Átökin um Eldvörp

Séð yfir gígaröðina í Eldvörpum.
Séð yfir gígaröðina í Eldvörpum. Mynd/Ómar Ragnarsson

Í lok síðasta árs fékk HS Orka framkvæmdaleyfi til að bora rannsóknarholur í nágrenni Eldvarpa á Reykjanesi, en svo heitir gígaröð sem er um 3 kílómetra til vesturs frá Bláa lóninu. Áður hafði þar verið boruð ein hola á níunda áratugnum. Á undanförnum vikum hafa heyrst andmælaraddir þar sem þessum væntanlegu framkvæmdum er mótmælt. Meðal annars hefur komið fram að með þessu sé verið að eyðileggja „merkilegustu jarðminjar svæðisins.“

Þrátt fyrir nálægð við höfuðborgarsvæðið og að vera rétt við einn vinsælasta ferðamannastað landsins hefur umferð um Eldvörpin verið nokkuð takmörkuð og ekki hefur verið lagt upp með fjöldaferðamennsku um svæðið. Mbl.is mun í þessari grein og fleirum um helgina skoða nánar hvað það er nákvæmlega sem eigi að gera á svæðinu, hvaða orkukostir sé líklegir þar og rýna í jarðfræði staðarins og hvað geri hana merkilega fyrir náttúruvernd og mögulega ferðamennsku um svæðið.

Hvað er eyðilegging og hvað ekki?

Hraunið sem Eldvörp liggja í myndaðist í miklum gosum á 13. öld. Er því um eldgos á sögulegum tíma að ræða. Eins og sjá má á mynd sem fylgir fréttinni liggur gígaröðin í suðvestur-norðaustur stefnu og er um 10 kílómetra löng. Í hrauninu sem liggur þar í kring rýkur á sumum stöðum upp gufa og myndar hún nokkuð dulúðlegt andrúmsloft.

Kort af Eldvarpar- og Svartsengissvæðinu.
Kort af Eldvarpar- og Svartsengissvæðinu.
Gígaröðin er á rauðmerkta svæðinu.
Gígaröðin er á rauðmerkta svæðinu.

 Þessi mögulega röskun gígaraðarinnar hefur verið hvað mest gagnrýnd af náttúruverndarfólki, en meðal annar segir Guðmundur Ingi Guðbrandsson, framkvæmdastjóri Landverndar, að um sé að ræða „sérstakt jarðfræðifyrirbæri“ þar sem óalgengt sé að finna jarðhita í eldgígum sem þessum. Segir hann að þótt ekki eigi að raska gígunum sjálfum, heldur bora í næsta nágrenni þeirra, þá sé verið að eyðileggja ómanngerða náttúru.

Ásgeir Margeirsson, forstjóri HS Orku segir aftur á móti að farið hafi verið eftir öllum leyfisveitingarferlum og leikreglum lýðræðisins við undirbúning málsins og tekið hafi verið mið af athugasemdum, sem meðal annars snerta náttúruvernd. Segir hann ljóst að engir gígar verði eyðilagðir og að passað verði upp á að jarðrask verði sem minnst.

Það er einmitt í þessum skilgreiningarmun sem helsti ágreiningurinn virðist liggja, en Guðmundur vill meina að verið sé að brjóta náttúruverndarlög um verndun hrauna og eldvarpa með framkvæmdaleyfinu og þá sé um óafturkræft rask að ræða sem skemmi ásjón svæðisins. Í framkvæmdaleyfinu og máli Ásgeir má aftur á móti sjá að talið sé að það séu gígarnir sjálfir sem séu helstu náttúruminjarnar og með því að draga sem mest úr raski verði breyting á ásýnd svæðisins takmörkuð mikið.

30-50 megavött og vangaveltur um orkugetu svæðisins

Ef rannsóknir á svæðinu reynast jákvæðar er stefnt að því að virkja jarðhitann á svæðinu, en samkvæmt upplýsingum frá HS Orku væri þá líklegt að fyrst um sinn væri horft til 30 megavatta rafmagnsframleiðslu, með möguleika á að auka hana upp í 50 megavött seinna meir.

