„Verður þetta allt svona?“

Borteigur við Trölladyngju er yfir 3.000 fermetrar. Holuna reyndist ekki ...
Borteigur við Trölladyngju er yfir 3.000 fermetrar. Holuna reyndist ekki hægt að virkja. Morgunblaðið/Kristinn

Borteigur eða borplan fyrir eina borholu er oft yfir 3.000 fermetrar að stærð. Nú eru uppi áætlanir um að bora margar nýjar holur á Reykjanesskaganum. Áhugamaður um náttúru og sögu skagans segir hægt að hafa teigana mun minni en HS Orka segir að þeir séu hafðir eins litlir og hægt sé. 

„Þetta snýst ekki um hvort það eigi að virkja eða ekki heldur að það verði gert þannig að menn geti verið sáttir við framkvæmdirnar,“ segir Ómar Smári Ármannsson um fyrirhugaðar jarðhitaboranir á Reykjanesskaganum.

Hann segir augljóst að við nýlegar og eldri virkjunarframkvæmdir á Suðurnesjum og víðar hafi ekki verið vandað nægilega vel til verka, hægt hefði verið að hafa borstæðin eða borteigana undir jarðborana mun minni, leggja vegi og pípur og reisa virkjanamannvirki þannig að minna beri á þeim í landslaginu.


Ómar Smári er vel þekktur fyrir áhuga sinn á náttúru og minjum Reykjanesskagans, einkum í tengslum við ferðahópinn Ferli en einnig vegna þess að hann er aðstoðaryfirlögregluþjónn á höfuðborgarsvæðinu. Morgunblaðið fór í vikunni með Ómari um þrjú svæði á Suðurnesjum; að Trölladyngju og Sogum, Eldvörpum og Krýsuvík. Á öllum þessum svæðum, og raunar víðar á Suðurnesjum, stendur til að virkja jarðhita og svæðin raðast öll í nýtingarflokk samkvæmt rammaáætlun um vernd og nýtingu náttúrusvæða.


Við Trölladyngju eru tvær nýlegar tilraunaborholur HS orku. Önnur þeirra og sú nýrri (frá 2006) er uppi í hlíð, við gönguleiðina að Sogunum sem er vinsælt útivistarsvæði og rómað fyrir náttúrufegurð. Þar var gert borplan sem Ómar og blaðamaður mældu að væri 45x70 metrar að stærð eða rúmlega 3.000 fermetrar. Það sem upp úr stendur af borholunni sjálfri – en hún reyndist reyndar ónothæf – er ekki nema 2,5x5 metrar.
Ómar Smári fylgdist með framkvæmdunum á sínum tíma og hann segir ljóst að planið hefði mátt vera mun minna, í það minnsta helmingi minna, ef viljinn hefði verið fyrir hendi. Hægt hefði verið að leggja plan undir borinn en síðan flytja aðföng að honum eftir því sem þurfti. Rafstöðina hefði mátt hafa annars staðar og leggja raflínu meðfram veginum. Pípur hefði mátt hafa á neðra borplaninu og flytja þær upp eftir og varahlutir og vinnuskúra hefði sömuleiðis mátt hafa þar. Þess í stað hefði jarðýta gert ljótt sár í hlíðina og síðan hefði hundruðum tonna af möl verið ekið á staðinn til að útbúa óþarflega stórt borplan.

Hafa yrði í huga að jafnvel þótt borholan hefði virkað væri endingartími jarðhitavirkjana ekki nema 50-60 ár. Illgerlegt eða ómögulegt væri að fjarlægja ummerki um holuna að þeim tíma liðnum. Þá minnir hann á að rökin með virkjunum séu gjarnan þau að þær skapi atvinnu. „En það fá ekki færri vinnu við að virkja þótt borstæðið sé lítið,“ segir hann.

