Átökin um Eldvörp

Séð yfir gígaröðina í Eldvörpum.
Séð yfir gígaröðina í Eldvörpum. Mynd/Ómar Ragnarsson

Í lok síðasta árs fékk HS Orka framkvæmdaleyfi til að bora rannsóknarholur í nágrenni Eldvarpa á Reykjanesi, en svo heitir gígaröð sem er um 3 kílómetra til vesturs frá Bláa lóninu. Áður hafði þar verið boruð ein hola á níunda áratugnum. Á undanförnum vikum hafa heyrst andmælaraddir þar sem þessum væntanlegu framkvæmdum er mótmælt. Meðal annars hefur komið fram að með þessu sé verið að eyðileggja „merkilegustu jarðminjar svæðisins.“

Þrátt fyrir nálægð við höfuðborgarsvæðið og að vera rétt við einn vinsælasta ferðamannastað landsins hefur umferð um Eldvörpin verið nokkuð takmörkuð og ekki hefur verið lagt upp með fjöldaferðamennsku um svæðið. Mbl.is mun í þessari grein og fleirum um helgina skoða nánar hvað það er nákvæmlega sem eigi að gera á svæðinu, hvaða orkukostir sé líklegir þar og rýna í jarðfræði staðarins og hvað geri hana merkilega fyrir náttúruvernd og mögulega ferðamennsku um svæðið.

Hvað er eyðilegging og hvað ekki?

Hraunið sem Eldvörp liggja í myndaðist í miklum gosum á 13. öld. Er því um eldgos á sögulegum tíma að ræða. Eins og sjá má á mynd sem fylgir fréttinni liggur gígaröðin í suðvestur-norðaustur stefnu og er um 10 kílómetra löng. Í hrauninu sem liggur þar í kring rýkur á sumum stöðum upp gufa og myndar hún nokkuð dulúðlegt andrúmsloft.

Kort af Eldvarpar- og Svartsengissvæðinu.
Kort af Eldvarpar- og Svartsengissvæðinu.
Gígaröðin er á rauðmerkta svæðinu.
Gígaröðin er á rauðmerkta svæðinu.

 Þessi mögulega röskun gígaraðarinnar hefur verið hvað mest gagnrýnd af náttúruverndarfólki, en meðal annar segir Guðmundur Ingi Guðbrandsson, framkvæmdastjóri Landverndar, að um sé að ræða „sérstakt jarðfræðifyrirbæri“ þar sem óalgengt sé að finna jarðhita í eldgígum sem þessum. Segir hann að þótt ekki eigi að raska gígunum sjálfum, heldur bora í næsta nágrenni þeirra, þá sé verið að eyðileggja ómanngerða náttúru.

Ásgeir Margeirsson, forstjóri HS Orku segir aftur á móti að farið hafi verið eftir öllum leyfisveitingarferlum og leikreglum lýðræðisins við undirbúning málsins og tekið hafi verið mið af athugasemdum, sem meðal annars snerta náttúruvernd. Segir hann ljóst að engir gígar verði eyðilagðir og að passað verði upp á að jarðrask verði sem minnst.

Það er einmitt í þessum skilgreiningarmun sem helsti ágreiningurinn virðist liggja, en Guðmundur vill meina að verið sé að brjóta náttúruverndarlög um verndun hrauna og eldvarpa með framkvæmdaleyfinu og þá sé um óafturkræft rask að ræða sem skemmi ásjón svæðisins. Í framkvæmdaleyfinu og máli Ásgeir má aftur á móti sjá að talið sé að það séu gígarnir sjálfir sem séu helstu náttúruminjarnar og með því að draga sem mest úr raski verði breyting á ásýnd svæðisins takmörkuð mikið.

30-50 megavött og vangaveltur um orkugetu svæðisins

Ef rannsóknir á svæðinu reynast jákvæðar er stefnt að því að virkja jarðhitann á svæðinu, en samkvæmt upplýsingum frá HS Orku væri þá líklegt að fyrst um sinn væri horft til 30 megavatta rafmagnsframleiðslu, með möguleika á að auka hana upp í 50 megavött seinna meir.

