„Verður þetta allt svona?“

Borteigur við Trölladyngju er yfir 3.000 fermetrar. Holuna reyndist ekki ...
Borteigur við Trölladyngju er yfir 3.000 fermetrar. Holuna reyndist ekki hægt að virkja. Morgunblaðið/Kristinn

Borteigur eða borplan fyrir eina borholu er oft yfir 3.000 fermetrar að stærð. Nú eru uppi áætlanir um að bora margar nýjar holur á Reykjanesskaganum. Áhugamaður um náttúru og sögu skagans segir hægt að hafa teigana mun minni en HS Orka segir að þeir séu hafðir eins litlir og hægt sé. 

„Þetta snýst ekki um hvort það eigi að virkja eða ekki heldur að það verði gert þannig að menn geti verið sáttir við framkvæmdirnar,“ segir Ómar Smári Ármannsson um fyrirhugaðar jarðhitaboranir á Reykjanesskaganum.

Hann segir augljóst að við nýlegar og eldri virkjunarframkvæmdir á Suðurnesjum og víðar hafi ekki verið vandað nægilega vel til verka, hægt hefði verið að hafa borstæðin eða borteigana undir jarðborana mun minni, leggja vegi og pípur og reisa virkjanamannvirki þannig að minna beri á þeim í landslaginu.


Ómar Smári er vel þekktur fyrir áhuga sinn á náttúru og minjum Reykjanesskagans, einkum í tengslum við ferðahópinn Ferli en einnig vegna þess að hann er aðstoðaryfirlögregluþjónn á höfuðborgarsvæðinu. Morgunblaðið fór í vikunni með Ómari um þrjú svæði á Suðurnesjum; að Trölladyngju og Sogum, Eldvörpum og Krýsuvík. Á öllum þessum svæðum, og raunar víðar á Suðurnesjum, stendur til að virkja jarðhita og svæðin raðast öll í nýtingarflokk samkvæmt rammaáætlun um vernd og nýtingu náttúrusvæða.


Við Trölladyngju eru tvær nýlegar tilraunaborholur HS orku. Önnur þeirra og sú nýrri (frá 2006) er uppi í hlíð, við gönguleiðina að Sogunum sem er vinsælt útivistarsvæði og rómað fyrir náttúrufegurð. Þar var gert borplan sem Ómar og blaðamaður mældu að væri 45x70 metrar að stærð eða rúmlega 3.000 fermetrar. Það sem upp úr stendur af borholunni sjálfri – en hún reyndist reyndar ónothæf – er ekki nema 2,5x5 metrar.
Ómar Smári fylgdist með framkvæmdunum á sínum tíma og hann segir ljóst að planið hefði mátt vera mun minna, í það minnsta helmingi minna, ef viljinn hefði verið fyrir hendi. Hægt hefði verið að leggja plan undir borinn en síðan flytja aðföng að honum eftir því sem þurfti. Rafstöðina hefði mátt hafa annars staðar og leggja raflínu meðfram veginum. Pípur hefði mátt hafa á neðra borplaninu og flytja þær upp eftir og varahlutir og vinnuskúra hefði sömuleiðis mátt hafa þar. Þess í stað hefði jarðýta gert ljótt sár í hlíðina og síðan hefði hundruðum tonna af möl verið ekið á staðinn til að útbúa óþarflega stórt borplan.

Hafa yrði í huga að jafnvel þótt borholan hefði virkað væri endingartími jarðhitavirkjana ekki nema 50-60 ár. Illgerlegt eða ómögulegt væri að fjarlægja ummerki um holuna að þeim tíma liðnum. Þá minnir hann á að rökin með virkjunum séu gjarnan þau að þær skapi atvinnu. „En það fá ekki færri vinnu við að virkja þótt borstæðið sé lítið,“ segir hann.

