„Verður þetta allt svona?“

Borteigur við Trölladyngju er yfir 3.000 fermetrar. Holuna reyndist ekki hægt að virkja. stækka

Borteigur við Trölladyngju er yfir 3.000 fermetrar. Holuna reyndist ekki hægt að virkja. Morgunblaðið/Kristinn

Borteigur eða borplan fyrir eina borholu er oft yfir 3.000 fermetrar að stærð. Nú eru uppi áætlanir um að bora margar nýjar holur á Reykjanesskaganum. Áhugamaður um náttúru og sögu skagans segir hægt að hafa teigana mun minni en HS Orka segir að þeir séu hafðir eins litlir og hægt sé. 

„Þetta snýst ekki um hvort það eigi að virkja eða ekki heldur að það verði gert þannig að menn geti verið sáttir við framkvæmdirnar,“ segir Ómar Smári Ármannsson um fyrirhugaðar jarðhitaboranir á Reykjanesskaganum.

Hann segir augljóst að við nýlegar og eldri virkjunarframkvæmdir á Suðurnesjum og víðar hafi ekki verið vandað nægilega vel til verka, hægt hefði verið að hafa borstæðin eða borteigana undir jarðborana mun minni, leggja vegi og pípur og reisa virkjanamannvirki þannig að minna beri á þeim í landslaginu.


Ómar Smári er vel þekktur fyrir áhuga sinn á náttúru og minjum Reykjanesskagans, einkum í tengslum við ferðahópinn Ferli en einnig vegna þess að hann er aðstoðaryfirlögregluþjónn á höfuðborgarsvæðinu. Morgunblaðið fór í vikunni með Ómari um þrjú svæði á Suðurnesjum; að Trölladyngju og Sogum, Eldvörpum og Krýsuvík. Á öllum þessum svæðum, og raunar víðar á Suðurnesjum, stendur til að virkja jarðhita og svæðin raðast öll í nýtingarflokk samkvæmt rammaáætlun um vernd og nýtingu náttúrusvæða.


Við Trölladyngju eru tvær nýlegar tilraunaborholur HS orku. Önnur þeirra og sú nýrri (frá 2006) er uppi í hlíð, við gönguleiðina að Sogunum sem er vinsælt útivistarsvæði og rómað fyrir náttúrufegurð. Þar var gert borplan sem Ómar og blaðamaður mældu að væri 45x70 metrar að stærð eða rúmlega 3.000 fermetrar. Það sem upp úr stendur af borholunni sjálfri – en hún reyndist reyndar ónothæf – er ekki nema 2,5x5 metrar.
Ómar Smári fylgdist með framkvæmdunum á sínum tíma og hann segir ljóst að planið hefði mátt vera mun minna, í það minnsta helmingi minna, ef viljinn hefði verið fyrir hendi. Hægt hefði verið að leggja plan undir borinn en síðan flytja aðföng að honum eftir því sem þurfti. Rafstöðina hefði mátt hafa annars staðar og leggja raflínu meðfram veginum. Pípur hefði mátt hafa á neðra borplaninu og flytja þær upp eftir og varahlutir og vinnuskúra hefði sömuleiðis mátt hafa þar. Þess í stað hefði jarðýta gert ljótt sár í hlíðina og síðan hefði hundruðum tonna af möl verið ekið á staðinn til að útbúa óþarflega stórt borplan.

Hafa yrði í huga að jafnvel þótt borholan hefði virkað væri endingartími jarðhitavirkjana ekki nema 50-60 ár. Illgerlegt eða ómögulegt væri að fjarlægja ummerki um holuna að þeim tíma liðnum. Þá minnir hann á að rökin með virkjunum séu gjarnan þau að þær skapi atvinnu. „En það fá ekki færri vinnu við að virkja þótt borstæðið sé lítið,“ segir hann.

Sést yfir fornminjar

Ómar Smári tekur fram að hann sé ekki andvígur því að auðlindirnar séu nýttar. Vinnubrögðin við borholurnar við Trölladyngju og víðar séu á hinn bóginn þannig að þau hljóti að draga úr stuðningi við virkjanir. „Hér sjá menn bara eyðileggingu og hugsa: Verður þetta allt svona?“


Hann bendir einnig á að tilviljun ein hafi ráðið því að vegurinn sem liggur upp að borstæðinu hafi ekki farið yfir gamalt sel en tóftir þess kúra í hlíðinni. Raunar hafi vegurinn verið lagður án gilds framkvæmdaleyfis þá og þegar hann var lagður. Leyfið fékkst eftir á og þá hjá viðeigandi sveitarfélagi.

