„Verður þetta allt svona?“

Borteigur við Trölladyngju er yfir 3.000 fermetrar. Holuna reyndist ekki hægt að virkja. stækka

Borteigur við Trölladyngju er yfir 3.000 fermetrar. Holuna reyndist ekki hægt að virkja. Morgunblaðið/Kristinn

Borteigur eða borplan fyrir eina borholu er oft yfir 3.000 fermetrar að stærð. Nú eru uppi áætlanir um að bora margar nýjar holur á Reykjanesskaganum. Áhugamaður um náttúru og sögu skagans segir hægt að hafa teigana mun minni en HS Orka segir að þeir séu hafðir eins litlir og hægt sé. 

„Þetta snýst ekki um hvort það eigi að virkja eða ekki heldur að það verði gert þannig að menn geti verið sáttir við framkvæmdirnar,“ segir Ómar Smári Ármannsson um fyrirhugaðar jarðhitaboranir á Reykjanesskaganum.

Hann segir augljóst að við nýlegar og eldri virkjunarframkvæmdir á Suðurnesjum og víðar hafi ekki verið vandað nægilega vel til verka, hægt hefði verið að hafa borstæðin eða borteigana undir jarðborana mun minni, leggja vegi og pípur og reisa virkjanamannvirki þannig að minna beri á þeim í landslaginu.


Ómar Smári er vel þekktur fyrir áhuga sinn á náttúru og minjum Reykjanesskagans, einkum í tengslum við ferðahópinn Ferli en einnig vegna þess að hann er aðstoðaryfirlögregluþjónn á höfuðborgarsvæðinu. Morgunblaðið fór í vikunni með Ómari um þrjú svæði á Suðurnesjum; að Trölladyngju og Sogum, Eldvörpum og Krýsuvík. Á öllum þessum svæðum, og raunar víðar á Suðurnesjum, stendur til að virkja jarðhita og svæðin raðast öll í nýtingarflokk samkvæmt rammaáætlun um vernd og nýtingu náttúrusvæða.


Við Trölladyngju eru tvær nýlegar tilraunaborholur HS orku. Önnur þeirra og sú nýrri (frá 2006) er uppi í hlíð, við gönguleiðina að Sogunum sem er vinsælt útivistarsvæði og rómað fyrir náttúrufegurð. Þar var gert borplan sem Ómar og blaðamaður mældu að væri 45x70 metrar að stærð eða rúmlega 3.000 fermetrar. Það sem upp úr stendur af borholunni sjálfri – en hún reyndist reyndar ónothæf – er ekki nema 2,5x5 metrar.
Ómar Smári fylgdist með framkvæmdunum á sínum tíma og hann segir ljóst að planið hefði mátt vera mun minna, í það minnsta helmingi minna, ef viljinn hefði verið fyrir hendi. Hægt hefði verið að leggja plan undir borinn en síðan flytja aðföng að honum eftir því sem þurfti. Rafstöðina hefði mátt hafa annars staðar og leggja raflínu meðfram veginum. Pípur hefði mátt hafa á neðra borplaninu og flytja þær upp eftir og varahlutir og vinnuskúra hefði sömuleiðis mátt hafa þar. Þess í stað hefði jarðýta gert ljótt sár í hlíðina og síðan hefði hundruðum tonna af möl verið ekið á staðinn til að útbúa óþarflega stórt borplan.

Hafa yrði í huga að jafnvel þótt borholan hefði virkað væri endingartími jarðhitavirkjana ekki nema 50-60 ár. Illgerlegt eða ómögulegt væri að fjarlægja ummerki um holuna að þeim tíma liðnum. Þá minnir hann á að rökin með virkjunum séu gjarnan þau að þær skapi atvinnu. „En það fá ekki færri vinnu við að virkja þótt borstæðið sé lítið,“ segir hann.

