„Verður þetta allt svona?“

Borteigur við Trölladyngju er yfir 3.000 fermetrar. Holuna reyndist ekki hægt að virkja. stækka

Borteigur við Trölladyngju er yfir 3.000 fermetrar. Holuna reyndist ekki hægt að virkja. Morgunblaðið/Kristinn

Borteigur eða borplan fyrir eina borholu er oft yfir 3.000 fermetrar að stærð. Nú eru uppi áætlanir um að bora margar nýjar holur á Reykjanesskaganum. Áhugamaður um náttúru og sögu skagans segir hægt að hafa teigana mun minni en HS Orka segir að þeir séu hafðir eins litlir og hægt sé. 

„Þetta snýst ekki um hvort það eigi að virkja eða ekki heldur að það verði gert þannig að menn geti verið sáttir við framkvæmdirnar,“ segir Ómar Smári Ármannsson um fyrirhugaðar jarðhitaboranir á Reykjanesskaganum.

Hann segir augljóst að við nýlegar og eldri virkjunarframkvæmdir á Suðurnesjum og víðar hafi ekki verið vandað nægilega vel til verka, hægt hefði verið að hafa borstæðin eða borteigana undir jarðborana mun minni, leggja vegi og pípur og reisa virkjanamannvirki þannig að minna beri á þeim í landslaginu.


Ómar Smári er vel þekktur fyrir áhuga sinn á náttúru og minjum Reykjanesskagans, einkum í tengslum við ferðahópinn Ferli en einnig vegna þess að hann er aðstoðaryfirlögregluþjónn á höfuðborgarsvæðinu. Morgunblaðið fór í vikunni með Ómari um þrjú svæði á Suðurnesjum; að Trölladyngju og Sogum, Eldvörpum og Krýsuvík. Á öllum þessum svæðum, og raunar víðar á Suðurnesjum, stendur til að virkja jarðhita og svæðin raðast öll í nýtingarflokk samkvæmt rammaáætlun um vernd og nýtingu náttúrusvæða.


Við Trölladyngju eru tvær nýlegar tilraunaborholur HS orku. Önnur þeirra og sú nýrri (frá 2006) er uppi í hlíð, við gönguleiðina að Sogunum sem er vinsælt útivistarsvæði og rómað fyrir náttúrufegurð. Þar var gert borplan sem Ómar og blaðamaður mældu að væri 45x70 metrar að stærð eða rúmlega 3.000 fermetrar. Það sem upp úr stendur af borholunni sjálfri – en hún reyndist reyndar ónothæf – er ekki nema 2,5x5 metrar.
Ómar Smári fylgdist með framkvæmdunum á sínum tíma og hann segir ljóst að planið hefði mátt vera mun minna, í það minnsta helmingi minna, ef viljinn hefði verið fyrir hendi. Hægt hefði verið að leggja plan undir borinn en síðan flytja aðföng að honum eftir því sem þurfti. Rafstöðina hefði mátt hafa annars staðar og leggja raflínu meðfram veginum. Pípur hefði mátt hafa á neðra borplaninu og flytja þær upp eftir og varahlutir og vinnuskúra hefði sömuleiðis mátt hafa þar. Þess í stað hefði jarðýta gert ljótt sár í hlíðina og síðan hefði hundruðum tonna af möl verið ekið á staðinn til að útbúa óþarflega stórt borplan.

Hafa yrði í huga að jafnvel þótt borholan hefði virkað væri endingartími jarðhitavirkjana ekki nema 50-60 ár. Illgerlegt eða ómögulegt væri að fjarlægja ummerki um holuna að þeim tíma liðnum. Þá minnir hann á að rökin með virkjunum séu gjarnan þau að þær skapi atvinnu. „En það fá ekki færri vinnu við að virkja þótt borstæðið sé lítið,“ segir hann.

