Átökin um Eldvörp

Séð yfir gígaröðina í Eldvörpum.
Séð yfir gígaröðina í Eldvörpum. Mynd/Ómar Ragnarsson

Í lok síðasta árs fékk HS Orka framkvæmdaleyfi til að bora rannsóknarholur í nágrenni Eldvarpa á Reykjanesi, en svo heitir gígaröð sem er um 3 kílómetra til vesturs frá Bláa lóninu. Áður hafði þar verið boruð ein hola á níunda áratugnum. Á undanförnum vikum hafa heyrst andmælaraddir þar sem þessum væntanlegu framkvæmdum er mótmælt. Meðal annars hefur komið fram að með þessu sé verið að eyðileggja „merkilegustu jarðminjar svæðisins.“

Þrátt fyrir nálægð við höfuðborgarsvæðið og að vera rétt við einn vinsælasta ferðamannastað landsins hefur umferð um Eldvörpin verið nokkuð takmörkuð og ekki hefur verið lagt upp með fjöldaferðamennsku um svæðið. Mbl.is mun í þessari grein og fleirum um helgina skoða nánar hvað það er nákvæmlega sem eigi að gera á svæðinu, hvaða orkukostir sé líklegir þar og rýna í jarðfræði staðarins og hvað geri hana merkilega fyrir náttúruvernd og mögulega ferðamennsku um svæðið.

Hvað er eyðilegging og hvað ekki?

Hraunið sem Eldvörp liggja í myndaðist í miklum gosum á 13. öld. Er því um eldgos á sögulegum tíma að ræða. Eins og sjá má á mynd sem fylgir fréttinni liggur gígaröðin í suðvestur-norðaustur stefnu og er um 10 kílómetra löng. Í hrauninu sem liggur þar í kring rýkur á sumum stöðum upp gufa og myndar hún nokkuð dulúðlegt andrúmsloft.

Kort af Eldvarpar- og Svartsengissvæðinu.
Kort af Eldvarpar- og Svartsengissvæðinu.
Gígaröðin er á rauðmerkta svæðinu.
Gígaröðin er á rauðmerkta svæðinu.

 Þessi mögulega röskun gígaraðarinnar hefur verið hvað mest gagnrýnd af náttúruverndarfólki, en meðal annar segir Guðmundur Ingi Guðbrandsson, framkvæmdastjóri Landverndar, að um sé að ræða „sérstakt jarðfræðifyrirbæri“ þar sem óalgengt sé að finna jarðhita í eldgígum sem þessum. Segir hann að þótt ekki eigi að raska gígunum sjálfum, heldur bora í næsta nágrenni þeirra, þá sé verið að eyðileggja ómanngerða náttúru.

Ásgeir Margeirsson, forstjóri HS Orku segir aftur á móti að farið hafi verið eftir öllum leyfisveitingarferlum og leikreglum lýðræðisins við undirbúning málsins og tekið hafi verið mið af athugasemdum, sem meðal annars snerta náttúruvernd. Segir hann ljóst að engir gígar verði eyðilagðir og að passað verði upp á að jarðrask verði sem minnst.

Það er einmitt í þessum skilgreiningarmun sem helsti ágreiningurinn virðist liggja, en Guðmundur vill meina að verið sé að brjóta náttúruverndarlög um verndun hrauna og eldvarpa með framkvæmdaleyfinu og þá sé um óafturkræft rask að ræða sem skemmi ásjón svæðisins. Í framkvæmdaleyfinu og máli Ásgeir má aftur á móti sjá að talið sé að það séu gígarnir sjálfir sem séu helstu náttúruminjarnar og með því að draga sem mest úr raski verði breyting á ásýnd svæðisins takmörkuð mikið.

30-50 megavött og vangaveltur um orkugetu svæðisins

Ef rannsóknir á svæðinu reynast jákvæðar er stefnt að því að virkja jarðhitann á svæðinu, en samkvæmt upplýsingum frá HS Orku væri þá líklegt að fyrst um sinn væri horft til 30 megavatta rafmagnsframleiðslu, með möguleika á að auka hana upp í 50 megavött seinna meir.