Sést yfir fornminjar

Ómar Smári tekur fram að hann sé ekki andvígur því að auðlindirnar séu nýttar. Vinnubrögðin við borholurnar við Trölladyngju og víðar séu á hinn bóginn þannig að þau hljóti að draga úr stuðningi við virkjanir. „Hér sjá menn bara eyðileggingu og hugsa: Verður þetta allt svona?“


Hann bendir einnig á að tilviljun ein hafi ráðið því að vegurinn sem liggur upp að borstæðinu hafi ekki farið yfir gamalt sel en tóftir þess kúra í hlíðinni. Raunar hafi vegurinn verið lagður án gilds framkvæmdaleyfis þá og þegar hann var lagður. Leyfið fékkst eftir á og þá hjá viðeigandi sveitarfélagi.

Sjaldan eru allar tóftir skráðar. Það gildir t.d. um tóftir í Krýsuvík sem að óbreyttu muni fara undir borplan, þar séu auðsjáanlega fornminjar sem hvergi hafi verið skráðar eða rannsakaðar. Aðspurður segir Ómar Smári að með tillögu HS orku vegna borunar í Krýsuvík hafi fylgt fornleifaskráning. „Í skýrslunni eru þessar tóftir ekki tilgreindar og það eru ekki nógu góð vinnubrögð.“

Þriðja svæðið sem farið var um var Eldvörp en þar vill HS Orka bæta við fimm borteigum, þar af tveimur sem eru á skilgreindu iðnaðarsvæði. Einn borteigur er þar fyrir, ríflega 3.100 fermetrar auk um 1.200 fermetra svæðis meðfram veginum sem var raskað. Ómar Smári segir að í Eldvörpunum verði að fara sérstaklega varlega enda sé svæðið ríkt af fegurð og sögu en um leið afar viðkvæmt. Ástundi menn sömu vinnubrögð og hingað til lítist honum hins vegar ekki á blikuna.

Ætla að fara varlega

Ásbjörn Blöndal, forstöðumaður þróunarsviðs HS Orku, segir að við Eldvörp standi til að fara eins varlega og framast sé unnt. Til standi að beita skáborun og bora í um 1.000-1.200 metra frá teigunum, miðað við lóðlínu, sem sé það mesta sem hægt sé að gera í jarðlögum sem þessum.


Það vekur nokkra athygli að einn af nýju teigunum í Eldvörpum er nánast við hliðina á þeim eina sem fyrir er. Ásbjörn segir að ekki sé hægt að nota þann gamla þar sem staðsetningin hans sé með þeim hætti að erfitt sé að stækka hann. Ef hann yrði stækkaður yrði farið yfir svæði sem menn vilji vernda.


En hvað þá með stærð borteiganna? Ásbjörn segir að undanfarin ár og áratugi hafi menn reynt að taka sem minnst svæði undir borteiga. „Það er fyrst og fremst verktakinn sem ákvarðar hvað hann þarf til að hann geti unnið verkið sómasamlega. Það hefur allt kapp verið lagt á að hafa umfangið eins lítið og kostur er.“


Nokkuð frá Eldvörpunum er annar og mun stærri borteigur, um 6.000 fermetrar að stærð, samkvæmt lauslegri mælingu. Á honum eru tvær niðurdælingarholur fyrir Svartsengi og Ásbjörn segir að það hafi verið sú stærð sem þurfti fyrir tvær holur.
Þá tekur Ásbjörn fram að HS Orka vinni náið með Grindavíkurbæ að undirbúningi framkvæmda við Eldvörp. Svæðið sé hverfisverndað og ekki verði hróflað við gígunum, enda séu þeir friðaðir. Teigarnir verði að mestu við núverandi veg og pípur og annað lagðar meðfram honum. Meðal þess sem hefur verið rætt um að gera er að leggja hraunhellur/hraungrýti yfir þá borteiga sem ekki nýtast, þ.e. ef holurnar gefa ekki af sér orku. Þá megi nánast afmá ummerki um rask, líkt og hafi verið gert við hús Bláa lónsins. Slíkt sé ekki hægt að gera við vinnsluholur því þær þurfi að hreinsa reglulega með bortæki.


