„Verður þetta allt svona?“

Borteigur við Trölladyngju er yfir 3.000 fermetrar. Holuna reyndist ekki hægt að virkja. stækka

Borteigur við Trölladyngju er yfir 3.000 fermetrar. Holuna reyndist ekki hægt að virkja. Morgunblaðið/Kristinn

Borteigur eða borplan fyrir eina borholu er oft yfir 3.000 fermetrar að stærð. Nú eru uppi áætlanir um að bora margar nýjar holur á Reykjanesskaganum. Áhugamaður um náttúru og sögu skagans segir hægt að hafa teigana mun minni en HS Orka segir að þeir séu hafðir eins litlir og hægt sé. 

„Þetta snýst ekki um hvort það eigi að virkja eða ekki heldur að það verði gert þannig að menn geti verið sáttir við framkvæmdirnar,“ segir Ómar Smári Ármannsson um fyrirhugaðar jarðhitaboranir á Reykjanesskaganum.

Hann segir augljóst að við nýlegar og eldri virkjunarframkvæmdir á Suðurnesjum og víðar hafi ekki verið vandað nægilega vel til verka, hægt hefði verið að hafa borstæðin eða borteigana undir jarðborana mun minni, leggja vegi og pípur og reisa virkjanamannvirki þannig að minna beri á þeim í landslaginu.


Ómar Smári er vel þekktur fyrir áhuga sinn á náttúru og minjum Reykjanesskagans, einkum í tengslum við ferðahópinn Ferli en einnig vegna þess að hann er aðstoðaryfirlögregluþjónn á höfuðborgarsvæðinu. Morgunblaðið fór í vikunni með Ómari um þrjú svæði á Suðurnesjum; að Trölladyngju og Sogum, Eldvörpum og Krýsuvík. Á öllum þessum svæðum, og raunar víðar á Suðurnesjum, stendur til að virkja jarðhita og svæðin raðast öll í nýtingarflokk samkvæmt rammaáætlun um vernd og nýtingu náttúrusvæða.


Við Trölladyngju eru tvær nýlegar tilraunaborholur HS orku. Önnur þeirra og sú nýrri (frá 2006) er uppi í hlíð, við gönguleiðina að Sogunum sem er vinsælt útivistarsvæði og rómað fyrir náttúrufegurð. Þar var gert borplan sem Ómar og blaðamaður mældu að væri 45x70 metrar að stærð eða rúmlega 3.000 fermetrar. Það sem upp úr stendur af borholunni sjálfri – en hún reyndist reyndar ónothæf – er ekki nema 2,5x5 metrar.
Ómar Smári fylgdist með framkvæmdunum á sínum tíma og hann segir ljóst að planið hefði mátt vera mun minna, í það minnsta helmingi minna, ef viljinn hefði verið fyrir hendi. Hægt hefði verið að leggja plan undir borinn en síðan flytja aðföng að honum eftir því sem þurfti. Rafstöðina hefði mátt hafa annars staðar og leggja raflínu meðfram veginum. Pípur hefði mátt hafa á neðra borplaninu og flytja þær upp eftir og varahlutir og vinnuskúra hefði sömuleiðis mátt hafa þar. Þess í stað hefði jarðýta gert ljótt sár í hlíðina og síðan hefði hundruðum tonna af möl verið ekið á staðinn til að útbúa óþarflega stórt borplan.

Hafa yrði í huga að jafnvel þótt borholan hefði virkað væri endingartími jarðhitavirkjana ekki nema 50-60 ár. Illgerlegt eða ómögulegt væri að fjarlægja ummerki um holuna að þeim tíma liðnum. Þá minnir hann á að rökin með virkjunum séu gjarnan þau að þær skapi atvinnu. „En það fá ekki færri vinnu við að virkja þótt borstæðið sé lítið,“ segir hann.

