„Verður þetta allt svona?“

Borteigur við Trölladyngju er yfir 3.000 fermetrar. Holuna reyndist ekki hægt að virkja. stækka

Borteigur við Trölladyngju er yfir 3.000 fermetrar. Holuna reyndist ekki hægt að virkja. Morgunblaðið/Kristinn

Borteigur eða borplan fyrir eina borholu er oft yfir 3.000 fermetrar að stærð. Nú eru uppi áætlanir um að bora margar nýjar holur á Reykjanesskaganum. Áhugamaður um náttúru og sögu skagans segir hægt að hafa teigana mun minni en HS Orka segir að þeir séu hafðir eins litlir og hægt sé. 

„Þetta snýst ekki um hvort það eigi að virkja eða ekki heldur að það verði gert þannig að menn geti verið sáttir við framkvæmdirnar,“ segir Ómar Smári Ármannsson um fyrirhugaðar jarðhitaboranir á Reykjanesskaganum.

Hann segir augljóst að við nýlegar og eldri virkjunarframkvæmdir á Suðurnesjum og víðar hafi ekki verið vandað nægilega vel til verka, hægt hefði verið að hafa borstæðin eða borteigana undir jarðborana mun minni, leggja vegi og pípur og reisa virkjanamannvirki þannig að minna beri á þeim í landslaginu.


Ómar Smári er vel þekktur fyrir áhuga sinn á náttúru og minjum Reykjanesskagans, einkum í tengslum við ferðahópinn Ferli en einnig vegna þess að hann er aðstoðaryfirlögregluþjónn á höfuðborgarsvæðinu. Morgunblaðið fór í vikunni með Ómari um þrjú svæði á Suðurnesjum; að Trölladyngju og Sogum, Eldvörpum og Krýsuvík. Á öllum þessum svæðum, og raunar víðar á Suðurnesjum, stendur til að virkja jarðhita og svæðin raðast öll í nýtingarflokk samkvæmt rammaáætlun um vernd og nýtingu náttúrusvæða.


Við Trölladyngju eru tvær nýlegar tilraunaborholur HS orku. Önnur þeirra og sú nýrri (frá 2006) er uppi í hlíð, við gönguleiðina að Sogunum sem er vinsælt útivistarsvæði og rómað fyrir náttúrufegurð. Þar var gert borplan sem Ómar og blaðamaður mældu að væri 45x70 metrar að stærð eða rúmlega 3.000 fermetrar. Það sem upp úr stendur af borholunni sjálfri – en hún reyndist reyndar ónothæf – er ekki nema 2,5x5 metrar.
Ómar Smári fylgdist með framkvæmdunum á sínum tíma og hann segir ljóst að planið hefði mátt vera mun minna, í það minnsta helmingi minna, ef viljinn hefði verið fyrir hendi. Hægt hefði verið að leggja plan undir borinn en síðan flytja aðföng að honum eftir því sem þurfti. Rafstöðina hefði mátt hafa annars staðar og leggja raflínu meðfram veginum. Pípur hefði mátt hafa á neðra borplaninu og flytja þær upp eftir og varahlutir og vinnuskúra hefði sömuleiðis mátt hafa þar. Þess í stað hefði jarðýta gert ljótt sár í hlíðina og síðan hefði hundruðum tonna af möl verið ekið á staðinn til að útbúa óþarflega stórt borplan.

Hafa yrði í huga að jafnvel þótt borholan hefði virkað væri endingartími jarðhitavirkjana ekki nema 50-60 ár. Illgerlegt eða ómögulegt væri að fjarlægja ummerki um holuna að þeim tíma liðnum. Þá minnir hann á að rökin með virkjunum séu gjarnan þau að þær skapi atvinnu. „En það fá ekki færri vinnu við að virkja þótt borstæðið sé lítið,“ segir hann.

Sést yfir fornminjar

Ómar Smári tekur fram að hann sé ekki andvígur því að auðlindirnar séu nýttar. Vinnubrögðin við borholurnar við Trölladyngju og víðar séu á hinn bóginn þannig að þau hljóti að draga úr stuðningi við virkjanir. „Hér sjá menn bara eyðileggingu og hugsa: Verður þetta allt svona?“


Hann bendir einnig á að tilviljun ein hafi ráðið því að vegurinn sem liggur upp að borstæðinu hafi ekki farið yfir gamalt sel en tóftir þess kúra í hlíðinni. Raunar hafi vegurinn verið lagður án gilds framkvæmdaleyfis þá og þegar hann var lagður. Leyfið fékkst eftir á og þá hjá viðeigandi sveitarfélagi.