Sést yfir fornminjar

Ómar Smári tekur fram að hann sé ekki andvígur því að auðlindirnar séu nýttar. Vinnubrögðin við borholurnar við Trölladyngju og víðar séu á hinn bóginn þannig að þau hljóti að draga úr stuðningi við virkjanir. „Hér sjá menn bara eyðileggingu og hugsa: Verður þetta allt svona?“


Hann bendir einnig á að tilviljun ein hafi ráðið því að vegurinn sem liggur upp að borstæðinu hafi ekki farið yfir gamalt sel en tóftir þess kúra í hlíðinni. Raunar hafi vegurinn verið lagður án gilds framkvæmdaleyfis þá og þegar hann var lagður. Leyfið fékkst eftir á og þá hjá viðeigandi sveitarfélagi.

Sjaldan eru allar tóftir skráðar. Það gildir t.d. um tóftir í Krýsuvík sem að óbreyttu muni fara undir borplan, þar séu auðsjáanlega fornminjar sem hvergi hafi verið skráðar eða rannsakaðar. Aðspurður segir Ómar Smári að með tillögu HS orku vegna borunar í Krýsuvík hafi fylgt fornleifaskráning. „Í skýrslunni eru þessar tóftir ekki tilgreindar og það eru ekki nógu góð vinnubrögð.“

Þriðja svæðið sem farið var um var Eldvörp en þar vill HS Orka bæta við fimm borteigum, þar af tveimur sem eru á skilgreindu iðnaðarsvæði. Einn borteigur er þar fyrir, ríflega 3.100 fermetrar auk um 1.200 fermetra svæðis meðfram veginum sem var raskað. Ómar Smári segir að í Eldvörpunum verði að fara sérstaklega varlega enda sé svæðið ríkt af fegurð og sögu en um leið afar viðkvæmt. Ástundi menn sömu vinnubrögð og hingað til lítist honum hins vegar ekki á blikuna.

Ætla að fara varlega

Ásbjörn Blöndal, forstöðumaður þróunarsviðs HS Orku, segir að við Eldvörp standi til að fara eins varlega og framast sé unnt. Til standi að beita skáborun og bora í um 1.000-1.200 metra frá teigunum, miðað við lóðlínu, sem sé það mesta sem hægt sé að gera í jarðlögum sem þessum.


Það vekur nokkra athygli að einn af nýju teigunum í Eldvörpum er nánast við hliðina á þeim eina sem fyrir er. Ásbjörn segir að ekki sé hægt að nota þann gamla þar sem staðsetningin hans sé með þeim hætti að erfitt sé að stækka hann. Ef hann yrði stækkaður yrði farið yfir svæði sem menn vilji vernda.


En hvað þá með stærð borteiganna? Ásbjörn segir að undanfarin ár og áratugi hafi menn reynt að taka sem minnst svæði undir borteiga. „Það er fyrst og fremst verktakinn sem ákvarðar hvað hann þarf til að hann geti unnið verkið sómasamlega. Það hefur allt kapp verið lagt á að hafa umfangið eins lítið og kostur er.“


Nokkuð frá Eldvörpunum er annar og mun stærri borteigur, um 6.000 fermetrar að stærð, samkvæmt lauslegri mælingu. Á honum eru tvær niðurdælingarholur fyrir Svartsengi og Ásbjörn segir að það hafi verið sú stærð sem þurfti fyrir tvær holur.
Þá tekur Ásbjörn fram að HS Orka vinni náið með Grindavíkurbæ að undirbúningi framkvæmda við Eldvörp. Svæðið sé hverfisverndað og ekki verði hróflað við gígunum, enda séu þeir friðaðir. Teigarnir verði að mestu við núverandi veg og pípur og annað lagðar meðfram honum. Meðal þess sem hefur verið rætt um að gera er að leggja hraunhellur/hraungrýti yfir þá borteiga sem ekki nýtast, þ.e. ef holurnar gefa ekki af sér orku. Þá megi nánast afmá ummerki um rask, líkt og hafi verið gert við hús Bláa lónsins. Slíkt sé ekki hægt að gera við vinnsluholur því þær þurfi að hreinsa reglulega með bortæki.


