„Verður þetta allt svona?“

Borteigur við Trölladyngju er yfir 3.000 fermetrar. Holuna reyndist ekki hægt að virkja. stækka

Borteigur við Trölladyngju er yfir 3.000 fermetrar. Holuna reyndist ekki hægt að virkja. Morgunblaðið/Kristinn

Borteigur eða borplan fyrir eina borholu er oft yfir 3.000 fermetrar að stærð. Nú eru uppi áætlanir um að bora margar nýjar holur á Reykjanesskaganum. Áhugamaður um náttúru og sögu skagans segir hægt að hafa teigana mun minni en HS Orka segir að þeir séu hafðir eins litlir og hægt sé. 

„Þetta snýst ekki um hvort það eigi að virkja eða ekki heldur að það verði gert þannig að menn geti verið sáttir við framkvæmdirnar,“ segir Ómar Smári Ármannsson um fyrirhugaðar jarðhitaboranir á Reykjanesskaganum.

Hann segir augljóst að við nýlegar og eldri virkjunarframkvæmdir á Suðurnesjum og víðar hafi ekki verið vandað nægilega vel til verka, hægt hefði verið að hafa borstæðin eða borteigana undir jarðborana mun minni, leggja vegi og pípur og reisa virkjanamannvirki þannig að minna beri á þeim í landslaginu.


Ómar Smári er vel þekktur fyrir áhuga sinn á náttúru og minjum Reykjanesskagans, einkum í tengslum við ferðahópinn Ferli en einnig vegna þess að hann er aðstoðaryfirlögregluþjónn á höfuðborgarsvæðinu. Morgunblaðið fór í vikunni með Ómari um þrjú svæði á Suðurnesjum; að Trölladyngju og Sogum, Eldvörpum og Krýsuvík. Á öllum þessum svæðum, og raunar víðar á Suðurnesjum, stendur til að virkja jarðhita og svæðin raðast öll í nýtingarflokk samkvæmt rammaáætlun um vernd og nýtingu náttúrusvæða.


Við Trölladyngju eru tvær nýlegar tilraunaborholur HS orku. Önnur þeirra og sú nýrri (frá 2006) er uppi í hlíð, við gönguleiðina að Sogunum sem er vinsælt útivistarsvæði og rómað fyrir náttúrufegurð. Þar var gert borplan sem Ómar og blaðamaður mældu að væri 45x70 metrar að stærð eða rúmlega 3.000 fermetrar. Það sem upp úr stendur af borholunni sjálfri – en hún reyndist reyndar ónothæf – er ekki nema 2,5x5 metrar.
Ómar Smári fylgdist með framkvæmdunum á sínum tíma og hann segir ljóst að planið hefði mátt vera mun minna, í það minnsta helmingi minna, ef viljinn hefði verið fyrir hendi. Hægt hefði verið að leggja plan undir borinn en síðan flytja aðföng að honum eftir því sem þurfti. Rafstöðina hefði mátt hafa annars staðar og leggja raflínu meðfram veginum. Pípur hefði mátt hafa á neðra borplaninu og flytja þær upp eftir og varahlutir og vinnuskúra hefði sömuleiðis mátt hafa þar. Þess í stað hefði jarðýta gert ljótt sár í hlíðina og síðan hefði hundruðum tonna af möl verið ekið á staðinn til að útbúa óþarflega stórt borplan.

Hafa yrði í huga að jafnvel þótt borholan hefði virkað væri endingartími jarðhitavirkjana ekki nema 50-60 ár. Illgerlegt eða ómögulegt væri að fjarlægja ummerki um holuna að þeim tíma liðnum. Þá minnir hann á að rökin með virkjunum séu gjarnan þau að þær skapi atvinnu. „En það fá ekki færri vinnu við að virkja þótt borstæðið sé lítið,“ segir hann.

Sést yfir fornminjar

Ómar Smári tekur fram að hann sé ekki andvígur því að auðlindirnar séu nýttar. Vinnubrögðin við borholurnar við Trölladyngju og víðar séu á hinn bóginn þannig að þau hljóti að draga úr stuðningi við virkjanir. „Hér sjá menn bara eyðileggingu og hugsa: Verður þetta allt svona?“


Hann bendir einnig á að tilviljun ein hafi ráðið því að vegurinn sem liggur upp að borstæðinu hafi ekki farið yfir gamalt sel en tóftir þess kúra í hlíðinni. Raunar hafi vegurinn verið lagður án gilds framkvæmdaleyfis þá og þegar hann var lagður. Leyfið fékkst eftir á og þá hjá viðeigandi sveitarfélagi.

