4 milljónir Bandaríkjadala á meðan T-leiðin kostaði 33,1 til 53 milljónir dala, eftir því hvort lögð yrði loftlína eða jarðstrengur. Sagði hann hringveginn því að jafnaði væntanlega vera dýrari kost, en á móti kæmi að hann myndi leysa fleiri vandamál varðandi flutningskerfið en T-leiðin. Sagði hann helstu óvissuna með hálendislínu vera veður og viðhaldskostnað sem gæti hækkað kostnaðinn við þá línu eitthvað. Helstu umhverfisþættir sem þarf að hafa í huga við báðar þessar leiðir er að hans sögn að með T-leiðinni er farið yfir hálendið, en raflínulögn þar hefur jafnan mætt nokkurri andstöðu. Varðandi hringleiðina segir hann að leggja þyrfti raflínur sunnan Vatnajökuls við Jökulsárlón.

Aðeins raunhæft ef mjög gott verð fæst gegnum sæstreng

Skýrsluhöfundar fjalla einnig um mögulegan sæstreng til Bretlands og áhrif hans á orkuöryggi. Segir Perez-Arriaga að slíkur strengur sé það besta sem í boði sé varðandi fullkomið orkuöryggi. Þá hafi menn aðgang að raforku frá Evrópu ef eitthvað komi upp á hér á landi. Á móti segir hann að til að sæstrengur sé raunhæfur þurfi að auka raforkuframleiðslu um 1.000 megavött og að mun ódýrari lausn til að ná næstum sama orkuöryggi sé einfaldlega að byggja upp frekari raforkuframleiðslu hér á landi án sæstrengs. Sagði hann að til að strengurinn myndi borga sig fjárhagslega þyrfti einnig að semja við Breta um aukaálag vegna græns uppruna orkunnar hér á landi og að slíkt álag þyrfti að vera umtalsvert. „Sæstrengurinn er ekki góður nema þið fáið mjög gott verð,“ sagði hann á fundinum og bætti við að hann gæti ekki svarað því hvort slíkt væri raunhæft.

mbl.is

Innlent »

Björn Valur hættir sem varaformaður

16:04 Björn Valur Gíslason, fyrrverandi þingmaður, mun ekki gefa kost á sér til áframhaldandi varaformennsku í Vinstri grænum á landsfundi flokksins sem fram fer 6.-8. október. Meira »

Vikugömul hræ á víðavangi

15:30 Hræ fjögurra hesta, sem Matvælastofnun lét aflífa í síðustu viku vegna illrar meðferðar eigandans, liggja enn óhreyfð í kringum bæinn Skriðuland í Hörgársveit. Fréttablaðið greinir frá þessu í morgun. Graðhestunum hafi verið safnað saman inn í hesthús og síðan teknir út, einn af öðrum Meira »

Hleypur um og dansar við alla

14:51 Valdimar Guðmundsson hleypur 10 km í Reykjavíkurmaraþoninu á morgun í annað sinn. Það er þó ekki eina fréttin tengd honum í dag en í morgun var tilkynnt að hann muni leika í Rocky Horror sem Borgarleikhúsið setur upp á næsta ári. Meira »

„Kraftaverk“ að vinna tókst úr gögnum

14:26 Gunnlaugur Claessen, formaður hæfisnefndar vegna ráðningar dómara í Landsrétt, segir það hafa verið kraftaverk að nefndinni skyldi hafa tekist að vinna úr þeim gögnum sem hún fékk í hendurnar á þeim tíma sem henni var gefinn til þess. Meira »

Gæsluvarðhald yfir Sveini Gesti framlengt

14:23 Héraðsdómur Reykjavíkur framlengdi í dag gæsluvarðhald yfir Sveini Gesti Tryggvasyni sem grunaður er að hafa orðið Arnari Jónssyni Aspar að bana í Mosfellsdal. Þetta staðfestir Þorgils Þorgilsson verjandi Sveins í samtali við mbl.is. Meira »

Æðstu stofnanir greiði áfengisgjald

14:15 Ríkisstjórnin samþykkti á fundi sínum í dag tillögu fjármálaráðherra um að undanþágur æðstu stofnana ríkisins frá áfengisgjöldum skuli afnumdar. Meira »

Hvorki tími né peningar til formannskjörs

13:52 „Við vorum í raun og veru að tala við félagsmenn, án þess að gera það í gegnum fjölmiðla sem var því miður svolítið einkenni hjá okkur síðustu mánuði,“ segir Stefán Hrafn Jóns­son, vara­formaður Neyt­enda­sam­tak­anna. Samtökin funduðu í gær með félagsmönnum þar sem farið var yfir stöðu mála. Meira »

Þjóðaröryggisráðið ekki kallað saman

14:09 Þjóðaröryggisráð mun ekki koman saman vegna hryðjuverkaárásarinnar í Barcelona á Spáni í gær, að sögn Þórunnar J. Hafstein ritara Þjóðaröryggisráðsins. Í árásinni létust að minnsta kosti 14 manns og um eitt hundrað manns slösuðust þegar sendibifreið var ekið inn í hóp fólks á Römblunni. Meira »

