„Verður þetta allt svona?“

Borteigur við Trölladyngju er yfir 3.000 fermetrar. Holuna reyndist ekki hægt að virkja. stækka

Borteigur við Trölladyngju er yfir 3.000 fermetrar. Holuna reyndist ekki hægt að virkja. Morgunblaðið/Kristinn

Borteigur eða borplan fyrir eina borholu er oft yfir 3.000 fermetrar að stærð. Nú eru uppi áætlanir um að bora margar nýjar holur á Reykjanesskaganum. Áhugamaður um náttúru og sögu skagans segir hægt að hafa teigana mun minni en HS Orka segir að þeir séu hafðir eins litlir og hægt sé. 

„Þetta snýst ekki um hvort það eigi að virkja eða ekki heldur að það verði gert þannig að menn geti verið sáttir við framkvæmdirnar,“ segir Ómar Smári Ármannsson um fyrirhugaðar jarðhitaboranir á Reykjanesskaganum.

Hann segir augljóst að við nýlegar og eldri virkjunarframkvæmdir á Suðurnesjum og víðar hafi ekki verið vandað nægilega vel til verka, hægt hefði verið að hafa borstæðin eða borteigana undir jarðborana mun minni, leggja vegi og pípur og reisa virkjanamannvirki þannig að minna beri á þeim í landslaginu.


Ómar Smári er vel þekktur fyrir áhuga sinn á náttúru og minjum Reykjanesskagans, einkum í tengslum við ferðahópinn Ferli en einnig vegna þess að hann er aðstoðaryfirlögregluþjónn á höfuðborgarsvæðinu. Morgunblaðið fór í vikunni með Ómari um þrjú svæði á Suðurnesjum; að Trölladyngju og Sogum, Eldvörpum og Krýsuvík. Á öllum þessum svæðum, og raunar víðar á Suðurnesjum, stendur til að virkja jarðhita og svæðin raðast öll í nýtingarflokk samkvæmt rammaáætlun um vernd og nýtingu náttúrusvæða.


Við Trölladyngju eru tvær nýlegar tilraunaborholur HS orku. Önnur þeirra og sú nýrri (frá 2006) er uppi í hlíð, við gönguleiðina að Sogunum sem er vinsælt útivistarsvæði og rómað fyrir náttúrufegurð. Þar var gert borplan sem Ómar og blaðamaður mældu að væri 45x70 metrar að stærð eða rúmlega 3.000 fermetrar. Það sem upp úr stendur af borholunni sjálfri – en hún reyndist reyndar ónothæf – er ekki nema 2,5x5 metrar.
Ómar Smári fylgdist með framkvæmdunum á sínum tíma og hann segir ljóst að planið hefði mátt vera mun minna, í það minnsta helmingi minna, ef viljinn hefði verið fyrir hendi. Hægt hefði verið að leggja plan undir borinn en síðan flytja aðföng að honum eftir því sem þurfti. Rafstöðina hefði mátt hafa annars staðar og leggja raflínu meðfram veginum. Pípur hefði mátt hafa á neðra borplaninu og flytja þær upp eftir og varahlutir og vinnuskúra hefði sömuleiðis mátt hafa þar. Þess í stað hefði jarðýta gert ljótt sár í hlíðina og síðan hefði hundruðum tonna af möl verið ekið á staðinn til að útbúa óþarflega stórt borplan.

Hafa yrði í huga að jafnvel þótt borholan hefði virkað væri endingartími jarðhitavirkjana ekki nema 50-60 ár. Illgerlegt eða ómögulegt væri að fjarlægja ummerki um holuna að þeim tíma liðnum. Þá minnir hann á að rökin með virkjunum séu gjarnan þau að þær skapi atvinnu. „En það fá ekki færri vinnu við að virkja þótt borstæðið sé lítið,“ segir hann.

