Átökin um Eldvörp

Séð yfir gígaröðina í Eldvörpum.
Séð yfir gígaröðina í Eldvörpum. Mynd/Ómar Ragnarsson

Í lok síðasta árs fékk HS Orka framkvæmdaleyfi til að bora rannsóknarholur í nágrenni Eldvarpa á Reykjanesi, en svo heitir gígaröð sem er um 3 kílómetra til vesturs frá Bláa lóninu. Áður hafði þar verið boruð ein hola á níunda áratugnum. Á undanförnum vikum hafa heyrst andmælaraddir þar sem þessum væntanlegu framkvæmdum er mótmælt. Meðal annars hefur komið fram að með þessu sé verið að eyðileggja „merkilegustu jarðminjar svæðisins.“

Þrátt fyrir nálægð við höfuðborgarsvæðið og að vera rétt við einn vinsælasta ferðamannastað landsins hefur umferð um Eldvörpin verið nokkuð takmörkuð og ekki hefur verið lagt upp með fjöldaferðamennsku um svæðið. Mbl.is mun í þessari grein og fleirum um helgina skoða nánar hvað það er nákvæmlega sem eigi að gera á svæðinu, hvaða orkukostir sé líklegir þar og rýna í jarðfræði staðarins og hvað geri hana merkilega fyrir náttúruvernd og mögulega ferðamennsku um svæðið.

Hvað er eyðilegging og hvað ekki?

Hraunið sem Eldvörp liggja í myndaðist í miklum gosum á 13. öld. Er því um eldgos á sögulegum tíma að ræða. Eins og sjá má á mynd sem fylgir fréttinni liggur gígaröðin í suðvestur-norðaustur stefnu og er um 10 kílómetra löng. Í hrauninu sem liggur þar í kring rýkur á sumum stöðum upp gufa og myndar hún nokkuð dulúðlegt andrúmsloft.

Kort af Eldvarpar- og Svartsengissvæðinu.
Kort af Eldvarpar- og Svartsengissvæðinu.
Gígaröðin er á rauðmerkta svæðinu.
Gígaröðin er á rauðmerkta svæðinu.

 Þessi mögulega röskun gígaraðarinnar hefur verið hvað mest gagnrýnd af náttúruverndarfólki, en meðal annar segir Guðmundur Ingi Guðbrandsson, framkvæmdastjóri Landverndar, að um sé að ræða „sérstakt jarðfræðifyrirbæri“ þar sem óalgengt sé að finna jarðhita í eldgígum sem þessum. Segir hann að þótt ekki eigi að raska gígunum sjálfum, heldur bora í næsta nágrenni þeirra, þá sé verið að eyðileggja ómanngerða náttúru.

Ásgeir Margeirsson, forstjóri HS Orku segir aftur á móti að farið hafi verið eftir öllum leyfisveitingarferlum og leikreglum lýðræðisins við undirbúning málsins og tekið hafi verið mið af athugasemdum, sem meðal annars snerta náttúruvernd. Segir hann ljóst að engir gígar verði eyðilagðir og að passað verði upp á að jarðrask verði sem minnst.

Það er einmitt í þessum skilgreiningarmun sem helsti ágreiningurinn virðist liggja, en Guðmundur vill meina að verið sé að brjóta náttúruverndarlög um verndun hrauna og eldvarpa með framkvæmdaleyfinu og þá sé um óafturkræft rask að ræða sem skemmi ásjón svæðisins. Í framkvæmdaleyfinu og máli Ásgeir má aftur á móti sjá að talið sé að það séu gígarnir sjálfir sem séu helstu náttúruminjarnar og með því að draga sem mest úr raski verði breyting á ásýnd svæðisins takmörkuð mikið.

30-50 megavött og vangaveltur um orkugetu svæðisins

Ef rannsóknir á svæðinu reynast jákvæðar er stefnt að því að virkja jarðhitann á svæðinu, en samkvæmt upplýsingum frá HS Orku væri þá líklegt að fyrst um sinn væri horft til 30 megavatta rafmagnsframleiðslu, með möguleika á að auka hana upp í 50 megavött seinna meir.

Nokkrar gamlar gönguleiðir eru um svæðið.
Nokkrar gamlar gönguleiðir eru um svæðið. Mynd/Ellert Grétarsson

 Næsta virkjun við Eldvörp er í Svartsengi, en þar er nú rafmagnsvirkjun og uppspretta vatnsins sem nýtt er í Bláa lóninu. Eru svæðin í sama eldstöðvarkerfi sem annað hvort er kennt við Svartsengi eða báða staðina. Deilt hefur verið um hvort jarðvarmahólf Eldvarpa og Svartsengis sé hið sama og að þannig væri í raun verið að dæla upp úr sama geyminum ef virkjað yrði í Eldvörpum. Ásgeir segir rannsóknir HS Orku þó sýna fram á annað og bendir meðal annars á að hiti í Eldvörpum sé nokkuð hærri en í Svartsengi, eða 250-270°C á móti 220-230°C í Svartsengi. Þó sé samtenging milli svæðanna, en að ekki sé að nýta sama hitann upp úr báðum holunum.