Sjaldan eru allar tóftir skráðar. Það gildir t.d. um tóftir í Krýsuvík sem að óbreyttu muni fara undir borplan, þar séu auðsjáanlega fornminjar sem hvergi hafi verið skráðar eða rannsakaðar. Aðspurður segir Ómar Smári að með tillögu HS orku vegna borunar í Krýsuvík hafi fylgt fornleifaskráning. „Í skýrslunni eru þessar tóftir ekki tilgreindar og það eru ekki nógu góð vinnubrögð.“

Þriðja svæðið sem farið var um var Eldvörp en þar vill HS Orka bæta við fimm borteigum, þar af tveimur sem eru á skilgreindu iðnaðarsvæði. Einn borteigur er þar fyrir, ríflega 3.100 fermetrar auk um 1.200 fermetra svæðis meðfram veginum sem var raskað. Ómar Smári segir að í Eldvörpunum verði að fara sérstaklega varlega enda sé svæðið ríkt af fegurð og sögu en um leið afar viðkvæmt. Ástundi menn sömu vinnubrögð og hingað til lítist honum hins vegar ekki á blikuna.

Ætla að fara varlega

Ásbjörn Blöndal, forstöðumaður þróunarsviðs HS Orku, segir að við Eldvörp standi til að fara eins varlega og framast sé unnt. Til standi að beita skáborun og bora í um 1.000-1.200 metra frá teigunum, miðað við lóðlínu, sem sé það mesta sem hægt sé að gera í jarðlögum sem þessum.


Það vekur nokkra athygli að einn af nýju teigunum í Eldvörpum er nánast við hliðina á þeim eina sem fyrir er. Ásbjörn segir að ekki sé hægt að nota þann gamla þar sem staðsetningin hans sé með þeim hætti að erfitt sé að stækka hann. Ef hann yrði stækkaður yrði farið yfir svæði sem menn vilji vernda.


En hvað þá með stærð borteiganna? Ásbjörn segir að undanfarin ár og áratugi hafi menn reynt að taka sem minnst svæði undir borteiga. „Það er fyrst og fremst verktakinn sem ákvarðar hvað hann þarf til að hann geti unnið verkið sómasamlega. Það hefur allt kapp verið lagt á að hafa umfangið eins lítið og kostur er.“


Nokkuð frá Eldvörpunum er annar og mun stærri borteigur, um 6.000 fermetrar að stærð, samkvæmt lauslegri mælingu. Á honum eru tvær niðurdælingarholur fyrir Svartsengi og Ásbjörn segir að það hafi verið sú stærð sem þurfti fyrir tvær holur.
Þá tekur Ásbjörn fram að HS Orka vinni náið með Grindavíkurbæ að undirbúningi framkvæmda við Eldvörp. Svæðið sé hverfisverndað og ekki verði hróflað við gígunum, enda séu þeir friðaðir. Teigarnir verði að mestu við núverandi veg og pípur og annað lagðar meðfram honum. Meðal þess sem hefur verið rætt um að gera er að leggja hraunhellur/hraungrýti yfir þá borteiga sem ekki nýtast, þ.e. ef holurnar gefa ekki af sér orku. Þá megi nánast afmá ummerki um rask, líkt og hafi verið gert við hús Bláa lónsins. Slíkt sé ekki hægt að gera við vinnsluholur því þær þurfi að hreinsa reglulega með bortæki.


Deiliskipulagstillaga að framkvæmdum í Eldvörpum er nú til meðferðar hjá Grindavíkurbæ.

  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Bloggað um fréttina

Loka

Innlent »

Dæmdir fyrir að vinna vinnuna sína

10:15 Hjálmar Jónsson, formaður Blaðamannafélags Íslands, fagnar niðurstöðu Mannréttindadómstóls Evrópu í máli Erlu Hlynsdóttur gegn íslenska ríkinu. Hann segir það sorglegt að íslenskir blaðamenn þurfi að búa við að vera dæmdir fyrir dómstólum hér fyrir að vinna vinnuna sína. Meira »

Ófærð í Víkurskarði

10:07 Súlur - björgunarsveitin á Akureyri og Björgunarsveitin Týr á Svalbarðseyri eru nú að störfum í Víkurskarði þar sem ökumenn lentu í vandræðum í morgun vegna ófærðar. Ekki er þó mikill snjór í skarðinu en nokkuð blint og hált svo eitthvað var um að bílar lentu utan vegar. Meira »

Ástandið verst í Kópavoginum

09:15 Töluvert hefur verið um umferðaróhöpp í umferðinni í morgun en samkvæmt upplýsingum frá umferðardeild lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu er ástandið verst í Kópavogi. Meira »

Þung færð á höfuðborgarsvæðinu

09:09 Nokkrar tafir hafa orðið á umferð á höfuðborgarsvæðinu vegna vetrarfærðar. Fólk er minnt á að skafa vel af rúðum og reikna sér góðan tíma til að komast á milli staða. Meira »

Krummi í 60 daga fangelsi

08:55 Oddur Hrafn Stefán Björgvinsson var í morgun dæmdur í sextíu daga skilorðsbundið fangelsi vegna árásar á lögreglumann við skyldustörf. Oddur Hrafn, betur þekktur sem Krummi í Mínus, hafnaði alfarið sakargiftum en Héraðsdómur Reykjaness féllst ekki á röksemdir verjanda hans. Meira »

