„Verður þetta allt svona?“

Borteigur við Trölladyngju er yfir 3.000 fermetrar. Holuna reyndist ekki hægt að virkja. stækka

Borteigur við Trölladyngju er yfir 3.000 fermetrar. Holuna reyndist ekki hægt að virkja. Morgunblaðið/Kristinn

Borteigur eða borplan fyrir eina borholu er oft yfir 3.000 fermetrar að stærð. Nú eru uppi áætlanir um að bora margar nýjar holur á Reykjanesskaganum. Áhugamaður um náttúru og sögu skagans segir hægt að hafa teigana mun minni en HS Orka segir að þeir séu hafðir eins litlir og hægt sé. 

„Þetta snýst ekki um hvort það eigi að virkja eða ekki heldur að það verði gert þannig að menn geti verið sáttir við framkvæmdirnar,“ segir Ómar Smári Ármannsson um fyrirhugaðar jarðhitaboranir á Reykjanesskaganum.

Hann segir augljóst að við nýlegar og eldri virkjunarframkvæmdir á Suðurnesjum og víðar hafi ekki verið vandað nægilega vel til verka, hægt hefði verið að hafa borstæðin eða borteigana undir jarðborana mun minni, leggja vegi og pípur og reisa virkjanamannvirki þannig að minna beri á þeim í landslaginu.


Ómar Smári er vel þekktur fyrir áhuga sinn á náttúru og minjum Reykjanesskagans, einkum í tengslum við ferðahópinn Ferli en einnig vegna þess að hann er aðstoðaryfirlögregluþjónn á höfuðborgarsvæðinu. Morgunblaðið fór í vikunni með Ómari um þrjú svæði á Suðurnesjum; að Trölladyngju og Sogum, Eldvörpum og Krýsuvík. Á öllum þessum svæðum, og raunar víðar á Suðurnesjum, stendur til að virkja jarðhita og svæðin raðast öll í nýtingarflokk samkvæmt rammaáætlun um vernd og nýtingu náttúrusvæða.


Við Trölladyngju eru tvær nýlegar tilraunaborholur HS orku. Önnur þeirra og sú nýrri (frá 2006) er uppi í hlíð, við gönguleiðina að Sogunum sem er vinsælt útivistarsvæði og rómað fyrir náttúrufegurð. Þar var gert borplan sem Ómar og blaðamaður mældu að væri 45x70 metrar að stærð eða rúmlega 3.000 fermetrar. Það sem upp úr stendur af borholunni sjálfri – en hún reyndist reyndar ónothæf – er ekki nema 2,5x5 metrar.
Ómar Smári fylgdist með framkvæmdunum á sínum tíma og hann segir ljóst að planið hefði mátt vera mun minna, í það minnsta helmingi minna, ef viljinn hefði verið fyrir hendi. Hægt hefði verið að leggja plan undir borinn en síðan flytja aðföng að honum eftir því sem þurfti. Rafstöðina hefði mátt hafa annars staðar og leggja raflínu meðfram veginum. Pípur hefði mátt hafa á neðra borplaninu og flytja þær upp eftir og varahlutir og vinnuskúra hefði sömuleiðis mátt hafa þar. Þess í stað hefði jarðýta gert ljótt sár í hlíðina og síðan hefði hundruðum tonna af möl verið ekið á staðinn til að útbúa óþarflega stórt borplan.

Hafa yrði í huga að jafnvel þótt borholan hefði virkað væri endingartími jarðhitavirkjana ekki nema 50-60 ár. Illgerlegt eða ómögulegt væri að fjarlægja ummerki um holuna að þeim tíma liðnum. Þá minnir hann á að rökin með virkjunum séu gjarnan þau að þær skapi atvinnu. „En það fá ekki færri vinnu við að virkja þótt borstæðið sé lítið,“ segir hann.

Sést yfir fornminjar

Ómar Smári tekur fram að hann sé ekki andvígur því að auðlindirnar séu nýttar. Vinnubrögðin við borholurnar við Trölladyngju og víðar séu á hinn bóginn þannig að þau hljóti að draga úr stuðningi við virkjanir. „Hér sjá menn bara eyðileggingu og hugsa: Verður þetta allt svona?“


Hann bendir einnig á að tilviljun ein hafi ráðið því að vegurinn sem liggur upp að borstæðinu hafi ekki farið yfir gamalt sel en tóftir þess kúra í hlíðinni. Raunar hafi vegurinn verið lagður án gilds framkvæmdaleyfis þá og þegar hann var lagður. Leyfið fékkst eftir á og þá hjá viðeigandi sveitarfélagi.

