„Verður þetta allt svona?“

Borteigur við Trölladyngju er yfir 3.000 fermetrar. Holuna reyndist ekki ...
Borteigur við Trölladyngju er yfir 3.000 fermetrar. Holuna reyndist ekki hægt að virkja. Morgunblaðið/Kristinn

Borteigur eða borplan fyrir eina borholu er oft yfir 3.000 fermetrar að stærð. Nú eru uppi áætlanir um að bora margar nýjar holur á Reykjanesskaganum. Áhugamaður um náttúru og sögu skagans segir hægt að hafa teigana mun minni en HS Orka segir að þeir séu hafðir eins litlir og hægt sé. 

„Þetta snýst ekki um hvort það eigi að virkja eða ekki heldur að það verði gert þannig að menn geti verið sáttir við framkvæmdirnar,“ segir Ómar Smári Ármannsson um fyrirhugaðar jarðhitaboranir á Reykjanesskaganum.

Hann segir augljóst að við nýlegar og eldri virkjunarframkvæmdir á Suðurnesjum og víðar hafi ekki verið vandað nægilega vel til verka, hægt hefði verið að hafa borstæðin eða borteigana undir jarðborana mun minni, leggja vegi og pípur og reisa virkjanamannvirki þannig að minna beri á þeim í landslaginu.


Ómar Smári er vel þekktur fyrir áhuga sinn á náttúru og minjum Reykjanesskagans, einkum í tengslum við ferðahópinn Ferli en einnig vegna þess að hann er aðstoðaryfirlögregluþjónn á höfuðborgarsvæðinu. Morgunblaðið fór í vikunni með Ómari um þrjú svæði á Suðurnesjum; að Trölladyngju og Sogum, Eldvörpum og Krýsuvík. Á öllum þessum svæðum, og raunar víðar á Suðurnesjum, stendur til að virkja jarðhita og svæðin raðast öll í nýtingarflokk samkvæmt rammaáætlun um vernd og nýtingu náttúrusvæða.


Við Trölladyngju eru tvær nýlegar tilraunaborholur HS orku. Önnur þeirra og sú nýrri (frá 2006) er uppi í hlíð, við gönguleiðina að Sogunum sem er vinsælt útivistarsvæði og rómað fyrir náttúrufegurð. Þar var gert borplan sem Ómar og blaðamaður mældu að væri 45x70 metrar að stærð eða rúmlega 3.000 fermetrar. Það sem upp úr stendur af borholunni sjálfri – en hún reyndist reyndar ónothæf – er ekki nema 2,5x5 metrar.
Ómar Smári fylgdist með framkvæmdunum á sínum tíma og hann segir ljóst að planið hefði mátt vera mun minna, í það minnsta helmingi minna, ef viljinn hefði verið fyrir hendi. Hægt hefði verið að leggja plan undir borinn en síðan flytja aðföng að honum eftir því sem þurfti. Rafstöðina hefði mátt hafa annars staðar og leggja raflínu meðfram veginum. Pípur hefði mátt hafa á neðra borplaninu og flytja þær upp eftir og varahlutir og vinnuskúra hefði sömuleiðis mátt hafa þar. Þess í stað hefði jarðýta gert ljótt sár í hlíðina og síðan hefði hundruðum tonna af möl verið ekið á staðinn til að útbúa óþarflega stórt borplan.

Hafa yrði í huga að jafnvel þótt borholan hefði virkað væri endingartími jarðhitavirkjana ekki nema 50-60 ár. Illgerlegt eða ómögulegt væri að fjarlægja ummerki um holuna að þeim tíma liðnum. Þá minnir hann á að rökin með virkjunum séu gjarnan þau að þær skapi atvinnu. „En það fá ekki færri vinnu við að virkja þótt borstæðið sé lítið,“ segir hann.

