„Verður þetta allt svona?“

Borteigur við Trölladyngju er yfir 3.000 fermetrar. Holuna reyndist ekki ...
Borteigur við Trölladyngju er yfir 3.000 fermetrar. Holuna reyndist ekki hægt að virkja. Morgunblaðið/Kristinn

Borteigur eða borplan fyrir eina borholu er oft yfir 3.000 fermetrar að stærð. Nú eru uppi áætlanir um að bora margar nýjar holur á Reykjanesskaganum. Áhugamaður um náttúru og sögu skagans segir hægt að hafa teigana mun minni en HS Orka segir að þeir séu hafðir eins litlir og hægt sé. 

„Þetta snýst ekki um hvort það eigi að virkja eða ekki heldur að það verði gert þannig að menn geti verið sáttir við framkvæmdirnar,“ segir Ómar Smári Ármannsson um fyrirhugaðar jarðhitaboranir á Reykjanesskaganum.

Hann segir augljóst að við nýlegar og eldri virkjunarframkvæmdir á Suðurnesjum og víðar hafi ekki verið vandað nægilega vel til verka, hægt hefði verið að hafa borstæðin eða borteigana undir jarðborana mun minni, leggja vegi og pípur og reisa virkjanamannvirki þannig að minna beri á þeim í landslaginu.


Ómar Smári er vel þekktur fyrir áhuga sinn á náttúru og minjum Reykjanesskagans, einkum í tengslum við ferðahópinn Ferli en einnig vegna þess að hann er aðstoðaryfirlögregluþjónn á höfuðborgarsvæðinu. Morgunblaðið fór í vikunni með Ómari um þrjú svæði á Suðurnesjum; að Trölladyngju og Sogum, Eldvörpum og Krýsuvík. Á öllum þessum svæðum, og raunar víðar á Suðurnesjum, stendur til að virkja jarðhita og svæðin raðast öll í nýtingarflokk samkvæmt rammaáætlun um vernd og nýtingu náttúrusvæða.


Við Trölladyngju eru tvær nýlegar tilraunaborholur HS orku. Önnur þeirra og sú nýrri (frá 2006) er uppi í hlíð, við gönguleiðina að Sogunum sem er vinsælt útivistarsvæði og rómað fyrir náttúrufegurð. Þar var gert borplan sem Ómar og blaðamaður mældu að væri 45x70 metrar að stærð eða rúmlega 3.000 fermetrar. Það sem upp úr stendur af borholunni sjálfri – en hún reyndist reyndar ónothæf – er ekki nema 2,5x5 metrar.
Ómar Smári fylgdist með framkvæmdunum á sínum tíma og hann segir ljóst að planið hefði mátt vera mun minna, í það minnsta helmingi minna, ef viljinn hefði verið fyrir hendi. Hægt hefði verið að leggja plan undir borinn en síðan flytja aðföng að honum eftir því sem þurfti. Rafstöðina hefði mátt hafa annars staðar og leggja raflínu meðfram veginum. Pípur hefði mátt hafa á neðra borplaninu og flytja þær upp eftir og varahlutir og vinnuskúra hefði sömuleiðis mátt hafa þar. Þess í stað hefði jarðýta gert ljótt sár í hlíðina og síðan hefði hundruðum tonna af möl verið ekið á staðinn til að útbúa óþarflega stórt borplan.

Hafa yrði í huga að jafnvel þótt borholan hefði virkað væri endingartími jarðhitavirkjana ekki nema 50-60 ár. Illgerlegt eða ómögulegt væri að fjarlægja ummerki um holuna að þeim tíma liðnum. Þá minnir hann á að rökin með virkjunum séu gjarnan þau að þær skapi atvinnu. „En það fá ekki færri vinnu við að virkja þótt borstæðið sé lítið,“ segir hann.

