Átökin um Eldvörp

Séð yfir gígaröðina í Eldvörpum.
Séð yfir gígaröðina í Eldvörpum. Mynd/Ómar Ragnarsson

Í lok síðasta árs fékk HS Orka framkvæmdaleyfi til að bora rannsóknarholur í nágrenni Eldvarpa á Reykjanesi, en svo heitir gígaröð sem er um 3 kílómetra til vesturs frá Bláa lóninu. Áður hafði þar verið boruð ein hola á níunda áratugnum. Á undanförnum vikum hafa heyrst andmælaraddir þar sem þessum væntanlegu framkvæmdum er mótmælt. Meðal annars hefur komið fram að með þessu sé verið að eyðileggja „merkilegustu jarðminjar svæðisins.“

Þrátt fyrir nálægð við höfuðborgarsvæðið og að vera rétt við einn vinsælasta ferðamannastað landsins hefur umferð um Eldvörpin verið nokkuð takmörkuð og ekki hefur verið lagt upp með fjöldaferðamennsku um svæðið. Mbl.is mun í þessari grein og fleirum um helgina skoða nánar hvað það er nákvæmlega sem eigi að gera á svæðinu, hvaða orkukostir sé líklegir þar og rýna í jarðfræði staðarins og hvað geri hana merkilega fyrir náttúruvernd og mögulega ferðamennsku um svæðið.

Hvað er eyðilegging og hvað ekki?

Hraunið sem Eldvörp liggja í myndaðist í miklum gosum á 13. öld. Er því um eldgos á sögulegum tíma að ræða. Eins og sjá má á mynd sem fylgir fréttinni liggur gígaröðin í suðvestur-norðaustur stefnu og er um 10 kílómetra löng. Í hrauninu sem liggur þar í kring rýkur á sumum stöðum upp gufa og myndar hún nokkuð dulúðlegt andrúmsloft.

Kort af Eldvarpar- og Svartsengissvæðinu.
Kort af Eldvarpar- og Svartsengissvæðinu.
Gígaröðin er á rauðmerkta svæðinu.
Gígaröðin er á rauðmerkta svæðinu.

 Þessi mögulega röskun gígaraðarinnar hefur verið hvað mest gagnrýnd af náttúruverndarfólki, en meðal annar segir Guðmundur Ingi Guðbrandsson, framkvæmdastjóri Landverndar, að um sé að ræða „sérstakt jarðfræðifyrirbæri“ þar sem óalgengt sé að finna jarðhita í eldgígum sem þessum. Segir hann að þótt ekki eigi að raska gígunum sjálfum, heldur bora í næsta nágrenni þeirra, þá sé verið að eyðileggja ómanngerða náttúru.

Ásgeir Margeirsson, forstjóri HS Orku segir aftur á móti að farið hafi verið eftir öllum leyfisveitingarferlum og leikreglum lýðræðisins við undirbúning málsins og tekið hafi verið mið af athugasemdum, sem meðal annars snerta náttúruvernd. Segir hann ljóst að engir gígar verði eyðilagðir og að passað verði upp á að jarðrask verði sem minnst.

Það er einmitt í þessum skilgreiningarmun sem helsti ágreiningurinn virðist liggja, en Guðmundur vill meina að verið sé að brjóta náttúruverndarlög um verndun hrauna og eldvarpa með framkvæmdaleyfinu og þá sé um óafturkræft rask að ræða sem skemmi ásjón svæðisins. Í framkvæmdaleyfinu og máli Ásgeir má aftur á móti sjá að talið sé að það séu gígarnir sjálfir sem séu helstu náttúruminjarnar og með því að draga sem mest úr raski verði breyting á ásýnd svæðisins takmörkuð mikið.

30-50 megavött og vangaveltur um orkugetu svæðisins

Ef rannsóknir á svæðinu reynast jákvæðar er stefnt að því að virkja jarðhitann á svæðinu, en samkvæmt upplýsingum frá HS Orku væri þá líklegt að fyrst um sinn væri horft til 30 megavatta rafmagnsframleiðslu, með möguleika á að auka hana upp í 50 megavött seinna meir.

