Átökin um Eldvörp

Séð yfir gígaröðina í Eldvörpum.
Séð yfir gígaröðina í Eldvörpum. Mynd/Ómar Ragnarsson

Í lok síðasta árs fékk HS Orka framkvæmdaleyfi til að bora rannsóknarholur í nágrenni Eldvarpa á Reykjanesi, en svo heitir gígaröð sem er um 3 kílómetra til vesturs frá Bláa lóninu. Áður hafði þar verið boruð ein hola á níunda áratugnum. Á undanförnum vikum hafa heyrst andmælaraddir þar sem þessum væntanlegu framkvæmdum er mótmælt. Meðal annars hefur komið fram að með þessu sé verið að eyðileggja „merkilegustu jarðminjar svæðisins.“

Þrátt fyrir nálægð við höfuðborgarsvæðið og að vera rétt við einn vinsælasta ferðamannastað landsins hefur umferð um Eldvörpin verið nokkuð takmörkuð og ekki hefur verið lagt upp með fjöldaferðamennsku um svæðið. Mbl.is mun í þessari grein og fleirum um helgina skoða nánar hvað það er nákvæmlega sem eigi að gera á svæðinu, hvaða orkukostir sé líklegir þar og rýna í jarðfræði staðarins og hvað geri hana merkilega fyrir náttúruvernd og mögulega ferðamennsku um svæðið.

Hvað er eyðilegging og hvað ekki?

Hraunið sem Eldvörp liggja í myndaðist í miklum gosum á 13. öld. Er því um eldgos á sögulegum tíma að ræða. Eins og sjá má á mynd sem fylgir fréttinni liggur gígaröðin í suðvestur-norðaustur stefnu og er um 10 kílómetra löng. Í hrauninu sem liggur þar í kring rýkur á sumum stöðum upp gufa og myndar hún nokkuð dulúðlegt andrúmsloft.

Kort af Eldvarpar- og Svartsengissvæðinu.
Kort af Eldvarpar- og Svartsengissvæðinu.
Gígaröðin er á rauðmerkta svæðinu.
Gígaröðin er á rauðmerkta svæðinu.

 Þessi mögulega röskun gígaraðarinnar hefur verið hvað mest gagnrýnd af náttúruverndarfólki, en meðal annar segir Guðmundur Ingi Guðbrandsson, framkvæmdastjóri Landverndar, að um sé að ræða „sérstakt jarðfræðifyrirbæri“ þar sem óalgengt sé að finna jarðhita í eldgígum sem þessum. Segir hann að þótt ekki eigi að raska gígunum sjálfum, heldur bora í næsta nágrenni þeirra, þá sé verið að eyðileggja ómanngerða náttúru.

Ásgeir Margeirsson, forstjóri HS Orku segir aftur á móti að farið hafi verið eftir öllum leyfisveitingarferlum og leikreglum lýðræðisins við undirbúning málsins og tekið hafi verið mið af athugasemdum, sem meðal annars snerta náttúruvernd. Segir hann ljóst að engir gígar verði eyðilagðir og að passað verði upp á að jarðrask verði sem minnst.

Það er einmitt í þessum skilgreiningarmun sem helsti ágreiningurinn virðist liggja, en Guðmundur vill meina að verið sé að brjóta náttúruverndarlög um verndun hrauna og eldvarpa með framkvæmdaleyfinu og þá sé um óafturkræft rask að ræða sem skemmi ásjón svæðisins. Í framkvæmdaleyfinu og máli Ásgeir má aftur á móti sjá að talið sé að það séu gígarnir sjálfir sem séu helstu náttúruminjarnar og með því að draga sem mest úr raski verði breyting á ásýnd svæðisins takmörkuð mikið.

30-50 megavött og vangaveltur um orkugetu svæðisins

Ef rannsóknir á svæðinu reynast jákvæðar er stefnt að því að virkja jarðhitann á svæðinu, en samkvæmt upplýsingum frá HS Orku væri þá líklegt að fyrst um sinn væri horft til 30 megavatta rafmagnsframleiðslu, með möguleika á að auka hana upp í 50 megavött seinna meir.

