Átökin um Eldvörp

Séð yfir gígaröðina í Eldvörpum.
Séð yfir gígaröðina í Eldvörpum. Mynd/Ómar Ragnarsson

Í lok síðasta árs fékk HS Orka framkvæmdaleyfi til að bora rannsóknarholur í nágrenni Eldvarpa á Reykjanesi, en svo heitir gígaröð sem er um 3 kílómetra til vesturs frá Bláa lóninu. Áður hafði þar verið boruð ein hola á níunda áratugnum. Á undanförnum vikum hafa heyrst andmælaraddir þar sem þessum væntanlegu framkvæmdum er mótmælt. Meðal annars hefur komið fram að með þessu sé verið að eyðileggja „merkilegustu jarðminjar svæðisins.“

Þrátt fyrir nálægð við höfuðborgarsvæðið og að vera rétt við einn vinsælasta ferðamannastað landsins hefur umferð um Eldvörpin verið nokkuð takmörkuð og ekki hefur verið lagt upp með fjöldaferðamennsku um svæðið. Mbl.is mun í þessari grein og fleirum um helgina skoða nánar hvað það er nákvæmlega sem eigi að gera á svæðinu, hvaða orkukostir sé líklegir þar og rýna í jarðfræði staðarins og hvað geri hana merkilega fyrir náttúruvernd og mögulega ferðamennsku um svæðið.

Hvað er eyðilegging og hvað ekki?

Hraunið sem Eldvörp liggja í myndaðist í miklum gosum á 13. öld. Er því um eldgos á sögulegum tíma að ræða. Eins og sjá má á mynd sem fylgir fréttinni liggur gígaröðin í suðvestur-norðaustur stefnu og er um 10 kílómetra löng. Í hrauninu sem liggur þar í kring rýkur á sumum stöðum upp gufa og myndar hún nokkuð dulúðlegt andrúmsloft.

Kort af Eldvarpar- og Svartsengissvæðinu.
Kort af Eldvarpar- og Svartsengissvæðinu.
Gígaröðin er á rauðmerkta svæðinu.
Gígaröðin er á rauðmerkta svæðinu.

 Þessi mögulega röskun gígaraðarinnar hefur verið hvað mest gagnrýnd af náttúruverndarfólki, en meðal annar segir Guðmundur Ingi Guðbrandsson, framkvæmdastjóri Landverndar, að um sé að ræða „sérstakt jarðfræðifyrirbæri“ þar sem óalgengt sé að finna jarðhita í eldgígum sem þessum. Segir hann að þótt ekki eigi að raska gígunum sjálfum, heldur bora í næsta nágrenni þeirra, þá sé verið að eyðileggja ómanngerða náttúru.

Ásgeir Margeirsson, forstjóri HS Orku segir aftur á móti að farið hafi verið eftir öllum leyfisveitingarferlum og leikreglum lýðræðisins við undirbúning málsins og tekið hafi verið mið af athugasemdum, sem meðal annars snerta náttúruvernd. Segir hann ljóst að engir gígar verði eyðilagðir og að passað verði upp á að jarðrask verði sem minnst.

Það er einmitt í þessum skilgreiningarmun sem helsti ágreiningurinn virðist liggja, en Guðmundur vill meina að verið sé að brjóta náttúruverndarlög um verndun hrauna og eldvarpa með framkvæmdaleyfinu og þá sé um óafturkræft rask að ræða sem skemmi ásjón svæðisins. Í framkvæmdaleyfinu og máli Ásgeir má aftur á móti sjá að talið sé að það séu gígarnir sjálfir sem séu helstu náttúruminjarnar og með því að draga sem mest úr raski verði breyting á ásýnd svæðisins takmörkuð mikið.

30-50 megavött og vangaveltur um orkugetu svæðisins

Ef rannsóknir á svæðinu reynast jákvæðar er stefnt að því að virkja jarðhitann á svæðinu, en samkvæmt upplýsingum frá HS Orku væri þá líklegt að fyrst um sinn væri horft til 30 megavatta rafmagnsframleiðslu, með möguleika á að auka hana upp í 50 megavött seinna meir.