Sést yfir fornminjar

Ómar Smári tekur fram að hann sé ekki andvígur því að auðlindirnar séu nýttar. Vinnubrögðin við borholurnar við Trölladyngju og víðar séu á hinn bóginn þannig að þau hljóti að draga úr stuðningi við virkjanir. „Hér sjá menn bara eyðileggingu og hugsa: Verður þetta allt svona?“


Hann bendir einnig á að tilviljun ein hafi ráðið því að vegurinn sem liggur upp að borstæðinu hafi ekki farið yfir gamalt sel en tóftir þess kúra í hlíðinni. Raunar hafi vegurinn verið lagður án gilds framkvæmdaleyfis þá og þegar hann var lagður. Leyfið fékkst eftir á og þá hjá viðeigandi sveitarfélagi.

Sjaldan eru allar tóftir skráðar. Það gildir t.d. um tóftir í Krýsuvík sem að óbreyttu muni fara undir borplan, þar séu auðsjáanlega fornminjar sem hvergi hafi verið skráðar eða rannsakaðar. Aðspurður segir Ómar Smári að með tillögu HS orku vegna borunar í Krýsuvík hafi fylgt fornleifaskráning. „Í skýrslunni eru þessar tóftir ekki tilgreindar og það eru ekki nógu góð vinnubrögð.“

Þriðja svæðið sem farið var um var Eldvörp en þar vill HS Orka bæta við fimm borteigum, þar af tveimur sem eru á skilgreindu iðnaðarsvæði. Einn borteigur er þar fyrir, ríflega 3.100 fermetrar auk um 1.200 fermetra svæðis meðfram veginum sem var raskað. Ómar Smári segir að í Eldvörpunum verði að fara sérstaklega varlega enda sé svæðið ríkt af fegurð og sögu en um leið afar viðkvæmt. Ástundi menn sömu vinnubrögð og hingað til lítist honum hins vegar ekki á blikuna.

Ætla að fara varlega

Ásbjörn Blöndal, forstöðumaður þróunarsviðs HS Orku, segir að við Eldvörp standi til að fara eins varlega og framast sé unnt. Til standi að beita skáborun og bora í um 1.000-1.200 metra frá teigunum, miðað við lóðlínu, sem sé það mesta sem hægt sé að gera í jarðlögum sem þessum.


Það vekur nokkra athygli að einn af nýju teigunum í Eldvörpum er nánast við hliðina á þeim eina sem fyrir er. Ásbjörn segir að ekki sé hægt að nota þann gamla þar sem staðsetningin hans sé með þeim hætti að erfitt sé að stækka hann. Ef hann yrði stækkaður yrði farið yfir svæði sem menn vilji vernda.


En hvað þá með stærð borteiganna? Ásbjörn segir að undanfarin ár og áratugi hafi menn reynt að taka sem minnst svæði undir borteiga. „Það er fyrst og fremst verktakinn sem ákvarðar hvað hann þarf til að hann geti unnið verkið sómasamlega. Það hefur allt kapp verið lagt á að hafa umfangið eins lítið og kostur er.“


Nokkuð frá Eldvörpunum er annar og mun stærri borteigur, um 6.000 fermetrar að stærð, samkvæmt lauslegri mælingu. Á honum eru tvær niðurdælingarholur fyrir Svartsengi og Ásbjörn segir að það hafi verið sú stærð sem þurfti fyrir tvær holur.
Þá tekur Ásbjörn fram að HS Orka vinni náið með Grindavíkurbæ að undirbúningi framkvæmda við Eldvörp. Svæðið sé hverfisverndað og ekki verði hróflað við gígunum, enda séu þeir friðaðir. Teigarnir verði að mestu við núverandi veg og pípur og annað lagðar meðfram honum. Meðal þess sem hefur verið rætt um að gera er að leggja hraunhellur/hraungrýti yfir þá borteiga sem ekki nýtast, þ.e. ef holurnar gefa ekki af sér orku. Þá megi nánast afmá ummerki um rask, líkt og hafi verið gert við hús Bláa lónsins. Slíkt sé ekki hægt að gera við vinnsluholur því þær þurfi að hreinsa reglulega með bortæki.