Sést yfir fornminjar

Ómar Smári tekur fram að hann sé ekki andvígur því að auðlindirnar séu nýttar. Vinnubrögðin við borholurnar við Trölladyngju og víðar séu á hinn bóginn þannig að þau hljóti að draga úr stuðningi við virkjanir. „Hér sjá menn bara eyðileggingu og hugsa: Verður þetta allt svona?“


Hann bendir einnig á að tilviljun ein hafi ráðið því að vegurinn sem liggur upp að borstæðinu hafi ekki farið yfir gamalt sel en tóftir þess kúra í hlíðinni. Raunar hafi vegurinn verið lagður án gilds framkvæmdaleyfis þá og þegar hann var lagður. Leyfið fékkst eftir á og þá hjá viðeigandi sveitarfélagi.

Sjaldan eru allar tóftir skráðar. Það gildir t.d. um tóftir í Krýsuvík sem að óbreyttu muni fara undir borplan, þar séu auðsjáanlega fornminjar sem hvergi hafi verið skráðar eða rannsakaðar. Aðspurður segir Ómar Smári að með tillögu HS orku vegna borunar í Krýsuvík hafi fylgt fornleifaskráning. „Í skýrslunni eru þessar tóftir ekki tilgreindar og það eru ekki nógu góð vinnubrögð.“

Þriðja svæðið sem farið var um var Eldvörp en þar vill HS Orka bæta við fimm borteigum, þar af tveimur sem eru á skilgreindu iðnaðarsvæði. Einn borteigur er þar fyrir, ríflega 3.100 fermetrar auk um 1.200 fermetra svæðis meðfram veginum sem var raskað. Ómar Smári segir að í Eldvörpunum verði að fara sérstaklega varlega enda sé svæðið ríkt af fegurð og sögu en um leið afar viðkvæmt. Ástundi menn sömu vinnubrögð og hingað til lítist honum hins vegar ekki á blikuna.

Ætla að fara varlega

Ásbjörn Blöndal, forstöðumaður þróunarsviðs HS Orku, segir að við Eldvörp standi til að fara eins varlega og framast sé unnt. Til standi að beita skáborun og bora í um 1.000-1.200 metra frá teigunum, miðað við lóðlínu, sem sé það mesta sem hægt sé að gera í jarðlögum sem þessum.


Það vekur nokkra athygli að einn af nýju teigunum í Eldvörpum er nánast við hliðina á þeim eina sem fyrir er. Ásbjörn segir að ekki sé hægt að nota þann gamla þar sem staðsetningin hans sé með þeim hætti að erfitt sé að stækka hann. Ef hann yrði stækkaður yrði farið yfir svæði sem menn vilji vernda.


En hvað þá með stærð borteiganna? Ásbjörn segir að undanfarin ár og áratugi hafi menn reynt að taka sem minnst svæði undir borteiga. „Það er fyrst og fremst verktakinn sem ákvarðar hvað hann þarf til að hann geti unnið verkið sómasamlega. Það hefur allt kapp verið lagt á að hafa umfangið eins lítið og kostur er.“


Nokkuð frá Eldvörpunum er annar og mun stærri borteigur, um 6.000 fermetrar að stærð, samkvæmt lauslegri mælingu. Á honum eru tvær niðurdælingarholur fyrir Svartsengi og Ásbjörn segir að það hafi verið sú stærð sem þurfti fyrir tvær holur.
Þá tekur Ásbjörn fram að HS Orka vinni náið með Grindavíkurbæ að undirbúningi framkvæmda við Eldvörp. Svæðið sé hverfisverndað og ekki verði hróflað við gígunum, enda séu þeir friðaðir. Teigarnir verði að mestu við núverandi veg og pípur og annað lagðar meðfram honum. Meðal þess sem hefur verið rætt um að gera er að leggja hraunhellur/hraungrýti yfir þá borteiga sem ekki nýtast, þ.e. ef holurnar gefa ekki af sér orku. Þá megi nánast afmá ummerki um rask, líkt og hafi verið gert við hús Bláa lónsins. Slíkt sé ekki hægt að gera við vinnsluholur því þær þurfi að hreinsa reglulega með bortæki.


Deiliskipulagstillaga að framkvæmdum í Eldvörpum er nú til meðferðar hjá Grindavíkurbæ.