Sést yfir fornminjar

Ómar Smári tekur fram að hann sé ekki andvígur því að auðlindirnar séu nýttar. Vinnubrögðin við borholurnar við Trölladyngju og víðar séu á hinn bóginn þannig að þau hljóti að draga úr stuðningi við virkjanir. „Hér sjá menn bara eyðileggingu og hugsa: Verður þetta allt svona?“


Hann bendir einnig á að tilviljun ein hafi ráðið því að vegurinn sem liggur upp að borstæðinu hafi ekki farið yfir gamalt sel en tóftir þess kúra í hlíðinni. Raunar hafi vegurinn verið lagður án gilds framkvæmdaleyfis þá og þegar hann var lagður. Leyfið fékkst eftir á og þá hjá viðeigandi sveitarfélagi.

Sjaldan eru allar tóftir skráðar. Það gildir t.d. um tóftir í Krýsuvík sem að óbreyttu muni fara undir borplan, þar séu auðsjáanlega fornminjar sem hvergi hafi verið skráðar eða rannsakaðar. Aðspurður segir Ómar Smári að með tillögu HS orku vegna borunar í Krýsuvík hafi fylgt fornleifaskráning. „Í skýrslunni eru þessar tóftir ekki tilgreindar og það eru ekki nógu góð vinnubrögð.“

Þriðja svæðið sem farið var um var Eldvörp en þar vill HS Orka bæta við fimm borteigum, þar af tveimur sem eru á skilgreindu iðnaðarsvæði. Einn borteigur er þar fyrir, ríflega 3.100 fermetrar auk um 1.200 fermetra svæðis meðfram veginum sem var raskað. Ómar Smári segir að í Eldvörpunum verði að fara sérstaklega varlega enda sé svæðið ríkt af fegurð og sögu en um leið afar viðkvæmt. Ástundi menn sömu vinnubrögð og hingað til lítist honum hins vegar ekki á blikuna.

Ætla að fara varlega

Ásbjörn Blöndal, forstöðumaður þróunarsviðs HS Orku, segir að við Eldvörp standi til að fara eins varlega og framast sé unnt. Til standi að beita skáborun og bora í um 1.000-1.200 metra frá teigunum, miðað við lóðlínu, sem sé það mesta sem hægt sé að gera í jarðlögum sem þessum.


Það vekur nokkra athygli að einn af nýju teigunum í Eldvörpum er nánast við hliðina á þeim eina sem fyrir er. Ásbjörn segir að ekki sé hægt að nota þann gamla þar sem staðsetningin hans sé með þeim hætti að erfitt sé að stækka hann. Ef hann yrði stækkaður yrði farið yfir svæði sem menn vilji vernda.


En hvað þá með stærð borteiganna? Ásbjörn segir að undanfarin ár og áratugi hafi menn reynt að taka sem minnst svæði undir borteiga. „Það er fyrst og fremst verktakinn sem ákvarðar hvað hann þarf til að hann geti unnið verkið sómasamlega. Það hefur allt kapp verið lagt á að hafa umfangið eins lítið og kostur er.“


Nokkuð frá Eldvörpunum er annar og mun stærri borteigur, um 6.000 fermetrar að stærð, samkvæmt lauslegri mælingu. Á honum eru tvær niðurdælingarholur fyrir Svartsengi og Ásbjörn segir að það hafi verið sú stærð sem þurfti fyrir tvær holur.
Þá tekur Ásbjörn fram að HS Orka vinni náið með Grindavíkurbæ að undirbúningi framkvæmda við Eldvörp. Svæðið sé hverfisverndað og ekki verði hróflað við gígunum, enda séu þeir friðaðir. Teigarnir verði að mestu við núverandi veg og pípur og annað lagðar meðfram honum. Meðal þess sem hefur verið rætt um að gera er að leggja hraunhellur/hraungrýti yfir þá borteiga sem ekki nýtast, þ.e. ef holurnar gefa ekki af sér orku. Þá megi nánast afmá ummerki um rask, líkt og hafi verið gert við hús Bláa lónsins. Slíkt sé ekki hægt að gera við vinnsluholur því þær þurfi að hreinsa reglulega með bortæki.