Sjaldan eru allar tóftir skráðar. Það gildir t.d. um tóftir í Krýsuvík sem að óbreyttu muni fara undir borplan, þar séu auðsjáanlega fornminjar sem hvergi hafi verið skráðar eða rannsakaðar. Aðspurður segir Ómar Smári að með tillögu HS orku vegna borunar í Krýsuvík hafi fylgt fornleifaskráning. „Í skýrslunni eru þessar tóftir ekki tilgreindar og það eru ekki nógu góð vinnubrögð.“

Þriðja svæðið sem farið var um var Eldvörp en þar vill HS Orka bæta við fimm borteigum, þar af tveimur sem eru á skilgreindu iðnaðarsvæði. Einn borteigur er þar fyrir, ríflega 3.100 fermetrar auk um 1.200 fermetra svæðis meðfram veginum sem var raskað. Ómar Smári segir að í Eldvörpunum verði að fara sérstaklega varlega enda sé svæðið ríkt af fegurð og sögu en um leið afar viðkvæmt. Ástundi menn sömu vinnubrögð og hingað til lítist honum hins vegar ekki á blikuna.

Ætla að fara varlega

Ásbjörn Blöndal, forstöðumaður þróunarsviðs HS Orku, segir að við Eldvörp standi til að fara eins varlega og framast sé unnt. Til standi að beita skáborun og bora í um 1.000-1.200 metra frá teigunum, miðað við lóðlínu, sem sé það mesta sem hægt sé að gera í jarðlögum sem þessum.


Það vekur nokkra athygli að einn af nýju teigunum í Eldvörpum er nánast við hliðina á þeim eina sem fyrir er. Ásbjörn segir að ekki sé hægt að nota þann gamla þar sem staðsetningin hans sé með þeim hætti að erfitt sé að stækka hann. Ef hann yrði stækkaður yrði farið yfir svæði sem menn vilji vernda.


En hvað þá með stærð borteiganna? Ásbjörn segir að undanfarin ár og áratugi hafi menn reynt að taka sem minnst svæði undir borteiga. „Það er fyrst og fremst verktakinn sem ákvarðar hvað hann þarf til að hann geti unnið verkið sómasamlega. Það hefur allt kapp verið lagt á að hafa umfangið eins lítið og kostur er.“


Nokkuð frá Eldvörpunum er annar og mun stærri borteigur, um 6.000 fermetrar að stærð, samkvæmt lauslegri mælingu. Á honum eru tvær niðurdælingarholur fyrir Svartsengi og Ásbjörn segir að það hafi verið sú stærð sem þurfti fyrir tvær holur.
Þá tekur Ásbjörn fram að HS Orka vinni náið með Grindavíkurbæ að undirbúningi framkvæmda við Eldvörp. Svæðið sé hverfisverndað og ekki verði hróflað við gígunum, enda séu þeir friðaðir. Teigarnir verði að mestu við núverandi veg og pípur og annað lagðar meðfram honum. Meðal þess sem hefur verið rætt um að gera er að leggja hraunhellur/hraungrýti yfir þá borteiga sem ekki nýtast, þ.e. ef holurnar gefa ekki af sér orku. Þá megi nánast afmá ummerki um rask, líkt og hafi verið gert við hús Bláa lónsins. Slíkt sé ekki hægt að gera við vinnsluholur því þær þurfi að hreinsa reglulega með bortæki.


Deiliskipulagstillaga að framkvæmdum í Eldvörpum er nú til meðferðar hjá Grindavíkurbæ.

