Geir: Árið 2009 verður mjög erfitt
Geir H. Haarde, forsætisráðherra. mbl.is/Kristinn Ingvarsson
Eftir Björn Jóhann Björnsson og Magnús Halldórsson
Geir H. Haarde, forsætisráðherra, segir að árið í ár verði mjög erfitt, í viðtali við sunnudagsblað Morgunblaðsins þar sem fjallað er tímann sem liðinn er frá hruni bankanna. „Ríkiskerfið greip því miður ekki inn í óhóflega stækkun bankakerfisins, það er hið gremjulega í þessu máli."
Ef vel gengur verður árið 2010 auðveldara
„Við höfum ekki dregið dul á það að árið 2009 verður mjög erfitt. Ef vel gengur gæti árið 2010 orðið auðveldara, sérstaklega þegar líður fram á árið. Þetta fer mikið eftir því hver þróunin verður í alheimsbúskapnum. Það er ekki okkur í hag að öðrum gangi illa. Gríðarlegir erfiðleikar eru framundan víða um lönd," segir Geir og nefnir bankakerfið í Bretlandi sem dæmi.
Þar hafi gífurlegum fjárhæðum verið dælt inn í bankana án þess að það hafi haft mikið að segja. Nýr forseti Bandaríkjanna, Obama, hafi jafnframt kynnt umfangsmiklar áætlanir til að örva hagkerfið og á meginlandi Evrópu sé stöðugt verið að grípa inn í hjá bönkunum."
Vorum ekki fær um að bjarga kerfinu
„Þetta er ekkert venjulegt ástand. Þegar þetta skall á okkur hér í september af fullum þunga þá voru okkar fjármálastofnanir ekki undir það búnar. Meðal annars vegna þess að þær höfðu hegðað sér gáleysislega, tekið mikla áhættu og ekki sýnt þá ábyrgð sem þarf í þessari starfsemi. Ríkiskerfið greip því miður ekki inn í óhóflega stækkun bankakerfisins, það er hið gremjulega í þessu máli, ekki að við skyldum hafa verið með opið bankakerfi og allt sem því fylgdi á evrópska efnahagssvæðinu.
Það var í sjálfu sér eðlilegt og ekki hægt að kenna þeirri stefnu um, enda bætti hún lífskjörin hér stórlega í mörg ár. En þarna ætluðu menn sér um of, og því voru menn óviðbúnir þegar fjármálaóviðrið skall á okkur. Þegar þarna var komið sögu, um mánaðamótin september-október, var staðan sú að við vorum ekki fær um að bjarga þessu kerfi.
Ekki bætti svo úr skák hvernig Bretar höguðu sér, bæði með beitingu hryðjuverkalaganna og hvernig starfsemi Kaupþings í Bretlandi var tekin yfir, sem að stofni til var 100 ára gamall breskur banki. Sú staða kom okkur gersamlega í opna skjöldu, við töldum að Kaupþing myndi lifa þetta af, alveg fram á síðustu stundu," segir Geir í ítarlegri umfjöllun Morgunblaðsins.
