Átökin um Eldvörp

Séð yfir gígaröðina í Eldvörpum.
Séð yfir gígaröðina í Eldvörpum. Mynd/Ómar Ragnarsson

Í lok síðasta árs fékk HS Orka framkvæmdaleyfi til að bora rannsóknarholur í nágrenni Eldvarpa á Reykjanesi, en svo heitir gígaröð sem er um 3 kílómetra til vesturs frá Bláa lóninu. Áður hafði þar verið boruð ein hola á níunda áratugnum. Á undanförnum vikum hafa heyrst andmælaraddir þar sem þessum væntanlegu framkvæmdum er mótmælt. Meðal annars hefur komið fram að með þessu sé verið að eyðileggja „merkilegustu jarðminjar svæðisins.“

Þrátt fyrir nálægð við höfuðborgarsvæðið og að vera rétt við einn vinsælasta ferðamannastað landsins hefur umferð um Eldvörpin verið nokkuð takmörkuð og ekki hefur verið lagt upp með fjöldaferðamennsku um svæðið. Mbl.is mun í þessari grein og fleirum um helgina skoða nánar hvað það er nákvæmlega sem eigi að gera á svæðinu, hvaða orkukostir sé líklegir þar og rýna í jarðfræði staðarins og hvað geri hana merkilega fyrir náttúruvernd og mögulega ferðamennsku um svæðið.

Hvað er eyðilegging og hvað ekki?

Hraunið sem Eldvörp liggja í myndaðist í miklum gosum á 13. öld. Er því um eldgos á sögulegum tíma að ræða. Eins og sjá má á mynd sem fylgir fréttinni liggur gígaröðin í suðvestur-norðaustur stefnu og er um 10 kílómetra löng. Í hrauninu sem liggur þar í kring rýkur á sumum stöðum upp gufa og myndar hún nokkuð dulúðlegt andrúmsloft.

Kort af Eldvarpar- og Svartsengissvæðinu.
Kort af Eldvarpar- og Svartsengissvæðinu.
Gígaröðin er á rauðmerkta svæðinu.
Gígaröðin er á rauðmerkta svæðinu.

 Þessi mögulega röskun gígaraðarinnar hefur verið hvað mest gagnrýnd af náttúruverndarfólki, en meðal annar segir Guðmundur Ingi Guðbrandsson, framkvæmdastjóri Landverndar, að um sé að ræða „sérstakt jarðfræðifyrirbæri“ þar sem óalgengt sé að finna jarðhita í eldgígum sem þessum. Segir hann að þótt ekki eigi að raska gígunum sjálfum, heldur bora í næsta nágrenni þeirra, þá sé verið að eyðileggja ómanngerða náttúru.

Ásgeir Margeirsson, forstjóri HS Orku segir aftur á móti að farið hafi verið eftir öllum leyfisveitingarferlum og leikreglum lýðræðisins við undirbúning málsins og tekið hafi verið mið af athugasemdum, sem meðal annars snerta náttúruvernd. Segir hann ljóst að engir gígar verði eyðilagðir og að passað verði upp á að jarðrask verði sem minnst.

Það er einmitt í þessum skilgreiningarmun sem helsti ágreiningurinn virðist liggja, en Guðmundur vill meina að verið sé að brjóta náttúruverndarlög um verndun hrauna og eldvarpa með framkvæmdaleyfinu og þá sé um óafturkræft rask að ræða sem skemmi ásjón svæðisins. Í framkvæmdaleyfinu og máli Ásgeir má aftur á móti sjá að talið sé að það séu gígarnir sjálfir sem séu helstu náttúruminjarnar og með því að draga sem mest úr raski verði breyting á ásýnd svæðisins takmörkuð mikið.

30-50 megavött og vangaveltur um orkugetu svæðisins

Ef rannsóknir á svæðinu reynast jákvæðar er stefnt að því að virkja jarðhitann á svæðinu, en samkvæmt upplýsingum frá HS Orku væri þá líklegt að fyrst um sinn væri horft til 30 megavatta rafmagnsframleiðslu, með möguleika á að auka hana upp í 50 megavött seinna meir.

Nokkrar gamlar gönguleiðir eru um svæðið.
Nokkrar gamlar gönguleiðir eru um svæðið. Mynd/Ellert Grétarsson

 Næsta virkjun við Eldvörp er í Svartsengi, en þar er nú rafmagnsvirkjun og uppspretta vatnsins sem nýtt er í Bláa lóninu. Eru svæðin í sama eldstöðvarkerfi sem annað hvort er kennt við Svartsengi eða báða staðina. Deilt hefur verið um hvort jarðvarmahólf Eldvarpa og Svartsengis sé hið sama og að þannig væri í raun verið að dæla upp úr sama geyminum ef virkjað yrði í Eldvörpum. Ásgeir segir rannsóknir HS Orku þó sýna fram á annað og bendir meðal annars á að hiti í Eldvörpum sé nokkuð hærri en í Svartsengi, eða 250-270°C á móti 220-230°C í Svartsengi. Þó sé samtenging milli svæðanna, en að ekki sé að nýta sama hitann upp úr báðum holunum.