Sjaldan eru allar tóftir skráðar. Það gildir t.d. um tóftir í Krýsuvík sem að óbreyttu muni fara undir borplan, þar séu auðsjáanlega fornminjar sem hvergi hafi verið skráðar eða rannsakaðar. Aðspurður segir Ómar Smári að með tillögu HS orku vegna borunar í Krýsuvík hafi fylgt fornleifaskráning. „Í skýrslunni eru þessar tóftir ekki tilgreindar og það eru ekki nógu góð vinnubrögð.“

Þriðja svæðið sem farið var um var Eldvörp en þar vill HS Orka bæta við fimm borteigum, þar af tveimur sem eru á skilgreindu iðnaðarsvæði. Einn borteigur er þar fyrir, ríflega 3.100 fermetrar auk um 1.200 fermetra svæðis meðfram veginum sem var raskað. Ómar Smári segir að í Eldvörpunum verði að fara sérstaklega varlega enda sé svæðið ríkt af fegurð og sögu en um leið afar viðkvæmt. Ástundi menn sömu vinnubrögð og hingað til lítist honum hins vegar ekki á blikuna.

Ætla að fara varlega

Ásbjörn Blöndal, forstöðumaður þróunarsviðs HS Orku, segir að við Eldvörp standi til að fara eins varlega og framast sé unnt. Til standi að beita skáborun og bora í um 1.000-1.200 metra frá teigunum, miðað við lóðlínu, sem sé það mesta sem hægt sé að gera í jarðlögum sem þessum.


Það vekur nokkra athygli að einn af nýju teigunum í Eldvörpum er nánast við hliðina á þeim eina sem fyrir er. Ásbjörn segir að ekki sé hægt að nota þann gamla þar sem staðsetningin hans sé með þeim hætti að erfitt sé að stækka hann. Ef hann yrði stækkaður yrði farið yfir svæði sem menn vilji vernda.


En hvað þá með stærð borteiganna? Ásbjörn segir að undanfarin ár og áratugi hafi menn reynt að taka sem minnst svæði undir borteiga. „Það er fyrst og fremst verktakinn sem ákvarðar hvað hann þarf til að hann geti unnið verkið sómasamlega. Það hefur allt kapp verið lagt á að hafa umfangið eins lítið og kostur er.“


Nokkuð frá Eldvörpunum er annar og mun stærri borteigur, um 6.000 fermetrar að stærð, samkvæmt lauslegri mælingu. Á honum eru tvær niðurdælingarholur fyrir Svartsengi og Ásbjörn segir að það hafi verið sú stærð sem þurfti fyrir tvær holur.
Þá tekur Ásbjörn fram að HS Orka vinni náið með Grindavíkurbæ að undirbúningi framkvæmda við Eldvörp. Svæðið sé hverfisverndað og ekki verði hróflað við gígunum, enda séu þeir friðaðir. Teigarnir verði að mestu við núverandi veg og pípur og annað lagðar meðfram honum. Meðal þess sem hefur verið rætt um að gera er að leggja hraunhellur/hraungrýti yfir þá borteiga sem ekki nýtast, þ.e. ef holurnar gefa ekki af sér orku. Þá megi nánast afmá ummerki um rask, líkt og hafi verið gert við hús Bláa lónsins. Slíkt sé ekki hægt að gera við vinnsluholur því þær þurfi að hreinsa reglulega með bortæki.


Deiliskipulagstillaga að framkvæmdum í Eldvörpum er nú til meðferðar hjá Grindavíkurbæ.

  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Bloggað um fréttina

Loka

Innlent »

Vatnslaust í Holtahverfi á Ísafirði

09:23 Vatn fór af Holtahverfi á Ísafirði í gær og er enn vatnslaust. Samkvæmt Gísla H. Halldórssyni bæjarstjóra, fór lögn í sundur þegar plægt var fyrir rörum við þjóðveginn upp Tungudal en framkvæmdin er ekki á vegum Ísafjarðarbæjar. Meira »

Málvillur í hverjum fréttatíma

08:19 „Í hverjum fréttatíma Ríkisútvarpsins má heyra alvarlegar málvillur, svo sem á beygingum orða og framburði eða að ekki sé farið rétt með orðatiltæki. Mér þykir þetta miður og sérstaklega slæmt þar sem lög um Ríkisútvarpið kveða á um að leggja skuli sérstaka rækt við íslenska tungu.“ Meira »

Með fíkniefnaframleiðslu og snák

08:15 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu þurfti í gær að hafa afskipti af pari í Kópavogi en þau eru grunuð um vörslu og framleiðslu fíkniefna. Fór lögreglan á heimili rétt fyrir klukkan 19 í gærkvöldi. Meira »

Þór reynir aftur í dag

07:57 Varðskipið Þór mun gera aðra tilraun í dag til að draga flutningaskipið Green Freezer af strandstað í Fáskrúðsfirði.   Meira »

Nóg að gera hjá lögreglu

07:51 Mikill erill var hjá lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu í nótt. Maður var handtekinn um klukkan 1 í nótt fyrir eignarspjöll eftir að hafa í annarlegu ástandi skemmt bifreiðar. Var maðurinn vistaður í fangageymslu og verður rætt við hann þegar ástand hans lagast. Meira »

