8. september 2000 | Aðsent efni | 711 orð | 1 mynd

Geðdeildir

,,...og sýndu í sér tennurnar"

Ásta Svavarsdóttir
Ásta Svavarsdóttir
Síðast en ekki síst kalla ég til ábyrgðar samfélag sem hefur í gegndarlausu lífsgæðakapphlaupi lokað augunum, segir Ásta Svavarsdóttir, fyrir þeirri einföldu staðreynd að öll munum við eldast, veikjast og deyja.
Í KJÖLFAR viðtals við mannfræðinginn Guðrúnu Huldu Eyþórsdóttur í Morgunblaðinu 13. ágúst síðastliðinn hefur farið fram á síðum Morgunblaðsins og víðar umræða um stöðu ófaglærðra á geðdeildum. Umræða sem stjórnendur spítalans hafa reynt að þagga niður, í þágu sjúklinga vitaskuld. Er skemmst frá því að segja að margt sem fram kemur í áðurnefndu viðtali er alveg hárrétt og þyrfti að taka á því. Heldur hvimleiður alhæfingablær svífur hins vegar yfir vötnum.

Samkvæmt viðtalinu virðast starfsmenn geðdeilda eiga óskaplega bágt. Bandbrjálaðir sjúklingar berja okkur í hakkabuff upp á hvern einasta dag og við fáum ekki einu sinni snýtiklút til að gráta í. Hjúkkurnar og læknarnir níðast á okkur eða leggja okkur í einelti og eru almennt og yfirleitt ofsalega vond við okkur. Þetta er ekki alveg hárrétt lýsing á daglegu starfi geðdeilda. Að öllu jöfnu er afskaplega ljúft og indælt að vinna inni á geðdeild. Á því, eins og svo mörgu öðru, eru að sjálfsögðu undantekningar.

Það er rétt að það er mikil stéttaskipting inni á deildum. Þótt ég sé þokkalega menntuð finnst mér nú samt líklegt að sérfræðingar í geðlækningum og hjúkrunarfræðingar viti meira en ég um geðsjúkdóma og meðferð þeirra. Ákveðin stéttaskipting er því nauðsynleg. Það er hins vegar rétt að sumir eru bara þannig skapi farnir að allt vald stígur þeim til höfuðs. Flestir læknar og hjúkrunarfræðingar vita að starfsfólkið hefur mestu samskiptin við sjúklingana og spyrja okkur álits. Ekki allir, það er rétt.

Það er einnig rétt og algjörlega fáranlegt inni á ríkisstofnun að allt upplýsingaflæði er með tregasta móti. Nei, það sagði mér enginn frá því hvernig lifrarbólga B eða C smitaðist fyrr en annar starfsmaður sagði mér það. Og hafði ég þá unnið með þó nokkrum smituðum. Nei, mér var í fyrsta lagi ekki sagt frá því að ég gæti verið bólusett gegn lifrarbólgu B eða, í öðru lagi, á kostnað spítalans fyrr en annar starfsmaður sagði mér frá því. Jú, ég hef reyndar farið á tvo fyrirlestra. Nei, ég hef ekki farið á eitt einasta námskeið eftir tæpt ár í starfi. Já, það er vandi inni á geðdeildum og það þarf að taka á honum. Okkar helsti vandi, fyrir utan það að hafa varla til hnífs og skeiðar, er skortur á samræmdri starfslýsingu. Það virðist vera hægt að demba endalaust á okkur verkum launauppbótarlaust. Eins og t.d. þegar býtibúrsdömur fara í sumarfrí eða hætta er þeirra verk umsvifalaust sett á okkar herðar. Í ræstitæknaskorti er leynt og ljóst reynt að koma ræstingum yfir á okkur. Þegar hringt er í Eflingu - stéttarfélag sem hefur með okkar mál að gera er svarið að þetta fari eftir starfslýsingu deildarinnar. Fínt. Störf fólks með sama starfstitil og sömu laun eru mjög misjöfn eftir deildum og stundum hentugleika vakthafandi læknis og/eða hjúkrunarfræðings. Og Eflingu - stéttarfélagi er bara nokk sama enda upptekið við að flytja í nýju höllina sína. Læknarnir lækna, hjúkkurnar hjúkra og svo er það restin. Leifarnar, afgangurinn, það erum við. Bastarðarnir. Við erum varnarskildir, gólftuskur, gangandi lyklakippur og hvað annað sem til fellur hverju sinni. Við sjúkraliðumst jafnvel stundum. Ef neyðarbjallan fer í gang hlaupa ekki læknarnir og ekki hjúkkurnar heldur við, fórnanlegu og ótryggðu peðin. Ef við fáum nákvæma starfslýsingu er ekki hægt að hlaða endalaust á okkur. Það er auðvitað ótækt. Ef við fáum nákvæma starfslýsingu getum við bent á það sem við gerum og heimtað sanngjarnt kaup. Það er að sjálfsögðu ótækt líka. Laun okkar eru lítilsvirðandi. Ef við erum eitthvað óánægð getum við bara hætt. Og við erum afskaplega óánægð. Starfsmenn hafa sagt upp í tugatali. Undirmönnunin er algjör. Nú í haust munu nokkrar deildir verða svotil ómannaðar. Og á hverjum bitnar það ef ekki sjúklingunum? Hver ber svo ábygð á þessu ástandi? Ég kalla til ábyrgðar stjórnendur spítalans sem hafa, þrátt fyrir áralanga vitneskju um kraumandi óánægju, ekki tekið á málinu; Eflingu - stéttarfélag sem vill helst ekkert fyrir okkur gera annað en að hirða félagsgjöldin okkar; ríkisstjórn sem hefur markvisst unnið að því að eyðileggja heilbrigðiskerfið í landinu. Síðast en ekki síst kalla ég til ábyrgðar samfélag sem hefur í gegndarlausu lífsgæðakapphlaupi lokað augunum fyrir þeirri einföldu staðreynd að öll munum við eldast, veikjast og deyja. Flest endum við inni á sjúkrastofnun. Viljum við virkilega láta örfáa, óánægða og undirlaunaða starfsmenn taka á móti okkur?

Höfundur er starfsmaður á geðdeild.

Aðgangsupplýsingar

Notandi:Þú ert ekki innskráð(ur).
Greinin: Þessi grein er ókeypis þar sem hún er eldri en þriggja ára.
Morgunblaðið - fyrsta forsíðan

Morgunblaðið hjá Landsbókasafni

Á vefnum timarit.is er að finna stafrænt safn Landsbókasafns yfir helstu dagblöð og tímarit landsins. Þetta er eina leiðin til að leita að efni úr Morgunblaðinu frá því fyrir 1986.