„Verður þetta allt svona?“

Borteigur við Trölladyngju er yfir 3.000 fermetrar. Holuna reyndist ekki hægt að virkja. stækka

Borteigur við Trölladyngju er yfir 3.000 fermetrar. Holuna reyndist ekki hægt að virkja. Morgunblaðið/Kristinn

Borteigur eða borplan fyrir eina borholu er oft yfir 3.000 fermetrar að stærð. Nú eru uppi áætlanir um að bora margar nýjar holur á Reykjanesskaganum. Áhugamaður um náttúru og sögu skagans segir hægt að hafa teigana mun minni en HS Orka segir að þeir séu hafðir eins litlir og hægt sé. 

„Þetta snýst ekki um hvort það eigi að virkja eða ekki heldur að það verði gert þannig að menn geti verið sáttir við framkvæmdirnar,“ segir Ómar Smári Ármannsson um fyrirhugaðar jarðhitaboranir á Reykjanesskaganum.

Hann segir augljóst að við nýlegar og eldri virkjunarframkvæmdir á Suðurnesjum og víðar hafi ekki verið vandað nægilega vel til verka, hægt hefði verið að hafa borstæðin eða borteigana undir jarðborana mun minni, leggja vegi og pípur og reisa virkjanamannvirki þannig að minna beri á þeim í landslaginu.


Ómar Smári er vel þekktur fyrir áhuga sinn á náttúru og minjum Reykjanesskagans, einkum í tengslum við ferðahópinn Ferli en einnig vegna þess að hann er aðstoðaryfirlögregluþjónn á höfuðborgarsvæðinu. Morgunblaðið fór í vikunni með Ómari um þrjú svæði á Suðurnesjum; að Trölladyngju og Sogum, Eldvörpum og Krýsuvík. Á öllum þessum svæðum, og raunar víðar á Suðurnesjum, stendur til að virkja jarðhita og svæðin raðast öll í nýtingarflokk samkvæmt rammaáætlun um vernd og nýtingu náttúrusvæða.


Við Trölladyngju eru tvær nýlegar tilraunaborholur HS orku. Önnur þeirra og sú nýrri (frá 2006) er uppi í hlíð, við gönguleiðina að Sogunum sem er vinsælt útivistarsvæði og rómað fyrir náttúrufegurð. Þar var gert borplan sem Ómar og blaðamaður mældu að væri 45x70 metrar að stærð eða rúmlega 3.000 fermetrar. Það sem upp úr stendur af borholunni sjálfri – en hún reyndist reyndar ónothæf – er ekki nema 2,5x5 metrar.
Ómar Smári fylgdist með framkvæmdunum á sínum tíma og hann segir ljóst að planið hefði mátt vera mun minna, í það minnsta helmingi minna, ef viljinn hefði verið fyrir hendi. Hægt hefði verið að leggja plan undir borinn en síðan flytja aðföng að honum eftir því sem þurfti. Rafstöðina hefði mátt hafa annars staðar og leggja raflínu meðfram veginum. Pípur hefði mátt hafa á neðra borplaninu og flytja þær upp eftir og varahlutir og vinnuskúra hefði sömuleiðis mátt hafa þar. Þess í stað hefði jarðýta gert ljótt sár í hlíðina og síðan hefði hundruðum tonna af möl verið ekið á staðinn til að útbúa óþarflega stórt borplan.

Hafa yrði í huga að jafnvel þótt borholan hefði virkað væri endingartími jarðhitavirkjana ekki nema 50-60 ár. Illgerlegt eða ómögulegt væri að fjarlægja ummerki um holuna að þeim tíma liðnum. Þá minnir hann á að rökin með virkjunum séu gjarnan þau að þær skapi atvinnu. „En það fá ekki færri vinnu við að virkja þótt borstæðið sé lítið,“ segir hann.