30 skjálftar í nótt

07:17 30 skjálftar hafa mælst í Norð-vesturhluta Vatnajökuls frá miðnætti, þar af 10 á Bárðarbungusvæðinu og aðrir 15 á norðurhluta kvikuganganna undir svæðinu. Sterkasti skjálftinn var 5,1 að stærð og varð hann skömmu eftir klukkan 1 í nótt. Meira »

Andlát: Guðmundur Rósenkranz Einarsson tónlistarmaður

05:30 Guðmundur Rósenkranz Einarsson tónlistarmaður er látinn, 88 ára að aldri. Guðmundur fæddist í Grjótaþorpinu í Reykjavík 26. nóvember 1925. Meira »

Réðust á dyravörð

07:07 Tveir menn voru handteknir í nótt eftir að hafa ráðist á dyravörð stuttu eftir að þeim var neitað um inngöngu á bar í Austurstræti. Þeir reyndu að ryðjast inn og við það var dyravörður sleginn í andlitið. Meira »

Flóðbylgja ESB-gerða á leiðinni

05:30 Unnur Gunnarsdóttir, forstjóri FME, segir 80 ESB-tilskipanir og reglugerðir væntanlegar inn í íslenska löggjöf.   Meira »

Dýrara að leggja í stæði fatlaðra

05:30 Sekt fyrir að leggja í bílastæði fyrir hreyfihamlaða mun tvöfaldast og verða 20 þúsund krónur, nái tillögur bílastæðanefndar Reykjavíkurborgar fram að ganga. Meira »

40% eigna ÍLS á Suðurnesjum

05:30 Um 40% af fasteignum í eigu Íbúðalánasjóðs (ÍLS) eru á Suðurnesjum, en sjóðurinn átti 831 fasteign þar í lok síðasta mánaðar. Samband sveitarfélaga á Suðurnesjum (SSS) lýsir í ályktun þungum áhyggjum af þróun eignarhalds húsnæðis á svæðinu. Meira »

Endurnýjaður Þristur á Flugsafni

05:30 „Þristurinn er orðinn svakalega flottur, þetta er gjörbreytt vél,“ sagði Tómas Dagur Helgason, formaður Þristavinafélagsins. Meira »

Enn aukning í mjólkursölu

05:30 „Þetta mun örugglega koma mismunandi niður. Erfiðara verður fyrir þá framleiðendur sem eru með fullnýtta aðstöðu og háa nyt að bregðast við. Ég held þó að nokkurt svigrúm sé fyrir aðra að nýta tækifæri og bæta við sig.“ Meira »

Farsímaþjófar á ferð á skemmtistöðum

05:30 Hátt í tuttugu farsímum var stolið af gestum skemmtistaða í miðborg Reykjavíkur um síðustu helgi.   Meira »

Fengu ekki að landa á Þórshöfn

Í gær, 22:39 Færeyski fréttavefurinn jn.fo greinir frá því að grænlenska skipið Tasiilaq hafi verið meinað að landa afla sínum á Þórshöfn á Íslandi í gær. Skýringin er sögð vera sú að skipið hafi veitt í grænlenskri lögsögu. Meira »

Forði Þórisvatns nálgast meðaltal

05:30 Jökulvatn fossar inn í Þórisvatn sem er uppistöðulón fyrir margar stórvirkjanir á Þjórsár-Tungnaársvæðinu.   Meira »

Bjarni vandar ASÍ ekki kveðjurnar

Í gær, 22:58 Útúrsnúningar og rangfærslur. Þetta segir Bjarni Benediktsson fjármálaráðherra í færslu á Facebooksiðu sinni í kvöld og vandar þar ASÍ ekki kveðjurnar. Alþýðusamband Íslands birti í dag á heimasíðu sinni pistilinn „Ríkisstjórn ríka fólksins - nokkrar staðreyndir.“ Meira »

Enn byggt á sandi þrátt fyrir hættur

Í gær, 21:50 Allt frá upphafi 10. áratugar síðustu aldar hafa vísindamenn varað við því að yfirborð sjávar fari hækkandi með tilheyrandi hættu fyrir mannslíf og eignir. Meira »
NÝR 2014 SUZUKI SX4 S-CROSS
Nýr 2014 Suzuki SX4 S-Cross GLX Sjálfskiptur. Leðurinnr...
Deawoo, ekinn aðeins 89 þús.
Daewoo Lanos, ekinn aðeins 89 þús. km. Árg. 1999. Bíllinn er í góðu ástandi og m...
Sófi
Fallegur fjögurra sæta sófi frá Boconcept, 2.70 m á lengd til sölu. Hægt að taka...
Perkins Rafstöðvar / Varafl
Seljum allar stærðir Perkins , rafstöðva. 15-2000 kw. Vélasalan Holti S. ...
 
Læknar í starfsnámi
Heilbrigðisþjónusta
GEÐSVIÐ Læknar í starfsnámi Laus er...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, gön...
Deiliskipulag
Tilkynningar
Auglýsing um nýtt deiliskipulag íþrótta-...
I.o.o.f. ob.1,petrus [19509168[ fi.
Félagsstarf
I.O.O.F. Ob.1,Petrus [19509168[ FI....