Deiliskipulagstillaga að framkvæmdum í Eldvörpum er nú til meðferðar hjá Grindavíkurbæ.

  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Bloggað um fréttina

Loka

Innlent »

Sykursjúkir vilja sykurskertan Svala

17:17 Sykurskertur Svali var tekinn af markaði um síðustu áramót. Eygló Jósephsdóttir, móðir sykursjúks drengs, segir drykkinn hafa verið þann eina sem sonur hennar gat gripið með sér fyrir utan vatn og mjólk. Meira »

„Karlmannlegasta land í heimi“

15:00 „Ísland er án efa karlmannlegasta land í heimi,“ sagði Simeon Smith í gríni við konu sína Elizabeth þegar þau sáu enn eitt fjallið teygja sig tignarlega til himins, horfandi yfir hraunbreiður og frosin stöðuvötn. „Hvað áttu við með því?“ spurði Elizabeth og ranghvolfdi augunum. Meira »

Verkfall slæmt fyrir fiskútflutning

14:34 Dragist verkfall dýralækna, líffræðinga og matvæla- og næringarfræðinga hjá Matvælastofnun á langinn kann það að hafa alvarlegar afleiðingar fyrir útflutning sjávarafurða. Þetta er haft eftir Kolbeini Árnasyni, framkvæmdastjóri Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi, í fréttum Ríkisútvarpsins. Meira »

Kólnar þegar líður á vikuna

14:30 Nokkuð bjart er víða á landinu í dag og hitinn allt að 12 stig á Austurlandi. Á fimmtudag fer að kólna á landinu, fyrst norðantil og síðar um allt land með snjókomu. Meira »

Sjónvarp Símans komið í lag

13:58 Viðgerð á miðlægri bilun í sjónvarpi Símans sem kom upp í morgun var lokið um klukkan 11 samkvæmt upplýsingum frá fyirrtækinu. Meira »

Kviknaði í sængurfötum

13:54 Tilkynning barst slökkviliði höfuðborgarsvæðisins um klukkan hálf tvö í dag um eld í iðnaðarhúsnæði við Funahöfða í Reykjavík sem nýtt hefur verið sem íbúðir. Samkvæmt upplýsingum frá slökkviliðinu var allt tiltækt lið sent á staðinn. Meira »

Vegir víðast hvar greiðfærir

12:40 Greiðfært er á öllum aðalleiðum landsins samkvæmt upplýsingum frá Vegagerðinni en þó eru hálkublettir á Kleifaheiði og í Árneshreppi. Þoka er á Fróðárheiði og Hálfdán. Meira »

„Þessi aðgerð efldi okkar fólk“

13:10 „Fólki er misboðið þetta skref HB Granda og það er ótrúlegt að fólk skuli vera að bjóða 3,5% hækkun til launafólks á sama tíma og verið er að hækka stjórnarlaun um 33%,“ segir Björn Snæbjörnsson, formaður Starfsgreinasambandsins. Meira »

Drengurinn kominn af gjörgæslu

12:04 Drengurinn, sem var hætt kominn við Reykjadalsstíflu í Hafnarfirði fyrr í vikunni ásamt bróður sínum, var útskrifaður af gjörgæsludeild Landspítalans í morgun. Hann dvelur nú á Barnaspítala Hringsins. Meira »

Bjart fyrir norðan og austan

11:46 Veðurstofan gerir ráð fyrir sunnan 5-10 metrum á sekúndu á landinu næsta sólarhringinn, en 8-15 á vestanverðu landinu.  Meira »

Miðlæg bilun í sjónvarpi Símans

11:17 Miðlæg bilun er í sjónvarpi Símans og liggja sjónvarpsútsendingar því niðri. Í tilkynningu frá þjónustuveri Símans segir að unnið sé að viðgerð. Meira »

