„Verður þetta allt svona?“

Borteigur við Trölladyngju er yfir 3.000 fermetrar. Holuna reyndist ekki hægt að virkja. stækka

Borteigur við Trölladyngju er yfir 3.000 fermetrar. Holuna reyndist ekki hægt að virkja. Morgunblaðið/Kristinn

Borteigur eða borplan fyrir eina borholu er oft yfir 3.000 fermetrar að stærð. Nú eru uppi áætlanir um að bora margar nýjar holur á Reykjanesskaganum. Áhugamaður um náttúru og sögu skagans segir hægt að hafa teigana mun minni en HS Orka segir að þeir séu hafðir eins litlir og hægt sé. 

„Þetta snýst ekki um hvort það eigi að virkja eða ekki heldur að það verði gert þannig að menn geti verið sáttir við framkvæmdirnar,“ segir Ómar Smári Ármannsson um fyrirhugaðar jarðhitaboranir á Reykjanesskaganum.

Hann segir augljóst að við nýlegar og eldri virkjunarframkvæmdir á Suðurnesjum og víðar hafi ekki verið vandað nægilega vel til verka, hægt hefði verið að hafa borstæðin eða borteigana undir jarðborana mun minni, leggja vegi og pípur og reisa virkjanamannvirki þannig að minna beri á þeim í landslaginu.


Ómar Smári er vel þekktur fyrir áhuga sinn á náttúru og minjum Reykjanesskagans, einkum í tengslum við ferðahópinn Ferli en einnig vegna þess að hann er aðstoðaryfirlögregluþjónn á höfuðborgarsvæðinu. Morgunblaðið fór í vikunni með Ómari um þrjú svæði á Suðurnesjum; að Trölladyngju og Sogum, Eldvörpum og Krýsuvík. Á öllum þessum svæðum, og raunar víðar á Suðurnesjum, stendur til að virkja jarðhita og svæðin raðast öll í nýtingarflokk samkvæmt rammaáætlun um vernd og nýtingu náttúrusvæða.


Við Trölladyngju eru tvær nýlegar tilraunaborholur HS orku. Önnur þeirra og sú nýrri (frá 2006) er uppi í hlíð, við gönguleiðina að Sogunum sem er vinsælt útivistarsvæði og rómað fyrir náttúrufegurð. Þar var gert borplan sem Ómar og blaðamaður mældu að væri 45x70 metrar að stærð eða rúmlega 3.000 fermetrar. Það sem upp úr stendur af borholunni sjálfri – en hún reyndist reyndar ónothæf – er ekki nema 2,5x5 metrar.
Ómar Smári fylgdist með framkvæmdunum á sínum tíma og hann segir ljóst að planið hefði mátt vera mun minna, í það minnsta helmingi minna, ef viljinn hefði verið fyrir hendi. Hægt hefði verið að leggja plan undir borinn en síðan flytja aðföng að honum eftir því sem þurfti. Rafstöðina hefði mátt hafa annars staðar og leggja raflínu meðfram veginum. Pípur hefði mátt hafa á neðra borplaninu og flytja þær upp eftir og varahlutir og vinnuskúra hefði sömuleiðis mátt hafa þar. Þess í stað hefði jarðýta gert ljótt sár í hlíðina og síðan hefði hundruðum tonna af möl verið ekið á staðinn til að útbúa óþarflega stórt borplan.

Hafa yrði í huga að jafnvel þótt borholan hefði virkað væri endingartími jarðhitavirkjana ekki nema 50-60 ár. Illgerlegt eða ómögulegt væri að fjarlægja ummerki um holuna að þeim tíma liðnum. Þá minnir hann á að rökin með virkjunum séu gjarnan þau að þær skapi atvinnu. „En það fá ekki færri vinnu við að virkja þótt borstæðið sé lítið,“ segir hann.

Sést yfir fornminjar

Ómar Smári tekur fram að hann sé ekki andvígur því að auðlindirnar séu nýttar. Vinnubrögðin við borholurnar við Trölladyngju og víðar séu á hinn bóginn þannig að þau hljóti að draga úr stuðningi við virkjanir. „Hér sjá menn bara eyðileggingu og hugsa: Verður þetta allt svona?“


Hann bendir einnig á að tilviljun ein hafi ráðið því að vegurinn sem liggur upp að borstæðinu hafi ekki farið yfir gamalt sel en tóftir þess kúra í hlíðinni. Raunar hafi vegurinn verið lagður án gilds framkvæmdaleyfis þá og þegar hann var lagður. Leyfið fékkst eftir á og þá hjá viðeigandi sveitarfélagi.