Nokkrar gamlar gönguleiðir eru um svæðið.
Nokkrar gamlar gönguleiðir eru um svæðið. Mynd/Ellert Grétarsson

 Næsta virkjun við Eldvörp er í Svartsengi, en þar er nú rafmagnsvirkjun og uppspretta vatnsins sem nýtt er í Bláa lóninu. Eru svæðin í sama eldstöðvarkerfi sem annað hvort er kennt við Svartsengi eða báða staðina. Deilt hefur verið um hvort jarðvarmahólf Eldvarpa og Svartsengis sé hið sama og að þannig væri í raun verið að dæla upp úr sama geyminum ef virkjað yrði í Eldvörpum. Ásgeir segir rannsóknir HS Orku þó sýna fram á annað og bendir meðal annars á að hiti í Eldvörpum sé nokkuð hærri en í Svartsengi, eða 250-270°C á móti 220-230°C í Svartsengi. Þó sé samtenging milli svæðanna, en að ekki sé að nýta sama hitann upp úr báðum holunum.

Líklegt að framkvæmdir hefjist á þessu ári

Framkvæmdarleyfið sem Grindavík veitti HS Orku gildir í eitt ár og er því líklegt að framkvæmdir hefjist innan þess tíma. Staðfestir Ásgeir það, en tekur þó fram að enn hafi ekki verið tekin ákvörðun um hvar fyrst verði borað. Koma tveir staðir helst til greina, en á öðrum staðnum er nú þegar borpallur eins og nefnt var að ofan. Það er þó ekki óalgengt að framkvæmdaleyfi sem þessi séu framlengt og því þarf ekki að vera að strax verði hafist handa við rannsóknir á staðnum.

Ítarlegar verður fjallað um Eldvörp á mbl.is um helgina.

mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Umferðaröryggi verði sett í forgang

07:57 Á annað hundrað manns mætti á íbúafund í Stapa í Hljómahöllinni í gærkvöldi þar sem tvöföldun Reykjanesbrautar var til umræðu og hátt í þúsund manns horfði á beint streymi Víkurfrétta frá fundinum. Meira »

Spáð hvassviðri eða stormi í kvöld

07:41 Suðvestanstormurinn sem geisaði á landinu í gærkvöldi og í nótt er nú í rénun. Vind mun þó ekki ná að lægja almennilega í dag. Suðvestan 15-23 m/s verður í fyrstu og dálitlar skúrir eða él, en dregur úr vindi með morgninum. Strax síðdegis bætir hins vegar í vind á ný. Meira »

Grásleppuveiðar fara hægt af stað

07:37 Rúmlega 60 hafa virkjað leyfi til grásleppuveiða en fjórða degi veiðanna lauk í gær. Örn Pálsson, framkvæmdastjóri Landssambands smábátaeigenda, segir veiðarnar fara hægar af stað þessa vertíð en undanfarin ár. Meira »

Fjórir bílar fastir á Öxnadalsheiði

06:51 Fjórir bílar voru fastir á Öxnadalsheiðinni í nótt og þurfti aðstoð björgunarsveita í Eyjafirði við að koma þeim niður.  Meira »

Forðaði árekstri er bíll kom á móti umferð

06:14 Umferðaróhapp varð á Höfðabakka þegar maður missti stjórn á bifreið sinni og ók á vegrið. Bíllinn fór síðan yfir á rangan vegarhelming, á móti umferð, og stöðvaðist á vegriði þar. Meira »

Vafasamar aðferðir K2 Intelligence

05:30 Á nýliðnu ári var upplýst frammi fyrir breskum dómstólum að rannsóknarfyrirtækið K2 Intelligence hefði ráðið njósnara til starfa til að fylgjast með og safna viðkvæmum gögnum um baráttufólk gegn notkun efnisins asbests sem vitað er að sé krabbameinsvaldandi. Meira »

Fá endurgreitt eftir 13 ára gjaldskrá

05:30 Miðað er við 13 ára gamla gjaldskrá við útreikning endurgreiðslu tannlæknakostnaðar eldri borgara og því fá þeir í raun um helmingi lægri endurgreiðslu en reglugerð kveður á um. Meira »

Fjárfest fyrir milljarða

05:30 Fjárfestar hafa að undanförnu keypt lóðir og fasteignir á svonefndum Héðinsreit í Reykjavík fyrir milljarða króna.   Meira »

Bankaráðið setti ofan í við Má

05:30 Á fundi bankaráðs Seðlabanka Íslands, sem haldinn var 10. mars í fyrra, var samþykkt bókun þar sem ráðið setti ofan í við Má Guðmundsson seðlabankastjóra vegna framgöngu hans í fjölmiðlum í tengslum við málarekstur bankans gegn Samherja hf. Meira »

