„Verður þetta allt svona?“

Borteigur við Trölladyngju er yfir 3.000 fermetrar. Holuna reyndist ekki hægt að virkja. stækka

Borteigur við Trölladyngju er yfir 3.000 fermetrar. Holuna reyndist ekki hægt að virkja. Morgunblaðið/Kristinn

Borteigur eða borplan fyrir eina borholu er oft yfir 3.000 fermetrar að stærð. Nú eru uppi áætlanir um að bora margar nýjar holur á Reykjanesskaganum. Áhugamaður um náttúru og sögu skagans segir hægt að hafa teigana mun minni en HS Orka segir að þeir séu hafðir eins litlir og hægt sé. 

„Þetta snýst ekki um hvort það eigi að virkja eða ekki heldur að það verði gert þannig að menn geti verið sáttir við framkvæmdirnar,“ segir Ómar Smári Ármannsson um fyrirhugaðar jarðhitaboranir á Reykjanesskaganum.

Hann segir augljóst að við nýlegar og eldri virkjunarframkvæmdir á Suðurnesjum og víðar hafi ekki verið vandað nægilega vel til verka, hægt hefði verið að hafa borstæðin eða borteigana undir jarðborana mun minni, leggja vegi og pípur og reisa virkjanamannvirki þannig að minna beri á þeim í landslaginu.


Ómar Smári er vel þekktur fyrir áhuga sinn á náttúru og minjum Reykjanesskagans, einkum í tengslum við ferðahópinn Ferli en einnig vegna þess að hann er aðstoðaryfirlögregluþjónn á höfuðborgarsvæðinu. Morgunblaðið fór í vikunni með Ómari um þrjú svæði á Suðurnesjum; að Trölladyngju og Sogum, Eldvörpum og Krýsuvík. Á öllum þessum svæðum, og raunar víðar á Suðurnesjum, stendur til að virkja jarðhita og svæðin raðast öll í nýtingarflokk samkvæmt rammaáætlun um vernd og nýtingu náttúrusvæða.


Við Trölladyngju eru tvær nýlegar tilraunaborholur HS orku. Önnur þeirra og sú nýrri (frá 2006) er uppi í hlíð, við gönguleiðina að Sogunum sem er vinsælt útivistarsvæði og rómað fyrir náttúrufegurð. Þar var gert borplan sem Ómar og blaðamaður mældu að væri 45x70 metrar að stærð eða rúmlega 3.000 fermetrar. Það sem upp úr stendur af borholunni sjálfri – en hún reyndist reyndar ónothæf – er ekki nema 2,5x5 metrar.
Ómar Smári fylgdist með framkvæmdunum á sínum tíma og hann segir ljóst að planið hefði mátt vera mun minna, í það minnsta helmingi minna, ef viljinn hefði verið fyrir hendi. Hægt hefði verið að leggja plan undir borinn en síðan flytja aðföng að honum eftir því sem þurfti. Rafstöðina hefði mátt hafa annars staðar og leggja raflínu meðfram veginum. Pípur hefði mátt hafa á neðra borplaninu og flytja þær upp eftir og varahlutir og vinnuskúra hefði sömuleiðis mátt hafa þar. Þess í stað hefði jarðýta gert ljótt sár í hlíðina og síðan hefði hundruðum tonna af möl verið ekið á staðinn til að útbúa óþarflega stórt borplan.

Hafa yrði í huga að jafnvel þótt borholan hefði virkað væri endingartími jarðhitavirkjana ekki nema 50-60 ár. Illgerlegt eða ómögulegt væri að fjarlægja ummerki um holuna að þeim tíma liðnum. Þá minnir hann á að rökin með virkjunum séu gjarnan þau að þær skapi atvinnu. „En það fá ekki færri vinnu við að virkja þótt borstæðið sé lítið,“ segir hann.

Sést yfir fornminjar

Ómar Smári tekur fram að hann sé ekki andvígur því að auðlindirnar séu nýttar. Vinnubrögðin við borholurnar við Trölladyngju og víðar séu á hinn bóginn þannig að þau hljóti að draga úr stuðningi við virkjanir. „Hér sjá menn bara eyðileggingu og hugsa: Verður þetta allt svona?“


Hann bendir einnig á að tilviljun ein hafi ráðið því að vegurinn sem liggur upp að borstæðinu hafi ekki farið yfir gamalt sel en tóftir þess kúra í hlíðinni. Raunar hafi vegurinn verið lagður án gilds framkvæmdaleyfis þá og þegar hann var lagður. Leyfið fékkst eftir á og þá hjá viðeigandi sveitarfélagi.