Líklegt að framkvæmdir hefjist á þessu ári

Framkvæmdarleyfið sem Grindavík veitti HS Orku gildir í eitt ár og er því líklegt að framkvæmdir hefjist innan þess tíma. Staðfestir Ásgeir það, en tekur þó fram að enn hafi ekki verið tekin ákvörðun um hvar fyrst verði borað. Koma tveir staðir helst til greina, en á öðrum staðnum er nú þegar borpallur eins og nefnt var að ofan. Það er þó ekki óalgengt að framkvæmdaleyfi sem þessi séu framlengt og því þarf ekki að vera að strax verði hafist handa við rannsóknir á staðnum.

Ítarlegar verður fjallað um Eldvörp á mbl.is um helgina.

mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Heimild í fjárlögum dugar ekki til

19:53 Heimild þarf í settum lögum til að ríkið megi selja fasteignir sínar. Heimild í fjárlögum dugar þar ekki til. Þetta segir Jón Steinar Gunnlaugsson, lögmaður og fyrrverandi Hæstaréttardómari. Vakið hefur umræðu í samfélaginu og á þingi sala rík­is­ins á jörð Víf­ilsstaða til Garðabæj­ar. Meira »

Ákærður fyrir að gabba lögreglu

19:35 Karlmaður á sextugsaldri hefur verið ákærður af embætti héraðssaksóknara fyrir gabb með því að hafa hringt í Neyðarlínuna og tilkynnt ranglega að hann væri slasaður og fastur undir stýri eftir umferðaróhapp. Meira »

Afmælisveisla Lærlinga

19:30 Lærlingar, eitt sigursælasta keilulið landsins, er 30 ára um þessar mundir og af því tilefni standa félagsmenn fyrir opnu húsi á Marbar við Geirsgötu í Reykjavík laugardagskvöldið 13. maí næstkomandi. Meira »

Laust rör olli eldsvoðanum

19:15 Rannsókn Vinnueftirlitsins hefur leitt í ljóst að spennutengdur búnaður sem losnaði hafi valdið brunanum í kísilmálmverksmiðju United Silicon í Helguvík í síðustu viku. Um var að ræða rör sem tengt var rafskauti og rakst utan í stálburðarvirki byggingarinnar. Meira »

Illugi nýr stjórnarformaður

18:56 Tilkynnt var um nýja stjórn Byggðastofnunar á ársfundi stofnunarinnar sem haldinn var í dag í Skagafirði en nýr formaður stjórnarinnar er Illugi Gunnarsson, fyrrverandi menntamálaráðherra og þingmaður. Meira »

Ófullnægjandi aðgengi árum saman

18:38 Af fimmtán heilsugæslustöðvum Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins hefur engin náð því markmiði síðustu ár að veita 85% þeirra sem óska eftir læknisviðtali tíma innan tveggja virkra daga. Meira »

Stóraukinn áhugi á spænskum fasteignum

18:29 Áhugi Íslendinga á því að kaupa fasteignir á Spáni hefur aukist verulega. Þetta segir Grétar Jónasson, framkvæmdastjóri Félags fasteignasala. „Maður sér það á fasteignavefjunum að það er talsvert mikið framboð af eignum þarna og margir eru að auglýsa áhugaverð kauptækifæri í þessu,“ segir Grétar. Meira »

Líður betur en aðstandendur halda?

18:30 „Þótt Alzheimerssjúklingar geri sér ekki alltaf grein fyrir ástandi sínu er mikilvægt að hlusta á hvernig þeir sjálfir upplifa og meta lífsgæði sín, líðan og getu,“ segir Arndís Valgarðsdóttir, sálfræðingur hjá Sálfræðingum Höfðabakka, sem í tengslum við meistararitgerð sína rannsakaði þessa þætti frá sjónarhóli bæði sjúklinga og aðstandenda. Meira »

Telur um áreiti að ræða en ekki einelti

18:17 Hafið er yfir allan vafa að Sigríður Björk Guðjónsdóttir, lögreglustjóri höfuðborgarsvæðisins, hafi brotið gegn lögreglumanni með hegðun sinni í garð hans. Þetta er niðurstaða vinnustaðasálfræðings sem innanríkisráðuneytið fékk til þess að fara yfir kvörtun lögreglumannsins. Meira »

Sprengt næstu vikur í Sundahöfn

17:52 Sprengingar fyrirtækisins Ístaks í Sundahöfn munu halda áfram næstu þrjár vikur og verða þær á þriggja til fjögurra daga fresti. Þetta segir Karl Andreassen, framkvæmdastjóri Ístaks. Meira »

