„Verður þetta allt svona?“

Borteigur við Trölladyngju er yfir 3.000 fermetrar. Holuna reyndist ekki hægt að virkja. stækka

Borteigur við Trölladyngju er yfir 3.000 fermetrar. Holuna reyndist ekki hægt að virkja. Morgunblaðið/Kristinn

Borteigur eða borplan fyrir eina borholu er oft yfir 3.000 fermetrar að stærð. Nú eru uppi áætlanir um að bora margar nýjar holur á Reykjanesskaganum. Áhugamaður um náttúru og sögu skagans segir hægt að hafa teigana mun minni en HS Orka segir að þeir séu hafðir eins litlir og hægt sé. 

„Þetta snýst ekki um hvort það eigi að virkja eða ekki heldur að það verði gert þannig að menn geti verið sáttir við framkvæmdirnar,“ segir Ómar Smári Ármannsson um fyrirhugaðar jarðhitaboranir á Reykjanesskaganum.

Hann segir augljóst að við nýlegar og eldri virkjunarframkvæmdir á Suðurnesjum og víðar hafi ekki verið vandað nægilega vel til verka, hægt hefði verið að hafa borstæðin eða borteigana undir jarðborana mun minni, leggja vegi og pípur og reisa virkjanamannvirki þannig að minna beri á þeim í landslaginu.


Ómar Smári er vel þekktur fyrir áhuga sinn á náttúru og minjum Reykjanesskagans, einkum í tengslum við ferðahópinn Ferli en einnig vegna þess að hann er aðstoðaryfirlögregluþjónn á höfuðborgarsvæðinu. Morgunblaðið fór í vikunni með Ómari um þrjú svæði á Suðurnesjum; að Trölladyngju og Sogum, Eldvörpum og Krýsuvík. Á öllum þessum svæðum, og raunar víðar á Suðurnesjum, stendur til að virkja jarðhita og svæðin raðast öll í nýtingarflokk samkvæmt rammaáætlun um vernd og nýtingu náttúrusvæða.


Við Trölladyngju eru tvær nýlegar tilraunaborholur HS orku. Önnur þeirra og sú nýrri (frá 2006) er uppi í hlíð, við gönguleiðina að Sogunum sem er vinsælt útivistarsvæði og rómað fyrir náttúrufegurð. Þar var gert borplan sem Ómar og blaðamaður mældu að væri 45x70 metrar að stærð eða rúmlega 3.000 fermetrar. Það sem upp úr stendur af borholunni sjálfri – en hún reyndist reyndar ónothæf – er ekki nema 2,5x5 metrar.
Ómar Smári fylgdist með framkvæmdunum á sínum tíma og hann segir ljóst að planið hefði mátt vera mun minna, í það minnsta helmingi minna, ef viljinn hefði verið fyrir hendi. Hægt hefði verið að leggja plan undir borinn en síðan flytja aðföng að honum eftir því sem þurfti. Rafstöðina hefði mátt hafa annars staðar og leggja raflínu meðfram veginum. Pípur hefði mátt hafa á neðra borplaninu og flytja þær upp eftir og varahlutir og vinnuskúra hefði sömuleiðis mátt hafa þar. Þess í stað hefði jarðýta gert ljótt sár í hlíðina og síðan hefði hundruðum tonna af möl verið ekið á staðinn til að útbúa óþarflega stórt borplan.

Hafa yrði í huga að jafnvel þótt borholan hefði virkað væri endingartími jarðhitavirkjana ekki nema 50-60 ár. Illgerlegt eða ómögulegt væri að fjarlægja ummerki um holuna að þeim tíma liðnum. Þá minnir hann á að rökin með virkjunum séu gjarnan þau að þær skapi atvinnu. „En það fá ekki færri vinnu við að virkja þótt borstæðið sé lítið,“ segir hann.