Sést yfir fornminjar

Ómar Smári tekur fram að hann sé ekki andvígur því að auðlindirnar séu nýttar. Vinnubrögðin við borholurnar við Trölladyngju og víðar séu á hinn bóginn þannig að þau hljóti að draga úr stuðningi við virkjanir. „Hér sjá menn bara eyðileggingu og hugsa: Verður þetta allt svona?“


Hann bendir einnig á að tilviljun ein hafi ráðið því að vegurinn sem liggur upp að borstæðinu hafi ekki farið yfir gamalt sel en tóftir þess kúra í hlíðinni. Raunar hafi vegurinn verið lagður án gilds framkvæmdaleyfis þá og þegar hann var lagður. Leyfið fékkst eftir á og þá hjá viðeigandi sveitarfélagi.

Sjaldan eru allar tóftir skráðar. Það gildir t.d. um tóftir í Krýsuvík sem að óbreyttu muni fara undir borplan, þar séu auðsjáanlega fornminjar sem hvergi hafi verið skráðar eða rannsakaðar. Aðspurður segir Ómar Smári að með tillögu HS orku vegna borunar í Krýsuvík hafi fylgt fornleifaskráning. „Í skýrslunni eru þessar tóftir ekki tilgreindar og það eru ekki nógu góð vinnubrögð.“

Þriðja svæðið sem farið var um var Eldvörp en þar vill HS Orka bæta við fimm borteigum, þar af tveimur sem eru á skilgreindu iðnaðarsvæði. Einn borteigur er þar fyrir, ríflega 3.100 fermetrar auk um 1.200 fermetra svæðis meðfram veginum sem var raskað. Ómar Smári segir að í Eldvörpunum verði að fara sérstaklega varlega enda sé svæðið ríkt af fegurð og sögu en um leið afar viðkvæmt. Ástundi menn sömu vinnubrögð og hingað til lítist honum hins vegar ekki á blikuna.

Ætla að fara varlega

Ásbjörn Blöndal, forstöðumaður þróunarsviðs HS Orku, segir að við Eldvörp standi til að fara eins varlega og framast sé unnt. Til standi að beita skáborun og bora í um 1.000-1.200 metra frá teigunum, miðað við lóðlínu, sem sé það mesta sem hægt sé að gera í jarðlögum sem þessum.


Það vekur nokkra athygli að einn af nýju teigunum í Eldvörpum er nánast við hliðina á þeim eina sem fyrir er. Ásbjörn segir að ekki sé hægt að nota þann gamla þar sem staðsetningin hans sé með þeim hætti að erfitt sé að stækka hann. Ef hann yrði stækkaður yrði farið yfir svæði sem menn vilji vernda.


En hvað þá með stærð borteiganna? Ásbjörn segir að undanfarin ár og áratugi hafi menn reynt að taka sem minnst svæði undir borteiga. „Það er fyrst og fremst verktakinn sem ákvarðar hvað hann þarf til að hann geti unnið verkið sómasamlega. Það hefur allt kapp verið lagt á að hafa umfangið eins lítið og kostur er.“


Nokkuð frá Eldvörpunum er annar og mun stærri borteigur, um 6.000 fermetrar að stærð, samkvæmt lauslegri mælingu. Á honum eru tvær niðurdælingarholur fyrir Svartsengi og Ásbjörn segir að það hafi verið sú stærð sem þurfti fyrir tvær holur.
Þá tekur Ásbjörn fram að HS Orka vinni náið með Grindavíkurbæ að undirbúningi framkvæmda við Eldvörp. Svæðið sé hverfisverndað og ekki verði hróflað við gígunum, enda séu þeir friðaðir. Teigarnir verði að mestu við núverandi veg og pípur og annað lagðar meðfram honum. Meðal þess sem hefur verið rætt um að gera er að leggja hraunhellur/hraungrýti yfir þá borteiga sem ekki nýtast, þ.e. ef holurnar gefa ekki af sér orku. Þá megi nánast afmá ummerki um rask, líkt og hafi verið gert við hús Bláa lónsins. Slíkt sé ekki hægt að gera við vinnsluholur því þær þurfi að hreinsa reglulega með bortæki.