Nokkrar gamlar gönguleiðir eru um svæðið.
Nokkrar gamlar gönguleiðir eru um svæðið. Mynd/Ellert Grétarsson

 Næsta virkjun við Eldvörp er í Svartsengi, en þar er nú rafmagnsvirkjun og uppspretta vatnsins sem nýtt er í Bláa lóninu. Eru svæðin í sama eldstöðvarkerfi sem annað hvort er kennt við Svartsengi eða báða staðina. Deilt hefur verið um hvort jarðvarmahólf Eldvarpa og Svartsengis sé hið sama og að þannig væri í raun verið að dæla upp úr sama geyminum ef virkjað yrði í Eldvörpum. Ásgeir segir rannsóknir HS Orku þó sýna fram á annað og bendir meðal annars á að hiti í Eldvörpum sé nokkuð hærri en í Svartsengi, eða 250-270°C á móti 220-230°C í Svartsengi. Þó sé samtenging milli svæðanna, en að ekki sé að nýta sama hitann upp úr báðum holunum.

Líklegt að framkvæmdir hefjist á þessu ári

Framkvæmdarleyfið sem Grindavík veitti HS Orku gildir í eitt ár og er því líklegt að framkvæmdir hefjist innan þess tíma. Staðfestir Ásgeir það, en tekur þó fram að enn hafi ekki verið tekin ákvörðun um hvar fyrst verði borað. Koma tveir staðir helst til greina, en á öðrum staðnum er nú þegar borpallur eins og nefnt var að ofan. Það er þó ekki óalgengt að framkvæmdaleyfi sem þessi séu framlengt og því þarf ekki að vera að strax verði hafist handa við rannsóknir á staðnum.

Ítarlegar verður fjallað um Eldvörp á mbl.is um helgina.

mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Óásættanlegt hve margir lifa við fátækt

20:58 Birgitta Jónsdóttir, kafteinn Pírata, talaði um að við lifðum á tímum gríðarlegra hraðra umbreytinga við eldhúsdagsumræður á Alþingi í kvöld. Spillingin flæðir upp á yfirborðið í algerri síbylju og það sem fólk reiðist yfir í dag er orðið að gamalli tuggu eftir viku. Meira »

„Svona rugl er ekki í boði“

20:32 „Það að íslenskt samfélag hafi verið á hvolfi og pólitíkin lömuð svo mánuðum skiptir út af vandræðum einstakra ráðherra og innanflokksátaka í stjórnarflokkunum nær náttúrulega engri átt,“ sagði Óttarr Proppé, þingmaður og formaður Bjartrar framtíðar, í ræðu sinni í eldhúsdagsumræðum. Meira »

Reynslumikill bílstjóri lykilatriði

20:28 Lilju Alfreðsdóttur utanríkisráðherra var tíðrætt um bætt samfélag við eldhúsdagsumræður á Alþingi í kvöld. Markmið flestra mála sem rædd væru í sal Alþingis væri að bæta samfélagið á Íslandi. Meira »

„Þetta gætu verið börnin okkar“

20:15 „Við getum hjálpað fleirum en við gerum núna og við eigum að hjálpa fleirum en við gerum núna,“ sagði Katrín Jakobsdóttir, þingmaður og formaður Vinstrihreyfingarinnar – græns framboðs, í ræðu sinni í eldhúsdagsumræðum á Alþingi nú í kvöld. Gerði hún málefni flóttafólks að sérstöku umræðuefni. Meira »

Afar mörgu verið komið til leiðar

20:13 „Það er eðlilegt að við komum saman og ræðum árangur þingstarfa og veltum fyrir okkur helstu baráttumálum. Á þessu kjörtímabili hefur afar mörgu verið komið til leiðar,“ sagði Bjarni Benediktsson, formaður Sjálfstæðisflokksins, við eldhúsdagsumræður á Alþingi í kvöld. Meira »

„Þjóðin þolir ekki lengri bið“

19:54 „Panamaskjölin, hrunið og öll sérhagsmunagæslan sem viðgengist hefur, gerir það að verkum að þjóðin þolir ekki lengri bið eftir réttlæti og sanngirni,“ sagði Oddný G. Harðardóttir, þingmaður og formaður Samfylkingarinnar, í ræðu sinni í eldhúsdagsumræðum á Alþingi rétt í þessu. Meira »

Eldhúsdagsumræður að hefjast

19:31 Almennar stjórnmálaumræður sem oftast kallast eldhúsdagsumræður á Alþingi hefjast núna klukkan 19:40 og standa fram eftir kvöldi. Umræðurnar skiptast í þrjár umferðir og hefur hver þingflokkur 10 mínútur í fyrstu umferð en svo 6 mínútur í annarri og þriðju umferð. Meira »