Deiliskipulagstillaga að framkvæmdum í Eldvörpum er nú til meðferðar hjá Grindavíkurbæ.

  • Til baka
  • Blogga um frétt
  • Senda

Bloggað um fréttina

Loka

Innlent »

10 sagt upp hjá 365

12:36 Tíu starfsmönnum fjölmiðlafyrirtækisins 365 hefur verið sagt upp en tilkynnt var um þetta á starfsmannafundi hjá fyrirtækinu í morgun. Þrír þeirra sem sagt hefur verið upp störfuðu á fréttadeild fyrirtækisins, allt konur. Meira »

Bragi sigraði í baráttu kynslóðanna

12:31 Æskan og Ellin, stórmót Riddarans skákklúbbs eldri borgara, Olís og Taflfélags Reykjavíkur, fór fram síðastliðinn laugardag. Tefldar voru níu umferðir og sigraði Bragi Halldórsson með 7,5 vinning. Er þetta annað árið í röð sem Bragi sigrar á mótinu. Meira »

Mengunin kom á óvart

12:07 Mjög hefur dregið úr mengun víða á Norðurlandi þrátt fyrir að styrkur brennisteinstvíoxíðs sé enn mjög hátt á Akureyri. Ekki eru mælar alls staðar og er fólk hvatt til að tilkynna um mengun verði það hennar vart. Meira »

Kortafyrirtækin kyrktu Wikileaks

12:02 „Allt er þetta að undirlagi stjórnvalda í Washington,“ sagði Sveinn Andri Sveinsson þegar hann krafðist þess fyrir dómi í morgun að matsmenn verði dómkvaddir til að meta tjón Wikileaks á því að íslenska kortafyrirtækið Valitor lokaði á greiðslugátt félagsins í júní 2011. Meira »

Skoðar hagræðingu í rekstri Hafnarfjarðar

11:53 Bæjarstjórn Hafnarfjarðar samþykkti í gær einróma tillögu bæjarstjórans um að ráða viðskiptafræðing til að framkvæma greiningu á rekstri Hafnarfjarðarbæjar og gerð tillagna varðandi rekstur sveitarfélagsins byggðar á greiningunni. Meira »

Mikil mengun á Blönduósi

11:36 Mikil mengun er á Blönduósi en enginn mengunarmælir er á svæðinu og því vita íbúar ekki hversu mikil mengun mælist frá eldgosinu í Holuhrauni. Meira »

Konur í fyrsta sinn í meirihluta í kirkjuráði

11:09 Nýtt kirkjuráð var kjörið á kirkjuþingi í dag. Í ráðinu sitja tveir fulltrúar vígðra og tveir fulltrúar leikmanna, kjörnir af þinginu, auk biskups Íslands sem er forseti kirkjuráðs. Í fyrsta sinn eiga fleiri konur en karlar sæti í kirkjuráði. Meira »

Slökktu á loftræstingu spítalans

11:16 Viðbragðsteymi Sjúkrahússins á Akureyri kom saman í morgun eftir að fregnir bárust af aukinni brennisteinsdíoxíðmengun í bænum. Mengunin var 4000 míkrógrömm á rúmmetra í morgun og liggur bláleit móða yfir svæðinu. Meira »

40 þúsund sms send út

11:01 Almannavarnir hafa sent út rúmlega 40 þúsund SMS skilaboð í 25 þúsund síma vegna brennisteinstvíoxíðs mengunar á Vestur- og Norðurlandi í morgun. Samkvæmt upplýsingum frá símafyrirtækjunum eru skilaboðin bæði á íslensku og ensku. Meira »

Verulega dregið úr loftmengun

10:58 Lögreglan á Sauðárkróki hefur fylgst með ástandi loftgæða í bænum og víðsvegar um Skagafjörð og hefur ástandið lagast verulega eftir því sem liðið hefur á morguninn. Mæligldin flokkast nú sem góð skv. töflu sem sjá má á vef Umhverfisstofnunar. Meira »