Undir áhrifum á 167 km/klst á Kópaskeri

13:52 Mikið hefur verið að gera hjá lögreglunni á Norðurlandi eystra í vikunni og hafa umferðarmálin vegið þar þyngst. Þrír meintir ölvunarakstrar, yfir 30 hraðastrar, talað í farsíma undir stýri, umferðaróhöpp, akstur án réttinda auk tveggja fíkniefnamála komu til kasta lögreglunnar. Meira »

Gjaldskrá hærri en í Hvalfjarðargöngum

13:33 Úttekt á framkvæmd Vaðlaheiðarganga var kynnt á fundi ríkisstjórnarinnar í morgun en ríkisstjórnin samþykkti í vor að leggja til við Alþingi að verja allt að 4,7 milljörðum til að ljúka við gerð ganganna. Auk umframkostnaðar hafa talsverðar tafir orðið á verkinu. Meira »

Borholan í Surtsey fallin saman

13:31 Borhola í Surtsey féll saman og bor festist í henni. Eftir margar tilraunir til að losa borinn var gefist upp og ekki verður meira borað í holunni. Þegar hefur verið hafist handa við að bora aðra holu. Meira »

Hæstiréttur vísar frá máli Brims gegn VSV

13:07 Hæstiréttur staðfesti í dag niðurstöðu Héraðsdóms Suðurlands að vísa frá dómi máli Brims hf. Gegn Vinnslustöðinni í Vestmannaeyjum. Brim krafðist ómerkingar stjórnarkjörs á aðalfundi og hluthafafundi VSV á árinu 2016. Meira »

Boða komu þjóðgarðastofnunar

13:05 Stefnt er að því að setja á fót þjóðgarðastofnun á næsta ári. Þetta kemur fram í minnisblaði sem Björt Ólafsdóttir umhverfisráðherra lagði fram á ríkisstjórnarfundi í morgun. Meira »

Áfram svipuð öryggisgæsla

12:43 Öryggisgæslan á Menningarnótt verður með sama hætti og hefur verið á fjölmennum samkomum í sumar eins og á hátíðarhöldum á þjóðhátíðardaginn 17. júní og í Gleðigöngunni, að sögn Ásgeirs Þórs Ásgeirssonar yfirlögregluþjóns á höfuðborgarsvæðinu. Meira »

Viðrar vel til hlaupa og flugelda

11:50 Spár gera ráð fyrir hæglætisveðri á morgun þegar Menningarnótt verður haldin í 22. sinn í Reykjavík. Hlauparar í Reykjavíkurmaraþoni ættu því að geta sprett úr spori í ágætu veðri og sömuleiðis getur fólk notið þess að fylgjast með flugeldasýningu síðla kvölds. Meira »

Vatnsleki á veitingastað á Smiðjuvegi

12:44 Slökkviliðið á höfuðborgarsvæðinu var kallað út vegna tveggja vatnsleka í morgun. Um níuleytið í morgun var slökkviliðið kallað í fyrirtæki á Smiðjuveginum í Kópavogi. Þar hafði vatnsleki komið upp á veitingastað og vatn síðan farið yfir í fyrirtækið við hliðina á. Meira »

„Finnst þetta besta starf í heimi“

12:38 „Þetta sýnir bara fram á að leikskólakennarar eru að vinna sitt starf af fagmennsku,“ segir varaformaður félags leikskólakennara, um niðurstöður nýlegrar könnunar meðal foreldra leikskólabarna sem sýna að 98 prósent foreldra telja að barninu þeirra líði vel og sé öruggt á leikskólanum Meira »

Barcelona nærri hjarta Íslendinga

11:47 „Við viljum sýna að við stöndum með fólkinu í Katalóníu og Barcelona,“ segir Eric Lluent, sem hefur efnt til samstöðufundar á Austurvelli klukkan 17 í dag vegna hryðjuverkanna í Barcelona í gær. Eric er fæddur og uppalinn í borginni. Meira »
Vantar Bílamálara/Bifreiðasmið í vinnu.
5 stjörnu Gæða vottað Réttingaverkstæði vantar Bílamálara og bifreiðasmið til s...
UTSALA TOYOTA RAV 4 MODEL 1995 TIL 2000 VARAHLUTIR
Framleiðandi-Toyota Tegund-Jeppi Ár-1995 Akstur-351.000 Eldsneyti-Bensín ...
Bækur til sölu
Bækur til sölu Íslenskt fornbréfasafn 2,3,4,5,9,10,11,12 og 14, ób., mk., Strand...
 
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar Hádegismatur, mexíkanskur hakkr...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar Opin smíðastofa kl. 9-15. Opið ...
Háseti
Sjávarútvegur
Háseti Vísir hf óskar eftir a...