Sést yfir fornminjar

Ómar Smári tekur fram að hann sé ekki andvígur því að auðlindirnar séu nýttar. Vinnubrögðin við borholurnar við Trölladyngju og víðar séu á hinn bóginn þannig að þau hljóti að draga úr stuðningi við virkjanir. „Hér sjá menn bara eyðileggingu og hugsa: Verður þetta allt svona?“


Hann bendir einnig á að tilviljun ein hafi ráðið því að vegurinn sem liggur upp að borstæðinu hafi ekki farið yfir gamalt sel en tóftir þess kúra í hlíðinni. Raunar hafi vegurinn verið lagður án gilds framkvæmdaleyfis þá og þegar hann var lagður. Leyfið fékkst eftir á og þá hjá viðeigandi sveitarfélagi.

Sjaldan eru allar tóftir skráðar. Það gildir t.d. um tóftir í Krýsuvík sem að óbreyttu muni fara undir borplan, þar séu auðsjáanlega fornminjar sem hvergi hafi verið skráðar eða rannsakaðar. Aðspurður segir Ómar Smári að með tillögu HS orku vegna borunar í Krýsuvík hafi fylgt fornleifaskráning. „Í skýrslunni eru þessar tóftir ekki tilgreindar og það eru ekki nógu góð vinnubrögð.“

Þriðja svæðið sem farið var um var Eldvörp en þar vill HS Orka bæta við fimm borteigum, þar af tveimur sem eru á skilgreindu iðnaðarsvæði. Einn borteigur er þar fyrir, ríflega 3.100 fermetrar auk um 1.200 fermetra svæðis meðfram veginum sem var raskað. Ómar Smári segir að í Eldvörpunum verði að fara sérstaklega varlega enda sé svæðið ríkt af fegurð og sögu en um leið afar viðkvæmt. Ástundi menn sömu vinnubrögð og hingað til lítist honum hins vegar ekki á blikuna.

Ætla að fara varlega

Ásbjörn Blöndal, forstöðumaður þróunarsviðs HS Orku, segir að við Eldvörp standi til að fara eins varlega og framast sé unnt. Til standi að beita skáborun og bora í um 1.000-1.200 metra frá teigunum, miðað við lóðlínu, sem sé það mesta sem hægt sé að gera í jarðlögum sem þessum.


Það vekur nokkra athygli að einn af nýju teigunum í Eldvörpum er nánast við hliðina á þeim eina sem fyrir er. Ásbjörn segir að ekki sé hægt að nota þann gamla þar sem staðsetningin hans sé með þeim hætti að erfitt sé að stækka hann. Ef hann yrði stækkaður yrði farið yfir svæði sem menn vilji vernda.


En hvað þá með stærð borteiganna? Ásbjörn segir að undanfarin ár og áratugi hafi menn reynt að taka sem minnst svæði undir borteiga. „Það er fyrst og fremst verktakinn sem ákvarðar hvað hann þarf til að hann geti unnið verkið sómasamlega. Það hefur allt kapp verið lagt á að hafa umfangið eins lítið og kostur er.“


Nokkuð frá Eldvörpunum er annar og mun stærri borteigur, um 6.000 fermetrar að stærð, samkvæmt lauslegri mælingu. Á honum eru tvær niðurdælingarholur fyrir Svartsengi og Ásbjörn segir að það hafi verið sú stærð sem þurfti fyrir tvær holur.
Þá tekur Ásbjörn fram að HS Orka vinni náið með Grindavíkurbæ að undirbúningi framkvæmda við Eldvörp. Svæðið sé hverfisverndað og ekki verði hróflað við gígunum, enda séu þeir friðaðir. Teigarnir verði að mestu við núverandi veg og pípur og annað lagðar meðfram honum. Meðal þess sem hefur verið rætt um að gera er að leggja hraunhellur/hraungrýti yfir þá borteiga sem ekki nýtast, þ.e. ef holurnar gefa ekki af sér orku. Þá megi nánast afmá ummerki um rask, líkt og hafi verið gert við hús Bláa lónsins. Slíkt sé ekki hægt að gera við vinnsluholur því þær þurfi að hreinsa reglulega með bortæki.


Deiliskipulagstillaga að framkvæmdum í Eldvörpum er nú til meðferðar hjá Grindavíkurbæ.