  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Bloggað um fréttina

Loka

Innlent »

Aðgerðir ganga vel en hægt

Í gær, 23:09 Björgunaraðgerðir í Ólafsfjarðarmúla ganga vel en hægt, að sögn Skúla Árnasonar, formanns svæðisstjórnar björgunarsveita á Norðurlandi. Erlendur ferðamaður er þar í sjálfheldu á lítilli syllu, nokkru norðan við gangamunnann. Meira »

Konan á Ingólfsfjalli fundin

Í gær, 22:39 Björgunarsveitarmenn hafa fundið konuna sem er í sjálfheldu í Ingólfsfjalli. Að sögn Steingríms Jónssonar, sem er í svæðisstjórn björgunarsveita í Árnessýslu, eru þeir nú á leiðinni til hennar. Hann segir að konan sé í sjálfheldu norðanmegin í fjallinu, fyrir ofan bæinn Litla-Háls. Hún er jafnframt í símasambandi. Meira »

Loftbelgur sveif yfir Mývatnssveit

Í gær, 22:28 Loftbelgur sveif yfir Mývatnssveit síðdegis í dag. Það var bæði logn og sól þegar belgurinn sveif yfir, rólega frá austri til vesturs, en hann var merktur Inserto. Öðru hvoru hvæsti hann og spúði eldi upp í gímaldið, en annars fór hann hljóðlega yfir sveitina. Meira »

Í sjálfheldu á Ingólfsfjalli

Í gær, 22:10 Búið er að kalla út björgunarsveitir í Árnessýslu vegna konu sem er í sjálfheldu norðanmegin í Ingólfsfjalli. Verið er að reyna að staðsetja konuna svo hægt sé að sækja hana. Meira »

Ferðamaður í sjálfheldu

Í gær, 21:33 Erlendur ferðamaður er nú í sjálfheldu á lítilli syllu í Ólafsfjarðarmúla, nokkuð norðan við gangamunnann. Björgunarsveitamenn frá Dalvík eru komnir á svæðið og eru í kallfæri við manninn en komast ekki að honum. Meira »

800 ár frá fæðingu Sturlu Þórðarsonar

Í gær, 21:18 Sturluhátíð, til heiðurs Sturlu Þórðarsyni sagnaritara, var haldin í Dalabyggð í dag. 800 ár eru liðin á þessu ári frá fæðingu Sturlu, en talið er að hann hafi komið í heiminn hinn 29. júlímánaðar. Meira »

Aðstoðaði bílstjóra í Selá

Í gær, 21:48 Björgunarsveitin Vopni á Vopnafirði aðstoðaði í kvöld bílstjóra sem ók í vaðið í Selá við Mælifell með þeim afleiðingum að vatn komst í vélina og bíllinn drap á sér. Tveir voru í bílnum og amaði ekkert að fólkinu þegar björgunarsveitin kom að. Meira »

Meirihluti báta fylgdi settum reglum

Í gær, 21:29 Eins og tíðkast hefur undanfarin ár sinna Landhelgisgæslan og Fiskistofa sameiginlega fiskveiðieftirliti á grunnslóð. Þetta sumarið fór eftirlitið fram dagana 18. til 26. júní og 7. til 17. júlí. Farið var um Faxaflóa, Breiðafjörð, Vestfirði, Húnaflóa og Skagafjörð að þessu sinni. Meira »

Ekki talin alvarlega slösuð

Í gær, 21:00 Göngukonan sem slasaðist í Almenningum, á gönguleiðinni frá Emstrum til Þórsmerkur fyrr í dag, er ekki talin vera alvarlega slösuð. Björgunarsveitirnar Bróðurhöndin undir Eyjafjöllum og Dagrenning á Hvolsvelli sóttu konuna. Meira »

Styðja hvert við annað í sorginni

Í gær, 20:16 „Við fundum öll þörfina fyrir að samsama okkur með fólki sem hefur gengið í gegnum svipaða reynslu. Að deila lífsreynslu okkar, vonum og styrk,“ segir Gísli Kr. Björnsson, sem missti eiginkonu sína, Hönnu Lilju Valsdóttur, árið 2011 þegar hún var komin 33 vikur á leið með tvíburadætur þeirra. Meira »