Deiliskipulagstillaga að framkvæmdum í Eldvörpum er nú til meðferðar hjá Grindavíkurbæ.

mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Hafnað vegna sektar eftir 11 ára dvöl

20:25 Fjárfestinum Bala Kamallakharan var neitað um íslenskan ríkisborgararétt í dag vegna hraðasektar sem hann fékk eftir að hafa sent inn umsóknina. Hann hefur verið búsettur á Íslandi í 11 ár, er giftur íslenskri konu og á tvö börn. Þá er hann stofnandi Startup Iceland. Meira »

Mynda gönguleiðir á Reykjanesi

19:47 Reykjanes Geopark, Markaðsstofa Reykjaness og GeoCamp Iceland í samstarfi við Google standa að sameiginlegu verkefni sem miðar að því að kortleggja og mynda allar gönguleiðir á Reykjanesi með 360° myndavél. Meira »

Berskjaldaðri fyrir spákaupmönnum

19:09 Kæmi til þess að krónan yrði tengd við gengi erlends gjaldmiðils, eins og til að mynda evrunnar, gæti það leitt til þess að Íslendingar yrðu berskjaldaðri fyrir árásum spákaupmanna að mati OECD sem aftur gæti leitt til þess að koma yrði á fjármagnshöftum á nýjan leik til þess að bregðast við þeim. Meira »

Hrundið af stað nýju „höfrungahlaupi“

18:48 Kjararáð, í umboði Alþingis, hefur „hvellsprengt“ launarammann, að sögn formanns Rafiðnaðarsambands Íslands. Hann segir æðstu stofnun landsins hafa hleypt af stað „nýjasta höfrungahlaupinu“ sem aðilar vinnumarkaðarins hafi reynt að halda aftur af á síðustu árum. Meira »

Fékk nýjan síma í sárabætur

18:35 Arnþór Sævarsson varð fyrir því leiðinlega atviki í gær að símanum hans var stolið þegar hann var á leið heim úr sundi. Hann var ekki símalaus í langan tíma því Epli ákvað að gefa honum nýjan iPhone 7 í sárabætur. Meira »

Sýkingar tilkynnist til CERT-ÍS

17:48 Póst- og fjarskiptastofnun hefur sent frá sér tilkynningu vegna spilliforrits sem herjar nú á tölvukerfi í nokkrum löndum. Stofnunin segir forritið beita nýju afbrigði hugbúnaðar sem þekktur er undir nafninu Petya en umrædd lönd eru Úkraína, Rússland, Danmörk og Bretland. Meira »

„Þetta er alþekkt í fluginu“

17:19 „Icelandair tekur á sig kostnað við þjálfun nýliða gegn samkomulagi um starf þeirra í ákveðinn tíma. Þetta er alþekkt í fluginu með flugmenn og fleiri stéttir,“ segir upp­lýs­inga­full­trúi Icelanda­ir. Nýir flugmenn hjá Icelanda­ir skrifa upp á skulda­bréf að and­virði 60 þúsund evr­a. Meira »

Ekki sterkur grunur um samverknað eða hlutdeild segir lögmaður Jóns Trausta

17:33 Hæstiréttur sneri við dómi héraðsdóms um að Jón Trausti Lúthersson sæti áframhaldandi gæsluvarðhaldi vegna rannsóknar á manndrápi í Mosfellsdal. Lögmaður Jóns Trausta segir greinilegt að Hæstiréttur hafi ekki fallist á að það væri sterkur grunur um samverknað eða hlutdeild í málinu. Meira »

Álagningarseðlarnir komnir á skattur.is

17:13 Álagningarseðlar einstaklinga árið 2017 eru nú aðgengilegir á þjónustvef Ríkisskattstjóra, skattur.is. Álagningarskrár verða lagðar fram á föstudaginn, 30. júní, og verða aðgengilegar í 14 daga. Meira »