Sést yfir fornminjar

Ómar Smári tekur fram að hann sé ekki andvígur því að auðlindirnar séu nýttar. Vinnubrögðin við borholurnar við Trölladyngju og víðar séu á hinn bóginn þannig að þau hljóti að draga úr stuðningi við virkjanir. „Hér sjá menn bara eyðileggingu og hugsa: Verður þetta allt svona?“


Hann bendir einnig á að tilviljun ein hafi ráðið því að vegurinn sem liggur upp að borstæðinu hafi ekki farið yfir gamalt sel en tóftir þess kúra í hlíðinni. Raunar hafi vegurinn verið lagður án gilds framkvæmdaleyfis þá og þegar hann var lagður. Leyfið fékkst eftir á og þá hjá viðeigandi sveitarfélagi.

Sjaldan eru allar tóftir skráðar. Það gildir t.d. um tóftir í Krýsuvík sem að óbreyttu muni fara undir borplan, þar séu auðsjáanlega fornminjar sem hvergi hafi verið skráðar eða rannsakaðar. Aðspurður segir Ómar Smári að með tillögu HS orku vegna borunar í Krýsuvík hafi fylgt fornleifaskráning. „Í skýrslunni eru þessar tóftir ekki tilgreindar og það eru ekki nógu góð vinnubrögð.“

Þriðja svæðið sem farið var um var Eldvörp en þar vill HS Orka bæta við fimm borteigum, þar af tveimur sem eru á skilgreindu iðnaðarsvæði. Einn borteigur er þar fyrir, ríflega 3.100 fermetrar auk um 1.200 fermetra svæðis meðfram veginum sem var raskað. Ómar Smári segir að í Eldvörpunum verði að fara sérstaklega varlega enda sé svæðið ríkt af fegurð og sögu en um leið afar viðkvæmt. Ástundi menn sömu vinnubrögð og hingað til lítist honum hins vegar ekki á blikuna.

Ætla að fara varlega

Ásbjörn Blöndal, forstöðumaður þróunarsviðs HS Orku, segir að við Eldvörp standi til að fara eins varlega og framast sé unnt. Til standi að beita skáborun og bora í um 1.000-1.200 metra frá teigunum, miðað við lóðlínu, sem sé það mesta sem hægt sé að gera í jarðlögum sem þessum.


Það vekur nokkra athygli að einn af nýju teigunum í Eldvörpum er nánast við hliðina á þeim eina sem fyrir er. Ásbjörn segir að ekki sé hægt að nota þann gamla þar sem staðsetningin hans sé með þeim hætti að erfitt sé að stækka hann. Ef hann yrði stækkaður yrði farið yfir svæði sem menn vilji vernda.


En hvað þá með stærð borteiganna? Ásbjörn segir að undanfarin ár og áratugi hafi menn reynt að taka sem minnst svæði undir borteiga. „Það er fyrst og fremst verktakinn sem ákvarðar hvað hann þarf til að hann geti unnið verkið sómasamlega. Það hefur allt kapp verið lagt á að hafa umfangið eins lítið og kostur er.“


Nokkuð frá Eldvörpunum er annar og mun stærri borteigur, um 6.000 fermetrar að stærð, samkvæmt lauslegri mælingu. Á honum eru tvær niðurdælingarholur fyrir Svartsengi og Ásbjörn segir að það hafi verið sú stærð sem þurfti fyrir tvær holur.
Þá tekur Ásbjörn fram að HS Orka vinni náið með Grindavíkurbæ að undirbúningi framkvæmda við Eldvörp. Svæðið sé hverfisverndað og ekki verði hróflað við gígunum, enda séu þeir friðaðir. Teigarnir verði að mestu við núverandi veg og pípur og annað lagðar meðfram honum. Meðal þess sem hefur verið rætt um að gera er að leggja hraunhellur/hraungrýti yfir þá borteiga sem ekki nýtast, þ.e. ef holurnar gefa ekki af sér orku. Þá megi nánast afmá ummerki um rask, líkt og hafi verið gert við hús Bláa lónsins. Slíkt sé ekki hægt að gera við vinnsluholur því þær þurfi að hreinsa reglulega með bortæki.


