Birtingardagur: Fimmtudaginn, 24. apríl 2014 Spila sjálfkrafa

„Verður þetta allt svona?“

Borteigur við Trölladyngju er yfir 3.000 fermetrar. Holuna reyndist ekki hægt að virkja. stækka

Borteigur við Trölladyngju er yfir 3.000 fermetrar. Holuna reyndist ekki hægt að virkja. Morgunblaðið/Kristinn

Rúnar Pálmason

Borteigur eða borplan fyrir eina borholu er oft yfir 3.000 fermetrar að stærð. Nú eru uppi áætlanir um að bora margar nýjar holur á Reykjanesskaganum. Áhugamaður um náttúru og sögu skagans segir hægt að hafa teigana mun minni en HS Orka segir að þeir séu hafðir eins litlir og hægt sé. 

„Þetta snýst ekki um hvort það eigi að virkja eða ekki heldur að það verði gert þannig að menn geti verið sáttir við framkvæmdirnar,“ segir Ómar Smári Ármannsson um fyrirhugaðar jarðhitaboranir á Reykjanesskaganum.

Hann segir augljóst að við nýlegar og eldri virkjunarframkvæmdir á Suðurnesjum og víðar hafi ekki verið vandað nægilega vel til verka, hægt hefði verið að hafa borstæðin eða borteigana undir jarðborana mun minni, leggja vegi og pípur og reisa virkjanamannvirki þannig að minna beri á þeim í landslaginu.


Ómar Smári er vel þekktur fyrir áhuga sinn á náttúru og minjum Reykjanesskagans, einkum í tengslum við ferðahópinn Ferli en einnig vegna þess að hann er aðstoðaryfirlögregluþjónn á höfuðborgarsvæðinu. Morgunblaðið fór í vikunni með Ómari um þrjú svæði á Suðurnesjum; að Trölladyngju og Sogum, Eldvörpum og Krýsuvík. Á öllum þessum svæðum, og raunar víðar á Suðurnesjum, stendur til að virkja jarðhita og svæðin raðast öll í nýtingarflokk samkvæmt rammaáætlun um vernd og nýtingu náttúrusvæða.


Við Trölladyngju eru tvær nýlegar tilraunaborholur HS orku. Önnur þeirra og sú nýrri (frá 2006) er uppi í hlíð, við gönguleiðina að Sogunum sem er vinsælt útivistarsvæði og rómað fyrir náttúrufegurð. Þar var gert borplan sem Ómar og blaðamaður mældu að væri 45x70 metrar að stærð eða rúmlega 3.000 fermetrar. Það sem upp úr stendur af borholunni sjálfri – en hún reyndist reyndar ónothæf – er ekki nema 2,5x5 metrar.
Ómar Smári fylgdist með framkvæmdunum á sínum tíma og hann segir ljóst að planið hefði mátt vera mun minna, í það minnsta helmingi minna, ef viljinn hefði verið fyrir hendi. Hægt hefði verið að leggja plan undir borinn en síðan flytja aðföng að honum eftir því sem þurfti. Rafstöðina hefði mátt hafa annars staðar og leggja raflínu meðfram veginum. Pípur hefði mátt hafa á neðra borplaninu og flytja þær upp eftir og varahlutir og vinnuskúra hefði sömuleiðis mátt hafa þar. Þess í stað hefði jarðýta gert ljótt sár í hlíðina og síðan hefði hundruðum tonna af möl verið ekið á staðinn til að útbúa óþarflega stórt borplan.

Hafa yrði í huga að jafnvel þótt borholan hefði virkað væri endingartími jarðhitavirkjana ekki nema 50-60 ár. Illgerlegt eða ómögulegt væri að fjarlægja ummerki um holuna að þeim tíma liðnum. Þá minnir hann á að rökin með virkjunum séu gjarnan þau að þær skapi atvinnu. „En það fá ekki færri vinnu við að virkja þótt borstæðið sé lítið,“ segir hann.

Sést yfir fornminjar

Ómar Smári tekur fram að hann sé ekki andvígur því að auðlindirnar séu nýttar. Vinnubrögðin við borholurnar við Trölladyngju og víðar séu á hinn bóginn þannig að þau hljóti að draga úr stuðningi við virkjanir. „Hér sjá menn bara eyðileggingu og hugsa: Verður þetta allt svona?“


Hann bendir einnig á að tilviljun ein hafi ráðið því að vegurinn sem liggur upp að borstæðinu hafi ekki farið yfir gamalt sel en tóftir þess kúra í hlíðinni. Raunar hafi vegurinn verið lagður án gilds framkvæmdaleyfis þá og þegar hann var lagður. Leyfið fékkst eftir á og þá hjá viðeigandi sveitarfélagi.