Sést yfir fornminjar

Ómar Smári tekur fram að hann sé ekki andvígur því að auðlindirnar séu nýttar. Vinnubrögðin við borholurnar við Trölladyngju og víðar séu á hinn bóginn þannig að þau hljóti að draga úr stuðningi við virkjanir. „Hér sjá menn bara eyðileggingu og hugsa: Verður þetta allt svona?“


Hann bendir einnig á að tilviljun ein hafi ráðið því að vegurinn sem liggur upp að borstæðinu hafi ekki farið yfir gamalt sel en tóftir þess kúra í hlíðinni. Raunar hafi vegurinn verið lagður án gilds framkvæmdaleyfis þá og þegar hann var lagður. Leyfið fékkst eftir á og þá hjá viðeigandi sveitarfélagi.

Sjaldan eru allar tóftir skráðar. Það gildir t.d. um tóftir í Krýsuvík sem að óbreyttu muni fara undir borplan, þar séu auðsjáanlega fornminjar sem hvergi hafi verið skráðar eða rannsakaðar. Aðspurður segir Ómar Smári að með tillögu HS orku vegna borunar í Krýsuvík hafi fylgt fornleifaskráning. „Í skýrslunni eru þessar tóftir ekki tilgreindar og það eru ekki nógu góð vinnubrögð.“

Þriðja svæðið sem farið var um var Eldvörp en þar vill HS Orka bæta við fimm borteigum, þar af tveimur sem eru á skilgreindu iðnaðarsvæði. Einn borteigur er þar fyrir, ríflega 3.100 fermetrar auk um 1.200 fermetra svæðis meðfram veginum sem var raskað. Ómar Smári segir að í Eldvörpunum verði að fara sérstaklega varlega enda sé svæðið ríkt af fegurð og sögu en um leið afar viðkvæmt. Ástundi menn sömu vinnubrögð og hingað til lítist honum hins vegar ekki á blikuna.

Ætla að fara varlega

Ásbjörn Blöndal, forstöðumaður þróunarsviðs HS Orku, segir að við Eldvörp standi til að fara eins varlega og framast sé unnt. Til standi að beita skáborun og bora í um 1.000-1.200 metra frá teigunum, miðað við lóðlínu, sem sé það mesta sem hægt sé að gera í jarðlögum sem þessum.


Það vekur nokkra athygli að einn af nýju teigunum í Eldvörpum er nánast við hliðina á þeim eina sem fyrir er. Ásbjörn segir að ekki sé hægt að nota þann gamla þar sem staðsetningin hans sé með þeim hætti að erfitt sé að stækka hann. Ef hann yrði stækkaður yrði farið yfir svæði sem menn vilji vernda.


En hvað þá með stærð borteiganna? Ásbjörn segir að undanfarin ár og áratugi hafi menn reynt að taka sem minnst svæði undir borteiga. „Það er fyrst og fremst verktakinn sem ákvarðar hvað hann þarf til að hann geti unnið verkið sómasamlega. Það hefur allt kapp verið lagt á að hafa umfangið eins lítið og kostur er.“


Nokkuð frá Eldvörpunum er annar og mun stærri borteigur, um 6.000 fermetrar að stærð, samkvæmt lauslegri mælingu. Á honum eru tvær niðurdælingarholur fyrir Svartsengi og Ásbjörn segir að það hafi verið sú stærð sem þurfti fyrir tvær holur.
Þá tekur Ásbjörn fram að HS Orka vinni náið með Grindavíkurbæ að undirbúningi framkvæmda við Eldvörp. Svæðið sé hverfisverndað og ekki verði hróflað við gígunum, enda séu þeir friðaðir. Teigarnir verði að mestu við núverandi veg og pípur og annað lagðar meðfram honum. Meðal þess sem hefur verið rætt um að gera er að leggja hraunhellur/hraungrýti yfir þá borteiga sem ekki nýtast, þ.e. ef holurnar gefa ekki af sér orku. Þá megi nánast afmá ummerki um rask, líkt og hafi verið gert við hús Bláa lónsins. Slíkt sé ekki hægt að gera við vinnsluholur því þær þurfi að hreinsa reglulega með bortæki.