Nokkrar gamlar gönguleiðir eru um svæðið.
Nokkrar gamlar gönguleiðir eru um svæðið. Mynd/Ellert Grétarsson

 Næsta virkjun við Eldvörp er í Svartsengi, en þar er nú rafmagnsvirkjun og uppspretta vatnsins sem nýtt er í Bláa lóninu. Eru svæðin í sama eldstöðvarkerfi sem annað hvort er kennt við Svartsengi eða báða staðina. Deilt hefur verið um hvort jarðvarmahólf Eldvarpa og Svartsengis sé hið sama og að þannig væri í raun verið að dæla upp úr sama geyminum ef virkjað yrði í Eldvörpum. Ásgeir segir rannsóknir HS Orku þó sýna fram á annað og bendir meðal annars á að hiti í Eldvörpum sé nokkuð hærri en í Svartsengi, eða 250-270°C á móti 220-230°C í Svartsengi. Þó sé samtenging milli svæðanna, en að ekki sé að nýta sama hitann upp úr báðum holunum.

Líklegt að framkvæmdir hefjist á þessu ári

Framkvæmdarleyfið sem Grindavík veitti HS Orku gildir í eitt ár og er því líklegt að framkvæmdir hefjist innan þess tíma. Staðfestir Ásgeir það, en tekur þó fram að enn hafi ekki verið tekin ákvörðun um hvar fyrst verði borað. Koma tveir staðir helst til greina, en á öðrum staðnum er nú þegar borpallur eins og nefnt var að ofan. Það er þó ekki óalgengt að framkvæmdaleyfi sem þessi séu framlengt og því þarf ekki að vera að strax verði hafist handa við rannsóknir á staðnum.

Ítarlegar verður fjallað um Eldvörp á mbl.is um helgina.

mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Gleði í Eyjum í frábæru veðri

14:31 Mikill fjöldi fólks er nú kominn til Vestmannaeyja til að taka þátt í Þjóðhátíð. Enn bætist þó stöðugt við, en gera má ráð fyrir að um 15 þúsund manns leggi leið sína til Eyja um helgina. „Þetta hefur allt saman gengið mjög vel og farið vel fram,“ segir Hörður Orri Grettisson, talsmaður Þjóðhátíðar. Meira »

Stærsta fíkniefnamál í sögu Þjóðhátíðar

13:54 Tveir menn voru handteknir í Vestmannaeyjum í gærkvöldi, grunaðir um að að hafa ætlað að selja mikið magn af fíkniefnum á Þjóðhátíð. Er þetta stærsta fíkniefnamál sem komið hefur á borð lögreglu í sögu Þjóðhátíðar. Meira »

Erilsöm nótt hjá lögreglunni í borginni

12:56 Þrír gistu fangageymslu lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu í nótt, þar af einn að eigin ósk. Nokkuð var um ölvunar- og fíkniefnaakstur í borginni, og þá var tilkynnt um innbrot í heimahús og bifreið. Meira »

Embættistakan í beinni á Austurvelli

12:29 Útsending Ríkisútvarpsins frá embættistöku forseta Íslands verður sýnd á risaskjá á Austurvelli. Athöfnin fer fram mánudaginn 1. ágúst og hefst kl. 15.30. Verður RÚV með beina útvarpssendingu frá þeim hluta athafnarinnar sem fer fram í Dómkirkjunni og beina sjónvarpsútsendingu frá athöfninni í þinghúsinu. Meira »

Fjögurra bíla árekstur við Skógarströnd

11:59 Fjögurra bíla árekstur varð við Skógarströnd nú fyrir skemmstu samkvæmt upplýsingum frá lögreglunni í Borgarnesi. Ekki er ljóst hvort slys hafi orðið á fólki. Meira »

Afnám verðtryggingarinnar lagt fram sem þingmannafrumvarp?

11:36 Silja Dögg Gunnarsdóttir, þingmaður Framsóknarflokks, segir ljóst að Sjálfstæðisflokkurinn hafi staðið í vegi fyrir því að frumvarp um afnám verðtryggingarinnar væri lagt fram á Alþingi. Hún vill að frumvarpið fái umræðu í þinginu og segist telja að meðal þingmanna stjórnarandstöðunnar væru þeir sem væru á bandi með Framsóknarflokknum. Meira »

Grunaður um nauðgun og hrottalegt ofbeldi

10:51 Íslenskur karlmaður hefur verið úrskurðaður í áframhaldandi gæsluvarðhald eftir að hann var handtekinn, grunaður um að hafa nauðgað konu og beitt hana hrottalegu ofbeldi á heimili hennar á föstudaginn fyrir rúmlega viku. Meira »