Sjaldan eru allar tóftir skráðar. Það gildir t.d. um tóftir í Krýsuvík sem að óbreyttu muni fara undir borplan, þar séu auðsjáanlega fornminjar sem hvergi hafi verið skráðar eða rannsakaðar. Aðspurður segir Ómar Smári að með tillögu HS orku vegna borunar í Krýsuvík hafi fylgt fornleifaskráning. „Í skýrslunni eru þessar tóftir ekki tilgreindar og það eru ekki nógu góð vinnubrögð.“

Þriðja svæðið sem farið var um var Eldvörp en þar vill HS Orka bæta við fimm borteigum, þar af tveimur sem eru á skilgreindu iðnaðarsvæði. Einn borteigur er þar fyrir, ríflega 3.100 fermetrar auk um 1.200 fermetra svæðis meðfram veginum sem var raskað. Ómar Smári segir að í Eldvörpunum verði að fara sérstaklega varlega enda sé svæðið ríkt af fegurð og sögu en um leið afar viðkvæmt. Ástundi menn sömu vinnubrögð og hingað til lítist honum hins vegar ekki á blikuna.

Ætla að fara varlega

Ásbjörn Blöndal, forstöðumaður þróunarsviðs HS Orku, segir að við Eldvörp standi til að fara eins varlega og framast sé unnt. Til standi að beita skáborun og bora í um 1.000-1.200 metra frá teigunum, miðað við lóðlínu, sem sé það mesta sem hægt sé að gera í jarðlögum sem þessum.


Það vekur nokkra athygli að einn af nýju teigunum í Eldvörpum er nánast við hliðina á þeim eina sem fyrir er. Ásbjörn segir að ekki sé hægt að nota þann gamla þar sem staðsetningin hans sé með þeim hætti að erfitt sé að stækka hann. Ef hann yrði stækkaður yrði farið yfir svæði sem menn vilji vernda.


En hvað þá með stærð borteiganna? Ásbjörn segir að undanfarin ár og áratugi hafi menn reynt að taka sem minnst svæði undir borteiga. „Það er fyrst og fremst verktakinn sem ákvarðar hvað hann þarf til að hann geti unnið verkið sómasamlega. Það hefur allt kapp verið lagt á að hafa umfangið eins lítið og kostur er.“


Nokkuð frá Eldvörpunum er annar og mun stærri borteigur, um 6.000 fermetrar að stærð, samkvæmt lauslegri mælingu. Á honum eru tvær niðurdælingarholur fyrir Svartsengi og Ásbjörn segir að það hafi verið sú stærð sem þurfti fyrir tvær holur.
Þá tekur Ásbjörn fram að HS Orka vinni náið með Grindavíkurbæ að undirbúningi framkvæmda við Eldvörp. Svæðið sé hverfisverndað og ekki verði hróflað við gígunum, enda séu þeir friðaðir. Teigarnir verði að mestu við núverandi veg og pípur og annað lagðar meðfram honum. Meðal þess sem hefur verið rætt um að gera er að leggja hraunhellur/hraungrýti yfir þá borteiga sem ekki nýtast, þ.e. ef holurnar gefa ekki af sér orku. Þá megi nánast afmá ummerki um rask, líkt og hafi verið gert við hús Bláa lónsins. Slíkt sé ekki hægt að gera við vinnsluholur því þær þurfi að hreinsa reglulega með bortæki.


Deiliskipulagstillaga að framkvæmdum í Eldvörpum er nú til meðferðar hjá Grindavíkurbæ.

  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Bloggað um fréttina

Loka

Innlent »

Falinn demantur á besta stað

11:33 Hagavagninn, pylsu- og hamborgaravagn, stendur við hliðina á Vesturbæjarlaug í Vesturbæ Reykjavíkur. Eigandi staðarins, Jóhanna Carlsson, segir viðskiptin hafa aukist síðan Kaffi Vest opnaði fyrir tæpu ári síðan. „Ég hef tekið eftir meira umferð um svæðið síðan Kaffi Vest opnaði.“ Meira »

Götumatur undir berum himni

11:22 „Þarna myndast rosalega skemmtileg og jákvæð stemning,“ segir Gerður Jónsdóttir, annar verkefnastjóra KRÁS götumatarmarkaðs í Fógetagarðinum sem opnar á ný í dag eftir að hafa legið í vetrardvala. Meira »

Sól, sól og rokk og ról myndasyrpa

10:51 Blíðviðrið lék við gesti tónlistarhátíðarinnar ATP í Ásbrú í gærkvöldi. Meðal hápunkta kvöldsins voru tónleikar sveitanna Ice Age, Drive like Jehu og Godspeed! You Black Emperor. Meira »

Æstir mávar stálu brauði

10:00 „Mávarnir voru mjög frekir til matarins og voru að reyna að stela brauðinu,“ segir Guðmundur Stefán Erlingsson sem fór ásamt dóttur sinni Veru Rún Guðmundsdóttur á Reykjavíkurtjörn í gær til að gefa öndunum brauð. Meira »

20 stiga hiti víða í dag

09:42 Í dag má bú­ast við því að hit­inn á land­inu fari í 20°C. Á höfuðborg­ar­svæðinu er spáð 12-17 stiga hita næsta sól­ar­hring­inn. Að sögn veðurfræðings á Veðurstofu Íslands er von á góðu veðri um allt land um helgina og mun létta til þegar líður á daginn. Meira »