  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Bloggað um fréttina

Loka

Innlent »

Álag ferðamanna of mikið á náttúruna

Í gær, 21:04 Fleiri Íslendingar líta svo á að að álag ferðamanna á íslenska nátturu sé of mikið heldur en í fyrra. Jafnframt líta færri svo á að ferðamenn hefðu aukið áhuga Íslendinga á íslenskri náttúru og íslenskri menningu. Færri voru ennfremur á því í ár að ferðaþjónusta hefði skapað eftirsóknarverð störf í heimabyggð Meira »

Frelsaði geirvörtuna og sjálfa sig

Í gær, 20:08 Hin 18 ára gamla Hrafnhildur Lára Ingvarsdóttir sló vopnin úr höndum þeirra sem dreifðu mynd af henni berbrjósta, með því að birta myndina sjálf á twittersíðu sinni í vikunni. Segir hún það hafa verið bæði frelsandi og valdeflandi að snúa vörn í sókn eftir að hafa glímt við mikið þunglyndi um tíma. Meira »

Keyrði yfir staur og bíllinn skemmdist

Í gær, 18:51 Jón Gíslason lenti í þeirri óskemmtilegu reynslu þann 15. mars sl. að keyra yfir ljósastaur á Reykjanesbraut fyrir ofan Innri Njarðvík. Staurinn hafði fallið yfir götuna og lá þvert á hægri akrein. Hafði hann slegið út rafmagnið af öllum ljósastaurunum við þessi mislægu gatnamót. Meira »

Snjókoma í lok vikunnar

Í gær, 18:24 Spáð er hægu, mildu veðri um allt land í vikunni með hitastig rétt í kringum frostmark. Skýjað verður í upphafi vikunnar, að suðvesturhorninu undanskildu, en á fimmtudaginn er spáð snjókomu á landinu öllu. Meira »

Kertum fleytt í minningu Farkhundu

Í gær, 18:23 Hópur fólks safnaðist saman í Ráðhúsi Reykjavíkur í dag til þess að minnast Farkhundu, 27 ára gamals kennaranema, sem var myrt á hrottalegan hátt af stórum hópi manna í Kabúl í Afganistan þann 19. mars síðastliðinn. Meira »

Íslensk hönnun á pöllum Parísar

Í gær, 18:02 „Þetta er draumur að rætast,“ segir íslenski fatahönnuðurinn Thelma Björnsdóttir sem á dögunum vann franska fatahönnuðakeppni og ávann sér um leið rétt til að taka þátt í Pulp-tískuvikunni í París. Um er að ræða yfirstærðartískuviðburð á borð við Full Figured-tískuvikuna í New York. Meira »

Alltaf skotinn í strákum

Í gær, 15:57 „Alveg frá fjögurra ára aldri hafði ég verið skotinn í einhverjum – og það voru alltaf strákar. Ég taldi ekkert óeðlilegt við það og brá töluvert þegar ég áttaði mig á því að aðrir strákar voru ekki þannig. Þeir voru skotnir í stelpum.“ Meira »

Izzard styður brjóstabyltinguna (myndband)

Í gær, 16:57 „Ef kon­ur vilja segja: „Hey, þessi brjóst eru bara þarna“ þá skil ég það full­kom­lega,“ sagði breski grín­ist­inn Eddie Izz­ard á uppist­andi sínu í Hörpu í gær, þegar hann var spurður álits á #FreeT­heNipple-bylgj­unni sem gekk yfir net­heima í vik­unni. Meira »

Hannes Hlífar á meðal þátttakenda

Í gær, 13:55 Vormót Taflfélags Reykjavíkur í samstarfi við WOW-air hófst síðastliðið mánudagskvöld en á meðal þátttakenda er stórmeistarinn og margfaldur Íslandsmeistari, Hannes Hlífar Stefánsson. Ásamt Hannesi taka þátt í A-flokki einn alþjóðlegur meistari og fimm Fide-meistarar en alls telur flokkurinn fjórtán keppendur. Meira »

Furðar sig á stefnubreytingunni

Í gær, 12:44 Jón Gunnarsson, þingmaður Sjálfstæðisflokksins og formaður atvinnuveganefndar Alþingis, segir útilokað fyrir Ísland að hætta við olíuleit á Drekasvæðinu. Það myndi kosta ríkið háar fjárhæðir að rifta þeim samningum sem nú eru í gildi. Meira »

Öðruvísi að leika í útvarpi en á sviði

Í gær, 12:43 Ágúst Beinteinn Árnason og Theodór Pálsson leika Míó og JúmJúm í fjölskylduleikritinu Elsku Míó minn. Verkið verður flutt í Útvarpsleikhúsinu á Rás 1 um páskana. Barnablað Morgunblaðsins hitti þá félaga og spurði þá spjörunum úr. Meira »