50 stöðvar hafa framleiðsluleyfi

05:30 Um 50 fiskeldisfyrirtæki hafa rekstrarleyfi hjá Matvælastofnun til framleiðslu á rúmlega 50 þúsund tonnum af fiski á ári. Fyrirtækin nýta ekki leyfin nema að hluta því heildarframleiðslan var um 15 þúsund tonn á síðasta ári. Meira »

Miklar breytingar í hafinu

05:30 Breytingar í hafrænu umhverfi Norður-Atlantshafs hafa haft mikil áhrif á lífríkið í og við sjóinn. Þessar breytingar voru ræddar á alþjóðlegum þverfaglegum vinnufundi sem haldinn var í gær og í fyrradag í Öskju Háskóla Íslands. Meira »

Klíníkin ekki komin með leyfi

05:30 Ekki er búið að skrifa undir leyfi til Klíníkurinnar um sjúkrahúsrekstur og er það ekki á dagskrá heilbrigðisráðherra að greiða fyrir þeirri starfsemi Klíníkurinnar að því er fram kom í óundirbúnum fyrirspurnatíma á Alþingi í gær. Meira »

Hálka og stórhríð á Hellisheiði

00:12 Hálka og stórhríð er á Hellisheiði en hálkublettir í Þrengslum. Hálkublettir og éljagangur eru á Reykjanesbraut og mjög víða á Suðurlandi. Meira »

Segist ekki hafa brotið gegn siðareglum

Í gær, 21:30 „Ég vísa þessu alfarið á bug,“ segir Jón Steinar Gunnlaugsson, fyrrverandi hæstaréttardómari, um mat Lögmannafélags Íslands að hann hafi brotið gegn siðareglum lögmanna með tölvupóstsendingum sínum til dómstjóra Héraðsdóms Reykjavíkur. Rúv greindi fyrst frá málinu. Meira »

Nelson lávarður til landsins í júní

Í gær, 20:27 Fyrsta hásiglda skipið, sem hannað var og smíðað með þarfir hreyfihamlaðra í huga, kemur til Reykjavíkurhafnar þann 23. júní næstkomandi. Skipið siglir undir breskum fána og ber nafnið Lord Nelson, eftir hinum fræga aðmírál þeirra Breta. Meira »

Verðlauna einstakt hugrekki til sjós

Í gær, 21:48 Alþjóðasiglingamálastofnunin leitar nú eftir tilnefningum til verðlauna fyrir einstakt hugrekki til sjós. Verðlaunin hafa verið veitt árlega frá árinu 2007 og mega þjóðir eða samtök tilnefna einstakling eða hóp til verðlaunanna. Meira »

Ók utan í vegrið á Elliðaárbrú

Í gær, 20:56 Bifreið var ekið utan í vegrið á Elliðaárbrúnni, á milli Breiðholts og Árbæjar. Fyrst var talið að um tveggja bíla árekstur hafi verið að ræða en það reyndist ekki rétt Meira »

Hundurinn baðaði vankaðan fuglinn

Í gær, 19:50 „Ég sat við tölvuna og hafði opnað út á svalir þegar hundurinn minn, hann Tígull, kom vælandi til mín og hætti ekki fyrr en ég elti hann þangað.“ Þannig hefst frásögn Gunnars Kr. Sigurjónssonar en Tígull var að reyna að benda eiganda sínum á að á svölunum væri lítill fugl. Meira »
Viðhald og nýsmíði
Við hjá Tonnatak ehf. getum bætt við okkur verkum í viðhaldi og nýsmíði. Höfum m...
Dyrasímar - Raflagnir
Dyrasímaþjónusta, geri við eldri kerfi og set upp ný, fljót og góð þjónusta Sí...
Múrari
Múrari: Lögg. múrarameistari getur bætt við sig verkefnum, múrverk, flísalagnir,...
HARMONIKKUHURÐIR SPARA MIKIÐ PLÁSS
Margar gerðir, oftast afgreiddar samdægurs, verð frá kr. 13.900,- Sími 848 3215...
 
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9. Gön...
Onvk-2017-07 hreinsun á inntakslóni
Tilboð - útboð
ONVK-2017-07/ 22.03.2017 Útboð Or...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...