„Verður þetta allt svona?“

Borteigur við Trölladyngju er yfir 3.000 fermetrar. Holuna reyndist ekki ...
Borteigur við Trölladyngju er yfir 3.000 fermetrar. Holuna reyndist ekki hægt að virkja. Morgunblaðið/Kristinn

Borteigur eða borplan fyrir eina borholu er oft yfir 3.000 fermetrar að stærð. Nú eru uppi áætlanir um að bora margar nýjar holur á Reykjanesskaganum. Áhugamaður um náttúru og sögu skagans segir hægt að hafa teigana mun minni en HS Orka segir að þeir séu hafðir eins litlir og hægt sé. 

„Þetta snýst ekki um hvort það eigi að virkja eða ekki heldur að það verði gert þannig að menn geti verið sáttir við framkvæmdirnar,“ segir Ómar Smári Ármannsson um fyrirhugaðar jarðhitaboranir á Reykjanesskaganum.

Hann segir augljóst að við nýlegar og eldri virkjunarframkvæmdir á Suðurnesjum og víðar hafi ekki verið vandað nægilega vel til verka, hægt hefði verið að hafa borstæðin eða borteigana undir jarðborana mun minni, leggja vegi og pípur og reisa virkjanamannvirki þannig að minna beri á þeim í landslaginu.


Ómar Smári er vel þekktur fyrir áhuga sinn á náttúru og minjum Reykjanesskagans, einkum í tengslum við ferðahópinn Ferli en einnig vegna þess að hann er aðstoðaryfirlögregluþjónn á höfuðborgarsvæðinu. Morgunblaðið fór í vikunni með Ómari um þrjú svæði á Suðurnesjum; að Trölladyngju og Sogum, Eldvörpum og Krýsuvík. Á öllum þessum svæðum, og raunar víðar á Suðurnesjum, stendur til að virkja jarðhita og svæðin raðast öll í nýtingarflokk samkvæmt rammaáætlun um vernd og nýtingu náttúrusvæða.


Við Trölladyngju eru tvær nýlegar tilraunaborholur HS orku. Önnur þeirra og sú nýrri (frá 2006) er uppi í hlíð, við gönguleiðina að Sogunum sem er vinsælt útivistarsvæði og rómað fyrir náttúrufegurð. Þar var gert borplan sem Ómar og blaðamaður mældu að væri 45x70 metrar að stærð eða rúmlega 3.000 fermetrar. Það sem upp úr stendur af borholunni sjálfri – en hún reyndist reyndar ónothæf – er ekki nema 2,5x5 metrar.
Ómar Smári fylgdist með framkvæmdunum á sínum tíma og hann segir ljóst að planið hefði mátt vera mun minna, í það minnsta helmingi minna, ef viljinn hefði verið fyrir hendi. Hægt hefði verið að leggja plan undir borinn en síðan flytja aðföng að honum eftir því sem þurfti. Rafstöðina hefði mátt hafa annars staðar og leggja raflínu meðfram veginum. Pípur hefði mátt hafa á neðra borplaninu og flytja þær upp eftir og varahlutir og vinnuskúra hefði sömuleiðis mátt hafa þar. Þess í stað hefði jarðýta gert ljótt sár í hlíðina og síðan hefði hundruðum tonna af möl verið ekið á staðinn til að útbúa óþarflega stórt borplan.

Hafa yrði í huga að jafnvel þótt borholan hefði virkað væri endingartími jarðhitavirkjana ekki nema 50-60 ár. Illgerlegt eða ómögulegt væri að fjarlægja ummerki um holuna að þeim tíma liðnum. Þá minnir hann á að rökin með virkjunum séu gjarnan þau að þær skapi atvinnu. „En það fá ekki færri vinnu við að virkja þótt borstæðið sé lítið,“ segir hann.

Sést yfir fornminjar

Ómar Smári tekur fram að hann sé ekki andvígur því að auðlindirnar séu nýttar. Vinnubrögðin við borholurnar við Trölladyngju og víðar séu á hinn bóginn þannig að þau hljóti að draga úr stuðningi við virkjanir. „Hér sjá menn bara eyðileggingu og hugsa: Verður þetta allt svona?“


Hann bendir einnig á að tilviljun ein hafi ráðið því að vegurinn sem liggur upp að borstæðinu hafi ekki farið yfir gamalt sel en tóftir þess kúra í hlíðinni. Raunar hafi vegurinn verið lagður án gilds framkvæmdaleyfis þá og þegar hann var lagður. Leyfið fékkst eftir á og þá hjá viðeigandi sveitarfélagi.