Nokkrar gamlar gönguleiðir eru um svæðið.
Nokkrar gamlar gönguleiðir eru um svæðið. Mynd/Ellert Grétarsson

 Næsta virkjun við Eldvörp er í Svartsengi, en þar er nú rafmagnsvirkjun og uppspretta vatnsins sem nýtt er í Bláa lóninu. Eru svæðin í sama eldstöðvarkerfi sem annað hvort er kennt við Svartsengi eða báða staðina. Deilt hefur verið um hvort jarðvarmahólf Eldvarpa og Svartsengis sé hið sama og að þannig væri í raun verið að dæla upp úr sama geyminum ef virkjað yrði í Eldvörpum. Ásgeir segir rannsóknir HS Orku þó sýna fram á annað og bendir meðal annars á að hiti í Eldvörpum sé nokkuð hærri en í Svartsengi, eða 250-270°C á móti 220-230°C í Svartsengi. Þó sé samtenging milli svæðanna, en að ekki sé að nýta sama hitann upp úr báðum holunum.

Líklegt að framkvæmdir hefjist á þessu ári

Framkvæmdarleyfið sem Grindavík veitti HS Orku gildir í eitt ár og er því líklegt að framkvæmdir hefjist innan þess tíma. Staðfestir Ásgeir það, en tekur þó fram að enn hafi ekki verið tekin ákvörðun um hvar fyrst verði borað. Koma tveir staðir helst til greina, en á öðrum staðnum er nú þegar borpallur eins og nefnt var að ofan. Það er þó ekki óalgengt að framkvæmdaleyfi sem þessi séu framlengt og því þarf ekki að vera að strax verði hafist handa við rannsóknir á staðnum.

Ítarlegar verður fjallað um Eldvörp á mbl.is um helgina.

mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Fluttur á slysadeild með brunasár

Í gær, 23:06 Einn var fluttur á slysadeild með minniháttar brunasár eftir að eldur kom upp í eldavél í íbúð við Lækjarhjalla í Kópavogi.  Meira »

Ökumaðurinn enn ófundinn

Í gær, 22:51 Lögreglunni hafa borist ábendingar varðandi hvíta bílinn sem sást keyra vest­ur Óseyr­ar­braut í Hafnar­f­irði laug­ar­dag­inn 14. janú­ar klukk­an 12:24 en engin þeirra hefur leitt til þess að ökumaðurinn hafi fundist, segir Grímur Grímsson, yfirlögregluþjónn. Meira »

Hálka og éljagangur á Holtavörðuheiði

Í gær, 21:45 Vegir á Suður- og Vesturlandi eru að mestu greiðfærir en hálka og hálkublettir eru á nokkrum útvegum og fjallvegum og hálka og éljagangur á Holtavörðuheiði. Meira »

Ekki fundið það sem leitað var að

Í gær, 21:39 Leit björgunarsveitanna gekk vel og áfallalaust fyrir sig en engin vísbending sem tengist hvarfi Birnu Brjánsdóttur eða þrengir hringinn fannst að sögn Ásgeir Þórs Ásgeirssonar yfirlögregluþjóns. Meira »

Þrátt fyrir bros er markmiðið skýrt

Í gær, 19:47 Andinn var léttur í björgunarmiðstöðinni Kletti í Hafnafirði þegar leitarmenn tíndust inn hver á eftir öðrum um sexleytið í dag. Þar beið þeirra kjötsúpa, drykkjarföng, kexmeti og samlokur sem komu sér vel eftir níu tíma leit í rigningarveðri. Meira »

Vann 24 milljónir í lottóinu

Í gær, 19:43 Einn var með allar tölur réttar í lottóinu í kvöld og rennur því potturinn óskiptur í hans hlut, alls 24,2 milljónir króna.  Meira »

Grænlensku miðlarnir mistúlka stöðuna

Í gær, 19:29 „Mér fannst umræðan farin út í öfgar og ekki í takt við veruleikann,“ segir Inga-Dora Markussen. Undanfarna daga hafa grænlenskir miðlar birt fréttir þess efnir að Grænlendingar hafi orðið fyrir áreiti hér á landi í tengslum við fréttaflutning af hvarfi Birnu Brjánsdóttur. Meira »

Dansarar líða af þokka yfir gólf

Í gær, 19:30 Helgi Tómasson, frægasti ballettdansari Íslendinga, hóf ballettnám fimm ára, en eins og í mörgum listgreinum er almennt aldrei of seint að æfa ballett. Silfursvanirnir í Ballettskóla Eddu Scheving bera þess merki. Meira »

11 stiga hiti á Seyðisfirði

Í gær, 19:24 Mjög hlýtt hefur verið í veðri í dag og mældist 11 stiga hiti á Seyðisfirði og hitinn fór í tæp 8 stig á Vatnsskarði eystra, samkvæmt mælingum Veðurstofu Íslands. Heldur kólnar í veðri á morgun en mjög hvasst er á miðhálendinu. Meira »