Deiliskipulagstillaga að framkvæmdum í Eldvörpum er nú til meðferðar hjá Grindavíkurbæ.

mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Aron stjórnaði víkingaöskrinu

00:44 Aron Einar Gunnarsson fyrirliði var eins og stjórnandi sinfóníuhljómsveitar er hann stýrði hinu fræga víkingahrópi íslenskra stuðningsmanna eftir að úrslitin voru ljós í leik Íslendinga og Englendinga á EM í Nice. Meira »

„Hér bjarga þeir knattspyrnunni“

00:30 „Hér bjarga þeir knattspyrnunni.“ „Stórt íslenskt eldgos vann bresku yfirstéttina.“ „Ekkert er stærra en þetta.“ Svona lýsa norrænir fjölmiðlar sigri Íslands á Englandi á EM nú í kvöld. Meira »

Stuð og stemning í miðbænum - myndir myndasyrpa

Í gær, 23:33 Það er mikið stuð og stemning í miðbænum eftir ótrúlegan sigur Íslands á Englendingum fyrr í kvöld. Þúsundir manna fylgdust með leiknum á risaskjá á Arnarhóli en svo virðist sem flestir hafi ekki lagt heim af stað strax, heldur ákveðið að taka þátt í fögnuðinum. Meira »

2:1 - sigurinn í myndum myndasyrpa

Í gær, 23:31 Getur þetta virkilega verið? Er litla Ísland komið í átta liða úrslit á EM í knattspyrnu karla? Svo sannarlega. Það sem þurfti til er stórt hjarta og endalaus einbeiting og gríðarlegt úthald strákanna okkar. Meira »

„Ef Hannes fær ekki fálkaorðuna gef ég honum mína“

Í gær, 23:14 Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, fyrrverandi forsætisráðherra, er hinn ánægðasti með íslenska landsliðið eftir sigurinn sögulega gegn Englandi í kvöld. Þó ekki síst frammistöðu Hannesar Þórs Halldórssonar markvarðar. Meira »

Flugstjóri reyndist sannspár

Í gær, 23:11 „Ég var nú bara á leið heim frá Amsterdam og var litið á þessa tvo takka þar sem stóð ENG 1 og ENG 2. Takkarnir tákna hreyfil 1 og 2. Það var eitthvað svo borðliggjandi að breyta þarna ENG í ISL,“ segir Vignir Örn Guðnason flugstjóri hjá WOW air sem birti meðfylgjandi mynd í dag. Meira »

„Mannið varðskipin, við förum út“

Í gær, 22:47 „Tilfinningin var ólýsanleg. Viðbrögðin við sigrinum voru tekin upp á vídeó og það er ekki falleg sjón. Ég hellti niður öllum bjórnum,“ segir Bjarki Bóasson sem var staddur á Arnarhóli við leik Íslands og Englands í kvöld ásamt þeim Bóasi, Eyju Elísabetu og Ásdísi Ósk. Meira »

Bæta við flugferðum á leikinn

Í gær, 22:54 WOW air mun bæta við að minnsta kosti tveimur flugferðum til Parísar fyrir leik íslenska landsliðsins gegn því franska í átta liða úrslitum EM í knattspyrnu á sunnudaginn næsta. Meira »

Reyna að koma sem flestum til Parísar

Í gær, 22:18 „Nú fer vinna af stað við það að reyna að koma sem flestum sem vilja til Parísar um helgina,“ segir Guðjón Arngrímsson, upplýsingafulltrúi Icelandair, í samtali við mbl.is. Meira »

Þjóðhátíðarstemning á Arnarhóli - myndir myndasyrpa

Í gær, 22:02 Það ríkti sannkölluð þjóðhátíðarstemning á Arnarhóli eftir að flautað var til leiksloka og ljóst var að Ísland væri komið í átta liða úrslit Evrópukeppninnar í knattspyrnu. Meira »