Erla Hlynsdóttir vann málið

08:31 Blaðamaðurinn Erla Hlynsdóttir vann sitt annað mál gegn íslenska ríkinu fyrir Mannréttindadómstól Evrópu í morgun. Nú snerist málið um ummæli viðmælenda hennar um eiginkonu Guðmundar Jónssonar sem rak Byrgið. Fréttin birtist í DV árið 2007. Meira »

Mengun berst til suðausturs

08:01 Gasmengun frá eldgosinu í Holuhrauni berst til suðausturs í dag en það er norðvestanhvassviðri eða -stormur. Mengunarsvæðið nær frá Jökulsárlóni í suðri og norður á Stöðvarfjörð. Meira »

Ný braut í hrauni

08:13 Þessa dagana standa yfir framkvæmdir við lagningu fyrstu alvöru hringakstursbrautar landsins á svæði Kvartmíluklúbbsins í Kapelluhrauni við Hafnarfjörð. Meira »

Kviknaði í báðum á sömu mínútunni

07:55 Eldur kom upp í tveimur bifreiðum á höfuðborgarsvæðinu nú á áttunda tímanum á nákvæmlega sömu mínútunni en engin tengsl eru á milli atvikanna. Meira »

Enginn skólaakstur vegna ófærðar

07:46 Skólaakstur fellur niður í Fjallabyggð í dag vegna óveðurs eða ófærðar, samkvæmt upplýsingum frá grunnskóla Fjallabyggðar til foreldra grunnskólabarna í sveitarfélaginu. Meira »

Stórhríð á Siglufjarðarvegi

07:34 Hálka, hálkublettir og skafrenningur er víða á Norðurlandi vestra. Snjóþekja og skafrenningur er á Öxnadalsheiði en þungfært og stórhríð á Siglufjarðarvegi. Meira »

Eignast Landnámssetrið að fullu

06:30 Kjartan Ragnarsson og Sigríður Margrét Guðmundsdóttir hafa óskað eftir því að kaupa hlut Borgarbyggðar í Landnámssetri Ísland í Borgarnesi. Meira »

Snjór og hálka í höfuðborginni

05:48 Það hefur snjóað þó nokkuð á höfuðborgarsvæðinu og sennilega einna mest vestan Elliðaáa. Fyllsta ástæða er til að hvetja fólk til að fara varlega í umferðinni því þrátt fyrir að það sé búið að salta er víða mjög hált, segir starfsmaður framkvæmdasviðs Reykjavíkurborgar. Meira »

Kæru vegna forvals var vísað frá

05:30 Verkís hf. og Arkís arkitektar ehf. kærðu í sumar til kærunefndar útboðsmála þá niðurstöðu forvals hönnunarsamkeppninnar að velja þrjá aðila til þátttöku í samkeppninn um göngubrú yfir Markarfljót. Meira »

Berjast við eld í Stokkhólmi

Í gær, 22:41 Slökkviliðsmenn berjast nú við eld sem logar við Köpmangatan í Gamla Stan í Stokkhólmi. Sænska ríkisútvarpið segir að 10 slökkviliðbílar séu á vettvangi og 15 sjúkrabílar. Meira »

Rangar upplýsingar frá embættismanni

05:30 Komið er í ljós að rangar leiðbeiningar opinbers embættismanns urðu þess valdandi að þrjár sendingar af fersku íslensku lambakjöti sem flutt var til Bandaríkjanna voru ekki skoðaðar á réttan hátt. Meira »

Setja upp þrjár vindmyllur í viðbót

05:30 Fimm vindmyllur verða líklega knúnar af vindinum í Þykkvabæ áður en langt um líður.  Meira »

Bílvelta á Fjarðarheiði

Í gær, 22:14 Lögreglan á Egilsstöðum hefur haft í nógu að snúast í dag, en margir bílstjórar hafa lent í vandræðum vegna færðar. Bílvelta varð á Fjarðarheiði fyrr í dag. Að sögn lög­regl­u voru eng­in slys á fólki, en bíllinn valt og er mikið skemmdur. Meira »
Góður sumarbústaður til leigu með hitaveitu
Góður og notalegur bústaður til leigu á Suðurlandi / 100 km frá Reykjavík /endil...
ANTIK
Antík- og húsgagnaviðgerðir Sími: 892-3041, ...
Eignarlóðir í Vaðnesi
Til sölu fallegar sumarhúsalóðir með aðgangi að heitu og köldu vatni í vinsælu s...
HÓPFERÐABÍLAR TIL LEIGU
Hópferðabílar til leigu Fast verð eða tilboð. Pl...
 
Samauglýsing
Tilboð - útboð
*Nýtt í augl...
Sala - markaðssetning
Önnur störf
Sala â€" markaðssetning Grasal...
Gatnagerð
Tilboð - útboð
ÚTBOÐ GATNAGERÐ LINDIR V - GLAÐHEI...