Hafa sömu reynslu af Stígamótum

16:57 Níu konur sem komu að starfi Stígamóta á síðustu árum hafa lýst yfir að reynsla þeirra af starfi Stígamóta sé sambærileg og sú sem Helga Bald­vins­dótt­ir Bjarg­ar­dótt­ir lýsti í pistli sínum um daginn. Þetta kemur fram í fréttatilkynningu sem send var á fjölmiðla í dag. Meira »

Framkvæmdir við Melatorg

16:47 Öllum akreinum að Melatorgi verður lokað í kvöld kl. 21:00. Malbika á hringtorgið og Vegagerðin biður vegfarendur að virða merkingar og hraðatakmarkanir við vinnusvæðið. Meira »

Söfnuðu meira en 20 milljónum

16:37 Söfnun WOW Cyclothon til styrktar Slysavarnafélaginu Landsbjörg lauk í gær en alls söfnuðust 20.425.710 krónur.   Meira »

„Algjörlega út úr kortinu“

16:13 Nýir flugmenn sem skrifa undir samning hjá Icelandair skrifa einnig upp á skuldabréf að andvirði 60 þúsund evrur, 7 milljónir íslenskra króna. Þar með skuldbinda þeir sig til þess að yfirgefa ekki Icelandair næstu þrjú árin, nema þeir greiði andvirði skuldabréfsins. Meira »

Ágreiningur við SA virðist djúpstæður

15:40 Í frétt í Morgunblaðinu 23. júní sl. var greint frá því að Samtök fyrirtækja í sjávarútvegi (SFS) hefðu samþykkt á aðalfundi sínum í maí að láta gera úttekt á kostum og göllum þess að vera áfram innan vébanda Samtaka atvinnulífsins (SA). Meira »

Fá milljónastyrk til að efla hjúkrunarfræði

15:00 Alþjóðlegur hópur vísindamanna á sviði hjúkrunarfræði undir forystu prófessora við Hjúkrunarfræðideild Háskóla Íslands og UMC í Utrecht í Hollandi hefur fengið um 40 milljóna kr. styrk til verkefnis sem miðar að því að efla doktorsnema og nýdoktora á sviði hjúkrunarfræði sem leiðtoga og vísindamenn. Meira »

Segir galið að taka flugið frá Gæslunni

15:52 Landhelgisgæslan er mótfallin hugmyndum fagráðs um sjúkraflutninga um að færa flugrekstur ríkisins undir sérstaka flugrekstrarstofnun. Í gær var skýrsla ráðsins kynnt um sjúkraflutninga þar sem lagt var til að fengin yrði ný sérstök sjúkraþyrla til þess að sinna útköllum á Suðurlandi og Vesturlandi. Meira »

„Mikilvægur áfangi fyrir höfuðsafn“

15:25 „Þetta er alveg feykilega mikilvægt skref. Þetta er fyrsta skipti sem safnið fær eigið rými til sýninga í þau tíu ár sem það hefur verið starfrækt. Það er býsna mikilvægur áfangi fyrir höfuðsafn,“ segir Hilmar J. Malmquist, forstöðumaður Náttúruminjasafns Íslands. Meira »

Náttúruminjasafn fær aðstöðu í Perlunni

14:36 Í dag skrifuðu Náttúruminjasafn Íslands og og Perla norðursins undir samning um að safnið fái aðstöðu til sýningarhalds í Perlunni. Fyrirhugað er að sýning Náttúruminjasafns Íslands opni á nýrri annarri hæð Perlunnar í tengslum við 100 ára afmæli fullveldis Íslands árið 2018. Meira »
Ódýr Nýr Ferðanuddbekkur nokkur stk 46.000 www.egat.is
- Hægt að hækka og lækka bak eins og hentar - Ferðataska fylgir - þyngd 18.5 k...
Sumarhús í Hvalfirði 55 km frá Reykjavík
Til leigu vel útbúin 2-4 manna sumarhús með heitum potti og gasgrilli. Frábært ú...
 
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Skipulagsauglýsing
Tilkynningar
Borgarbyggð Skipulagsauglýsingar Sv...
Félagsstarf aldraðra
Staður og stund
Árskógum 4 Félagsstarfið er með opið í s...