Deiliskipulagstillaga að framkvæmdum í Eldvörpum er nú til meðferðar hjá Grindavíkurbæ.

mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Viðreisn og Björt framtíð með lykilinn

20:46 „Lykillinn er í höndum Viðreisnar og Bjartrar framtíðar,“ segir Stefanía Óskarsdóttir, dósent í stjórnmálafræði við Háskóla Íslands. Stefanía telur samstarf frá vinstri til miðju vera líklegasta kostinn í stöðunni. Hún segir að það hafi komið sér á óvart að Birgitta Jónsdóttir hafi fengið umboðið. Meira »

Blöðruskjóti skýst um náttúruna

20:15 Alþjóðlegi dagur blöðruskjóta eða Fat bike er í dag. Það skemmtilega vill til að íslenskt myndband sem sýnir hjólreiðamenn á þessari tegund hjóla í íslenskri náttúru fer nú eins og eldur í sinu um allar helstu hjólasíður heims. Meira »

Potturinn tvöfaldur í næstu viku

19:59 Enginn var með allar tölurnar réttar í Lottói kvöldsins og verður potturinn því tvöfaldur um næstu helgi. Einn fékk bónusvinninginn og fær hann í sinn hlut rúmar 350 þúsund krónur. Miðinn var keyptur á Lotto.is. Meira »

Laufabrauðslistin í heiðri höfð

19:48 „Dagurinn þegar fjölskyldan hittist til þess að skera út laufabrauð og steikja er einn skemmtilegasti dagur ársins. Ég er alin upp við þennan sið og finnst þetta ómissandi,“ segir Elín K. Sigurðardóttir á Húsavík. Fyrstu helgarnar á aðventunni er hátíð á mörgum heimilum á Norðurlandi. Meira »

Saka Samherja um fjársvik

19:46 Fimmtán namibísk fyrirtæki saka dótturfyrirtæki Samherja um að hafa svikið um einn milljarð króna út úr sameiginlegu útgerðarfyrirtæki þeirra. Meira »

Íhugar kæru til Mannréttindadómstóls

19:22 Geir Gestsson, hæstaréttarlögmaður og verjandi fyrrverandi starfsmanns Byko sem var sakfelldur í Hæstarétti Íslands, segir að til greina komi að kæra málið til Mannréttindadómstóls Evrópu. Meira »

Píratar hefja viðræður á mánudag

18:11 Verkferlar og málefni voru meðal þess sem þingflokkur Pírata ræddi á fundi sínum í dag. Smári McCarthy, þingmaður Pírata, segir fundinn hafa snúist um undirbúning fyrir formlegar stjórnarmyndunarviðræður. Meira »

Tveir með augastað á tré

18:59 Fuglar og krúttlegir litlir englar úr tré hafa hreiðrað um sig í elstu gleraugnaverslun landsins á Laugaveginum. Herraþverslaufur úr tré taka einnig rými innan um og saman við gleraugnaumgjarðir af ýmsu tagi – líka úr tré. Sjóntækjafræðingarnir Rüdiger Þór Seidenfaden og Darri Ásbjörnsson segja varninginn ríma hvort tveggja við vistvænan lífstíl og fagurfræði. Meira »

Sló lögreglumann í kynfærin

17:53 Embætti héraðssaksóknara hefur ákært karlmann á fimmtugsaldri fyrir að hafa í nóvember 2015 slegið lögreglumann með krepptum hnefa í kynfærin. Lögregla hafði komið á vettvang til að aðstoða sjúkraflutningamenn sem höfðu verið kallaðir á heimili í Kópavogi. Maðurinn hafði kvartað yfir eymslum í baki. Meira »

Fyrirtæki víkja fyrir nýrri byggð

17:38 Fyrirhuguð er mikil uppbygging íbúðarhúsnæðis á Ártúnshöfða og við Elliðavog á næstu árum. Þar hafa nokkur fyrirtæki verið með starfsemi um áratuga skeið en þau þurfa nú að víkja. Meira »

Á Íslandi meðan á samræðum stendur

16:17 Bragi Guðbrandsson, forstjóri Barnaverndarstofu, telur ólíklegt að íslenskur drengur sem norsk barnaverndaryfirvöld hafa forræði yfir verði sendur til Noregs meðan á samræðum milli barnaverndaryfirvalda landanna stendur. Meira »