Deiliskipulagstillaga að framkvæmdum í Eldvörpum er nú til meðferðar hjá Grindavíkurbæ.

  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Bloggað um fréttina

Loka

Innlent »

Byggja lúxushótel við Geysi

08:11 Í dag verður byrjað að steypa upp 77 herbergja glæsihótel við Geysi í Haukadal. Stefnt er að opnun hótelsins árið 2017. Nýbyggingin verður um 7 þúsund fermetrar. Kostnaður við framkvæmdina er trúnaðarmál. Meira »

Meira drukkið en minna reykt

07:55 Meira er drukkið af áfengi en minna er reykt hér á landi í upphafi árs en í fyrra ef miðað er við sölustölur ÁTVR frá janúar til apríl samanborið við sama tímabil árið 2014. Meira »

Lenti í holu og missti stjórn á hjóli

07:31 Um kl. 20 í gærkvöldi var tilkynnt um umferðaróhapp á Höfðabakka þar sem ökumaður bifhjóls hafði misst stjórn á bifhjóli sínu eftir að hafa lent í holu. Lögregla og sjúkralið var sent á vettvang. Ökumaðurinn var fluttur til aðhlynningar á slysadeild en áverkar hans eru taldir minni háttar. Meira »

Styggur hestur á Ölfusárbrú

07:16 Rétt fyrir kl. 5 í morgun barst lögreglu á Suðurlandi tilkynning um hest á gangi yfir Ölfusárbrú og stefndi hann í vestur. Ef hestamenn sakna hests er svarar til lýsingar er þeim ráðlagt að hefja leit sína í Hellisskógi. Meira »

Var til vandræða í Hafnarfirði

07:13 Nokkuð var um hávaðaútköll vegna samkvæma víðsvegar um höfuðborgarsvæðið í nótt. Karlmaður var handtekinn um kl. 4 í nótt í annarlegu ástandi við verslun á Reykjavíkurvegi í Hafnarfirði. Meira »

Tímamót í kjarasamningum

05:30 „Það einkenndi þessa samningalotu að þar voru aðilar að semja saman sem ekki hafa áður átt samleið í samningum, almennt verkafólk á höfuðborgarsvæðinu og verslunarmenn. Reynsla okkar af því samstarfi var góð,“ segir Sigurður Bessason, formaður stéttarfélagsins Eflingar. Meira »

Hlýtt um helgina

05:30 Um helgina má búast við hægum vindi, 3-8 m/s og dálitlum skúrum á Norðurlandi en fyrir sunnan verður léttskýjað framan af.  Meira »

Kvennaklíníkin opnuð 19. júní

05:30 19. júní næstkomandi verður fyrsta sérhæfða kvennaklíníkin opnuð hér á landi. Hún er hluti af starfsemi Klíníkurinnar Ármúla. Meira »

Sumarfrí gætu tafið þinglýsingu

05:30 Alls 8.568 skjöl biðu þinglýsingar hjá Sýslumanninum á höfuðborgarsvæðinu í gærmorgun og er meirihlutinn vegna kaupsamninga með fasteignir. Meira »

20 milljónir úr sjó á dag

05:30 Tuttugu milljón matarskammtar eru veiddir úr sjó á degi hverjum og því er eftir miklu að slægjast ef hægt er að auka verðmæti sjávarafurða. Meira »

Síendurtekin stöðubrot hækka sektir

05:30 Bílastæðasjóður Reykjavíkur hefur tekið ákvörðun um að hækka gjald vegna stöðubrota úr 5.000 kr. í 10.000 krónur.  Meira »