  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Bloggað um fréttina

Loka

Innlent »

Dómstólar „dæma út og suður“

15:47 „Mér sýnist meiðyrðamál vera í algerum ólestri, hér á landi sem annars staðar. Íslenskir dómstólar dæma út og suður í slíkum málum. Æruverndin virðist mismunandi eftir hver á í hlut þótt lögin geri ekki ráð fyrir því.“ Meira »

Einn sótti um starf yfirlæknis

15:40 „Það kom inn ein umsókn og hún er nú til skoðunnar hjá stöðunefnd landlæknis eins og venjan er,“ segir Hlíf Steingrímsdóttir, framkvæmdastjóri lyflækningasviðs Landspítalans en umsóknarfrestur um starf yfirlæknis á krabbameinsdeild rann út 20. október síðastliðinn. Meira »

Sakborningur í skotárásarmáli fær bætur

15:20 Íslenska ríkið var í dag dæmt til að greiða karlmanni 1,4 milljónir króna í bætur vegna gæsluvarðhalds sem hann þurfti að sæta. Maðurinn var ákærður fyrir aðild að skotárásármálinu í Bryggjuhverfinu en sýknaður. Meira »

Ræða þarf framtíðarhlutverk RÚV

14:58 Komið er að þeim tímapunkti að taka þarf ákvarðanir um framtíð Ríkisútvarpsins og með hvaða hætti vilji er til þess að sjá það þróast. Þetta sagði Illugi Gunnarsson mennta- og menningarmálaráðherra á Alþingi í dag í sérstakri umræðu um fjárhagsstöðu þesss. Meira »

Glærahálka á Suðurlandsundirlendinu

14:57 Vegagerðin vill vara ökumenn sem hyggjast ferðast um þjóðvegin austur fyrir fjall og á Suðurlandsundirlendinu mest öllu við því að í kvöld og nótt léttir til í hægvirðri og frystir á blauta vegina með staðbundinni glærahálku. Meira »

Kristín Dagmar til Gerðarsafns

14:53 Kristín Dagmar Jóhannesdóttir hefur verið ráðin listrænn stjórnandi Gerðarsafns, listasafns Kópavogs. Hún var valin úr hópi fjörutíu umsækjenda og talin hæfust til að gegna starfinu. Meira »

Alvarlegt bílslys í Skagafirði

14:38 Þrír hafa verið fluttir á sjúkrahús eftir alvarlegt bílslys í Blönduhlíð í Skagafirði í hádeginu í dag. Slysið varð með þeim hætti að tveir bílar skullu saman og hlaut fólkið töluverða áverka. Meira »

Óprúttnir komast inn í tölvupóstsamskipti

14:50 Lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu hafa að undanförnu borist kærur og ábendingar vegna fjársvika þar sem óprúttnir tölvuþrjótar virðast hafa komist inn í tölvupóstsamskipti íslenskra fyrirtækja sem eiga í viðskiptum milli landa. Meira »

Lögbannsmál gegn Símanum og Tali

14:35 Höfðað verður nýtt lögbannsmál gegn Símanum af hálfu Sambands tónskálda og eigenda flutningsréttar (STEF) vegna aðgangs viðskiptavina fyrirtækisins að skráadeilisíðunum Deildu.net og Piratebay. Meira »

Draumur að búa á Seltjarnarnesi

14:30 „Við erum bara mjög ánægð með þetta og þetta er viðurkenning fyrir starfsmenn bæjarins,“ segir Ásgerður Halldórsdóttir, bæjarstjóri Seltjarnarnesbæjar, en sveitarfélagið var á dögunum útnefnt „Draumasveitarfélagið 2013“ af Vísbendingu – vikuriti um viðskipti og efnahagsmál. Meira »

Vopnunum vonandi aldrei beitt

14:20 „Afstaða Landsambands lögreglumanna er sú að við höfum ekki verið að kalla eftir því að lögreglan beri skotvopn við dagleg störf sín,“ segir Snorri Magnússon, formaður Landsambands lögreglumanna en eins og frægt er orðið þáði lögreglan 150 hríðskotabyssur að gjöf frá norskum yfirvöldum. Meira »