Deiliskipulagstillaga að framkvæmdum í Eldvörpum er nú til meðferðar hjá Grindavíkurbæ.

mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Íbúðafrumvarp hækki fasteignaverð

11:40 Ætla má að fyrirhuguð fjölgun leiguíbúða á markaði með frumvarpi húsnæðismálaráðherra muni að einhverju leyti mæta uppsafnaðri þörf fyrir leiguhúsnæði og jafnvel draga úr raungildi leiguverðs yfir tíma. Að sama skapi er líklegt að auknir opinberir styrkir til nýbygginga og kaupa á húsnæði muni leiða til hækkunar á fasteignaverði og leigu. Meira »

Vann 38,4 milljónir í Víkingalottó

11:15 Fjölskyldumaður á miðjum aldri datt í lukkupottinn í síðustu viku þegar hann hlaut bónusvinninginn í Víkingalottóinu, en vinningsupphæðin var 38,4 milljónir króna. Meira »

Minningarathöfn um Alyson Bailes

11:14 Minningarathöfn um Alyson Bailes, fyrrverandi aðjúnkt við stjórnmálafræðideild Háskóla Íslands, verður haldin á Háskólatorgi í dag klukkan 15. Hún lést í Skotlandi 29. apríl. Meira »

1.269 kosið utan kjörfundar

11:05 Samtals hafa 1.269 manns kosið utan kjörfundar vegna forsetakosninganna sem fram fara 25. júní samkvæmt upplýsingum frá sýslumanninum á höfuðborgarsvæðinu. Það mun vera nokkur aukning miðað við sama tíma fyrir fjórum árum þegar síðast var kosið til forseta. Meira »

Oftast kvartað yfir hjólreiðafólki

11:03 Flestar kvartanirnar sem berast bæjarstjóranum í Kópavogi snúa að hjólreiðafólki sem fer of hratt á göngustígum. Meðal annars er kvartað yfir hjólreiðafólki sem fer um stígana á allt að 60 km/klst í hverfi þar sem aka má bílum eftir götunum á 30 km/klst. Meira »

Stórbætt aðstaða Aflsins á Akureyri

10:47 Akureyrarbær og Aflið, samtök gegn kynferðis- og heimilisofbeldi, gerðu í gær með sér samstarfssamning sem felur í sér aukinn stuðning Akureyrarbæjar við starfsemina með því að húsnæðismálum Aflsins verður komið í viðunandi horf. Meira »

Starfsfólk að niðurlotum komið

10:31 Skorað er á stjórnvöld að gæta að hagsmunum starfsmanna og þeirra sem þurfa á heilbrigðisþjónustu að halda á Heilbrigðisstofnun Suðurlands í ályktun frá aðalfundi Bárunnar, stéttarfélagi. Meira »

Rannsókn á fjárkúgun lokið

10:33 Fjárkúgunarmál systranna Hlínar Einarsdóttur og Malínar Brand sem tengist fyrrverandi forsætisráðherra, Sigmundi Davíð Gunnlaugssyni og þar sem fyrrverandi samstarfsmaður Hlínar kærði hana fyrir að hafa haft af sér 700 þúsund krónur, eru komin í ákæruferli hjá embætti héraðssaksóknara. Meira »

Fundað í kjaradeilu flugumferðarstjóra

10:24 Fundur hefst klukkan ellefu í húsakynnum ríkissáttasemjara í kjaradeilu flugumferðarstjóra við Isavia en ein og hálf vika er frá því síðast var fundað í deilunni. Ekki mega líða meira en tvær vikur á milli funda hjá embættinu í kjaradeilum. Meira »