Sjaldan eru allar tóftir skráðar. Það gildir t.d. um tóftir í Krýsuvík sem að óbreyttu muni fara undir borplan, þar séu auðsjáanlega fornminjar sem hvergi hafi verið skráðar eða rannsakaðar. Aðspurður segir Ómar Smári að með tillögu HS orku vegna borunar í Krýsuvík hafi fylgt fornleifaskráning. „Í skýrslunni eru þessar tóftir ekki tilgreindar og það eru ekki nógu góð vinnubrögð.“

Þriðja svæðið sem farið var um var Eldvörp en þar vill HS Orka bæta við fimm borteigum, þar af tveimur sem eru á skilgreindu iðnaðarsvæði. Einn borteigur er þar fyrir, ríflega 3.100 fermetrar auk um 1.200 fermetra svæðis meðfram veginum sem var raskað. Ómar Smári segir að í Eldvörpunum verði að fara sérstaklega varlega enda sé svæðið ríkt af fegurð og sögu en um leið afar viðkvæmt. Ástundi menn sömu vinnubrögð og hingað til lítist honum hins vegar ekki á blikuna.

Ætla að fara varlega

Ásbjörn Blöndal, forstöðumaður þróunarsviðs HS Orku, segir að við Eldvörp standi til að fara eins varlega og framast sé unnt. Til standi að beita skáborun og bora í um 1.000-1.200 metra frá teigunum, miðað við lóðlínu, sem sé það mesta sem hægt sé að gera í jarðlögum sem þessum.


Það vekur nokkra athygli að einn af nýju teigunum í Eldvörpum er nánast við hliðina á þeim eina sem fyrir er. Ásbjörn segir að ekki sé hægt að nota þann gamla þar sem staðsetningin hans sé með þeim hætti að erfitt sé að stækka hann. Ef hann yrði stækkaður yrði farið yfir svæði sem menn vilji vernda.


En hvað þá með stærð borteiganna? Ásbjörn segir að undanfarin ár og áratugi hafi menn reynt að taka sem minnst svæði undir borteiga. „Það er fyrst og fremst verktakinn sem ákvarðar hvað hann þarf til að hann geti unnið verkið sómasamlega. Það hefur allt kapp verið lagt á að hafa umfangið eins lítið og kostur er.“


Nokkuð frá Eldvörpunum er annar og mun stærri borteigur, um 6.000 fermetrar að stærð, samkvæmt lauslegri mælingu. Á honum eru tvær niðurdælingarholur fyrir Svartsengi og Ásbjörn segir að það hafi verið sú stærð sem þurfti fyrir tvær holur.
Þá tekur Ásbjörn fram að HS Orka vinni náið með Grindavíkurbæ að undirbúningi framkvæmda við Eldvörp. Svæðið sé hverfisverndað og ekki verði hróflað við gígunum, enda séu þeir friðaðir. Teigarnir verði að mestu við núverandi veg og pípur og annað lagðar meðfram honum. Meðal þess sem hefur verið rætt um að gera er að leggja hraunhellur/hraungrýti yfir þá borteiga sem ekki nýtast, þ.e. ef holurnar gefa ekki af sér orku. Þá megi nánast afmá ummerki um rask, líkt og hafi verið gert við hús Bláa lónsins. Slíkt sé ekki hægt að gera við vinnsluholur því þær þurfi að hreinsa reglulega með bortæki.


Deiliskipulagstillaga að framkvæmdum í Eldvörpum er nú til meðferðar hjá Grindavíkurbæ.

  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Bloggað um fréttina

Loka

Innlent »

Hálka og hálkublettir víða

08:08 Það er hálka og snjóþekja á Suðurlandi en hálkublettir og hálka á Suðvesturlandi. Flughált er undir Eyjafjöllum og að Vík. Þetta kemur fram í tilkynningu frá Vegagerðinni. Meira »

Gasmengun færist frá suðri til norðurs

07:49 Búist er við gasmengun vegna eldgossins í Holuhrauni víða á Suðausturlandi fyrripart dags, en einkum á Norðurlandi síðdegis á svæðinu frá Skagafirði austur á Tjörnes. Meira »

Íslensk kona handtekin í Hollandi

07:43 Hollenska lögreglan handtók íslenska konu á fertugsaldri á Shiphol-flugvelli í Amsterdam sl. sunnudag. Konan var með 300 grömm af MDMA falin á sér. Þetta kemur fram í Fréttablaðinu. Meira »

Ætlaði að fara inn í ókunnuga íbúð

07:17 Lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu barst tilkynningt um tvöleytið í nótt um ungan mann sem var í annarlegu ástandi í sameign í húsi í miðborg Reykjavíkur. Er lögregla kom á vettvang var maðurinn að klæða sig úr skóm og gera sig líklegan til að fara inn í íbúð hjá ókunnugum. Meira »

Deila verðlaunum með 9/11 safninu

07:06 EON arkitektar, stofa Hlédísar Sveinsdóttur, bar sigur úr býtum í tveimur flokkum þegar hið virta hönnunartímarit Interior Design úthlutaði verðlaunum fyrir framúrskarandi verk á árinu 2014 í New York á dögunum. Meira »

Ekki skal talað um krabbameinið sem óvin

05:30 Fjandsamlegar myndlíkingar til að lýsa krabbameini geta reynst sjúklingum í meðferð óþægur ljár í þúfu.  Meira »