Fór út til að segja sögur

08:29 Egill Örn Egilsson hefur starfað sem kvikmyndatökumaður, leikstjóri og framleiðandi í Los Angeles í aldarfjórðung. Undanfarin ár hefur hann mest unnið við sjónvarp, þætti eins og The Wire, CSI-seríurnar og Nikita. Þrátt fyrir gott gengi vestra hefur Egill ekki látið mikið á sér bera og veitir nú í fyrsta skipti blaðaviðtal á Íslandi. Tilefnið er verkefni sem hann er farinn að huga að hér heima en ekki má upplýsa um að svo stöddu. Meira »

Tæplega 40% búa enn heima

07:57 Tæplega 40% Íslendinga á aldrinum 20-29 ára búa heima hjá foreldrum sínum samkvæmt tölum frá Hagstofu.  Meira »

Hafa áhyggjur af óvarinni settjörn

08:18 Börn sem eiga leið í Kórinn í Kópavogi í sumar þurfa að gæta að sér vegna settjarnar sem nálægt íþróttahúsinu.  Meira »

Lundavarp almennt svipað

07:37 Fyrstu árlegu hringferð Erps Snæs Hansen, sviðstjóra vistfræðirannsókna hjá Náttúrustofu Suðurlands, um lundavörp landsins er senn að ljúka. Akurey í Faxaflóa stendur útaf en önnur vörp hafa nú verið könnuð og ábúðin mæld. Meira »

Stöðvuðu hópslagsmál unglinga

07:27 Nokkuð var um að lögregla á höfuðborgarsvæðinu þyrfti að hafa afskipti af fólki vegna ölvunar eða fíkniefnaneyslu í nótt og eins var nokkuð um afskipti af ungu fólki. Meira »

Bág tenging

05:30 Borið hefur á lélegri sjónvarps- og nettengingu í Kolbeinsstaðahreppi í Borgarbyggð.  Meira »

Ekki gert ráð fyrir stækkun

05:30 Páll Winkel fangelsismálastjóri segir að ekki hafi verið gert ráð fyrir því að hægt yrði að stækka fangelsið á Hólmsheiði, þegar ráðist var í byggingu þess. Meira »

Heillað af tæknilausn CRI

05:30 Kínverska stórfyrirtækið Zhejiang Geely Holding Group (Geely Group), ætlar að fjárfesta í Carbon Recycling International (CRI) fyrir 45,5 milljónir dollara eða um 6 milljarða króna næstu þrjú árin. Meira »

Herskáar gæsir halda til í duftgarði

05:30 „Ég vil fá til mín meindýraeyði til þess að leggja á ráðin um hvað hægt sé að gera,“ segir Þórsteinn Ragnarsson, forstjóri Kirkjugarðanna. Meira »

Kominn úr skugganum

05:30 „Þetta er mun eðlilegri staðsetning fyrir styttuna. Hún er loks komin úr skugganum við Miklubraut og á stað þar sem fleiri munu vonandi njóta.“ Meira »

Steingrímur ræðukóngur annað árið í röð

05:30 Steingrímur J. Sigfússon, þingmaður Vinstri grænna, er ræðukóngur Alþingis annað árið í röð.  Meira »

Enn glímt við áhrif verkfalla

05:30 „Þetta gengur hægt og sígandi. Við erum nú búin að afgreiða skjöl frá 24. apríl,“ segir Bergþóra Sigmundsdóttir, sviðsstjóri þinglýsinga- og leyfasviðs hjá Sýslumanninum á höfuðborgarsvæðinu. Meira »

„Ég þurfti að snarhemla“

Í gær, 21:05 Mynd af strætisvagni að snúa við á miðjum veginum út á Kjalarnes í dag hefur vakið mikla athygli. Bílstjóri bifreiðar sem ók á eftir strætisvagninum segir aðstæður hafa verið afar hættulegar og að upplifunin hafi verið óraunveruleg. Meira »
MAXIMAL Lyftarar 3 tonna diesel
Maximal lyftarar , 3 tonna diesel 3 metra lyftihæð og hliðarfærsla á göflum,...
STRANDAMENN BOKIN.IS BOKIN.IS BOKIN.IS
BOKIN.IS ÚRVAL BÓKA Á HEIMASÍÐU OKKAR. PANTANIR AFGREIDDAR SAMDÆGURS OG PÓST...
FASTEIGNAVIÐHALD
Við þjónustum þig með lítil sem stór verk. Tímavinna eða tilboð. sími: 544-44...
Ferðaþjónustu eða skólabíll skoðaður
Iveco 50 C-14 HPI, 2006,20 farþega bíll,loftpúðar,kælikerfi,fínn bíll,skoðaður ...
 
Útboð
Tilboð - útboð
ÚTBOÐ Rekstur á líkamsræktar- aðst...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naud...
Heilsárshús við meðalfellsvatn
Sumar- og orlofshús
TIL SÖLU HEILSÁRSHÚS VIÐ MEÐALFELL...
Hörgshlíð 12
Félagsstarf
Hörgshlíð 12 Boðun fagna...