Sjaldan eru allar tóftir skráðar. Það gildir t.d. um tóftir í Krýsuvík sem að óbreyttu muni fara undir borplan, þar séu auðsjáanlega fornminjar sem hvergi hafi verið skráðar eða rannsakaðar. Aðspurður segir Ómar Smári að með tillögu HS orku vegna borunar í Krýsuvík hafi fylgt fornleifaskráning. „Í skýrslunni eru þessar tóftir ekki tilgreindar og það eru ekki nógu góð vinnubrögð.“

Þriðja svæðið sem farið var um var Eldvörp en þar vill HS Orka bæta við fimm borteigum, þar af tveimur sem eru á skilgreindu iðnaðarsvæði. Einn borteigur er þar fyrir, ríflega 3.100 fermetrar auk um 1.200 fermetra svæðis meðfram veginum sem var raskað. Ómar Smári segir að í Eldvörpunum verði að fara sérstaklega varlega enda sé svæðið ríkt af fegurð og sögu en um leið afar viðkvæmt. Ástundi menn sömu vinnubrögð og hingað til lítist honum hins vegar ekki á blikuna.

Ætla að fara varlega

Ásbjörn Blöndal, forstöðumaður þróunarsviðs HS Orku, segir að við Eldvörp standi til að fara eins varlega og framast sé unnt. Til standi að beita skáborun og bora í um 1.000-1.200 metra frá teigunum, miðað við lóðlínu, sem sé það mesta sem hægt sé að gera í jarðlögum sem þessum.


Það vekur nokkra athygli að einn af nýju teigunum í Eldvörpum er nánast við hliðina á þeim eina sem fyrir er. Ásbjörn segir að ekki sé hægt að nota þann gamla þar sem staðsetningin hans sé með þeim hætti að erfitt sé að stækka hann. Ef hann yrði stækkaður yrði farið yfir svæði sem menn vilji vernda.


En hvað þá með stærð borteiganna? Ásbjörn segir að undanfarin ár og áratugi hafi menn reynt að taka sem minnst svæði undir borteiga. „Það er fyrst og fremst verktakinn sem ákvarðar hvað hann þarf til að hann geti unnið verkið sómasamlega. Það hefur allt kapp verið lagt á að hafa umfangið eins lítið og kostur er.“


Nokkuð frá Eldvörpunum er annar og mun stærri borteigur, um 6.000 fermetrar að stærð, samkvæmt lauslegri mælingu. Á honum eru tvær niðurdælingarholur fyrir Svartsengi og Ásbjörn segir að það hafi verið sú stærð sem þurfti fyrir tvær holur.
Þá tekur Ásbjörn fram að HS Orka vinni náið með Grindavíkurbæ að undirbúningi framkvæmda við Eldvörp. Svæðið sé hverfisverndað og ekki verði hróflað við gígunum, enda séu þeir friðaðir. Teigarnir verði að mestu við núverandi veg og pípur og annað lagðar meðfram honum. Meðal þess sem hefur verið rætt um að gera er að leggja hraunhellur/hraungrýti yfir þá borteiga sem ekki nýtast, þ.e. ef holurnar gefa ekki af sér orku. Þá megi nánast afmá ummerki um rask, líkt og hafi verið gert við hús Bláa lónsins. Slíkt sé ekki hægt að gera við vinnsluholur því þær þurfi að hreinsa reglulega með bortæki.


Deiliskipulagstillaga að framkvæmdum í Eldvörpum er nú til meðferðar hjá Grindavíkurbæ.

mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

„Þyngra en tárum taki“

12:12 Tekist var á um samgönguáætlun á Alþingi í dag en þingmenn stjórnarandstöðunnar lýstu mikilli óánægju með niðurskurð á þeirri áætlun sem samþykkt var á þingi í október síðastliðnum. Meira »

Óvissuástand í Ólafsfjarðarmúla

12:03 Lýst hefur verið yfir óvissuástandi í Ólafsfjarðarmúla að sögn lögreglunnar á Siglufirði. Á vef Vegagerðarinnar segir að vegna hlýnandi veðurs sé aukin snjóflóðahætta á Sigurfjarðarvegi og í Ólafsfjarðarmúla. Meira »

Stefnir ekki að einkavæðingu

11:31 Óttarr Proppé heilbrigðisráðherra fullyrti í óundirbúnum fyrirspurnum á Alþingi í morgun að hann væri ekki búinn að skrifa undir leyfi til Klíníkurinnar um sjúkrahúsrekstur. Meira »

Farbann vegna meintra skattabrota

11:20 Karlmaður hefur verið úrskurðaður í farmann til 14 apríl vegna rannsóknar héraðssaksóknara á meintu skattalagabroti hans. Hefur embættið kyrrsett eignir í eigu mannsins, móður hans og fyrirtækis sem er í rannsókn upp á um 180 milljónir króna. Meira »

Sigurður Ingi og Bjarni tókust á

11:09 Sigurður Ingi Jóhannsson, formaður Framsóknarflokksins, sagði í óundirbúnum fyrirspurnum á Alþingi í dag að það væri athyglisvert að Bjarni Benediktsson hefði fagnað þeim tíðindum að vogunarsjóðir hefðu verið hluti kaupenda í 30% hlut í Arion banka. Meira »

Trans-Atlantic Aviation dæmt til að greiða sænskum sérfræðing 22 milljónir

10:38 Flugrekstarfélagið Trans-Atlantic Aviation ehf. hefur verið dæmt til að greiða sænska félaginu Aeropol AB 189.089 evrur, jafnvirði 22,6 milljóna króna, vegna vinnu Anders Lidman, alþjóðlegs sérfræðings á sviði flugréttar. Meira »