178 ferðir Strætó felldar niður

05:30 Strætó bs. hefur orðið að fella niður 178 ferðir á landsbyggðinni það sem af er desembermánuði, fyrst og fremst vegna veðurs og ófærðar. Meira »

Verðbólga ekki minni í tvo áratugi

05:30 Verðbólga á 12 mánaða grundvelli mælist nú 0,8% og hefur hún ekki verið minni í um tvo áratugi.  Meira »

Ekki samið um stjórnun veiða

05:30 Samningar náðust ekki um stjórnun veiða og skiptingu afla úr stofnum norsk-íslenskrar síldar og kolmunna á fundum strandríkja í London í vikunni. Meira »

Persónuafsláttur hækkar um 0,8%

05:30 Samkvæmt gildandi lögum um tekjuskatt skal í upphafi árs hækka persónuafslátt hvers einstaklings í samræmi við hækkun vísitölu neysluverðs næstliðna tólf mánuði. Meira »

Salerni breytt í sýningarými

05:30 Reykjavíkurborg hefur ákveðið að gera eins árs samning við Nýlistasafnið um leigu á húsnæði á Bankastræti 0 þar sem áður voru snyrtingar kvenna og karla. Meira »

Lækka um allt að 200 þúsund

05:30 Verð á nýjum bílum lækkar talsvert um áramótin þegar efra þrep virðisaukaskatts lækkar úr 25,5% í 24%. Lækkunin er mismikil eftir því hversu dýrir bílarnir eru. Meira »

Taka meinta eftirlíkingu úr sölu

Í gær, 23:59 Rammagerðin hefur ákveðið að taka stól úr sölu sem deilt er um hvort sé eftirlíking Fuzzy stóls­ins. Lovísa Óladóttir, framkvæmdastjóri Rammagerðarinnar, segir að meðan málið er leitt til lykta verði stóllinn ekki í sölu í Rammagerðinni. Meira »

Sjúklingar hikandi

Í gær, 23:37 Forstjóri Landspítalans segir að svo virðist sem að sumir sjúklingar hiki við að leita til starfsmanna sjúkrahússins og séu að bíða eftir því að verkfallsaðgerðum heilbrigðisstarfsmanna ljúki. Hann segir afar mikilvægt að fólk komi ef það telji sig þurfa á þjónustu að halda. Meira »

Bifreið hafnaði ofan í á

Í gær, 22:08 Tvö umferðarslys urðu í umdæmi lögreglunnar á Selfossi í dag. Rétt fyrir klukkan þrjú valt bifreið á Laugarvatnsvegi með þeim afleiðingum að hann hafnaði ofan í Hjálmsstaðaá. Þá varð þriggja bílaárekstur á Biskupsstungnabraut um kl. 14 í dag. Meira »

Vann 13 milljónir rétt fyrir jólin

Í gær, 23:50 Einn vinningshafi á Íslandi vann rúmlega þrettán milljónir í Eurojackpot útdrætti kvöldsins. Hann var einn af fjórum vinningshöfum í sem fengu þriðja vinning. Meira »

Var 40 kíló og hljóp 70 km á viku

Í gær, 22:12 Það þarf betri leiðsögn fyrir ungt afreksfólk í íþróttum, segir Birna Varðar, sem hefur skrifað bókina Molinn minn um glímu sína við íþróttaátröskun. Hún var orðin um fjörutíu kíló og hljóp sjötíu kílómetra á viku þegar mest var. Meira »

Dróst inn í fiskvinnsluvél

Í gær, 22:01 Lögregla og sjúkralið voru kölluð út vegna vinnuslyss sem varð í Þorlákshöfn á sjötta tímanum í dag. Þar festist maður í fiskvinnsluvél og urðu slökkviðsmenn að beita klippum til að losa hann úr vélinni. Maðurinn var fluttur í sjúkrabíl til Reykjavíkur. Meira »
FORNBÓKABÚÐIN BÓKIN KLAPPARSTÍG
MIKIÐ ÚRVAL BÓKA Í FORNBÓKABÚÐINNI KLAPPARSTÍG 25-27. VORUM AÐ TAKA INN MIK...
EIGUM ALLSKONAR STIGA Á LAGER
Einnig sérsmíði, sjáið úrvalið á: www.sogem-stairs.com/en_home-home.php Á Face...
Margnota hitapúðar
Lagerhreinsun í tilefni haustsins. Góðar vörur á enn betra verði. Ekki verra að ...
* Milljónirnar bíða þín í stóru pottunum
Þú getur spilað með í yfir 40 stærstu Lottóum heimsins. Í yfir 12 ár hafa lottó...
 
L edda 6014120819 i heims.
Félagsstarf
l EDDA 6014121619 I Jf....
Samkoma
Félagsstarf
Háaleitisbraut 58â€"60, 3. ...
Icelandair: framkvæmdastjóri framleiðslusviðs icelandair
Stjórnunarstörf
FRAMKVÆMDASTJÓRI FRAMLEIÐSLUSVIÐS ICE...
1212/adl3/m/rl/14
Tilkynningar
IN THE HIGH COURT OF JUSTICE No. 5072 of...