Nokkrar gamlar gönguleiðir eru um svæðið.
Nokkrar gamlar gönguleiðir eru um svæðið. Mynd/Ellert Grétarsson

 Næsta virkjun við Eldvörp er í Svartsengi, en þar er nú rafmagnsvirkjun og uppspretta vatnsins sem nýtt er í Bláa lóninu. Eru svæðin í sama eldstöðvarkerfi sem annað hvort er kennt við Svartsengi eða báða staðina. Deilt hefur verið um hvort jarðvarmahólf Eldvarpa og Svartsengis sé hið sama og að þannig væri í raun verið að dæla upp úr sama geyminum ef virkjað yrði í Eldvörpum. Ásgeir segir rannsóknir HS Orku þó sýna fram á annað og bendir meðal annars á að hiti í Eldvörpum sé nokkuð hærri en í Svartsengi, eða 250-270°C á móti 220-230°C í Svartsengi. Þó sé samtenging milli svæðanna, en að ekki sé að nýta sama hitann upp úr báðum holunum.

Líklegt að framkvæmdir hefjist á þessu ári

Framkvæmdarleyfið sem Grindavík veitti HS Orku gildir í eitt ár og er því líklegt að framkvæmdir hefjist innan þess tíma. Staðfestir Ásgeir það, en tekur þó fram að enn hafi ekki verið tekin ákvörðun um hvar fyrst verði borað. Koma tveir staðir helst til greina, en á öðrum staðnum er nú þegar borpallur eins og nefnt var að ofan. Það er þó ekki óalgengt að framkvæmdaleyfi sem þessi séu framlengt og því þarf ekki að vera að strax verði hafist handa við rannsóknir á staðnum.

Ítarlegar verður fjallað um Eldvörp á mbl.is um helgina.

mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Leikarahjón verðlaunuð

20:38 Nýr verðlaunagripur er veittur á Eddunni, íslensku kvikmynda- og sjónvarpsverðlaununum, sem Árni Páll Jóhannsson hannaði. Sýnt er beint frá athöfninni á RÚV. Sólmundur Hólm er kynnir hátíðarinnar og sló á létta strengi meðal annars með því að herma eftir þekktum leikurum og sjónvarpsfólki. Meira »

Víravegrið í sundur á Hellisheiði

20:16 Keyrt var á víravegrið á Hellisheiði sem fór í sundur og lá inn á veginn. Heiðinni var lokað í dag á meðan gert var við vegriðið og hún rudd eftir fannkynngi næturinnar. Öruggara þótti að hafa lokað fyrir umferð á meðan viðgerðunum stóð, samkvæmt upplýsingum Vegagerðarinnar. Meira »

„Verulega stór tíðindi í þessu“

20:12 „Þetta eru feykilega merkileg gögn og það verður að segjast að endurupptökunefnd hefur verið gríðarlega dugleg við að bæði afla gagna og setja þetta upp í svona skýra og greinargóða tímaröð,“ segir Sigursteinn Másson kvikmyndagerðarmaður í samtali við mbl.is. Meira »

„Við erum allir bara í sæluvímu“

19:20 Jónas Stefánsson og félagar hans Franz Friðriksson og Daníel Magnússon komu í mark í gær í heljarinnar fjallahjólakeppni um frumskóga Kostaríka sem hófst á miðvikudag. Meira »

„Hún ætlar að moka alla götuna“

18:59 Höfuðborgarsvæðið skrýddist hvítum klæðnaði í dag eftir hið mikla fannfergi næturinnar. Margir áttu í vandræðum með að komast leiðar sinnar enda mældist snjódýptin rúmur hálfur metri. Aðra sögu er að segja um dróna Jóns Helgasonar sem flaug yfir Kórahverfið í Kópavogi fyrr í dag. Meira »

„Hvað get ég gert?“

18:55 Hvað fær 27 ára einstæða móður með ADHD til að ráðast í það stóra verkefni að halda risatónleika í Hörpu til styrktar björgunarsveitunum? Sigurdís Sóley Lýðsdóttir sat uppi í sófa eitt kvöldið þegar hún ákvað að efna til styrktartónleikanna. Meira »

Hellisheiði opin

18:06 Hálka er á Hellisheiði, Þrengslum og Sandskeiði en á Suðurlandi er allvíða nokkur hálka eða snjóþekja en hálkublettir eru frá Þjórsá í Vík í Mýrdal. Hálka er á Reykjanesbraut og víða á Reykjanesinu. Vegurinn um Hellisheiði opnaði nú síðdegis eftir að hafa verið lokaður stærstan hluta dagsins. Meira »