Þyrlan sótti tvo veika menn

Í gær, 19:25 TF-LIF, þyrla Landhelgisgæslunnar, sótti í kvöld veikan erlendan ferðamann í Drekaskála norðan við Vatnajökul. Í sömu ferð var veikur maður um borð í rútu við Dyngjuháls, norðvestan við Kárahnjúka, sóttur, samkvæmt upplýsingum frá Landhelgisgæslunni. Meira »

Skemmtistaður á toppi Esjunnar

Í gær, 19:22 Símafyrirtækið NOVA setti upp skemmtistað á toppi Esjunnar í dag. Guðmundur Arnar Guðmundsson, markaðsstjóri NOVA, telur að rúmlega þúsund manns hafi mætt en að um 200 til 300 manns hafi verið á skemmtistaðnum hverju sinni. Meira »

Virða ferðabann við Öskju

Í gær, 19:18 Ferðamenn í nánd við Öskju, þar sem stór skriða féll seinasta mánudag, hafa virt þær takmarkanir og bönn sem eru í gildi á svæðinu, að sögn Stefáns Jökulssonar, yfirlandvarðar í Öskju. Meira »

Svifvængjaflug í tilefni 90 ára afmælis

Í gær, 17:41 Tvítugri sveitastúlku varð ekki um sel þegar hún sigldi í bandarísku herskipi að New York árið 1945. Henni leist ekkert á þessi háhýsi sem fyrir augu bar og runnu á hana tvær grímur. Nú, tæpum sjötíu árum síðar, sér hún ekki eftir að hafa gifst bandaríska hermanninum, ástinni í lífi sínu. Meira »

Nokkuð um innbrot og þjófnaði í dag

Í gær, 17:00 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu hefur haft í nógu að snúast í allan dag. Strax á tólfta tímanum var tilkynnt um innbrot í íþróttahús í Kópavogi, en brotist var inn á fleiri stöðum í bænum í dag. Síðdegis í dag var lögreglan til að mynda kölluð út þar í bæ vegna eignaspjalla í grunnskóla, en þar voru rúður meðal annars brotnar. Meira »

Búast við hviðum yfir 30 m/s

Í gær, 18:09 Búist er við suðaustan vindi þrettán til átján metra á sekúndu og rigningu suðvestantil á landinu í nótt og hviðum yfir þrjátíu metra á sekúndu við fjöll. Í tilefni af því bendir Veðurstofan á að varasamt sé fyrir ferðafólk með aftanívagna að vera á ferð. Meira »

Sigrún vann keppni um útlistaverk

Í gær, 17:10 Verk myndlistarkonunnar Sigrúnar Ólafsdóttur sigraði nýlega í samkeppni um útlistaverk í miðborg borgarinnar Saarbrucken í Þýskalandi. Verkið verður reist við eina aðalgöngugötu borgarinnar. Gert er ráð fyrir að það verði tilbúið næsta sumar. Meira »

Launaþróun minnir á árin fyrir hrun

Í gær, 16:13 Gylfi Arnbjörnsson, forseti Alþýðusambands Íslands, segir að launaþróunin hér á landi sé að mörgu leyti farin að minna á árin fyrir hrun bankanna. „Ég held að það sé rétt að minna á að slík tímabil hafa ekkert endað sérstaklega vel,“ sagði hann í fréttum Bylgjunnar í dag. Meira »
FJARSTÝRÐIR BÍLAR
Öflugir fjarstýrðir bílar í úrvali. Tómst...
HÓPFERÐABÍLAR
HÓPFERÐABÍLAR TIL LEIGU með eða án bílst...
Málningar- og viðhaldsvinna
Getum bætt við okkur inni- og útiverkefnum. Vönduð vinnubrögð og góð umgengni. T...
15'' MERCEDES-BENZ álfelgur
Til sölu 15'' álfelgur á MERCEDES-BENZ V. 20 þ. S: 699-3181...
 
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naud...
Tillögur að deiliskipulögum
Tilboð - útboð
Tillögur að tveimur nýjum deiliskip...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naud...
15596 rekstur sjúkrahótels
Tilboð - útboð
Útboð 15596 Kaup ...