Nýr miðbæjarkjarni við Smáralind

05:30 Fasteignafélagið Reginn hyggst reisa blandaða byggð sunnan Smáralindar þar sem stefnt er að því að til verði nýr miðbæjarkjarni Kópavogs, m.a. með menningarhúsi. Meira »

Strandblaksvöllurinn tilbúinn

Í gær, 23:32 Nú er unnið hörðum höndum að lokafrágangi við nýjan strandblaksvöll við Laugardalslaug. Völlurinn er reistur fyrir Smáþjóðaleikana 2015 sem verða settir mánudagskvöldið 1. júní. Meira »

Margt breyst á þremur áratugum

Í gær, 21:57 20 starfsmenn Olís voru í dag heiðraðir fyrir góð störf og tryggð við félagið um árabil. Jón Ólafur Halldórsson, forstjóri Olís, afhenti starfsmönnunum viðurkenningarnar í sérstökum hátíðarkvöldverði á veitingastaðnum Nauthól. Meira »

„Ég kenndi sjálfri mér um“

Í gær, 21:30 Á Facebook hópnum Beauty Tips hefur í allan dag staðið yfir sérstakt átak undir myllumerkinu #þöggun þar sem ungar konur greina frá upplifunum sínum af kynferðisofbeldi. Upphaf þessa gjörnings má rekja til þess þegar umsjónarmaður síðunnar, Áslaug María Agnarsdóttir, tók út þráð á síðunni þar sem umræða um lögfræðinginn Svein Andra Sveinsson fór fram. Meira »

Fékk tvöfaldan lífstíðardóm

Í gær, 23:15 Höfuðpaur fíkniefnavefsíðunnar Silk Road sem hýst var á Íslandi fékk í dag þyngstu mögulegu refsingu fyrir alríkisdómstól Bandaríkjana í New York. Íslensk lögregluyfirvöld gegndu lykilhlutverki í málinu og sá rannsakendum fyrir ýmsum gögnum um notendur síðunnar. Meira »

Enginn vann 2.434.636.440 krónur

Í gær, 21:51 Enginn hlaut hinar 2.434.636.440 krónur sem í boði voru fyrir allar tölur réttar í Eurojackpot í kvöld en tveir hlutu þó rúmar 86 milljónir í 2. vinning. Voru það heppnir miðaeigendur í Finnlandi og Þýskalandi. Einn heppinn vinningshafi á Ítalíu náði svo í 3. vinning, tæpa 61 milljón króna. Meira »

„Stærðfræði er mjög skemmtileg“

Í gær, 21:27 Kristín Björg Bergþórsdóttir er dúx Menntaskólans í Reykjavík með einkunnina 9,56. Hún sagðist ekki gera neitt sérstakt til að standa sig svona vel í skólanum. „Ég hef bara gaman af því sem ég geri. Mér finnst skemmtilegt að læra og skipulegg mig vel.“ Meira »
Flott YAMAHA DRAG STAR 1100
Til sölu YAMAHA XVS 1100 DRAG-STAR árg. 2007 Ekið aðeins 940 km. Hjól með lág...
Einyrki-LaunaUppgjör.Launaseðlar í Excel
Töflukerfi í Excel fyrir LaunaUppgjör,Launaseðla, Skilagr RSK og Lífeyrissj. Upp...
ROTÞRÆR-VATNSGEYMAR-LINDARBRUNNAR
Rotþrær-vatnsgeymar- lindarbrunnar. Rotþrær og siturlagn...
Kia Picanto 2014 Lækkað verð
Ekinn 39.000 km. Næsta skoðun 2018. Beinskiptur. ABS hemlar. 69 hö. 895 kg...
 
Styrkir
Fundir - mannfagnaðir
Mynd af auglýsingu ...
Félagslíf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9. ...
Bifreiðauppboð
Nauðungarsala
Sýslumaðurinn á höfuðborgarsvæðinu Skóga...
Lausar stöður
Grunn-/framhaldsskóla
Lausar stöður í Snæfellsbæ fyrir áhuga...