Sést yfir fornminjar

Ómar Smári tekur fram að hann sé ekki andvígur því að auðlindirnar séu nýttar. Vinnubrögðin við borholurnar við Trölladyngju og víðar séu á hinn bóginn þannig að þau hljóti að draga úr stuðningi við virkjanir. „Hér sjá menn bara eyðileggingu og hugsa: Verður þetta allt svona?“


Hann bendir einnig á að tilviljun ein hafi ráðið því að vegurinn sem liggur upp að borstæðinu hafi ekki farið yfir gamalt sel en tóftir þess kúra í hlíðinni. Raunar hafi vegurinn verið lagður án gilds framkvæmdaleyfis þá og þegar hann var lagður. Leyfið fékkst eftir á og þá hjá viðeigandi sveitarfélagi.

Sjaldan eru allar tóftir skráðar. Það gildir t.d. um tóftir í Krýsuvík sem að óbreyttu muni fara undir borplan, þar séu auðsjáanlega fornminjar sem hvergi hafi verið skráðar eða rannsakaðar. Aðspurður segir Ómar Smári að með tillögu HS orku vegna borunar í Krýsuvík hafi fylgt fornleifaskráning. „Í skýrslunni eru þessar tóftir ekki tilgreindar og það eru ekki nógu góð vinnubrögð.“

Þriðja svæðið sem farið var um var Eldvörp en þar vill HS Orka bæta við fimm borteigum, þar af tveimur sem eru á skilgreindu iðnaðarsvæði. Einn borteigur er þar fyrir, ríflega 3.100 fermetrar auk um 1.200 fermetra svæðis meðfram veginum sem var raskað. Ómar Smári segir að í Eldvörpunum verði að fara sérstaklega varlega enda sé svæðið ríkt af fegurð og sögu en um leið afar viðkvæmt. Ástundi menn sömu vinnubrögð og hingað til lítist honum hins vegar ekki á blikuna.

Ætla að fara varlega

Ásbjörn Blöndal, forstöðumaður þróunarsviðs HS Orku, segir að við Eldvörp standi til að fara eins varlega og framast sé unnt. Til standi að beita skáborun og bora í um 1.000-1.200 metra frá teigunum, miðað við lóðlínu, sem sé það mesta sem hægt sé að gera í jarðlögum sem þessum.


Það vekur nokkra athygli að einn af nýju teigunum í Eldvörpum er nánast við hliðina á þeim eina sem fyrir er. Ásbjörn segir að ekki sé hægt að nota þann gamla þar sem staðsetningin hans sé með þeim hætti að erfitt sé að stækka hann. Ef hann yrði stækkaður yrði farið yfir svæði sem menn vilji vernda.


En hvað þá með stærð borteiganna? Ásbjörn segir að undanfarin ár og áratugi hafi menn reynt að taka sem minnst svæði undir borteiga. „Það er fyrst og fremst verktakinn sem ákvarðar hvað hann þarf til að hann geti unnið verkið sómasamlega. Það hefur allt kapp verið lagt á að hafa umfangið eins lítið og kostur er.“


Nokkuð frá Eldvörpunum er annar og mun stærri borteigur, um 6.000 fermetrar að stærð, samkvæmt lauslegri mælingu. Á honum eru tvær niðurdælingarholur fyrir Svartsengi og Ásbjörn segir að það hafi verið sú stærð sem þurfti fyrir tvær holur.
Þá tekur Ásbjörn fram að HS Orka vinni náið með Grindavíkurbæ að undirbúningi framkvæmda við Eldvörp. Svæðið sé hverfisverndað og ekki verði hróflað við gígunum, enda séu þeir friðaðir. Teigarnir verði að mestu við núverandi veg og pípur og annað lagðar meðfram honum. Meðal þess sem hefur verið rætt um að gera er að leggja hraunhellur/hraungrýti yfir þá borteiga sem ekki nýtast, þ.e. ef holurnar gefa ekki af sér orku. Þá megi nánast afmá ummerki um rask, líkt og hafi verið gert við hús Bláa lónsins. Slíkt sé ekki hægt að gera við vinnsluholur því þær þurfi að hreinsa reglulega með bortæki.