Nokkrar gamlar gönguleiðir eru um svæðið.
Nokkrar gamlar gönguleiðir eru um svæðið. Mynd/Ellert Grétarsson

 Næsta virkjun við Eldvörp er í Svartsengi, en þar er nú rafmagnsvirkjun og uppspretta vatnsins sem nýtt er í Bláa lóninu. Eru svæðin í sama eldstöðvarkerfi sem annað hvort er kennt við Svartsengi eða báða staðina. Deilt hefur verið um hvort jarðvarmahólf Eldvarpa og Svartsengis sé hið sama og að þannig væri í raun verið að dæla upp úr sama geyminum ef virkjað yrði í Eldvörpum. Ásgeir segir rannsóknir HS Orku þó sýna fram á annað og bendir meðal annars á að hiti í Eldvörpum sé nokkuð hærri en í Svartsengi, eða 250-270°C á móti 220-230°C í Svartsengi. Þó sé samtenging milli svæðanna, en að ekki sé að nýta sama hitann upp úr báðum holunum.

Líklegt að framkvæmdir hefjist á þessu ári

Framkvæmdarleyfið sem Grindavík veitti HS Orku gildir í eitt ár og er því líklegt að framkvæmdir hefjist innan þess tíma. Staðfestir Ásgeir það, en tekur þó fram að enn hafi ekki verið tekin ákvörðun um hvar fyrst verði borað. Koma tveir staðir helst til greina, en á öðrum staðnum er nú þegar borpallur eins og nefnt var að ofan. Það er þó ekki óalgengt að framkvæmdaleyfi sem þessi séu framlengt og því þarf ekki að vera að strax verði hafist handa við rannsóknir á staðnum.

Ítarlegar verður fjallað um Eldvörp á mbl.is um helgina.

mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Hjálpar fólki að verjast tölvuþrjótum

19:57 „Við fengum tækifæri til að kynna rannsóknarverkefnið okkar á sýningu sem er kölluð CNSF Capitol Hill Exhibition þar sem fulltrúum á Bandaríkjaþingi ásamt fræðimönnum úr vísindaheiminum er boðið að vera viðstaddir kynningar á rannsóknarverkefnum,“ segir Guðrún Valdís Jónsdóttir í samtali við mbl.is. Meira »

Verður að koma böndum yfir æðið

19:22 Skólar í Bandaríkjunum, Bretlandi og Frakklandi hafa gripið til þess ráðs að banna notkun á þyrilsnældum [e. fidget spinners] og í síðustu viku bættist Háaleitisskóli í þann hóp. Hanna Guðbjörg Birgisdóttir, skólastjóri Háaleitisskóla, segir æðið hafa verið farið að valda truflun í kennslustundum. Meira »

Lítur á sig sem sterkasta mann heims

18:42 Aflraunamaðurinn Hafþór Júlíus Björnsson lítur á sig sem sterkasta mann heims og segir dómaraskandal hafa haft sigurinn af sér, en keppninni sterkasta manni heims lauk í dag með sigri breska kraftamannsins Eddie Hall. Meira »

Andrés Önd fræðir um netöryggi

17:55 Edda útgáfa í samstarfi við SAFT, vakningarátak um örugga og jákvæða tölvu- og nýmiðlanotkun barna og unglinga á Íslandi, gaf á dögunum út Andrésar Andar blað um samskipti á netinu en þar er m.a. farið yfir öryggisógnir, samfélagsmiðla og neteinelti svo dæmi séu tekin. Blaðinu var dreift með Morgunblaðinu í gær og verður dreift til allra grunnskóla landsins í haust. Meira »

Eldur í atvinnuhúsnæði í Grafarvogi

17:34 Eldur kom upp í atvinnuhúsnæði við Barðastaði í Grafarvogi um klukkan fjögur í dag. Slökkvilið af öllum stöðvum höfuðborgarsvæðisins var kallað út til að ráða niðurlögum eldsins, sem kviknaði í tæknirými í húsnæðinu samkvæmt upplýsingum frá slökkviliðinu. Meira »

Fæddist inn í flokkinn og drepst út

17:26 Gunnar Bragi Sveinsson, þingmaður Framsóknarflokksins, er genginn í Framfarafélagið, nýtt félag Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar, fyrrverandi formanns flokksins. Stofnfundur félagsins fór fram í gær og var vel sóttur. Meira »

Óvissuástand hjá starfsfólki FÁ

16:36 Nemendur og starfsfólk Fjölbrautarskólans við Ármúla mótmæltu í dag fyrirhugaðri sameiningu FÁ og Tækniskólans á Austurvelli. Fulltrúi nemenda Fjölbrautarskólans í Ármúla gagnrýndi í ræðu sinni óvissuástandið sem nú ríkir þar sem starfsmenn skólans vita ekki hvort þeir haldi vinnunni í haust. Meira »

Dró drenginn upp úr og öskraði á hjálp

17:01 Betur fór en á horfðist þegar dreng á leikskólaaldri var bjargað frá drukknun í Suðurbæjarlaug í Hafnarfirði síðdegis í dag. Samkvæmt heimildum mbl.is kom sundlaugargestur auga á drenginn á botni djúpu laugarinnar. Meira »