Miðasalan eins á leikinn gegn Frökkum

Í gær, 21:23 Íslendingar munu mæta Frökkum í fjórðungsúrslitum Evrópumótsins á sunnudaginn, eftir glæsilegan sigur á Englendingum í kvöld. Leikurinn fer fram á þjóðarleikvangi Frakka, Stade de France, þar sem Íslendingar sigruðu Austurríkismenn í riðlakeppninni. Meira »

Trylltust af fögnuði myndasyrpa

Í gær, 21:04 Brjáluð fagnaðarlæti brutust út á Arnarhóli þegar flautað var til leiksloka í leik Íslands og Englands fyrir skemmstu. Yfir tíu þúsund manns slepptu sér af fögnuði og sungu stuðningssöngva, landsliðinu til heiðurs. Meira »

„Við þurfum ekkert vító“

Í gær, 20:15 „Þetta var gæsahúð út í gegn!" segir Þórður Magnússon við blaðamann mbl.is um fyrri hálfleik Íslands og Englands á EM áður en fólksfjöldinn á Arnarhóli byrjaði að öskra „Áfram Íslaaaaand!“ og taka þurfti örstutt hlé í viðtalinu þar sem Þórður tók undir. Hann er á Arnarhóli ásamt þeim Tinnu og Joachim. Meira »

Guðni svolítið spennandi

Í gær, 20:03 „Mér finnst þetta hafa verið bara eitt ævintýri, ævintýri lífs míns,“ segir Elísabet Jökulsdóttir í samtali við mbl.is. „Ég er búin að koma sjálfri mér á óvart og ég fór út í þetta því mig langaði að finna þennan leiðtoga í mér, því ég vissi að það byggi í mér þessi kraftur og ást til landsins.“ Meira »

Gylfi og Hannes verða hetjurnar

Í gær, 19:02 „Ég er mjög bjartsýnn, held það fari 3-1 fyrir Íslandi. Birkir Bjarnason verður hetjan,“ segir Sölvi Jónsson sem var á Arnarhóli ásamt þeim Jóni Georg Aðalsteinssyni og Hilmu Sveinsdóttur fyrir leik Íslands gegn Englandi í kvöld. Meira »

Ríkisstjórnin bjóði öllum á leikinn í París

Í gær, 20:13 Twitter logaði þegar Kolbeinn Sigþórsson kom Íslendingum yfir gegn Englendinum í leik liðanna í 16-liða úrslitunum. Tístverjar fylgjast greinilega vel með leiknum og hafa verið duglegir að tjá sig um hann – margir undir myllumerkinu #emisland. Meira »

Allt trylltist á Arnarhóli myndasyrpa

Í gær, 19:26 Það ætlaði allt um koll að keyra á Arnarhóli þegar Kolbeinn Sigþórsson kom Íslendingum yfir gegn Englandi á 18. mínútu leiksins. Meira »

Fjölmenni á Arnarhóli - myndir myndasyrpa

Í gær, 18:47 Þúsundir manna eru nú komnir saman á Arnarhóli í miðbæ Reykjavíkur til þess að fylgjast með leik Íslands í sextán liða úrslitum Evrópukeppninnar í knattspyrnu. Meira »
Bátakerru stolið
Þessari kerru var stolið um Hvítasunnuhelgina í bryggjuhverfinu í Reykjavík. Þei...
Flísar 45fm
Til sölu 45fm af flísum sem eru 33,3x33,3 sm ég er með 422 stk sem gera 46,7fm e...
UHD skjáir ( 4k )
Til sölu 55" til 84" HD og UHD gagnvirkir skjáir frá SMART og Prowise Varmás eh...
 
Rafvirki höfn í hornafirði
Iðnaðarmenn
Rafvirki á Höfn í Hornafirði RARIK oh...
Samkoma
Félagsstarf
Samkoma kl. 20 í Kristni- boðssalnum. F...
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar 4 Smíðar og útskurður með leiðb...
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar 4 Opið í smíðar og útskurð kl. ...