Fíkniefna- og ofbeldismál í Eyjum

11:35 Þeir þrír einstaklingar sem gistu fangageymslur í Vestmannaeyjum í nótt voru handteknir fyrir fíkniefna- og ofbeldismál. Ekkert kynferðisbrotamál hefur komið á borð lögreglu frá því Þjóðhátíð hófst í gær samkvæmt upplýsingum frá lögreglu. Meira »

„Gjörbreyting á íslenskri heilbrigðisþjónustu“

10:41 Þrír yfirlæknar á hjartadeild Landspítala telja umfangsmikla starfsemi nýs einkasjúkrahúss geta orðið veruleg ógn við íslenska heilbrigðiskerfið, sem sé á viðkvæmum stað í endurreisnarferli. Meira »

Áfram í farbanni vegna stórfellds smygls

10:12 Karlmaður sem ákærður hefur verið fyrir stórfellt fíkniefnasmygl hefur verið úrskurðaður í áframhaldandi farbann. Manninum hefur verið gefið að sök að hafa flutt inn til landsins 19,4 kg af amfetamíni og 2,6 kg af kókaíni frá Hollandi. Meira »

Um 20 farþegar bókuðu annað flug

08:39 „Við erum komin til Dublinar og erum að bíða eftir töskunum okkar þar,“ segir farþegi í vél WOW air en vél félagsins sem átti að fara til Dublinar frá Keflavíkurflugvelli í gærmorgun seinkaði um nærri sólarhring. Meira »

Fréttaþjónusta um helgina

08:38 Morgunblaðið kemur næst út þriðjudaginn 2. ágúst. Fréttaþjónusta verður um verslunarmannahelgina á fréttavef Morgunblaðsins, mbl.is. Meira »

Góð netaveiði á grálúðu í sumar

08:18 Vel gengur að veiða grálúðu í net um þessar mundir. Netabáturinn Erling KE-140 hefur verið á grálúðuveiðum fyrir norðan Kolbeinsey í sumar og hafa þær veiðar gengið afar vel. Meira »

Þrír gistu fangageymslur

07:57 Samkvæmt upplýsingum frá lögreglunni í Vestmannaeyjum gistu þrír einstaklingar fangageymslur í nótt en Þjóðhátíð hófst í gær. Meira »

17-18 stig þar sem hlýjast verður

07:40 „Veðrið í morgun var bara mjög líkt því sem við vorum að spá. Mér sýnist í fljótu bragði þetta vera mjög svipað og gert var ráð fyrir; það eru ekki miklar breytingar á veðrinu í dag, það verður mjög svipað og var í gær.“ Meira »

Ferðamenn enn hvattir til að sýna aðgát

07:58 Mikið jökulvatn er í Bláfjallakvísl, sem rennur frá norðurhluta Mýrdalsjökuls. Ferðafólk er enn hvatt til að gæta varúðar og sýna aðgát, þar sem vöð yfir ána gætu verið varhugaverð. Þetta kemur fram í athugasemd sérfræðings á vef Veðurstofu Íslands. Meira »

Lítið bólar á hagræði

07:57 Ekki er nægu fé veitt til reksturs lögreglunnar á Norðurlandi vestra. Þetta segir lögreglustjóri umdæmisins, Páll Björnsson, í samtali við Morgunblaðið. Meira »

Áfrýja dómi til Hæstaréttar

07:37 „Það má segja að kjaradeilunni ljúki eða hún byrji upp á nýtt þegar dómur Hæstaréttar fellur,“ segir Sigurjón Jónasson, formaður Félags íslenskra flugumferðarstjóra. Meira »
Til sölu eldhússtólar 3 st.spurning um 4 st
Til sölu eldhússtólar 3 st.spurning um 4 st sem kosta nýjir 28.000 kr. en okkar ...
Ford húsbíll Eddehus
Húsbill til sölu. Árgerð 1993. Ekinn um 180 þús. 5 gíra. Beinskiptur. Disel. Skr...
Stórar kjarrivaxnar útsýnislóðir stutt frá Reykjavík
Lóðirnar eru í kjarrivaxinni brekku sem veit mót suðri. Frábært útsýni. Heitt va...
* Öll stærstu á einum stað
Þú getur spilað með í yfir 50 stærstu Lottóum heimsins. Í yfir 12 ár hafa lottó...