„Kíkti aumingi á okkur í Kjötbúðina“

16:13 Brotist var inn í Kjötbúðina við Grensásveg um klukkan 7.30 í morgun. Frá þessu greinir eigandi búðarinnar, Geir Rúnar Birgisson, og birtir um leið myndbandsupptöku af þjófnaðinum á Facebook-síðu sinni. Meira »

Costco hefur þegar lækkað verð

15:30 Þrátt fyrir að ekki sé liðin vika frá opnun vöruhúss Costco í Kauptúni í Garðabæ, hefur verð á nokkrum vörum þegar verið lækkað. Má sem dæmi nefna 55" Philips-sjónvarp sem kostaði 99.999 krónur þegar verslunin opnaði á þriðjudag, en kostar nú 93.999. Er því um að ræða sex þúsund króna verðlækkun. Meira »

„Þetta var mjög góð tilfinning“

14:20 „Ég vissi alveg að ég væri með góða einkunn en bjóst ekki alveg við því að vera hæst,“ segir Katarina Kekic, dúx Verzlunarskóla Íslands, í samtali við mbl.is, en hún útskrifaðist í gær með meðaleinkunnina 9,23. Meira »

Margir við kveðjumessu Hjálmars

13:19 Þétt var setið á bekkjum Dómkirkjunnar í Reykjavík í dag þegar kveðjumessa sr. Hjálmars Jónssonar dómkirkjuprests fór þar fram. Hjálmar hefur þjónað við Dómkirkjuna í rúmlega sextán ár eða frá árinu 2001. Meira »

Neisti frá slípirokki kveikti eldinn

13:10 „Viðbrögð starfsmanna voru hárrétt, að mínu mati, enda er aldrei of varlega farið þegar eldur er annars vegar,“ segir Sveinbjörn Sigmundsson, verksmiðjustjóri í fiskmjölsverksmiðju HB Granda á Vopnafirði þar sem eldur kom upp í reykröri í morgun. Meira »

Snúist um þörf Sigmundar fyrir völd

12:17 Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði, segir að borgarastyrjöld ríki innan Framsóknarflokksins. Hann segir að stofnun Framfarafélagsins sé klók, ætli Sigmundur Davíð Gunnlaugsson sér aftur í forystu í stjórnmálum. Meira »

Ölvaður skipstjóri sigldi í höfn

11:12 Starfsmenn Landhelgisgæslunnar höfðu afskipti af rússneskum togara í nótt vegna gruns um ölvun skipstjóra skipsins.   Meira »

Hlakkar til að vinna fyrir félagið

13:03 „Mér líður eins og samstarfið verði mjög gott,“ segir Hrafn­kell Hring­ur Helga­son sem var í gær sjálfkjörinn formaður Hollvinafélags MR. Eins og fjallað hefur verið um skoraði hann Benedikt Jóhannesson fjármálaráðherra á hólm, sem tilkynnti síðar að hann myndi ekki sækjast eftir endurkjöri. Meira »

Þungbúnir dagar fram undan

11:27 Fremur þungbúinna daga er að vænta á næstunni að mati veðurfræðings Veðurstofu Íslands. Austlæg átt verður ríkjandi og rigning eða súld með köflum. Á morgun verður meiri vindur en að undanförnu og hvassast verður allra syðst. Meira »

Eldur í fiskimjölsverksmiðju

10:17 Eldur kom upp í fiskimjölsverksmiðju HB Granda á Vopnafirði í morgun. Slökkviliðsmenn eru enn á staðnum en hafa náð tökum á eldinum. Meira »

Vilborg Arna klífur Everest 2017

HARÐVIÐUR TIL HÚSBYGGINGA
Harðviður til húsabygginga Sjá nánar á www.vidur.is Vatnsklæðning, panill, palla...
Bækur um ættfræði byggðasögu og ýmsan fróðleik til sölu
hef til sölu nokkur grundavallarrit ættfræðinnar ásamt ritum um atvinnu og byggð...
50 Tonna legupressur
50 Tonna legupressur loft / glussadrifnar, snilldargræja á fínu tilboðsverði nú...
Flott sumarföt, fyrir flottar konur
Vertu þú sjálf, vertu Bella Donna Fallegur og vandaður fatnaður, frá Hollandi, ...
 
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Samkoma
Félagsstarf
Samkoma kl. 20 í Kristniboðs- salnum. R...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, mor...
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar Smíðar, útskurður, pappamódelas...