Líklegt að framkvæmdir hefjist á þessu ári

Framkvæmdarleyfið sem Grindavík veitti HS Orku gildir í eitt ár og er því líklegt að framkvæmdir hefjist innan þess tíma. Staðfestir Ásgeir það, en tekur þó fram að enn hafi ekki verið tekin ákvörðun um hvar fyrst verði borað. Koma tveir staðir helst til greina, en á öðrum staðnum er nú þegar borpallur eins og nefnt var að ofan. Það er þó ekki óalgengt að framkvæmdaleyfi sem þessi séu framlengt og því þarf ekki að vera að strax verði hafist handa við rannsóknir á staðnum.

Ítarlegar verður fjallað um Eldvörp á mbl.is um helgina.

mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Sinntu ekki fyrirmælum Gæslunnar

21:51 Tveir skipverjar voru færðir til sýnatöku í dag en þeir eru grunaðir um að hafa verið undir áhrifum við stjórn handfærabáts sem Landhelgisgæslan hafði afskipti af nú síðdegis. Gæslan hafði vísað bátnum til hafnar í gær en skipverjar sinntu ekki fyrirmælum. Meira »

Tilboðstími lengdur til 8. september

21:13 Opnun tilboða vegna smíði nýrrar Vestmannaeyjaferju hefur verið frestað til 8. september næstkomandi. Opnunin átti að hefjast í dag. Meira »

Ósátt við útisvæði barnanna

20:31 Foreldrar barna í frístundaheimilinu í Glaðheimum eru ósáttir við þá útiaðstöðu sem börnunum sem eru 6-9 ára er boðið upp á. Lítið sem ekkert af leiktækjum er í boði fyrir börnin úti og þá vilja þeir að sett sé upp girðing við Holtaveg til að auka öryggi barnanna. Meira »

Íslensk bæjarheiti vestra

19:30 Þegar farið er um byggðarlög Íslendinga í Ameríku, ekki síst í Norður-Dakóta og Manitoba, má víða sjá íslensk bæjarheiti. Jóel Friðfinnsson, bóndi með meiru í Geysisbyggð í Manitoba í Kanada, segir að skipta megi nöfnunum í sex flokka og ætlar hann að gera nánari grein fyrir því á Þjóðræknisþingi á Hótel Natura á sunnudag. Meira »

Ráðherra getur ekki beitt sér í málinu

19:21 „Þetta er gríðarlega alvarleg staða,“ segir iðnaðar- og viðskiptaráðherra um þá stöðu sem upp er komin við framkvæmdirnar á Bakka. Úrsk­urðar­nefnd um­hverf­is- og auðlinda­mála felldi úr­sk­urði um stöðvun fram­kvæmda vegna ákv­arðana um að samþykkja fram­kvæmda­leyfi fyr­ir Þeistareykjalínu. Meira »

Bónusarnir „lykta af sjálftöku“

19:17 Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra, segir milljóna bónusa til handa starfsmönnum eignarhaldsfélagsins Kaupþings lykta af sjálftöku. Þetta kom fram í kvöldfréttum RÚV. Meira »

Áður gerðar athugasemdir við brunastiga

18:03 Eldvarnaeftirlit Brunavarna Árnessýslu hefur oftar en einu sinni gert athugasemdir við brunastiga þar sem þrítug kona féll 6,3 metra niður um op á mánudagskvöld. Síðasta athugasemd var gerð í lok ársins 2015. Meira »

Stelpum eru allir vegir færir

18:30 Tíu stelpur á aldrinum 14 til 16 ára af Austurlandi tóku ásamt jafnmörgum þýskum jafnöldrum sínum þátt í ungmennaskiptaverkefninu Girls4Girls í Tübingen í Suður-Þýskalandi. Sjálfsmyndin var í brennidepli sem og alls konar verkefni sem hverfðust um réttindi og stöðu kvenna fyrr og nú. Meira »

Davíð Þór prestur í Laugarneskirkju

17:38 Séra Davíð Þór Jónsson hefur verið kjörinn sóknarprestur Laugarneskirkju. Frá þessu greinir formaður sóknarnefndar Laugarnessóknar á Facebook-síðu kirkjunnar. Embættið veitist frá 15. september næstkomandi. Meira »

Hraðakstur við grunnskóla borgarinnar

17:30 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu hefur verið við hraðamælingar við grunnskóla á svæðinu í vikunni og segir ástandið ekki gott. Hátt í 200 ökumenn hafa verið staðnir að hraðakstri og eiga sekt yfir höfði sér. Meira »

Verður friðað hús fjarlægt?