Sjaldan eru allar tóftir skráðar. Það gildir t.d. um tóftir í Krýsuvík sem að óbreyttu muni fara undir borplan, þar séu auðsjáanlega fornminjar sem hvergi hafi verið skráðar eða rannsakaðar. Aðspurður segir Ómar Smári að með tillögu HS orku vegna borunar í Krýsuvík hafi fylgt fornleifaskráning. „Í skýrslunni eru þessar tóftir ekki tilgreindar og það eru ekki nógu góð vinnubrögð.“

Þriðja svæðið sem farið var um var Eldvörp en þar vill HS Orka bæta við fimm borteigum, þar af tveimur sem eru á skilgreindu iðnaðarsvæði. Einn borteigur er þar fyrir, ríflega 3.100 fermetrar auk um 1.200 fermetra svæðis meðfram veginum sem var raskað. Ómar Smári segir að í Eldvörpunum verði að fara sérstaklega varlega enda sé svæðið ríkt af fegurð og sögu en um leið afar viðkvæmt. Ástundi menn sömu vinnubrögð og hingað til lítist honum hins vegar ekki á blikuna.

Ætla að fara varlega

Ásbjörn Blöndal, forstöðumaður þróunarsviðs HS Orku, segir að við Eldvörp standi til að fara eins varlega og framast sé unnt. Til standi að beita skáborun og bora í um 1.000-1.200 metra frá teigunum, miðað við lóðlínu, sem sé það mesta sem hægt sé að gera í jarðlögum sem þessum.


Það vekur nokkra athygli að einn af nýju teigunum í Eldvörpum er nánast við hliðina á þeim eina sem fyrir er. Ásbjörn segir að ekki sé hægt að nota þann gamla þar sem staðsetningin hans sé með þeim hætti að erfitt sé að stækka hann. Ef hann yrði stækkaður yrði farið yfir svæði sem menn vilji vernda.


En hvað þá með stærð borteiganna? Ásbjörn segir að undanfarin ár og áratugi hafi menn reynt að taka sem minnst svæði undir borteiga. „Það er fyrst og fremst verktakinn sem ákvarðar hvað hann þarf til að hann geti unnið verkið sómasamlega. Það hefur allt kapp verið lagt á að hafa umfangið eins lítið og kostur er.“


Nokkuð frá Eldvörpunum er annar og mun stærri borteigur, um 6.000 fermetrar að stærð, samkvæmt lauslegri mælingu. Á honum eru tvær niðurdælingarholur fyrir Svartsengi og Ásbjörn segir að það hafi verið sú stærð sem þurfti fyrir tvær holur.
Þá tekur Ásbjörn fram að HS Orka vinni náið með Grindavíkurbæ að undirbúningi framkvæmda við Eldvörp. Svæðið sé hverfisverndað og ekki verði hróflað við gígunum, enda séu þeir friðaðir. Teigarnir verði að mestu við núverandi veg og pípur og annað lagðar meðfram honum. Meðal þess sem hefur verið rætt um að gera er að leggja hraunhellur/hraungrýti yfir þá borteiga sem ekki nýtast, þ.e. ef holurnar gefa ekki af sér orku. Þá megi nánast afmá ummerki um rask, líkt og hafi verið gert við hús Bláa lónsins. Slíkt sé ekki hægt að gera við vinnsluholur því þær þurfi að hreinsa reglulega með bortæki.


Deiliskipulagstillaga að framkvæmdum í Eldvörpum er nú til meðferðar hjá Grindavíkurbæ.

  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Bloggað um fréttina

Loka

Innlent »

Framsóknarfundi frestað

Guðni Ágústsson
Í gær, 23:21 Fundi kjördæmasambands framsóknarmanna í Reykjavík sem fara átti fram í fyrramálið hefur verið frestað en eins og fram kom á mbl.is í dag stóð til að leggja fram nýjan framboðslista á honum vegna borgarstjórnarkosninganna í lok maí með Guðna Ágústssyni í 1. sæti. Meira »

Páll Óskar leitar að Gutta

Páll Óskar og Gutti.
Í gær, 23:12 „Hefur þú séð köttinn minn? Hann heitir Gutti, ég elska hann mjög mikið og núna er hann týndur.“ Þannig hefst stöðufærsla tónlistarmannsins Páls Óskars Hjálmtýssonar á Facebook-síðu hans í kvöld. Meira »

