Garðstofan Flestöll matar- og barnaafmælisboð fjölskyldunnar eru haldin í þessum gróðursæla sólskála þar sem að vínberjaplönturnar lifa góðu lífi.
Garðstofan Flestöll matar- og barnaafmælisboð fjölskyldunnar eru haldin í þessum gróðursæla sólskála þar sem að vínberjaplönturnar lifa góðu lífi. — Morgunblaðið/Sverrir
[ Smellið til að sjá stærri mynd ]
Eftir Jóhönnu Ingvarsdóttur join@mbl.is Uppskeran er í hámarki í ár og óhætt er að fara að sulta eða gera hlaup. Það kæmi mér ekki á óvart að hér í loftinu væru ein fjörutíu kíló af vínberjum.
Eftir Jóhönnu Ingvarsdóttur

join@mbl.is

Uppskeran er í hámarki í ár og óhætt er að fara að sulta eða gera hlaup. Það kæmi mér ekki á óvart að hér í loftinu væru ein fjörutíu kíló af vínberjum. Það er þó búið að saxa eilítið á uppskeruna því ég er dugleg að fara með vínber í körfum í vinnuna á þessum árstíma auk þess sem systur mínar og foreldrar fá vínberjaheimsendingar svona af og til, " segir Arna Guðmundsdóttir, læknir og húsfreyja á Seltjarnarnesi.

Arna býr í raðhúsi við Barðaströnd sem í er um tuttugu fermetra sólskáli með plexígleri í þaki. Sólskálinn, sem tengist skemmtilega við garðinn, hefur að geyma tvær risastórar vínberjaplöntur, sem plantað var á sínum tíma hvorri í sitt horn stofunnar. Þær hringa sig upp eftir veggjunum og þekja nú orðið allt loftið með myndarlegum vínberjaklösum út um allt sem hver vegur hálft til eitt kíló.

Synirnir liðtækir við vínberin

"Mér er sagt að plönturnar séu að minnsta kosti orðnar tuttugu ára gamlar. Húsið var byggt árið 1972, en ég hef búið hér undanfarin fjögur ár. Næsta vor hyggst fjölskyldan flytja sig um set og kem ég örugglega til með að sakna mest þessarar fínu berjastemningar í sólskálanum þar sem flestöll matarboð og barnaafmæli í fjölskyldunni fara gjarnan fram," segir Arna. Synirnir þrír, þeir Erling, Guðmundur Viggó og Ari Karl, eru liðtækir við vínberjaátið auk þess sem Arna segir þau hjónin gjarnan nota vínberin í salöt og með ostum.

"Það var lítil sem engin uppskera í fyrra, en í hitteðfyrra var ég að kafna í vínberjum eins og núna og brá þá á það ráð að hringja til móðursystur minnar, hennar Matthildar Gunnarsdóttur í Presthvammi í Aðaldal, sem gaf mér uppskrift að þessu fína vínberjahlaupi. Ég bjó það til með ágætum árangri og nú er sem sagt kominn tími til að leggja í hlaupið á ný."

Aðgangshörð með klippurnar

Þegar vínberjaræktandinn er spurður hvernig best sé að hirða vínberjaplöntur segist Arna hafa ótrúlega lítið fyrir plöntunum sínum. "Ég klippi þær vel niður á haustin og var sérstaklega aðgangshörð í fyrra þar sem uppskeran var léleg í fyrrasumar. Það þarf svo að vera kalt á plöntunum svo þær felli laufin á haustin og passa þarf að ekki sé of heitt á þeim yfir vetrartímann. Beðin tvö eru opin niður í jarðveginn sem gerir rótunum kleift að vaxa út um allan garð og þegar ég vökva set ég garðslönguna bara í beðið og skrúfa frá í korter. Svo er hiti í gólfi auk þess sem ég er með sterkt blómaljós til að ná birtu yfir dimmasta tímann og viftu á sumrin þegar hér inni ríkir hálfgert Miðjarðarhafs-loftslag. Vorið er komið hjá okkur í mars þegar grænu sprotarnir fara að láta á ser bera. Framan af sumri eru berin súr og verða svo sætari þegar líður fram á mitt sumar," segir Arna og bætir við að hún sé harðákveðin í því að fá sér vínberjaplöntur í ný híbýli, annars staðar á höfuðborgarsvæðinu. En nú sé vínberjaplantan góða á Nesinu til sölu ásamt heilu húsi og garðstofu.

Vínberjahlaup

750 g vínber

400 g sykur

3 msk. sítrónusafi

2 msk. sultuhleypir

Leggið vínberin í lögum með sykrinum í pott. Hellið sítrónusafa yfir. Komið upp hægri suðu og hrærið varlega í. Bætið sultuhleypinum út í. Látið malla í um það bil tíu mínútur, en suðutíminn fer þó eftir þroska berjanna. Síið steina og hrat frá með sigti og setjið hlaupið á hreinar krukkur. Eftir því sem berin eru þroskaðri, þeim mun sætari eru þau, og þá má draga úr sykurmagni í uppskriftinni.