17:15 Fyrir liggur tillaga að breytingu á deiliskipulagi í Reykjavík sem felur meðal annars í sér að byggingar á lóð númer 1 við Veghúsastíg verði fjarlægðar. Húsið sem þar stendur, Veghús, er 117 ára gamalt, var byggt árið 1899 og er friðað með lögum. Meira »

Álagning útsvars í hæstu leyfilegu hæðum

16:59 Það er löngu tímabært að löngu tímabili taprekstrar Reykjavíkurborgar ljúki, að mati borgarfulltrúa Sjálfstæðisflokksins. Þeir telja ákveðinn viðsnúning í 6 mánaða uppgjöri borgarinnar en segja að hafa beri í huga að viðsnúninginn megi rekja til þess að skatttekjur eru 575 milljónum króna yfir áætlun og að tekjum sé flýtt vegna eftirálagðs útsvars um 1,5 milljarða króna. Meira »

Flokksþing ákveðið í kvöld?

16:40 Hægt er að taka ákvörðun um flokksþing Framsóknarflokksins með tvennum hætti. Annars vegar samkvæmt ákvörðun miðstjórnar sem er hin hefðbunda leið og hins vegar ef meirihluti kjördæmisþinga flokksins fer fram á það. Meira »

Háskólarnir skildir eftir

15:55 Ekki er hægt að fresta lengur aukinni fjárfestingu í háskólastiginu á Íslandi, að sögn Jóns Atla Benediktssonar, rektors Háskóla Íslands. Á ársfundi skólans í dag sagði hann fimm ára fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar gífurleg vonbrigði því háskólarnir væru skildir eftir þegar kæmi að uppbyggingu innviða. Meira »

Unnur Brá í fæðingarorlof

15:27 Forseti Alþingis, Einar K. Guðfinnsson, tilkynnti við upphaf þingfundar í dag að Unnur Brá Konráðsdóttir, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, gæti ekki sótt þingfundi á næstunni þar sem hún hefði hafið töku fæðingarorlofs. Meira »

Sendir Renzi samúðarkveðjur

16:25 Forsætisráðherra Íslands hefur sent Matteo Renzi, forsætisráðherra Ítalíu, samúðarkveðjur frá ríkisstjórninni og íslensku þjóðinni vegna gríðarmikillar eyðileggingar og mannfalls af völdum jarðskjálftans á Ítalíu í gær. Meira »

Embætti umboðsmanns neytenda verði stofnað

15:40 Þingsályktunartillaga um fjögurra ára áætlun um ýmis mál til hagsbóta fyrir neytendur hefur verið lögð fram á Alþingi. Þar er meðal annars lagt til að stofnað verði nýtt embætti umboðsmanns neytenda sem hafi mjög skýrt og afmarkað hlutverk. Meira »

Endamörk í fjölgun nemenda

15:20 Fjármögnun háskóla á Íslandi sem byggist á að fjölga nemendum er komin að endamörkum og óumflýjanlegt er að taka afstöðu til breytinga á henni á næstum árum. Þetta sagði Illugi Gunnarsson menntamálaráðherra á ársfundi Háskóla Íslands í dag. Nauðsynlegt sé að auka fjárframlög til háskólanna. Meira »
Tilboð! - Garðhús 9 fm - kr. 299.000,-
Flaggskip okkar í garðhúsum, Brekka 34 - 9 fm - gert úr 34mm þykkum bjálka og tv...
Dyrasímar - Raflagnir
Dyrasímaþjónusta, geri við eldri kerfi og set upp ný, fljót og góð þjónusta Sí...
Æfintýraplattar Alfreðs Flóka
Æfintýraplattar Alfreðs Flóka til sölu. Fiðrildin, Töfraskógur og Nornin heita p...
Sófasett og þrjú hvít borð
Til sölu sófasett og hægt er að taka áklæðið af og þvo :-) Tvö hvít hliðarbo...
 
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar 4 Smíðar og útskurður með leiðb...
Deiliskipulag
Tilkynningar
Stykkishólmsbær Auglýsing um breyting...
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar 4 Smíðar og útskurður með leiðb...
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar 4 Opið hús, spilað vist og brid...