Jarðskjálfti á Reykjaneshrygg

Í gær, 22:49 Jarðskjálfti að stærð 3,4 átti sér stað í kvöld á Reykjaneshrygg. Skjálftinn varð klukkan 19:41 samkvæmt upplýsingum á vefsíðu Veðurstofu Íslands og átti upptök sín um sex kílómetra norðaustur af Eldey. Meira »

Leggja ekki íbúð að veði aftur

Hljómsveitin Árstíðir. Nýlega fækkaði hljómsveitarmeðlimum um tvo og standa þá fjórir efitr.
Í gær, 22:33 Hljómsveitin Árstíðir ætlar sér að fara heldur óvenjulegar leiðir við fjármögnun á næstu plötu. Mun hún sækja sér styrki í gengum vefsíðuna Kickstarter, þar sem aðdáendum hljómsveitarinnar gefst kostur á að leggja henni lið með peningaframlagi. Meira »

Þrjár líkamsárásir á tveimur dögum

Hæstiréttur Íslands.
Í gær, 21:41 Hæstiréttur hefur staðfest úrskurð Héraðsdóms Reykjaness þess efnis að karlmaður sæti gæsluvarðhaldi til 13. maí næstkomandi. Maðurinn er undir rökstuddum grun um að hafa framið þrjár líkamsárásir, tvö eignaspjöll, líflátshótun og fíkniefnalagabrot á ríflega tveimur dögum frá 15. febrúar síðastliðinn. Meira »

Fangelsið Sogni tveggja ára

Starfsfólk fangelsisins að Sogni ásamt Margréti Frímannsdóttur forstöðumanni.
Í gær, 20:48 Rekstur Fangelsisins Sogni hófst 18. apríl 2012 og hefur fangelsið því verið starfrækt í tvö ár. Á Sogni er pláss fyrir tuttugu fanga og hafa um 60-70% þeirra verið í námi, bæði á framhaldsskólastigi og háskólastigi. Miðað er við að vistun í Fangelsinu Sogni geti að hámarki verið tvö ár. Meira »

Höfðu afskipti af rússneskum herflugvélum

Bresk Typhoon orrustuþota og rússnesk sprengjuflugvél af gerðinni Tupolev 95.
Í gær, 22:17 Breskar orrustuþotur voru í kvöld sendar til móts við tvær rússneskar sprengjuflugvélar sem voru á flugi rétt utan við lofthelgi Bretlands norðaustur af Skotlandi. Fram kemur á fréttavef Sky-sjónvarpsstöðvarinnar er talið að um hafi verið að ræða sprengjuflugvélar af gerðinni Tupolev 95 sem kallaðar eru Birnir. Meira »

Sumarhúsið gjörónýtt

Í gær, 21:02 Ekki var hægt að bjarga litlu sumarhúsi við Hafravatn sem varð eldi að bráð í kvöld. Þegar slökkvilið höfuðborgarsvæðisins kom á vettvang var húsið alelda. Eldurinn er nú slokknaður og unnið er að því að slökkva í glæðum. Húsið er gjörónýtt. Meira »

Virðist sem vín renni í stað vatns

Reykjanesbær
Í gær, 20:43 „Í Reykjanesbæ virðist allt vera að gerast og bráðlega muni drjúpa smjör af hverju strái og vín renna í stað vatns,“ sögðu bæjarfulltrúar Samfylkingarinnar í Reykjanesbæ við umræðu um ársreikning sveitarfélagsins á síðasta bæjarstjórnarfundi. „Flestir fjölmiðlar landsins taka þátt í þessum leik og loforðalistinn lengist með hverjum deginum sem líður.“ Meira »

Gert var að ljótu sári snæuglu

Komið var með snæugluna á Dýraspítalann í Víðidal í dag þar sem gert var að ...
Í gær, 20:06 Dýralæknir hjá Dýraspítalanum í Víðidal gerði í dag að ljótu sári á væng snæuglu sem komið var með á spítalann. Starfsmenn fiskeldis á Tálknafirði fundu snæugluna flækta í neti og komu starfsmenn Náttúrustofu Vestfjarða með hana til Reykjavíkur í kjölfarið. Uglan var þokkalega á sig komin á sér von. Meira »