Vilja sömu laun og grunnskólakennarar

10:54 Verkfall tónlistarskólakennara hefur nú staðið yfir í rúma viku. Formaður Félags tónlistarskólakennara segir að enn sé langt í land í kjaraviðræðunum en kennararnir telja sig m.a. ekki geta samþykkt að rekstraaðilar skólanna geti tekið einhliða ákvörðun um lengd vinnuviku kennarana. Meira »

Snjóbyssurnar komnar í gang

10:31 Snjóbyssurnar voru ræstar í Hlíðarfjalli við Akureyri í gær og hefur verið gefið út að skíðasvæðið verði opnað föstudaginn 19. desember klukkan 16. Meira »

Forseti Finnlands sækir Ísland heim

10:31 Sauli Niinistö, forseti Finnlands, kemur síðar í dag í heimsókn til Íslands til að taka þátt í alþjóðaþingi Arctic Circle – Hringborðs Norðurslóða. Forsetinn mun flytja ræðu á setningarfundi Arctic Circle í fyrramálið en í kvöld verður hann gestur forseta Íslands í opnunarmóttöku sem fer fram á Listasafni Íslands. Meira »

Ölvaður ökumaður reyndi að flýja lögreglu

10:05 Héraðsdómur Reykjaness hefur dæmt karlmann á fertugsaldri í 75 daga fangelsi fyrir að aka bifreið undir áhrifum áfengis sviptur ökurétti. Maðurinn sinnti ekki stöðvunarmerkjum lögreglu og reyndi m.a. að flýja undan lögreglumönnum á hlaupum. Meira »

Miðla greiðslum milli vina

09:53 Snjallsímaforrit Sway tvinnar saman eiginleika greiðslukerfis og samfélagsmiðils. Auðveldar vinum, ættingjum eða vinnufélögum að gera upp skuldir sín á milli t.d. eftir ferð á veitingastað eða kaup á stórri gjöf. Meira »

Finna landsliðsmann í póker

10:06 Um helgina fer Íslandsmeistaramótið í póker fram á Hótel Borgarnesi. Þegar hafa 125 manns skráð sig til leiks en verðlaunaféð eru þrjár milljónir króna. Meira »

Heldur meiri virkni í Bárðarbungu

09:55 Heldur meiri virkni hefur verið við Bárðarbungu síðasta sólarhring en þann á undan. Yfir 100 skjálftar hafa mælst en enginn þeirra hefur verið 5 eða stærri. Rétt innan við 10 eru stærri en fjögur stig. Stærsti var kl. 16:09 í gær og var hann 4,6 að stærð. Meira »

Skilaboð send í 19 þúsund síma

09:51 Rétt í þessu voru send viðvörunarskilaboð í 19000 farsíma á Eyjafjarðarsvæðinu en þar hefur styrkur SO2 farið hækkandi og var komið í 4000 míkrógrömm á rúmmetra. Mest hefur mengunin verið í Skagafirði en þar fór hún yfir 5 þúsund míkrógrömm. Eins hefur mælst mikil mengun í Stykkishólmi í morgun. Meira »
TILBOÐ
TILBOÐ Fallegir dömuskór úr leðri, skinnfóðra...
Armbandsúr frá YRSA Reykjavík og PL Paris
Dömu og herraúr í miklu úrvali. 2ja ára ábyrgð. Frí áletrun fylgir. ERNA er 90 á...
Vatnshitarar - blöndunartæki
Til sölu nokkrar gerðir af vatnshiturum fyrir sumarhús, þessi búnaður er fyrir 2...
Toyota Landcruiser 90 GX 1999 35'' sjálfskiptur
5 manna,dísel, 35" breyttur, GLÆNÝ DEKK.Sjálfskiptur,dráttarkrókur,ný skoðaður á...
 
Aðalfundur
Fundir - mannfagnaðir
Aðalfundur ÍHFÍ 22. n...
Leikskólakennari
Stjórnunarstörf
Leikskólakennari Við le...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naud...
Runkás á mýrum lýsing á deiliskipulagi
Tilkynningar
Runkás á Mýrum ...