Vopnað rán í Kópavogi

19:45 Síðdegis í dag var framið vopnað rán í Bílaapótekinu við Hæðasmára í Kópavogi. Maður sem huldi andlit sitt kom þar inn vopnaður hníf og ógnaði starfsfólki. Þetta staðfestir Gunnar Hilmarsson, aðalvarðstjóri í Kópavogi. Meira »

Framboð Andra kostaði 15 milljónir

18:17 Forsetaframboð Andra Snæs Magnasonar kostaði rétt tæpar 15 milljónir króna. Þetta kemur fram í uppgjöri sem Andri sendi mbl.is vegna þátttöku hans í kjöri til forseta Íslands í júní. Meira »

„Ekki beint geðslegt“

18:14 „Maður vonar að þetta sé tilfallandi og verði fljótt að ganga yfir. Manni finnst þetta ekki beint geðslegt,“ segir Guðrún Guðný Elíasdóttir Long, íbúi í Súðavík, en tilkynnt var um það í morgun að saurgerlar hefðu fundist í neysluvatni í bænum. Meira »

„Hver upplifun á ljósunum einstök“

17:32 Vel hefur viðrað til norðurljósaáhorfs síðustu nætur og von er á svipuðum skilyrðum næstu daga. Hér á landi sjást norðurljósin reglulega og Íslendingar eru fyrir löngu orðnir vanir þessum truflunum á segulsviði jarðar. Ekki eru allir jafnlánsamir og við Íslendingar og því leggja margir erlendir ferðamenn leið sína til landsins í von um að líta norðurljósin augum. Meira »

Ítrekuðu vilja til frekari samvinnu

17:05 Utanríkisráðherrar Eystrasaltsríkjanna og Íslands minntust þess við athöfn í Höfða í dag að 25 ár eru liðin frá endurreisn sjálfstæðis Eystrasaltsríkjanna en Ísland var fyrst ríkja til að viðurkenna sjálfstæði þeirra og taka upp stjórnmálasamband við ríkin þrjú. Meira »

Flug Rússanna ekki ólöglegt

17:04 Rússneskar herflugvélar brutu ekki neinar reglur þegar þær flugu beint undir íslenskri farþegaþotu í síðustu viku, samkvæmt upplýsingum Isavia. Þetta er í annað skiptið á þessu ári sem vart verður við óþekkta flugumferð á flugstjórnarsvæði Íslands, sem er svipað og fyrri ár. Meira »

Bílvelta á Reykjanesbraut

15:43 Einn var fluttur á slysadeild Landspítalans eftir bílveltu á Reykjanesbraut um klukkan hálf tvö í dag. Ökumaðurinn var einn í bílnum, en ekki er ljóst hvort meiðsl hans séu alvarleg samkvæmt upplýsingum frá lögreglunni á Suðurnesjum. Meira »

Ætluðu að lýsa vantrausti á Sigmund

15:26 Þingflokkur Framsóknarflokksins var reiðubúinn að setja Sigmund Davíð Gunnlaugsson af sem forsætisráðherra í apríl. Þetta sagði Silja Dögg Gunnarsdóttir, þingmaður Framsóknarflokksins, í hádegisfréttum RÚV. Meira »

Konur launalausar mánuð á ári

16:18 Munur á heildarlaunum karla og kvenna samkvæmt niðurstöðum árlegrar launakönnunar SFR stéttarfélags í almannaþjónustu og Starfsmannafélags Reykjavíkurborgar (St.Rv.) er 20% hjá SFR og 13% hjá St.Rv. Könnunin var framkvæmd af Gallup og í samvinnu við VR. Meira »

Sigmundur og Sigurður tala ekki

15:34 Hvorki Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Framsóknarflokksins, né Sigurður Ingi Jóhannsson, forsætisráðherra og varaformaður flokksins, munu flytja ræður fyrir hönd framsóknarmanna í eldhúsdagsumræðum á Alþingi sem fram fara í kvöld. Meira »

Framboð Davíðs kostaði 27,7 milljónir

15:21 Forsetaframboð Davíðs Oddssonar kostaði 27,7 milljónir króna. Þá kostaði forsetaframboð Höllu Tómasdóttur 8,9 milljónir króna, að því er fram kemur á vef Ríkisendurskoðunar. Meira »
Peugeot 307 station, lítið ekinn og einn eigandi
Til sölu lítið ekinn Peugeot 307 station, nýskr. 01/2008. Beinskiptur 5 gíra, ne...
 
Skipulagsmál
Tilkynningar
Rangárþing eystra Auglýsing um skipul...
Brúarvirkjun
Tilkynningar
Mat á umhverfisáhrifum Brúar...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, mor...