„Verður þetta allt svona?“

Borteigur við Trölladyngju er yfir 3.000 fermetrar. Holuna reyndist ekki ...
Borteigur við Trölladyngju er yfir 3.000 fermetrar. Holuna reyndist ekki hægt að virkja. Morgunblaðið/Kristinn

Borteigur eða borplan fyrir eina borholu er oft yfir 3.000 fermetrar að stærð. Nú eru uppi áætlanir um að bora margar nýjar holur á Reykjanesskaganum. Áhugamaður um náttúru og sögu skagans segir hægt að hafa teigana mun minni en HS Orka segir að þeir séu hafðir eins litlir og hægt sé. 

„Þetta snýst ekki um hvort það eigi að virkja eða ekki heldur að það verði gert þannig að menn geti verið sáttir við framkvæmdirnar,“ segir Ómar Smári Ármannsson um fyrirhugaðar jarðhitaboranir á Reykjanesskaganum.

Hann segir augljóst að við nýlegar og eldri virkjunarframkvæmdir á Suðurnesjum og víðar hafi ekki verið vandað nægilega vel til verka, hægt hefði verið að hafa borstæðin eða borteigana undir jarðborana mun minni, leggja vegi og pípur og reisa virkjanamannvirki þannig að minna beri á þeim í landslaginu.


Ómar Smári er vel þekktur fyrir áhuga sinn á náttúru og minjum Reykjanesskagans, einkum í tengslum við ferðahópinn Ferli en einnig vegna þess að hann er aðstoðaryfirlögregluþjónn á höfuðborgarsvæðinu. Morgunblaðið fór í vikunni með Ómari um þrjú svæði á Suðurnesjum; að Trölladyngju og Sogum, Eldvörpum og Krýsuvík. Á öllum þessum svæðum, og raunar víðar á Suðurnesjum, stendur til að virkja jarðhita og svæðin raðast öll í nýtingarflokk samkvæmt rammaáætlun um vernd og nýtingu náttúrusvæða.


Við Trölladyngju eru tvær nýlegar tilraunaborholur HS orku. Önnur þeirra og sú nýrri (frá 2006) er uppi í hlíð, við gönguleiðina að Sogunum sem er vinsælt útivistarsvæði og rómað fyrir náttúrufegurð. Þar var gert borplan sem Ómar og blaðamaður mældu að væri 45x70 metrar að stærð eða rúmlega 3.000 fermetrar. Það sem upp úr stendur af borholunni sjálfri – en hún reyndist reyndar ónothæf – er ekki nema 2,5x5 metrar.
Ómar Smári fylgdist með framkvæmdunum á sínum tíma og hann segir ljóst að planið hefði mátt vera mun minna, í það minnsta helmingi minna, ef viljinn hefði verið fyrir hendi. Hægt hefði verið að leggja plan undir borinn en síðan flytja aðföng að honum eftir því sem þurfti. Rafstöðina hefði mátt hafa annars staðar og leggja raflínu meðfram veginum. Pípur hefði mátt hafa á neðra borplaninu og flytja þær upp eftir og varahlutir og vinnuskúra hefði sömuleiðis mátt hafa þar. Þess í stað hefði jarðýta gert ljótt sár í hlíðina og síðan hefði hundruðum tonna af möl verið ekið á staðinn til að útbúa óþarflega stórt borplan.

Hafa yrði í huga að jafnvel þótt borholan hefði virkað væri endingartími jarðhitavirkjana ekki nema 50-60 ár. Illgerlegt eða ómögulegt væri að fjarlægja ummerki um holuna að þeim tíma liðnum. Þá minnir hann á að rökin með virkjunum séu gjarnan þau að þær skapi atvinnu. „En það fá ekki færri vinnu við að virkja þótt borstæðið sé lítið,“ segir hann.

Sést yfir fornminjar

Ómar Smári tekur fram að hann sé ekki andvígur því að auðlindirnar séu nýttar. Vinnubrögðin við borholurnar við Trölladyngju og víðar séu á hinn bóginn þannig að þau hljóti að draga úr stuðningi við virkjanir. „Hér sjá menn bara eyðileggingu og hugsa: Verður þetta allt svona?“


Hann bendir einnig á að tilviljun ein hafi ráðið því að vegurinn sem liggur upp að borstæðinu hafi ekki farið yfir gamalt sel en tóftir þess kúra í hlíðinni. Raunar hafi vegurinn verið lagður án gilds framkvæmdaleyfis þá og þegar hann var lagður. Leyfið fékkst eftir á og þá hjá viðeigandi sveitarfélagi.

Sjaldan eru allar tóftir skráðar. Það gildir t.d. um tóftir í Krýsuvík sem að óbreyttu muni fara undir borplan, þar séu auðsjáanlega fornminjar sem hvergi hafi verið skráðar eða rannsakaðar. Aðspurður segir Ómar Smári að með tillögu HS orku vegna borunar í Krýsuvík hafi fylgt fornleifaskráning. „Í skýrslunni eru þessar tóftir ekki tilgreindar og það eru ekki nógu góð vinnubrögð.“

Þriðja svæðið sem farið var um var Eldvörp en þar vill HS Orka bæta við fimm borteigum, þar af tveimur sem eru á skilgreindu iðnaðarsvæði. Einn borteigur er þar fyrir, ríflega 3.100 fermetrar auk um 1.200 fermetra svæðis meðfram veginum sem var raskað. Ómar Smári segir að í Eldvörpunum verði að fara sérstaklega varlega enda sé svæðið ríkt af fegurð og sögu en um leið afar viðkvæmt. Ástundi menn sömu vinnubrögð og hingað til lítist honum hins vegar ekki á blikuna.