Deiliskipulagstillaga að framkvæmdum í Eldvörpum er nú til meðferðar hjá Grindavíkurbæ.

  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Bloggað um fréttina

Loka

Innlent »

Bílslys við Siglufjörð

14:24 Fimm voru fluttir á sjúkrahús á Siglufirði eftir árekstur rétt vestan við Strákagöng í dag. Samkvæmt lögreglu stöðvaði ökumaður fyrri bílsins fyrir rollum sem gengu yfir veginn og klessti þá sá síðari aftan á hann. Við það fór fyrri bíllinn út af veginum Meira »

Ránsfengurinn hleypur á milljónum

13:58 Maður sem lögregla leitar að í tengslum við innbrot í verslunarmiðstöðina Fjörðurinn í Hafnarfirði er talinn hafa rænt skartgripum fyrir milljónir króna aðfararnótt sunnudags. Meira »

Taka þátt í USAR 2015

13:36 Fimmtán manna hópur frá unglingadeildum Slysavarnafélagsins Landsbjargar er í Rússlandi og tekur þátt í æfingunni USAR 2015.  Meira »

Einbeittur brotavilji strokukópsins

12:05 Það má segja að strokukópurinn sem kom við á tjaldsvæðinu í Laugardal hafi sýnt fádæma brotavilja, en um leið miklar gáfur. Hann fann glufu þar sem aðrir selir hafa hingað til ekki fundið útgönguleið frá selalauginni í Húsdýragarðinum auk þess að komast undir girðinguna um garðinn sjálfan. Meira »

Óviðræðuhæfur vegna ölvunar

11:29 Ökumaður sem var valdur að umferðaróhappi rúmlega níu í morgun sefur nú úr sér í fangaklefa. Hann verður yfirheyrður þegar hann verður viðræðuhæfur vegna ölvunar. Meira »

Loðinn, feitur og kjagandi um

11:09 Starfsmaður tjaldsvæðisins í Laugardal trúði fyrst ekki gestunum sem komu til hennar og tilkynntu að selur væri á vappi á tjaldsvæðinu upp úr klukkan 6 í morgun. Konan, sem heitir Leah Yeung og hefur unnið sem næturvörður í allt sumar lýsti atburðinum fyrir blaðamanni mbl.is Meira »

Enn nokkur sæti laus frá Eyjum

09:40 Samtals 20 flugferðir eru frá Vestmannaeyjum í dag, en það er 18 ferðum meira en á venjulegum dögum. Heildarfjöldi flugsæta er rétt tæplega 600, en uppbókað er í flest þeirra. Á venjulegum degi eru aðeins 38 sæti í boði til og frá Eyjum. Meira »

Hefur þú séð þennan mann?

10:52 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu óskar eftir upplýsingum um manninn á myndskeiðinu sem fylgir með fréttinni en hann er grunaður um innbrot í verslun í verslunarmiðstöðinni Firði aðfararnótt 2.ágúst. Meira »

Sól og 18 stiga hiti

08:55 Það er sól og blíða víða á Suðvesturlandi sem og Suður- og Vesturlandi og eins er að létta til á Egilsstöðum og víðar austantil á landinu. Það verður hlýjast suðvestan til í dag og getur hitinn náð allt að átján gráðum, meðal annars í Árnesi. Meira »

Fremur rólegt nótt á höfuðborgarsvæðinu

08:31 Nóttin var tiltölulega róleg hjá lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu en nokkrir voru teknir fyrir akstur bifreiða undir áhrifum áfengis eða vímuefna. Alls fór slökkvilið höfuðborgarsvæðisins í 26 sjúkraflutninga á næturvaktinni. Meira »