Mótmæla verkfalli tónlistarkennara

13:59 Á annan tug tónlistarnema á Akranesi hyggjast mótmæla verkfalli tónlistarkennara fyrir utan bæjarstjórnarskrifstofur sveitarfélagsins klukkan þrjú í dag. Óskuðu nemendurnir eftir fundi með bæjarstjóra til að leggja fram kröfur sínar en ekki var orðið við erindinu. Meira »

Koma mælum fyrir í Kolgrafafirði

13:50 Þessa dagana er verið að koma fyrir súrefnismælum í Kolgrafafirði til að mæla mettunina í firðinum. Mælarnir eru á vegum Hafrannsóknarstofnunar á Ísafirði og fylgist stofnunin reglulega með mælunum. Meira »

Vill ekki mæta í aðra jarðarför

13:21 Sara Helena Bjarnadóttir hefur verið edrú í þrjú og hálft ár eftir að hafa glímt við geðrænan- og fíkniefnavanda. Hún segir sársaukann sem fylgdi neyslunni hafa verið þess virði, því nú geti hún sagt sögu sína og hjálpað öðrum sem lenda í sambærilegum aðstæðum. Meira »

Féllst ekki á hlut Íslands

12:41 Á árlegum fundi strandríkja um stjórnun makrílveiða í Norðaustanverðu Atlantshafi náðist ekki samkomulag um skiptingu aflahlutdeildar fyrir næsta ár. Það sem strandaði á var ákvörðun um hlut Íslands af heildaraflanum en eitt strandríki gat ekki fallist á þann hlut Íslands sem önnur strandríki voru reiðubúin að samþykkja. Meira »

Grunur um brot gegn þroskaskertri konu

13:47 Gæsluvarðhald yfir karlmanni sem grunaður er um kynferðisbrot gegn tveimur átta ára drengjum á Akureyri hefur verið framlengt til 14. nóvember næstkomandi. Sterk­ur grun­ur er uppi um að maður­inn hafi með hót­un fengið dreng­ina inn í íbúð sína þar sem hann hafi haft þá á sínu valdi um stund. Meira »

Slökktu sjálfir eld hjá Hringrás

13:20 Slökkvilið höfuðborgarsvæðisins var kallað út skömmu eftir hádegi vegna tilkynningar um eld á athafnasvæði endurvinnslufyrirtækisins Hringrásar að Klettagörðum í Reykjavík. Eldurinn reyndist þó ekki mikill og gátu starfsmenn Hringrásar slökkt hann sjálfir Meira »

Meti líf barnanna í peningum

12:28 Jóhannes Kr. Kristjánsson sagði frá reynslu sinni sem foreldri stúlku með geðsjúkdóm, sem lést af völdum fíkniefnaneyslu, á málþingi Geðhjálpar og Olnbogabarna. Sagði hann heilbrigðisyfirvöldum að meta líf barnanna út frá peningum, því það væri það eina sem þeir kynnu. Meira »
Sumarbúataður á Suðurlandi
Sumarbústaður til leigu 100 km frá Reykjavík / á Suðurlandi/ heitur pottur/ sí...
Útsogsviftur - viftur.is
Öflugar útsogsviftur í mörgum stærðum. Henta t.d. fyrir vélageymslur eða gripah...
BÍLABÓN - GÆÐABÓN
GÆÐABÓN Ármúla 17a. Opið mán.-fös. 8-18. S. 568 4310 Það besta fyrir bílinn þin...
keyrsla.is Ódýr sendibílaþjónusta 820-3880
www.keyrsla.is er sendibíla og flutninga þjónusta. Bjóðum góða - persónulega þjó...
 
Landsst. 6014102319 x
Félagsstarf
Landsst. 6014102319 X...
Stúkan glitnir
Félagsstarf
l GLITNIR 6014102219 I Hf ...
Íav: verkefnastjóri
Byggingarvinna
V E R K E F N A S T J Ó R I Verkefni...
Samkoma
Félagsstarf
Háaleitisbraut 58â€"60, 3. ...