Ætla að fara varlega

Ásbjörn Blöndal, forstöðumaður þróunarsviðs HS Orku, segir að við Eldvörp standi til að fara eins varlega og framast sé unnt. Til standi að beita skáborun og bora í um 1.000-1.200 metra frá teigunum, miðað við lóðlínu, sem sé það mesta sem hægt sé að gera í jarðlögum sem þessum.


Það vekur nokkra athygli að einn af nýju teigunum í Eldvörpum er nánast við hliðina á þeim eina sem fyrir er. Ásbjörn segir að ekki sé hægt að nota þann gamla þar sem staðsetningin hans sé með þeim hætti að erfitt sé að stækka hann. Ef hann yrði stækkaður yrði farið yfir svæði sem menn vilji vernda.


En hvað þá með stærð borteiganna? Ásbjörn segir að undanfarin ár og áratugi hafi menn reynt að taka sem minnst svæði undir borteiga. „Það er fyrst og fremst verktakinn sem ákvarðar hvað hann þarf til að hann geti unnið verkið sómasamlega. Það hefur allt kapp verið lagt á að hafa umfangið eins lítið og kostur er.“


Nokkuð frá Eldvörpunum er annar og mun stærri borteigur, um 6.000 fermetrar að stærð, samkvæmt lauslegri mælingu. Á honum eru tvær niðurdælingarholur fyrir Svartsengi og Ásbjörn segir að það hafi verið sú stærð sem þurfti fyrir tvær holur.
Þá tekur Ásbjörn fram að HS Orka vinni náið með Grindavíkurbæ að undirbúningi framkvæmda við Eldvörp. Svæðið sé hverfisverndað og ekki verði hróflað við gígunum, enda séu þeir friðaðir. Teigarnir verði að mestu við núverandi veg og pípur og annað lagðar meðfram honum. Meðal þess sem hefur verið rætt um að gera er að leggja hraunhellur/hraungrýti yfir þá borteiga sem ekki nýtast, þ.e. ef holurnar gefa ekki af sér orku. Þá megi nánast afmá ummerki um rask, líkt og hafi verið gert við hús Bláa lónsins. Slíkt sé ekki hægt að gera við vinnsluholur því þær þurfi að hreinsa reglulega með bortæki.


Deiliskipulagstillaga að framkvæmdum í Eldvörpum er nú til meðferðar hjá Grindavíkurbæ.

mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Áfram skjálftar í Kötluöskju

13:05 Jarðskjálfti af stærð 3,1 mældist klukkan 11:13 í norðanverðri Kötluöskjunni. Nokkir minni eftirskjálftar hafa fylgt, sá stærsti 2,4 að stærð. Meira »

Engin leit á Suðurlandi

12:47 Engin leitarverkefni eru í gangi er varðar leit að sönnunargögnum í máli grænlensku skipverjanna sem eru í gæsluvarðhaldi grunaðir um að eiga aðild að dauða Birnu Brjánsdóttur. Meira »

Erlendir miðlar fjalla um mál Birnu

11:35 Fjölmargir erlendir miðlar hafa síðustu vikuna fjallað um hvarf Birnu Brjánsdóttir. Í New York Times er meðal annars fjallað um aðalatriði málsins og viðbrögð Íslendinga og Grænlendina. Meira »

Skilríki Birnu sögð hafa fundist

11:18 Lögreglan vill ekki staðfesta þær fréttir að skilríki Birnu Brjánsdóttur hafi fundist um borð í togaranum Polar Nanoq við leit sem gerð var í skipinu er það kom til hafnar í síðustu viku. Í frétt RÚV segir að skilríkin hafi fundist í ruslatunnu um borð. Meira »

Sigmundur talar fyrir Framsókn

11:15 Bjarni Benediktsson forsætisráðherra mun flytja stefnuræðu ríkisstjórnar sinnar á þingfundi sem hefst á Alþingi klukkan 19:30 í kvöld og fara í kjölfarið fram umræður um hana með þátttöku þriggja þingmanna frá hverjum þeirra flokka sem sæti eiga á þingi. Meira »

Tók brosandi á móti Guðna og Elizu

09:56 Margrét Þórhildur Danadrottning og Hinrik prins tóku brosandi á móti Guðna Th. Jóhannessyni forseta Íslands og Elizu Reid forsetafrú í morgun á tröppum hallar Kristjáns VII, einni af höllum Amalíuborgar í Kaupmannahöfn. Meira »