Sjaldan eru allar tóftir skráðar. Það gildir t.d. um tóftir í Krýsuvík sem að óbreyttu muni fara undir borplan, þar séu auðsjáanlega fornminjar sem hvergi hafi verið skráðar eða rannsakaðar. Aðspurður segir Ómar Smári að með tillögu HS orku vegna borunar í Krýsuvík hafi fylgt fornleifaskráning. „Í skýrslunni eru þessar tóftir ekki tilgreindar og það eru ekki nógu góð vinnubrögð.“

Þriðja svæðið sem farið var um var Eldvörp en þar vill HS Orka bæta við fimm borteigum, þar af tveimur sem eru á skilgreindu iðnaðarsvæði. Einn borteigur er þar fyrir, ríflega 3.100 fermetrar auk um 1.200 fermetra svæðis meðfram veginum sem var raskað. Ómar Smári segir að í Eldvörpunum verði að fara sérstaklega varlega enda sé svæðið ríkt af fegurð og sögu en um leið afar viðkvæmt. Ástundi menn sömu vinnubrögð og hingað til lítist honum hins vegar ekki á blikuna.

Ætla að fara varlega

Ásbjörn Blöndal, forstöðumaður þróunarsviðs HS Orku, segir að við Eldvörp standi til að fara eins varlega og framast sé unnt. Til standi að beita skáborun og bora í um 1.000-1.200 metra frá teigunum, miðað við lóðlínu, sem sé það mesta sem hægt sé að gera í jarðlögum sem þessum.


Það vekur nokkra athygli að einn af nýju teigunum í Eldvörpum er nánast við hliðina á þeim eina sem fyrir er. Ásbjörn segir að ekki sé hægt að nota þann gamla þar sem staðsetningin hans sé með þeim hætti að erfitt sé að stækka hann. Ef hann yrði stækkaður yrði farið yfir svæði sem menn vilji vernda.


En hvað þá með stærð borteiganna? Ásbjörn segir að undanfarin ár og áratugi hafi menn reynt að taka sem minnst svæði undir borteiga. „Það er fyrst og fremst verktakinn sem ákvarðar hvað hann þarf til að hann geti unnið verkið sómasamlega. Það hefur allt kapp verið lagt á að hafa umfangið eins lítið og kostur er.“


Nokkuð frá Eldvörpunum er annar og mun stærri borteigur, um 6.000 fermetrar að stærð, samkvæmt lauslegri mælingu. Á honum eru tvær niðurdælingarholur fyrir Svartsengi og Ásbjörn segir að það hafi verið sú stærð sem þurfti fyrir tvær holur.
Þá tekur Ásbjörn fram að HS Orka vinni náið með Grindavíkurbæ að undirbúningi framkvæmda við Eldvörp. Svæðið sé hverfisverndað og ekki verði hróflað við gígunum, enda séu þeir friðaðir. Teigarnir verði að mestu við núverandi veg og pípur og annað lagðar meðfram honum. Meðal þess sem hefur verið rætt um að gera er að leggja hraunhellur/hraungrýti yfir þá borteiga sem ekki nýtast, þ.e. ef holurnar gefa ekki af sér orku. Þá megi nánast afmá ummerki um rask, líkt og hafi verið gert við hús Bláa lónsins. Slíkt sé ekki hægt að gera við vinnsluholur því þær þurfi að hreinsa reglulega með bortæki.


Deiliskipulagstillaga að framkvæmdum í Eldvörpum er nú til meðferðar hjá Grindavíkurbæ.