Mesta snjódýptin í Borgarfirði

18:25 Mesta snjódýptin sem mældist klukkan níu í morgun var 63 sentimetrar á Neðra-Skarði í Borgarfirði. Næst á eftir var 51 sm í Reykjavík, sem er fe­brú­ar­met í höfuðborginni, og þá mældust 47 sm á Nesjavöllum. Veðurstofan hafði spáð um 30 sentimetrum. Meira »

Fluttir á sjúkrahús eftir árekstur

17:56 Þriggja bíla árekstur varð á þjóðveginum við Fosshól skammt frá Goðafossi á fjórða tímanum í dag. Nokkrir voru fluttir með sjúkrabifreiðum á Sjúkrahúsið á Akureyri til aðhlynningar. Fólkið hlaut hins vegar ekki alvarleg meiðsl. Meira »

Fleiri fá fyrir hjartað í snjómokstri

17:08 Fleiri útköll vegna hjartaáfalls og ofreynslu hafa borist neyðarlínunni í dag en venjulega. Fólk virðist fara sér full geyst þegar það mokar húsagötur eða losar fasta bíla. Meira »

„Gengið stóráfallalaust“

16:57 „Þetta er það mesta sem ég hef séð. Við erum heppin því þetta hefur gengið stóráfallalaust fyrir sig,“ segir Ágúst Svansson hjá lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu. Frá því klukkan 4 í nótt til 14 í dag sinnti lögreglan 516 verkefnum. Meira »

Nokkur seinkun á flugi í dag

16:08 Nokkuð hefur verið um seinkun á brottförum farþegaflugs frá Keflavíkurflugvelli í dag vegna veðurs. Nemur seinkun í dag mest um tveimur klukkustundum eða skemur. Meira »

Flugi aflýst vegna bilunar

15:33 Flugi Icelandair númer FI680, sem átti að leggja af stað frá Seattle í gærkvöld, var aflýst vegna bilunar. Vélin átti að lenda kl. 06:45 í Keflavík í morgun og voru farþegar komnir um borð í vélina þegar því var síðan aflýst. Meira »

Helgihald fellur niður í dag

14:54 Allt helgihald í kirkjum Reykjavíkurprófastsdæmis vestra fellur niður í dag vegna ófærðar að höfðu samráði við lögregluna í Reykjavík. Meira »

Aðstoð við sjúkraflutning í Fossvogi

14:33 Tveir björgunarsveitarmenn voru fengnir til að aðstoða slökkviliðið á höfuðborgarsvæðinu við sjúkraflutning í Fossvoginum.   Meira »

Götupartí í Hlíðunum

15:08 „Þetta er æðislegt. Gott tækifæri til að hitta nágrannana, spjalla og hjálpast að. Svona á samfélag að vera,“ segir Svavar Knútur Kristinsson tónlistarmaður sem býr í Eskihlíð í Reykjavík. Íbúar hússins voru flestir úti fram eftir degi að moka bíla hver annars undan snjónum. Meira »

Björgunarsveitir hafa lokið störfum

14:40 Björgunarsveitir eru hættar formlegum störfum í dag og munu þær ekki draga upp bíla á höfuðborgarsvæðinu eða aðhafast neitt frekar vegna mikils snjóþunga í borginni að svo stöddu. Meira »

Margir leigubílar fastir í snjónum

13:47 Leigubílar hafa átt erfitt með að komast leiðar sinnar í morgun, rétt eins og aðrir bílar, og hafa margir þeirra setið fastir í snjónum. Meira »
Hyundai i30 Station 2014
Til sölu Hyundai i30 ssk station 2014, ekinn 86.xxx km, á góðum vetrardekkjum, s...
 
Bankasýsla
Tilkynningar
Bankasýsla ríkisins leitar að einstaklin...
L hlín 6017022119 iv/v
Félagsstarf
? HLÍN 6017022119 IV/V Mynd af auglý...
Onrs 2017-04 sandblástur
Tilboð - útboð
ONV 2014/04 / 26.06.2014 ONRS-2017-04/ ...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, gön...