„Verður þetta allt svona?“

Borteigur við Trölladyngju er yfir 3.000 fermetrar. Holuna reyndist ekki hægt að virkja. stækka

Borteigur við Trölladyngju er yfir 3.000 fermetrar. Holuna reyndist ekki hægt að virkja. Morgunblaðið/Kristinn

Borteigur eða borplan fyrir eina borholu er oft yfir 3.000 fermetrar að stærð. Nú eru uppi áætlanir um að bora margar nýjar holur á Reykjanesskaganum. Áhugamaður um náttúru og sögu skagans segir hægt að hafa teigana mun minni en HS Orka segir að þeir séu hafðir eins litlir og hægt sé. 

„Þetta snýst ekki um hvort það eigi að virkja eða ekki heldur að það verði gert þannig að menn geti verið sáttir við framkvæmdirnar,“ segir Ómar Smári Ármannsson um fyrirhugaðar jarðhitaboranir á Reykjanesskaganum.

Hann segir augljóst að við nýlegar og eldri virkjunarframkvæmdir á Suðurnesjum og víðar hafi ekki verið vandað nægilega vel til verka, hægt hefði verið að hafa borstæðin eða borteigana undir jarðborana mun minni, leggja vegi og pípur og reisa virkjanamannvirki þannig að minna beri á þeim í landslaginu.


Ómar Smári er vel þekktur fyrir áhuga sinn á náttúru og minjum Reykjanesskagans, einkum í tengslum við ferðahópinn Ferli en einnig vegna þess að hann er aðstoðaryfirlögregluþjónn á höfuðborgarsvæðinu. Morgunblaðið fór í vikunni með Ómari um þrjú svæði á Suðurnesjum; að Trölladyngju og Sogum, Eldvörpum og Krýsuvík. Á öllum þessum svæðum, og raunar víðar á Suðurnesjum, stendur til að virkja jarðhita og svæðin raðast öll í nýtingarflokk samkvæmt rammaáætlun um vernd og nýtingu náttúrusvæða.


Við Trölladyngju eru tvær nýlegar tilraunaborholur HS orku. Önnur þeirra og sú nýrri (frá 2006) er uppi í hlíð, við gönguleiðina að Sogunum sem er vinsælt útivistarsvæði og rómað fyrir náttúrufegurð. Þar var gert borplan sem Ómar og blaðamaður mældu að væri 45x70 metrar að stærð eða rúmlega 3.000 fermetrar. Það sem upp úr stendur af borholunni sjálfri – en hún reyndist reyndar ónothæf – er ekki nema 2,5x5 metrar.
Ómar Smári fylgdist með framkvæmdunum á sínum tíma og hann segir ljóst að planið hefði mátt vera mun minna, í það minnsta helmingi minna, ef viljinn hefði verið fyrir hendi. Hægt hefði verið að leggja plan undir borinn en síðan flytja aðföng að honum eftir því sem þurfti. Rafstöðina hefði mátt hafa annars staðar og leggja raflínu meðfram veginum. Pípur hefði mátt hafa á neðra borplaninu og flytja þær upp eftir og varahlutir og vinnuskúra hefði sömuleiðis mátt hafa þar. Þess í stað hefði jarðýta gert ljótt sár í hlíðina og síðan hefði hundruðum tonna af möl verið ekið á staðinn til að útbúa óþarflega stórt borplan.

Hafa yrði í huga að jafnvel þótt borholan hefði virkað væri endingartími jarðhitavirkjana ekki nema 50-60 ár. Illgerlegt eða ómögulegt væri að fjarlægja ummerki um holuna að þeim tíma liðnum. Þá minnir hann á að rökin með virkjunum séu gjarnan þau að þær skapi atvinnu. „En það fá ekki færri vinnu við að virkja þótt borstæðið sé lítið,“ segir hann.