  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Bloggað um fréttina

Loka

Innlent »

17 ára tekinn á rjúpnaveiðum

Í gær, 22:35 Lögreglan í Borgarnesi lagði í dag hald á haglabyssu og skotfæri sautján ára gamallar skyttu sem hafði komið sér fyrir í Bröttubrekku til að skjóta rjúpu. Skyttan unga hafði þegar skotið eina rjúpu, og lagði lögregla einnig hald á hana. Meira »

Enn á eftir kjörum annarra kennara

Í gær, 22:12 Ríkissáttasemjari lagði fram nýtt tilboð á kjaraviðræðufundi með Félagi tónlistarskólakennara í dag. Að sögn Sigrúnar Grendal Jóhannsdóttur, formanni félagsins, ber enn nokkuð í milli og ef miðað er við það tilboð sem er á borðinu sé enn nokkuð langt í land. Meira »

Sjötíu ár frá strandi við Viðey

Í gær, 22:12 Þessa nótt skall á ofsaveður sem gerði björgunarstarf erfitt, sjórinn gekk látlaust yfir skipsflakið, stormur og kuldi nísti í niðamyrkri. Það var þegar fimmtán manns fórust með kanadíska tundurspillinum Skeenu sem strandaði við Viðey 25. október 1944. Á morgun verður þess minnst að 70 ár eru frá strandinu. Meira »

Gamall draumur að rætast

Í gær, 21:58 Hún var mjög pólitískur krakki og ætlaði sér að verða forsætisráðherra, þar til hún áttaði sig á því að erfitt væri að breyta skoðunum annarra. Listakonan Gabríela Friðriksdóttir fer sínar eigin leiðir. „Ég ætlaði hins vegar ekki að vera alþingismaður eða neitt slíkt, bara forsætisráðherra strax. Og alls ekki forseti, því ég var búin að komast að því að forsætisráðherra réði öllu,“ segir Gabríela og hlær. Meira »

Verkfallið hefði mikil áhrif á nemana

Í gær, 21:41 Boðaðar verkfallsaðgerðir Læknafélags Íslands munu meðal annars hafa töluverð áhrif á nemendur á fjórða, fimmta og sjötta ári í læknisfræði í Háskóla Ísladns sem stunda verknám á Landspítalanum. Meira »

„Nú er kominn tími á efndir“

Í gær, 21:40 Þingfulltrúar á 41. þingi Alþýðusambands Íslands hafa krafist þess að stjórnvöld setji þegar í stað verulegt fjármagn í uppbyggingu á félagslegu leiguhúsnæði sem geri lágtekjufólki kleift að búa við húsnæðisöryggi á viðráðanlegum kjörum. Þá segja þeir stjórnvöld bera ábyrgð á „því ófremdarástandi sem nú ríkir í húsnæðismálum.“ Meira »

„Vinnur gegn jafnrétti til náms“

Í gær, 21:04 Þingfulltrúar Alþýðusambands Íslands hafa krafist þess að menntamálaráðherra endurskoði fyrirhugaðar breytingar á framhaldsskólakerfinu, meðal annars með fækkun á nemendaígildum. Þetta kom fram í ályktun 41. þings ASÍ um menntamál. „Boðaðar breytingar ganga þvert á yfirlýsta stefnu stjórnvalda.“ Meira »

Skagfirðingar höfðu betur

Í gær, 21:10 Lið Skagafjarðar og Árborgar áttust við í spurningarþættinum Útsvari, sem sýndur er á RÚV, í kvöld. Leikar fóru 78-57 Skagfirðingum í vil sem komast í næstu umferð. Meira »

„Fíkn er alltaf fíkn“

Í gær, 20:51 „Það togast á inni í manni þegar menn eru í neyslu, þessi fíkn og kannski eitthvað úr uppeldi. Þetta stangast algjörlega á við alla skynsemina. Það eru svakaleg átök þar á milli, sem er alveg ótrúlegt,“ segir Tryggvi Magnússon, umsjónarmaður gistiskýlisins fyrir utangarðsmenn. Meira »

Hálka á Hellisheiði

Í gær, 20:33 Á Suðurlandi er hálka og éljagangur á Hellisheiði og hálkublettir á Sandsskeiði og í Þrengslum. Einnig eru hálkublettir eða hálka á nokkrum fáfarnari leiðum að sögn Vegagerðarinnar. Meira »

Hrútar þuklaðir í borg óttans

Í gær, 20:00 Nú er sú árstíð sem sauðfé er þuklað hvað mest í landinu, enda haustin tími hrútasýninga og þá velja bændur líka líflömbin. Í þuklinu er leitað eftir því eftirsóknarverðasta, miklum vöðvum, hóflegri fitu og þéttvöxnum og löngum skrokk. Meira »