Fjórhjólabíll valt í Stóra-Leirdal

10:11 Bílvelta varð í Stóra-Leirdal, um sex kílómetra austur af Grindavík fyrir helgi. Fjórir erlendir ferðamenn voru í bílnum sem var svokallaður fjórhjólabíll eða „buggy“. Meira »

„Þarf ég þá að gera eins og þú segir?“

10:05 Snyrtivörukynning, leiksýning, spákona og framboðsfundur. Allt þetta og meira til rann saman í litríka, hlýja grautarskál í Kassanum í gærkvöldi sem aðeins Elísabet Jökulsdóttir, skáldkona og forsetaframbjóðandi, gæti kokkað upp. Meira »

Verðbólgu ekki velt yfir á neytendur

09:47 Neytendasamtökin beina þeim tilmælum til Alþingis, Seðlabanka og fjármálaráðherra að tekið verði fyrst og fremst mið af miklum hagsmunum sem almenningur í landinu hefur af því að rétt sé staðið að afnámi gjaldeyrishafta. Þau hvetja stjórnvöld til að vanda til verka. Meira »

Malbikað á Kringlumýrarbraut í dag

09:32 Malbikað verður á Kringlumýrarbraut í dag frá strætóstoppistöð við Kringluna að Háaleitisbraut. Unnið verður á akrein lengst til hægri. Meira »

Reisa 620 íbúðir í Smáranum

08:54 Kópavogsbær, Smárabyggð ehf. og Reginn fasteignafélag hafa undirritað samkomulag um uppbyggingu í Smáranum, nýju hverfi sunnan Smáralindar. Meira »

Íslenskur flugstjóri með Delta

08:18 Þegar bandaríska flugfélagið Delta Airlines fór í sitt fyrsta flug milli Íslands og Minneapolis sl. föstudag var flugstjórinn íslenskur, Jón Swanholm Magnússon yngri, eða John Magnusson eins og hann heitir í Vesturheimi. Hann var líka flugstjóri í fyrstu ferð félagsins frá New York til Íslands 2011. Meira »

Aflaverðmæti dróst saman um 25%

09:15 Aflaverðmæti íslenskra skipa nam tæpum 12,2 milljörðum í febrúar sem er samdráttur um rúm 25% samanborið við febrúar 2015 þegar verðmætið nam 16,3 milljörðum. Meira »

Nær öruggt að kosið verði í haust

08:49 Hvað sem líður opinberum yfirlýsingum þingmanna, stjórnarliða jafnt sem stjórnarandstæðinga, um að kjósa beri til Alþingis sem fyrst og eigi síðar en í október í haust, virðist sannfæringin á bak við slíkar yfirlýsingar í ákveðnum tilvikum vera takmörkuð. Meira »

Mörgum spurningum ósvarað

07:57 Íslenska ríkið kemur inn í samstarf um athugun á uppbyggingu stórskipahafnar í Finnafirði á Norðausturlandi, samkvæmt viljayfirlýsingu sem gerð hefur verið um áframhald verkefnisins. Meira »
Mótorhjólatöskur
Mjög fallegar og góðar glænýjar mótorhjólatöskur til sölu, sjá hér.................
Alskyns dýravörur til sölustyrktar til dýrahjálpar á islandi
Hin fullkomna lausn fyrir alla hunda! Frábært örverueyðandi 3 laga WC fyrir hu...
Jöklar - Forsniðin íslensk einingahús
Við kynnum ný íslensk hús - hönnuð fyrir íslenska ferðaþjónustu út frá íslenskri...
 
Framkvæmdastjóri
Stjórnunarstörf
Fastus er framsækið þjónustufyrirtæki se...
Lögmenn
Önnur störf
??? ????????????? ????? ????? ?? ???...
Útgáfa framkvæmdaleyfis
Tilkynningar
Auglýsing um útgáfu framkvæmdaleyfis ...
Útboð viðbygging v íþróttamiðstöðina
Tilboð - útboð
Útboð Fjallabyggð óskar e...