Sést yfir fornminjar

Ómar Smári tekur fram að hann sé ekki andvígur því að auðlindirnar séu nýttar. Vinnubrögðin við borholurnar við Trölladyngju og víðar séu á hinn bóginn þannig að þau hljóti að draga úr stuðningi við virkjanir. „Hér sjá menn bara eyðileggingu og hugsa: Verður þetta allt svona?“


Hann bendir einnig á að tilviljun ein hafi ráðið því að vegurinn sem liggur upp að borstæðinu hafi ekki farið yfir gamalt sel en tóftir þess kúra í hlíðinni. Raunar hafi vegurinn verið lagður án gilds framkvæmdaleyfis þá og þegar hann var lagður. Leyfið fékkst eftir á og þá hjá viðeigandi sveitarfélagi.

Sjaldan eru allar tóftir skráðar. Það gildir t.d. um tóftir í Krýsuvík sem að óbreyttu muni fara undir borplan, þar séu auðsjáanlega fornminjar sem hvergi hafi verið skráðar eða rannsakaðar. Aðspurður segir Ómar Smári að með tillögu HS orku vegna borunar í Krýsuvík hafi fylgt fornleifaskráning. „Í skýrslunni eru þessar tóftir ekki tilgreindar og það eru ekki nógu góð vinnubrögð.“

Þriðja svæðið sem farið var um var Eldvörp en þar vill HS Orka bæta við fimm borteigum, þar af tveimur sem eru á skilgreindu iðnaðarsvæði. Einn borteigur er þar fyrir, ríflega 3.100 fermetrar auk um 1.200 fermetra svæðis meðfram veginum sem var raskað. Ómar Smári segir að í Eldvörpunum verði að fara sérstaklega varlega enda sé svæðið ríkt af fegurð og sögu en um leið afar viðkvæmt. Ástundi menn sömu vinnubrögð og hingað til lítist honum hins vegar ekki á blikuna.

Ætla að fara varlega

Ásbjörn Blöndal, forstöðumaður þróunarsviðs HS Orku, segir að við Eldvörp standi til að fara eins varlega og framast sé unnt. Til standi að beita skáborun og bora í um 1.000-1.200 metra frá teigunum, miðað við lóðlínu, sem sé það mesta sem hægt sé að gera í jarðlögum sem þessum.


Það vekur nokkra athygli að einn af nýju teigunum í Eldvörpum er nánast við hliðina á þeim eina sem fyrir er. Ásbjörn segir að ekki sé hægt að nota þann gamla þar sem staðsetningin hans sé með þeim hætti að erfitt sé að stækka hann. Ef hann yrði stækkaður yrði farið yfir svæði sem menn vilji vernda.


En hvað þá með stærð borteiganna? Ásbjörn segir að undanfarin ár og áratugi hafi menn reynt að taka sem minnst svæði undir borteiga. „Það er fyrst og fremst verktakinn sem ákvarðar hvað hann þarf til að hann geti unnið verkið sómasamlega. Það hefur allt kapp verið lagt á að hafa umfangið eins lítið og kostur er.“


Nokkuð frá Eldvörpunum er annar og mun stærri borteigur, um 6.000 fermetrar að stærð, samkvæmt lauslegri mælingu. Á honum eru tvær niðurdælingarholur fyrir Svartsengi og Ásbjörn segir að það hafi verið sú stærð sem þurfti fyrir tvær holur.
Þá tekur Ásbjörn fram að HS Orka vinni náið með Grindavíkurbæ að undirbúningi framkvæmda við Eldvörp. Svæðið sé hverfisverndað og ekki verði hróflað við gígunum, enda séu þeir friðaðir. Teigarnir verði að mestu við núverandi veg og pípur og annað lagðar meðfram honum. Meðal þess sem hefur verið rætt um að gera er að leggja hraunhellur/hraungrýti yfir þá borteiga sem ekki nýtast, þ.e. ef holurnar gefa ekki af sér orku. Þá megi nánast afmá ummerki um rask, líkt og hafi verið gert við hús Bláa lónsins. Slíkt sé ekki hægt að gera við vinnsluholur því þær þurfi að hreinsa reglulega með bortæki.


Deiliskipulagstillaga að framkvæmdum í Eldvörpum er nú til meðferðar hjá Grindavíkurbæ.