Leit hætt að þýska ferðamanninum

Í gær, 19:48 Formlegri leit að þýska ferðamanninum Christian Mathias Markus hefur verið hætt. Að sögn lögreglu á Patreksfirði verður þó svipast um eftir manninum. Leit verður ekki hafi formlega á ný nema nýjar vísbendingar berist. Meira »

Skýrsla innkölluð vegna mistaka

Í gær, 19:37 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu hefur innkallað þrjú eintök af skýrslu sem nefnist „Samtantekt á skipulagi lögreglu við mótmælin 2008 til 2011“sem afhent voru fjölmiðlum í dag, þar sem greina mátti texta sem búið var að sverta í skýrslunni. Meira »

Opna vísindi og tækni fyrir fólki

Í gær, 19:06 Uppruni lífsins á jörðinni, eldgosið í Holuhrauni, orka framtíðarinnar og umferðaröryggi eldri ökumanna er á meðal þeirra yfir þrjátíu fjölbreyttu erinda sem verða á boðstólum fyrir gesti á vísinda- og tæknidegi verkfræði- og náttúruvísindasviðs Háskóla Íslands sem haldinn verður á morgun. Meira »

Minntust upphafs ófriðar

Í gær, 18:38 Sendiherrar Bretlands og Þýskalands, Stuart Gill og Thomas H. Meister, minntust í gær upphafs fyrri heimsstyrjaldar með því að draga fána landanna, sem flaggað var í heila stöng, niður í hálfa stöng fyrir utan sameiginlega sendiráðsbyggingu Breta og Þjóðverja við Laufásveg klukkan hálftólf í dag. Meira »

Hafa þungar áhyggjur af verkfalli

Í gær, 19:26 Framkvæmdastjóri lækninga á Landspítala hefur þungar áhyggjur af yfirvofandi verkfalli lækna, en hann vonast að viðsemjendur nái saman fyrir boðaðaðar verkfallsaðgerðir. Spítalinn býr sig undir að bregðast við áhrifum þeirra, en verkfall mun hafa áhrif á allar deildir. Meira »

Hraunið orðið 63 ferkílómetrar

Í gær, 18:44 Um 30 jarðskjálftar, sem eru þrír að stærð eða meira, hafa mælst við Bárðarbungu í dag. Stærsti skjálftinn varð kl. 10:20 árdegis, en hann var 4,8 að stærð. Eldgosið í Holuhrauni heldur áfram með svipuðum hætti og verið hefur undanfarnar vikur. Hraunið er nú orðið 63 ferkílómetrar. Meira »

Líffæragjafar skrái vilja sinn í nýjan gagnagrunn

Í gær, 18:16 Kristján Þór Júlíusson heilbrigðisráðherra var fyrstur til að skrá sig í miðlægan grunn um líffæragjafa þegar hann opnaði formlega í dag sérstakt vefsvæði sem Embætti landlæknis hefur sett á fót í þessu skyni. Fólk er hvatt til að taka afstöðu og lýsa vilja sínum í þessum efnum. Meira »
Mercedes Benz E500 - Skipti á jeppa
Árg. 2003, ekinn 90 þús. Verð 2,8 millj. Ath skipti á jeppa, staðgreiðsla á mill...
PIAGGIO Vespa 125 kúbik. TILBOÐ 398 þús 100% LÁN
Til sölu FLOTT vespa PIAGGIO 125 kúbik með hlífðargleri. Aðeins ekið 1100 km o...
Sólar-rafmagn í fjallakofann eða sumarhúsið..
Til sölu sólarsella, 12v, stór rafgeymir og mörg ljós og tengi í t.d. sumarhús ...
Borðstofuborð úr Öndvegi
Til sölu vel með farið borðstofuborð úr Öndvegi. Borðið er 90x190 cm, vel með fa...
 
M helgafell 6014102219 vi
Félagsstarf
m HELGAFELL 6014102219 VI...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naud...
Skipulagslýsing ölvaldsstaðir
Tilkynningar
Skipulagslýsing vegna breyting...
L edda 6014100719 iii
Félagsstarf
l EDDA 6014102119 III...