Telur Samfylkinguna eiga fullt erindi

17:40 „Ég er nú ekki sammála því, það er ekkert útséð um það. Það hafa auðvitað verið öldudalir eins og hefur gerst hjá öðrum flokkum. Við fórum mjög djúpt síðast, því er ekki að leyna, og það gefur fulla ástæðu til þess að staldra við og hugsa hlutina vel upp á nýtt,“ segir Logi Már Einarsson, formaður Samfylkingarinnar. Meira »

Skaginn 3X selur búnað í Drangey

16:50 Undirritaður hefur verið samningur á milli Skagans 3X og Fisk Seafood á Sauðárkróki um kaup Fisk Seafood á vinnslu- og lestarbúnaði fyrir nýsmíði fyrirtækisins, Drangey SK2, sem sjósett var í Tyrklandi í síðustu viku. Skipið er væntanlegt til landsins síðla sumars. Meira »

Krakkarnir dýrka Emmsjé Gauta

16:27 Hávaðinn var ærandi í Hörpu í dag þegar Emmsjé Gauti steig á svið við setningu Barnamenningarhátíðar. 1600 krakkar dönsuðu, sungu og öskruðu hástöfum með smellinum Reykjavík er okkar og það var enginn vafi á því hvað vakti mesta lukku en boðið var upp á fjölbreytta dagskrá fyrir börnin. Meira »

Gæti farið fram á dómkvaðningu matsmanns

15:27 Verjandi Thomasar Møller Ol­sen, sem ákærður er fyrir að hafa ráðið Birnu Brjánsdóttur bana, bað fyrir rétti í dag um viðbótarfrest áður en aðalmeðferð málsins hefst til að klára yfirferð gagna. Þetta kom fram við fyrirtöku málsins í Héraðsdómi Reykjaness síðdegis í dag. Meira »

Vara við gylliboðum um módelstörf

15:19 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu hefur að undanförnu haft til skoðunar mál er varðar erlent fyrirtæki sem hefur sett sig í samband við íslenskar stúlkur í þeim erindagjörðum að fá þær til þess að sinna módelstörfum í Kanada. Meira »

Framkvæmdir við 2+1 veg hefjist á næsta ári

15:54 Ekki er gert ráð fyrir að breikkun Hringvegarins frá Hvalfjarðargöngum að Borgarfjarðarbraut á núverandi samgönguáætlun. Þetta kemur fram í svari samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra við fyrirspurn frá Bjarna Jónssonar, varaþingmanns VG, um Vesturlandsveg. Kostnaðurinn er þá sagður nema um 7-10 milljörðum. Meira »

Sigmundur Davíð í Þingvallanefnd

15:22 Algjör endurnýjun var á Þingvallanefnd er Alþingi kaus nýja fulltrúa í nefndina í dag. Er Silja Dögg Gunnarsdóttir sú eina sem heldur þar sæti sínu sem varamaður. Sigmundur Davíð Gunnlaugsson þingmaður Framsóknarflokksins og Páll Magnússon þingmaður Sjálfstæðisflokks eru meðal þeirra sem kjörnir voru. Meira »

Ragnheiður Ríkharðs í stjórn RÚV

14:57 Ragnheiður Ríkharðsdóttir, Brynjólfur Stefánsson, Jón Jónsson, Kristín María Birgisdóttir og Stefán Vagn Stefánsson koma ný inn í stjórn RÚV, en kosning fór fram á Alþingi í dag um níu manna stjórn RÚV og varamenn þeirra til næsta árs. Meira »
Heimili í borginni -www.eyjasolibudir.is
Fallegar 2-3ja herb. íbúðir til leigu fyrir erlenda ferðamenn og íslendinga á fa...
MMC Pajero árg. 2005 til sölu
Ekinn ca 94.500 einn eigandi frá upphafi. Mjög vel með farinn. Ásett verð 3.200....
NUDD- LÁTTU DEKRA VIÐ ÞIG.
HEITIR STEINAR OG OLIA- STURTA OG HANDKLÆÐI Á STAÐNUM NUDD GEFUR SLÖKUN OG...
Kaupi notaðar hljómplötur. Sími 696 1909.
Kaupi notaðar hljómplötur. Sími 696 1909....
 
Samkoma
Félagsstarf
Hörgshlíð 12 Boðun fagnaðarerindisins....
Eldri borgarar
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, gön...
L fjölnir 6017042119 i lf.
Félagsstarf
? FJÖLNIR 6017042119 I Lf. Mynd af au...
Dyngjan, áfangaheimili aðalfundur aðal
Fundir - mannfagnaðir
Dyngjan, Áfangaheimili Aðalfundur A...