Maraþonhlaupari í „lélegu formi“

15:39 Skokkarinn Bryndís Svavarsdóttir kallar ekki allt ömmu sína. Flestir sem hafa gaman af því að hlaupa láta sér nægja eitt, kannski tvö maraþonhlaup á ári. Bryndís er ekki ein af þeim en hún hefur hlaupið 206 maraþonhlaup en fyrsta hlaupið hljóp hún fyrir 21 ári. Fyrsta maraþonið hljóp hún í Svíþjóð. Meira »

Úrskurðaður í farbann

15:36 Héraðsdómur Reykjaness hefur úrskurðað karlmann á fimmtugsaldri í farbann. Þetta staðfestir lögreglan á Suðurnesjum. Hann er grunaður um að hafa tekið myndir í óleyfi á Facebook-síðum ungra stúlkna og birt þær á eigin vefsíðu undir því skyni að þær væru falar til fylgdarþjónustu. Meira »

Horfa á stöðuna með opnum huga

13:50 „Við horfum á þetta með opnum huga,“ segir formaður Vinstri grænna um hvort forsendur til myndunar fimm flokka stjórnar hafi breyst eftir að Píratar fengu umboð til stjórnarmyndunar í gær. Meira »

Borgarstjórinn ásamt jólasveinum í jólaskógi

13:00 Dagur B. Eggertsson, borgarstjóri Reykjavíkur, felldi í morgun jólatré í Jólaskógi Skógræktarfélags Reykjavíkur, en það er hefð hjá mörgum fjölskyldum að heimsækja skóginn til að höggva eigið tré fyrir jólin. Meira »

Vilja ekki fleiri brottvísanir

14:41 Á fimmta tug mótmælenda söfnuðust saman á Hlemmi í Reykjavík um klukkan tvö í kröfugöngu til stuðnings réttindum hælisleitenda og flóttamanna. Krafa þeirra er að Útlendingastofnun verði lögð niður, fólk fái að vinna á meðan mál þess er í vinnslu og að mál þeirra verði rannsökuð af alvöru. Meira »

Óábyrg ákvörðun að auka kvótann

13:30 Þetta er afskaplega óábyrgt af Norðmönnum og kemur okkur verulega á óvart,“ segir Sigurgeir Þorgeirsson hjá atvinnu- og nýsköpunarráðuneytinu og samningamaður fyrir Íslands hönd um uppsjávarstofna. Meira »

Píratar funda í dag

11:04 Píratar munu funda í dag en ekki með öðrum flokkum að sögn Birgittu Jónsdóttur, þing­flokks­formanns Pírata. Í dag verður lagður grunnur að fundi við aðra flokka sem verða annaðhvort annað kvöld eða á mánudagsmorgun. Í gær veitti for­seti Íslands henni og Pír­öt­um umboð til stjórn­ar­mynd­un­ar. Meira »
www.flutningur.is 5753000 sendibilastöð
Stöðin býður upp á allar stærðir sendibíla og veitir trausta og umfram allt góð...
Til leigu í Vesturbænum 5 herbergja íbúð
Til leigu á besta stað, 120m2 ,5 herbergja íbúð. 3 svefnherbergi, 2 stofur hol, ...
UNDIR ÞESSU MERKI SIGRAR ÞÚ. Hálsmen úr
silfri 6.900- kr gulli 49.500-. (silfur m. demanti 11.500- gull m. demanti 55....
Bækur um ættfræði byggðasögu og ýmsan fróðleik til sölu
hef til sölu nokkur grundavallarrit ættfræðinnar ásamt ritum um atvinnu og byggð...
 
Almennur félagsfundur
Fundir - mannfagnaðir
Félag sjálfstæðismanna í Skóga- ...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Samkoma
Félagsstarf
Samkoma kl. 20 í Kristni- boðssalnum. R...
L edda 6016112919 ii
Félagsstarf
? EDDA 6016112919 II Mynd af auglýsi...