Mjölnismenn sigursælir í Englandi

Í gær, 12:37 Mjölnismennirnir Egill Øydvin Hjördísarson og Birgir Örn Tómasson sigruðu báðir sína MMA-bardaga á CSFC-bardagakvöldinu í Doncaster í Englandi í gærkvöldi. Diego Björn Valencia reyndi í fyrsta sinn fyrir sér í sparkboxi en þurfti að láta í minni pokann fyrir andstæðingi sínum eftir dómaraúrskurð. Meira »

Vekja máls á aðgengi fatlaðra

Í gær, 12:25 Fjögurra manna teymi mun á mánudag leggja af stað í hringferð um landið til að vekja máls á aðgengi fatlaðra. Brandur Bjarnason Karlsson, sem er lamaður og bundinn við hjólastól verður með í för, en markmið ferðarinnar er að sýna hversu erfitt er að ferðast um Ísland í hjólastól. Meira »

Snjókoma á vestanverðu landinu

Í gær, 11:49 Búast má við viðvarandi snjókomu á vestanverðu landinu í dag, samkvæmt upplýsingum frá veðurfræðingi Vegagerðarinnar. Síðdegis mun hvessa og fer þá jafnframt að snjóa norðan- og austanlands. Má reikna með sannkölluðu hríðarveðri á Norðausturlandi og Austfjörðum í bæði kvöld og nótt. Meira »

Vill endurskoða reglur um lífeyrisgreiðslur

Í gær, 10:28 Kristján Þór Júlíusson heilbrigðisráðherra segir að endurskoða þurfi reglur um lífeyrisgreiðslur til þeirra sem komi inn í hjúkrunarrými þannig að á þær verði litið sem réttindi einstaklinga, en ekki sem fjárveitingar til stofnana. Meira »

Sakar Kvennablaðið um drusluskömmun

Í gær, 12:10 „Blað sem kallar sig „Kvennablaðið“ ætti kannski að hugsa sig tvisvar um áður en það birtir pistil sem er lítillækkandi og bein vanvirðing við stóran hluta kvenna á Íslandi og við þá réttindabaráttu sem þúsundir íslenskra kvenna taka þátt í,“ skrifar Hildur Guðbjörnsdóttir í pistli sínum á vef Knúz í dag. Meira »

Sækja þing í Hanoi

Í gær, 10:51 132. þing Alþjóðaþingmannasambandsins hófst í gær í Hanoi og mun standa fram á miðvikudag. Ragnheiður Ríkharðsdóttir, formaður Íslandsdeildar sambandsins, Ásmundur Einar Daðason og Birgitta Jónsóttir sækja þingið fyrir hönd Alþingis. Meira »

Sumartími tók yfir í nótt

Í gær, 10:08 Sumartími var tekinn upp í Evrópu í nótt og er nú tímamunurinn á milli Íslands og meginlandsins tvær klukkustundir. Verður það svo fram til síðasta sunnudagsins í október þegar klukkunni verður seinkað um eina klukkustund. Meira »
Honda Accord Tourer Sport 2005 sjálfskipt
Til sölu Honda Accord Wagon. Fæst á 1.150 þ. Ekinn 112 þ. km. Dráttarbeisli, fil...
Vatnsdalsá í Húnaþingi, silungasvæði
Laus veiðileyfi. Frábært veiðisvæði, gott veiðihús leyfðar 10 stangir. Kort og ý...
BÆKUR TIL SÖLU BOKIN.IS Bókin Klapparstíg 25-27
MIKIÐ ÚRVAL BÓKA TIL SÖLU BOKIN.IS KYNNIÐ YKKUR ÚRVALIÐ AF LJÓÐABÓKUM...
UNDIR ÞESSU MERKI SIGRAR ÞÚ
Hálsmen úr silfri 5.900 kr., gulli 49.500 kr., (silfur m. demanti 11.500 kr., g...
 
Starfsmenn óskast á hjólbarðaverkstæði
Ófaglært starfsfólk
Starfsmenn óskast á hjólbarðaverkstæði í...
Fossnesi a, 800 selfoss. s. 4808080 netf
Önnur störf
Fossnesi A, 800 Selfoss. S. 480808...
L edda 6015031719 i
Félagsstarf
l EDDA 6015032419 III...
Vilt þú eflast með okkur í noregi
Sérfræðistörf
Vilt þú EFLAst með okkur í Noregi? V...