Hassið metið á 228-326 milljónir

Í gær, 18:05 Götuverð hassins sem fannst um borð í togaranum Polar Nanoq er minnst um 228 en mest um 326 milljóna króna virði í Nuuk. Þetta kemur fram í frétt grænlenska miðilsins Sermitsiaq. Héraðsdóm­ur Reykja­ness úr­sk­urðaði í gær skip­verja af Pol­ar Nanoq í gæslu­v­arðhald til næst­kom­andi mánu­dags vegna fíkni­efna­fund­arins. Meira »

Lítil framvinda í leitinni að Birnu

Í gær, 18:00 Lítil framvinda hefur verið í leitinni að Birnu Brjánsdóttur í dag, segir Grímur Grímsson yfirlögregluþjónn. „Það hefur ekki verið framvinda í þessu máli í dag því miður,“ segir Grímur, vinna lögreglunnar hafi aðallega falist í því að þétta þau gögn sem eru til staðar.  Meira »

Innbrotsþjófur gómaður á staðnum

Í gær, 17:06 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu stóð innbrotsþjóf að verki í Breiðholtinu aðeins þremur mínútum eftir að tilkynning um innbrotið barst til lögreglu. Meira »

Flókið að bera farsímagögnin saman

Í gær, 16:46 Engin gögn hafa borist til lögreglu í dag sem geta skýrt ferðir rauðrar Kia Rio-bifreiðar á milli 7 og 11 að morgni laugardags fyrir viku. „Okkur vantar enn upplýsingar um þessa eyðu í ferðir bílsins,“ segir Grímur Grímsson yfirlögregluþjónn í samtali við mbl.is. Meira »

Leita á Bláfjallasvæðinu

Í gær, 15:51 TF-LIF, þyrla Landhelgisgæslunnar, hélt nú rétt í þessu aftur til leitar að Birnu Brjánsdóttur og vísbendingum sem varpað geta ljósi á hvarf hennar. Stefnt er að því að leita á Bláfjallasvæðinu og nágrenni þess. Meira »

Leita um sanda og úfið grjót

Í gær, 14:36 „Leit og björgun,“ stendur á ensku á stórum, sérútbúnum jeppum sem aka hver á fætur öðrum frá húsi björgunarsveita við Hafnarfjarðarhöfn við birtingu. Himinninn er steingrár og þéttur úði er í loftinu. Aðeins tugum metra frá rugga öldurnar Polar Nanoq. Meira »

Fylgjum eftir öllum vísbendingum

Í gær, 15:59 Mikill einhugur er í þeim björgunarsveitarmönnum sem nú taka þátt í leitinni að Birnu Brjánsdóttur. Leitin er sú umfangsmesta sem björgunarsveitir slysvarnafélagsins Landsbjargar hafa staðið fyrir og hafa margir sem ekki hafa komið að starfinu í einhver ár boði sig fram til leitarinnar nú um helgina. Meira »

Gengið með jafnrétti

Í gær, 15:30 Hópur fólk tók þátt í göngunni Women's March Reykjavík í miðborginni í dag en boðað var til göngunnar á Facebook og allir þeir sem styðja jafnrétti boðnir velkomnir. Meira »

Stefna fjórum fréttamönnum 365 miðla

Í gær, 14:28 Mennirnir tveir sem sakaðir voru um nauðgun í Hlíðarmálinu svokallaða hafa stefnt fjórum fréttamönnum 365 miðla og fjölmiðlinum sjálfum til réttargæslu vegna umfjöllunar um málið. Stefnendur krefjast ómerkingar á ærumeiðandi ummælum og greiðslu miskabóta vegna friðarbrots og ítrekaðra ærumeiðinga í fréttum. Meira »
Bátakerru stolið
Þessari kerru var stolið um Hvítasunnuhelgina í bryggjuhverfinu í Reykjavík. Þei...
STAÐGREIÐUM OG LÁNUM
Staðgreiðum og lánum út á: gull, demanta, vönduð úr og málverk! Hringar, hálsmen...
Dráttarspil til sölu
Vandað spil ameriskt 8000lb, er með fjarstýríngu og köplum, keypt hjá TOYOTA, ...
Stórar kjarrivaxnar útsýnislóðir stutt frá Reykjavík
Lóðirnar eru í kjarrivaxinni brekku sem veit mót suðri. Frábært útsýni. Heitt va...
 
Hádegisfundur ses
Fundir - mannfagnaðir
ses.xd.is Samtök eldri sjálfstæði...
Eldri borgarar
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, bin...
L edda 6017011719 iii
Félagsstarf
? EDDA 6017011719 III Mynd af auglýs...
Félagsstarf aldraðra
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, gön...