Tilkynnt um eld í fjölbýlishúsi

10:34 Tilkynning barst slökkviliði höfuðborgarsvæðisins um klukkan hálf tíu í morgun um reyk í fjölbýlishúsi við Veghús í Reykjavík. Vegna fjölda tilkynninga var sendur bæði dælubíll og körfubíll á staðinn enda um hátt hús að ræða. Meira »

Víða hægt að skíða

09:33 Skíðasvæðin á Siglufirði og í Hlíðarfjalli eru opin í dag frá klukkan 10 til 16. Nægur snjór er á báðum stöðum. Logn er og sól í Hlíðarfjalli og á Siglufirði er léttskýjað og sunnan gola. Einnig er opið skíðasvæðið í Stafdal á Seyðisfirði. Meira »

Vildi ekki gefa upp dvalarstað sinn

07:13 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu fékk tilkynningu skömmu eftir klukkan ellefu í gærkvöldi um karlmann sem hefði dottið fyrir utan veitingastað í vesturbæ Reykjavíkur. Kom í ljós að maðurinn hafði fengið höfuðhögg við fallið og var sjúkralið kallað á vettvang. Meira »

Þráinn og Anna Soffía sigruðu

Í gær, 22:36 Mikið var um dýrðir í Mjölniskastalanum í dag þegar glímumótið Mjölnir Open fór fram í tíunda sinn. Mótið er óopinbert Íslandsmót í uppgjafarglímu án galla. Hátt í áttatíu keppendur, frá sex félögum tóku þátt og keppt var í fimm þyngdarflokkum karla og þremur þyngdarflokkum kvenna auk opinna flokka. Meira »

Greiðfært um helstu vegi landsins

08:07 Greiðfært er að heita um aðalleiðir um allt land samkvæmt upplýsingum frá Vegagerðinni. Þó eru hálkublettir á Kleifarheiði, Hálfdáni, Steingrímsfjarðarheiði og í Árneshreppi. Meira »

Grunaður um brot á vopnalögum

Í gær, 22:53 Tilkynnt var um árekstur við Stekkjarbakka í Reykjavík um klukkan hálf þrjú í dag. Grunur er um að ökumaðurinn hafi verið undir áhrifum við aksturinn. Var hann færður í fangageymslu og verður rætt við hann þegar hann verður í aðstöðu til þess. Meira »

Voru örmagna í sjálfheldu

Í gær, 22:02 Björgunarfélag Akraness sótti í kvöld tvær göngukonur sem voru orðnar örmagna í sjálfheldu í Glymsgili í Hvalfirði. Göngufélagi þeirra hringdi í Neyðarlínu og óskaði eftir aðstoð. Þetta kemur fram í fréttatilkynningu frá Slysavarnafélaginu Landsbjörgu. Meira »
GMC SIERRA 2500
Flottur bíll til sölu, ekinn 64 þúsund km, 4x4, með pall loki, óaðfinnanlegur bí...
Volvo V-50 árg. 2005, ekinn 144 þús.
Sjálfsskiptur. Ný tìmareim - toppviðhald. Tveir eigendur frá upphafi. Engin sk...
Málningar- og viðhaldsvinna
Getum bætt við okkur inni- og útiverkefnum. Vönduð vinnubrögð og góð umgengni. T...
Egat Nuddsteinar og Steinapottur kr39.000
Viltu auka business þinn.(Hot Stones) . Hlægilegt verð :Fallegir Nuddsteinar (Ba...
 
Byggingafulltrúinn í reykjavík
Sérfræðistörf
Mynd af aug...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, lei...
Aðalfundur
Fundir - mannfagnaðir
Aðalfundur 2015 Aðalfundur Brei...
M helgafell 6015041519 iv/v
Félagsstarf
m HELGAFELL 6015041519 IV/V ...