  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Bloggað um fréttina

Loka

Innlent »

Frost á Vesturlandi á föstudag

Í gær, 23:41 Útlit er fyrir frost á Vesturlandi á morgun, föstudag, með björtu veðri syðst en skýjuðu norðar með vesturströndinni. Á Austurlandi er spáð mildara veðri, jafnvel yfir frostmarki, og einhverri úrkomu. Meira »

Ekki skipt um gúmmikurlið strax

Í gær, 22:06 Borgarráð samþykkti í dag áætlun borgarstjóra um endurnýjun á gervigrasvöllum í eigu borgarinnar. Gervigrasvöllur Víkings verður endurnýjaður í sumar og vellir KR og Fylkis á næsta ári. Meira »

Brotið á réttindum barna

Í gær, 22:04 Ekki er farið eftir ákvæðum í lögum um útlendinga þegar að börn sækja hér um hæli. Þetta sagði Katrín Oddsdóttir, lögmaður, á málþingi UNICEF á Íslandi og lögfræðisvið Háskólans á Bifröst um flóttabörn sem koma til Íslands og stöðu þeirra samkvæmt Barnasáttmála Sameinuðu þjóðanna. Meira »

Bréf Árna Páls kom á óvart

Í gær, 21:33 Bréf Árna Páls Árnasonar í dag kom Oddnýju Harðardóttur, samráðherra hans í síðustu ríkisstjórn, á óvart. Þar útlistar Árni ýmis mistök sem hann segir hafa verið gerð af hálfu Samfylkingarinnar. Meira »

Meirihlutaskipti í Borgarbyggð

Í gær, 21:03 Samstarfi Framsóknarflokks og Sjálfstæðisflokks í stjórn Borgarbyggðar hefur verið slitið. Þetta kemur fram á vef Skessuhorns. Ágreiningur um mál Hvanneyrarskóla eru sögð hafa ráðið úrslitum um þessa niðurstöðu. Meira »

App gegn launaþjófnaði

Í gær, 20:46 Í hverjum mánuði koma aðildarfélög ASÍ að nokkur hundruð málum sem tengjast launadeilum. Af þeim eru rúmlega 100 í hverjum mánuði þar sem aðildarfélögin standa í innheimtumáli fyrir ungt fólk. ASÍ hefur nú gefið út nýtt app til að reyna að sporna við launaþjófnaði sem nemur milljörðum á ári. Meira »

Fari ekki inn í óbreytt valdakerfi

Í gær, 20:11 „Við gengum þá inn í valdakerfi hinna gömlu flokka, án þess að gera kröfu um grundvallarbreytingar. Þar með vorum við ófær um að takast á við fjölbreytt hagsmunatengsl peninga og stjórnmála,“ segir Árni Páll Árnason, formaður Samfylkingarinnar í bréfi sem hann sendi flokksmeðlimum í dag. Meira »

Landsbankinn svarar vegna Borgunar

Í gær, 20:37 Landsbankinn hefur svarað bréfi Bankasýslu ríkisins vegna sölu bankans á eignarhluti sínum í Borgun með 126 blaðsíðna bréfi. Meira »

Gengið að óskum í Reynisfjöru

Í gær, 19:10 Lögregluvakt var í Reynisfjöru í dag og verður á næstunni eftir banaslys þar í gær. Talsverður fjöldi var af fólki á staðnum en dagurinn gekk slysalaust fyrir sig og lögreglumenn beindu varnaðarorðum til ferðafólks. Meira »

Framleiðslufyrirtæki Hross í oss ekki gjaldþrota

Í gær, 18:57 Félagið Hrossabrestur ehf, í eigu þeirra Friðriks Þórs Friðrikssonar og Benedikts Erlingssonar er ekki gjaldþrota þar sem engar gjaldfallnar skuldir eru fyrir hendi í félaginu. Þetta kemur fram í yfirlýsingu frá Friðriki Þór nú í kvöld. Meira »