Fátt nýtt komið fram í rannsókninni

08:55 Grímur Grímsson yfirlögregluþjónn á von á því að tvímenningarnir, sem sitja í gæsluvarðhaldi grunaðir um að eiga aðild að andláti Birnu Brjánsdóttur, verði yfirheyrðir síðar í dag. Lítið hefur breyst hvað varðar rannsókn málsins frá því í gærkvöldi en áfram er unnið úr þeim gögnum sem fyrir liggja Meira »

IKEA innkallar strandstól

09:14 IKEA hefur ákveðið að innkalla strandstóla af gerðinni MYSINGSÖ vegna óhappa sem orðið hafa við notkun þeirra erlendis. Eru viðskiptavinir sem keypt hafa slíka stóla hvattir til þess að koma með þá í verslun fyrirtækisins hér á landi og fá þá endurgreidda. Meira »

Rafmagnslaus dagur í Rauðaborg

07:37 Alþjóðlegur dagur rafmagnsins var í gær og af því tilefni var ákveðið í nokkrum leikskólum að kynna rafmagnið og rafmagnsleysið fyrir börnunum í samstarfi við Orku náttúruna og Veitur. Meira »

Frostlaust víðast hvar á landinu

07:06 Spáð er sunnan 8-13 m/s og rigningu eða skúrum, en úrkomulitlu á Norðaustur- og Austurlandi. Hiti 0 til 7 stig. Norðaustan strekkingur við norðvesturströndina á morgun, annars hægari vindur. Víða él, en þurrt norðaustan til á landinu. Heldur kólnandi veður. Meira »

Varað við grjóthruni

07:02 Talsvert hefur verið um grjóthrun í Hvalnesskriðum og Kambaskriðum og eru vegfarendur beðnir að fara þar um með varúð.   Meira »

Fátækum gefnir 200 pelsar

06:05 Fjölskylduhjálp Íslands fékk nýverið 200 pelsa að gjöf frá dýraverndarsamtökunum PETA. Í tilkynningu frá PETA kemur fram að þau hafi fengið pelsana að gjöf frá fólki sem hefur snúist hugur um að eiga fatnað úr dýraskinni. Meira »

Ætlaði inn í sturtu kvenna

05:58 Áfengis- og fíkniefnaneysla er ofarlega á blaði í verkefnum lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu í gærkvöldi og í nótt. Þar á meðal var ölvaður maður sem ruddist inn á hótel við Hlemm og ætlaði sér inn í sturtuaðstöðu kvenna. Meira »

Byggja 60-100 herbergja hótel í Vík

05:30 Eftirsóttri lóð í Vík í Mýrdal var úthlutað af sveitarstjórn til Vilhjálms Sigurðssonar sem hyggst byggja 60 til 100 herbergja hótel og hefja framkvæmdir í vor. Meira »

Engin sátt um formennsku í nefndum

05:30 Alþingi kemur saman til fundar á nýjan leik í dag að loknu jólafríi og hefst þingfundur kl. 13.30. Enn hefur engin niðurstaða eða sátt náðst á milli stjórnarliða og stjórnarandstöðu um hvernig formennsku í átta fastanefndum þingsins verði skipt á milli stjórnarflokkanna og stjórnarandstöðu. Meira »

Eiga sama forföður

05:30 Margrét Þórhildur Danadrottning og Guðni Th. Jóhannesson forseti Íslands eiga sameiginlegan forföður samkvæmt því sem Oddur Helgason hefur rakið. Meira »

Kynntu sér verklag við samninga

05:30 Hópur forystumanna verkalýðsfélaga í Starfsgreinasambandi Íslands er nýkominn heim úr ferð til Noregs og Danmerkur, þar sem verkalýðsforingjarnir kynntu sér meðal annars verklag við gerð kjarasamninga. Meira »

Þörf á að móta langtímastefnu

05:30 Eitt af hverjum þremur störfum sem sköpuðust á tímabilinu 2010-2015 voru tengd ferðaþjónustu en margt getur ógnað stöðunni.   Meira »
SÆT ÍBÚÐ TIL LEIGU Í VENTURA FLORIDA
GOLF & SÓL . Vel búin & björt 2 svh & 2 bh íbúð á 18 holu golfvallarsvæði. 2 sun...
BÍLAKERRUR BÍLKERRUR STURTUKERRUR
Vinsælu ANSSEMS og HULCO fjölnotakerrurnar, sjá fjölda mynda bæði á bland.is og ...
VW Polo árg. 2006. Ekinn 103 þúsund ÓDÝR
Til sölu VW Polo árg. 2006 (nýskráður 29.12.2005), ekinn aðeins 102 þúsund km. B...
Listaverk eftir Sigurjón Ólafsson til sölu
til sölu listaverk eftir Sigurjón Ólafsson. Verkið kallast Sundaborg - frumdrög ...
 
Hádegisfundur ses
Fundir - mannfagnaðir
ses.xd.is Samtök eldri sjálfstæði...
Samtök iðnaðarins
Tilboð - útboð
ÚTBOÐSÞING Verklegar framkvæmdir 2017 ...
Eldri borgarar
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, bin...
L hlín 6017012419 lv/v heimsókn til nja
Félagsstarf
? HLÍN 6017012419 lV/V Heimsókn til N...