Selur á tjaldstæðinu í Laugardal

08:15 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu fær tilkynningar af ýmsu tagi á hverjum degi en nú á sjöunda tímanum var tilkynnt um sel á tjaldstæðinu í Laugardal. Það reyndist rétt en um kóp var að ræða sem hafði strokið úr Húsdýragarðinum. Meira »

65 áætlunarflug á dag

08:10 Að jafnaði voru farin 65 áætlunarflug á dag frá Keflavíkurflugvelli í síðasta mánuði sem er níu ferðum meira en á sama tíma í fyrra samkvæmt talningum Túrista. Meira »

70 fíkniefnamál á Þjóðhátíð

07:53 Það var erill hjá lögreglunni í Vestmannaeyjum í gærkvöldi og nótt og alls gista fimm fangageymslur vegna ölvunar og annarrar vímu. Um 70 fíkniefnamál komu upp á Þjóðhátíð í ár en í nótt voru fíkniefnamálin fjórtán talsins, samkvæmt upplýsingum frá lögreglu. Brakandi blíða er í Eyjum. Meira »

Allt fór vel fram á Akureyri

06:42 Aðstandendur fjölskylduhátíðarinnar Ein með öllu sem haldin var á Akureyri um verslunarmannahelgina telja að aldrei hafi jafn margir mætt á útiviðburð í bænum og á lokatónleikum hátíðarinnar í gærkvöldi. Að sögn lögreglu gekk nóttin áfallalaust fyrir sig. Meira »

Gáfu allt í botn og unnu

Í gær, 22:34 Íslenska sundliðið í 4x50 boðsundi fékk gull á Special Olympics í gær eftir ótrúlega keppni, eins og sést vel á myndbandinu hér fyrir neðan þegar Ástrós María Bjarnadóttir gefur í og nær þeim sem var í fyrsta sæti. Meira »

Erill en ekkert alvarlegt

07:18 Það hefur verið talsverður erill hjá lögreglunni á Vestfjörðum í gærkvöldi og nótt en ekkert alvarlegt hefur komið upp. Eitthvað er um fíkniefnabrot en engin kynferðisbrot né önnur alvarleg ofbeldisbrot hafa komið til kasta lögreglunnar. Meira »

Gríðarleg stemning í brekkunni

00:52 Að vanda er gríðarleg stemning í brekkunni á Þjóðhátíð í Eyjum. Þjóðhátíð hefur að mestu leyti farið vel fram, en í kvöld lýkur hátíðarhöldunum. Meira »

„Búinn á því eftir hálfa mínútu“

Í gær, 21:32 Marinó Páll Valdimarsson var himinlifandi þegar blaðamaður mbl.is náði í skottið á honum í kvöld. Lið hans, 100% Bieceps, sigraði Evrópumeistaramótið í Mýrarbolta á Ísafirði í dag. „Við erum fyrsta blandaða liðið sem vinnur karlaflokkinn,“ segir Marinó. Meira »
Tölvuviðgerðir
UPPSETNING Á STÝRIKERFI Þjónustan felur í sér: Harður diskur er formataður...
TRAKTOSRDEKK
Traktorsdekk rýmingarsala 14.9-24 kr. 35.900 13.6 -24 kr. (1 stk) 49.900 ...
SPEGLAR
Er með 70 nýja spegla til sölu. Stærð 80X70. Seljast mjög ódýrt eða ca. 1000 kr...
Kortasaga Íslands til sölu
Kortasaga Íslands 1+2 til sölu. Verð 30 þús. saman. Uppl. í s. 772-2990 eða á ne...
 
Orv 2015-17
Tilboð - útboð
ÚTBOÐ Orkuveita Reykjavíkur - Veitur...
Útboð mjólkárvirkjun
Tilboð - útboð
Orkubú Vestfjarða ohf. www.o...
Ali
Sölu/markaðsstörf
Mynd af auglýsingu ...
Félagslíf
Staður og stund
Árskógar 4 Opin smí...