Gáfu tvo sjúklingalyftara

10:18 Thorvaldsensfélag hefur fært röntgendeild Landspítala að gjöf tvo sjúklingalyftara. Annar þeirra verður á deildinni við Hringbraut, hinn í Fossvogi. Meira »

Búið að opna Holtavörðuheiði

10:23 Önnur akreinin er lokuð á hluta af Holtavörðuheiði eftir að vörubíll missti gám af bílnum þar fyrr í morgun. Unnið er að því að koma tækjum á staðinn til að koma gámnum af veginum en mikið rok er á svæðinu. Meira »

Hópur fanga fastur í viðjum fíknar

10:11 Um helmingur fanga á Íslandi lýkur nú afplánun sinni á áfangaheimili Verndar í Reykjavík. Fangar geta verið þar í allt að tólf mánuði. Dæmi eru um að þeir biðji um að vera lengur. Engin önnur sambærileg úrræði eru nú í boði hér á landi. Meira »

Búast við allt að 30-35 m/s hviðum

10:08 Búast má við vindhviðum allt að 30 m/s á Kjalarnesi og undir Hafnarfjalli fram eftir degi í dag. Þá má búast við stormi eða roki og vindhviðum allt að 35 m/s á norðanverðu Snæfellsnesi og víðar á Norðvesturlandi fram eftir degi. Meira »

Meintur nauðgari áfram í haldi

09:34 Hæstiréttur hefur staðfest úrskurð Héraðsdóms Suðurlands um að maður, sem grunaður er um að hafa nauðgað tveimur konum á hóteli á Selfossi, skuli sæta áframhaldandi gæsluvarðhaldi til 12. apríl. Meira »

Atvinnuleysi í febrúar 3,2%

09:22 Atvinnuleysi í febrúar var 3,2% samkvæmt vinnumarkaðsrannsókn Hagstofu Íslands. Að jafnaði voru 199.300 manns á aldrinum 16–74 ára á vinnumarkaði þann mánuð, sem jafngildir 82,8% atvinnuþátttöku. Af þeim voru 192.900 starfandi og 6.500 án vinnu og í atvinnuleit. Meira »

Tilvalið að þróa hér líftæknilyf

08:08 Á Íslandi er tilvalið að þróa og framleiða líftæknilyf, meðal annars vegna þess að frumlyfjafyrirtækin hafa ekki sótt um einkaleyfi hér á landi. Meira »

Fóru hringinn og kynntu Þýskaland

07:57 Þýskubíllinn svonefndi lauk níu daga hringferð í gær þegar bíllinn staðnæmdist við þýska sendiráðið á Íslandi.  Meira »

Hvassviðri og stormur næstu daga

07:28 Búast má við hvassviðri eða stormi á landinu næstu daga að því er fram kemur á vef Veðurstofunnar. Skiptast munu á sunnanátt með rigningu og hlýindum annars vegar og hins vegar svalari suðvestanátt með éljum eða skúrum. Meira »

Hlutfall Reykjavíkur lækkar

07:57 Hlutfall Reykvíkinga af íbúafjölda á höfuðborgarsvæðinu lækkaði tuttugasta árið í röð í fyrra. Hlutfallið var rúm 65% árið 1998 en var komið undir 57% um síðustu áramót. Meira »

Bílvelta við Flúðir

07:39 Bíll valt út af veginum við Flúðir um þrjúleytið í nótt. Einn var fluttur á slysadeild vegna mögulegra beinbrota.  Meira »

Engar óeðlilegar afbókanir

07:17 Styrking krónunnar hefur enn sem komið er lítil sem engin áhrif haft á hótelbókanir hér á landi. Samkvæmt upplýsingum frá stærstu hótelkeðjum landsins lítur komandi sumar mjög vel út og næsta haust og vetur líka. Eitthvað er þó um afbókanir núna en ekkert sem telst vera óeðlilegt. Meira »
ICELANDIC-ÍSLENSKA f. útl-ENSKA f. fullorðna ENGLISH
Byrja/Start:: 3/4, 1/5, 29/5, 26/6, 21/8, 11/9, 9/10: 4 vikur/weeks x 5 daga/day...
Skattframtal 2017
Vönduð og traust framtalsaðstoð fyrir einstaklinga og rekstraraðila. Innifalin...
Ljosmyndari.is hefur opnað vefverslun
Höfum opnað vefverslun með ýmsar ljósmyndavörur. Svo sem flöss, töskur, filt...
 
Samkoma
Félagsstarf
Alþjóðleg samkoma kl. 20 í Kristniboðs...
Onvk-2017-07 hreinsun á inntakslóni
Tilboð - útboð
ONVK-2017-07/ 22.03.2017 Útboð Or...
Anr17030235 styrkur
Styrkir
Atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytið ...
Aðalfundur
Fundir - mannfagnaðir
Aðalfundur Aðalfundur ...