„Ég bjargaði mömmu“

Í gær, 18:05 Karen Sæberg Guðmundsdóttir er aðeins sjö ára gömul en hefur þó þegar afrekað mikið á lífsleiðinni. Í dag var Karen sæmd titlinum Skyndihjálparmaður ársins af Rauða krossi Íslands fyrir að bjarga lífi móður sinnar þegar hún fékk flogakast í heitum potti þann 8. ágúst 2015. Meira »

Upplýsa verði um söluna til að tryggja traust

Í gær, 18:02 Bjarni Benediktsson, fjármálaráðherra, sendi í dag bankasýslu ríkisins bréf vegna sölu Landsbankans á eignarhluti sínum í Borgun. Bjarni segir að vissast sé, áður en lengra er haldið með söluferli bankasýslunnar á eignarhluti í Landsbankanum, að allar upplýsingar um söluna á Borgun liggi fyrir og málið afgreitt með þeim hætti að traust til bankans og stjórnenda hans verði tryggt. Meira »

Mygla í höfuðstöðvum Íslandsbanka

Í gær, 17:04 Mygla hefur greinst á vinnusvæðum starfsmanna Íslandsbanka við Kirkjusand og af þeim sökum hefur verið gripið til viðeigandi ráðstafana. Meira »

Ljósmæður fá 10 prósenta hækkun

Í gær, 16:50 Sjálfstætt starfandi ljósmæður og Sjúkratryggingar Íslands hafa skrifað undir nýjan kjarasamning sem kveður á um 10 prósenta launahækkun. Meira »

Miðlun persónuupplýsinga óheimil

Í gær, 16:07 Persónuvernd hefur úrskurðað að miðlun netfangalista frá Hjallastefnunni til Rannsóknarseturs Háskólans í Reykjavík hafi verið óheimil þar sem hún byggði ekki á fullnægjandi vinnslusamningi. Þá var fræðslu til þátttakenda einnig ábótavant. Meira »

Gjaldtaka ólögmæt

Í gær, 16:53 Hæstiréttur hefur dæmt gjaldtöku Landeigenda Reykjahlíðar ehf. ólögmæta auk þess sem hann hefur staðfest lögbann sem sett var á hana. Staðfestir Hæstiréttur með þessu dóm Héraðsdóms Reykjavíkur frá því í apríl á síðasta ári. Meira »

Snorri hafði betur gegn Akureyrarbæ

Í gær, 16:44 Hæstiréttur hefur sýknað Snorra Óskarsson af kröfum Akureyrarbæjar og dæmt uppsögn hans ólögmæta. Ágreiningurinn snýst um það hvort bærinn hefði með lögmætum hætti sagt Snorra upp störfum sem grunnskólakennari vegna ummæla um samkynhneigð sem hann lét falla á bloggsíðu sinni. Meira »

Baldur metur hæfni umsækjenda

Í gær, 15:48 Baldur Guðlaugsson lögfræðingur hefur verið skipaður formaður hæfisnefndar sem á að meta umsækjendur um starf skrifstofustjóra í atvinnuvegaráðuneytinu sem var nýverið auglýst til umsóknar. Meira »
Hópferðabílar
HÓPFERÐABÍLAR TIL LEIGU með eða án bílstjóra. --------16 manna-------- --------9...
STIGAR OG HANDRIÐ ALLAR MÖGULEGAR GERÐIR
Sjá: http://www.youtube.com/watch?v=73dIQgOl2JQ&feature;=channel Facebook > Me...
HARÐVIÐUR TIL HÚSBYGGINGA
Harðviður til húsabygginga Sjá nánar á www.vidur.is Vatnsklæðning, panill, palla...
STÓLAR OG SÓFABORÐ
1) TIL SÖLU TVEIR BEYKI HÆGINDASTÓLAR, AUÐVELT AÐ SETJA NÝTT ÁKLÆÐI YFIR ÞÁ . VE...
 
Sumarstörf í vatnajökulsþjóðgarði
Sérfræðistörf
SUMARSTÖRF 2016 Vatnajökulsþjóðgarður ...
Atvinna óskast rafvirkjameistari með öl
Starf óskast
Atvinna óskast Rafvirkjameistari m...
Nora styrkir
Styrkir
NORA styrkir samstarf á Norður-Atlants...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...