Otaði hníf að ungri konu

Hnífur.
Í gær, 19:47 Héraðsdómur Reykjavíkur hefur dæmt karlmann á 23. aldursári í tíu mánaða fangelsi fyrir fjölmörg brot. Meðal annars dró hann í september síðastliðnum upp stunguhníf og otaði í átt að ungri konu og þegar konan forðaði sér á bak við hurð stakk maðurinn hnífnum í hurðina. Meira »

Sumarhús alelda við Hafravatn

Í gær, 19:36 Tilkynning barst slökkviliðinu á höfuðborgarsvæðinu um klukkan sjö í kvöld um alelda sumarhús við Hafravatn. Þrír dælubílar voru sendir á staðinn og eru þeir þar núna. Unnið er að því að slökkva eldinn og tryggja að eldurinn berist ekki í gróður. Meira »

Laun grunnskólakennara óásættanleg

Úr myndasafni.
Í gær, 19:23 Stjórn Skólastjórafélags Íslands hefur sent frá sér ályktun þar sem skorað er á Samband íslenskra sveitarfélaga að ganga strax til samninga við grunnskólakennara. Meira »

Andrés bæjarlistamaður Hafnarfjarðar

Andrés Þór Gunnlaugsson gítarleikari.
Í gær, 19:14 Hafnarfjarðarbær hefur útnefnt Andrés Þór Gunnlaugsson gítarleikara sem bæjarlistamann ársins 2014. Það var gert við hátíðlega athöfn í Hafnarborg í dag. Ennfremur voru veittir tveir hvatningarstyrkir til listamanna sem lengi hafa unnið ötullega að listsköpun sinni og þá hlutu myndlistarmennirnir Kristbergur Pétursson og Ólöf Björg Björnsdóttir. Meira »

Ingunn hlaut þýðingaverðlaunin

Ingunn Ásdísardóttir og Illugi Gunnarsson við afhendingu verðlaunanna í dag.
Í gær, 18:08 Ingunn Ásdísardóttir hlaut Íslensku þýðingaverðlaunin fyrir þýðingu á erlendu skáldverki við hátíðlega athöfn á Gljúfrasteini í dag. Illugi Gunnarsson menntamálaráðherra afhenti verðlaunin en þau voru veitt fyrir þýðingu á færeysku skáldsögunni Ó - Sögur um djöfulskap eftir Carl Jóhan Jensen. Meira »

Viðræðum frestað um óákveðinn tíma

Leifsstöð
Í gær, 19:23 Samninganefndir flugvallastarfsmanna hafa í dag og í gær fundað í húsakynnum Ríkissáttasemjara með samninganefnd Samtaka atvinnulífsins og Isavia. Tilboðum samninganefndanna fyrrnefndu um lausn á kjaradeilunni hefur verið hafnað og frestaði Ríkissáttasemjari viðræðum um óákveðinn tíma í kvöld. Meira »

Þrír fá 100 milljónir hver

Í gær, 18:37 Þrír voru með allar tölur réttar í Víkingalottóinu í dag og fær hver tæpar eitt hundrað milljónir króna í sinn hlut. Tölurnar sem dregnar voru út voru 10, 14, 15, 19, 27 og 47. Bónustölurnar voru 3 og 33 og ofurtalan 38. Meira »

Brutu gegn lögum um fjölmiðla

365 miðlar.
Í gær, 18:00 Fjölmiðlanefnd hefur komist að þeirri niðurstöðu að 365 miðlar brutu gegn ákvæðum fjölmiðlalaga með birtingu auglýsinga frá veðmálasíðunni PokerStarfs.com á Stöð2Sport. Engu að síður ákvað fjölmiðlanefnd að falla frá sektarákvörðun í málinu. Meira »
Dekk og felgur af 200 Landcruser 275 60 20
Til sölu Mastercraft Courser /MSR dekk og 20" felgur 275/60 20" dekk eins og ný ...
SKODA OCTAVIA 99 1,6L BENSÍN BEINSK.
Til sölu skoda octavia árg 99 bensín beinsk. Krókur ný smurður skoðaður 2015 ek....
fyrirtæki bílaþrif
Vegna veikinda er til sölu lítið fyrirtæki, sérhæft í bílaþrifum til 7 ára. Got...
Sjónvarpshilla frá Casa -
Glerskápur, faldar innstungur hægt að hækka og lækka hillur eftir hentugleika. F...
 
I.o.o.f. 7. [ 1944971/2[ m.a.
Félagsstarf
I.O.O.F. 7. [ 19442371/2[ F.L....
Samkoma
Félagsstarf
Háaleitisbraut 58â€"60 Samkoma ...
Kennarastöður
Grunn-/framhaldsskóla
       ...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naud...