Átökin um Eldvörp

Séð yfir gígaröðina í Eldvörpum.
Séð yfir gígaröðina í Eldvörpum. Mynd/Ómar Ragnarsson

Í lok síðasta árs fékk HS Orka framkvæmdaleyfi til að bora rannsóknarholur í nágrenni Eldvarpa á Reykjanesi, en svo heitir gígaröð sem er um 3 kílómetra til vesturs frá Bláa lóninu. Áður hafði þar verið boruð ein hola á níunda áratugnum. Á undanförnum vikum hafa heyrst andmælaraddir þar sem þessum væntanlegu framkvæmdum er mótmælt. Meðal annars hefur komið fram að með þessu sé verið að eyðileggja „merkilegustu jarðminjar svæðisins.“

Þrátt fyrir nálægð við höfuðborgarsvæðið og að vera rétt við einn vinsælasta ferðamannastað landsins hefur umferð um Eldvörpin verið nokkuð takmörkuð og ekki hefur verið lagt upp með fjöldaferðamennsku um svæðið. Mbl.is mun í þessari grein og fleirum um helgina skoða nánar hvað það er nákvæmlega sem eigi að gera á svæðinu, hvaða orkukostir sé líklegir þar og rýna í jarðfræði staðarins og hvað geri hana merkilega fyrir náttúruvernd og mögulega ferðamennsku um svæðið.

Hvað er eyðilegging og hvað ekki?

Hraunið sem Eldvörp liggja í myndaðist í miklum gosum á 13. öld. Er því um eldgos á sögulegum tíma að ræða. Eins og sjá má á mynd sem fylgir fréttinni liggur gígaröðin í suðvestur-norðaustur stefnu og er um 10 kílómetra löng. Í hrauninu sem liggur þar í kring rýkur á sumum stöðum upp gufa og myndar hún nokkuð dulúðlegt andrúmsloft.

Kort af Eldvarpar- og Svartsengissvæðinu.
Kort af Eldvarpar- og Svartsengissvæðinu.
Gígaröðin er á rauðmerkta svæðinu.
Gígaröðin er á rauðmerkta svæðinu.

 Þessi mögulega röskun gígaraðarinnar hefur verið hvað mest gagnrýnd af náttúruverndarfólki, en meðal annar segir Guðmundur Ingi Guðbrandsson, framkvæmdastjóri Landverndar, að um sé að ræða „sérstakt jarðfræðifyrirbæri“ þar sem óalgengt sé að finna jarðhita í eldgígum sem þessum. Segir hann að þótt ekki eigi að raska gígunum sjálfum, heldur bora í næsta nágrenni þeirra, þá sé verið að eyðileggja ómanngerða náttúru.

Ásgeir Margeirsson, forstjóri HS Orku segir aftur á móti að farið hafi verið eftir öllum leyfisveitingarferlum og leikreglum lýðræðisins við undirbúning málsins og tekið hafi verið mið af athugasemdum, sem meðal annars snerta náttúruvernd. Segir hann ljóst að engir gígar verði eyðilagðir og að passað verði upp á að jarðrask verði sem minnst.

Það er einmitt í þessum skilgreiningarmun sem helsti ágreiningurinn virðist liggja, en Guðmundur vill meina að verið sé að brjóta náttúruverndarlög um verndun hrauna og eldvarpa með framkvæmdaleyfinu og þá sé um óafturkræft rask að ræða sem skemmi ásjón svæðisins. Í framkvæmdaleyfinu og máli Ásgeir má aftur á móti sjá að talið sé að það séu gígarnir sjálfir sem séu helstu náttúruminjarnar og með því að draga sem mest úr raski verði breyting á ásýnd svæðisins takmörkuð mikið.

30-50 megavött og vangaveltur um orkugetu svæðisins

Ef rannsóknir á svæðinu reynast jákvæðar er stefnt að því að virkja jarðhitann á svæðinu, en samkvæmt upplýsingum frá HS Orku væri þá líklegt að fyrst um sinn væri horft til 30 megavatta rafmagnsframleiðslu, með möguleika á að auka hana upp í 50 megavött seinna meir.

Nokkrar gamlar gönguleiðir eru um svæðið.
Nokkrar gamlar gönguleiðir eru um svæðið. Mynd/Ellert Grétarsson

 Næsta virkjun við Eldvörp er í Svartsengi, en þar er nú rafmagnsvirkjun og uppspretta vatnsins sem nýtt er í Bláa lóninu. Eru svæðin í sama eldstöðvarkerfi sem annað hvort er kennt við Svartsengi eða báða staðina. Deilt hefur verið um hvort jarðvarmahólf Eldvarpa og Svartsengis sé hið sama og að þannig væri í raun verið að dæla upp úr sama geyminum ef virkjað yrði í Eldvörpum. Ásgeir segir rannsóknir HS Orku þó sýna fram á annað og bendir meðal annars á að hiti í Eldvörpum sé nokkuð hærri en í Svartsengi, eða 250-270°C á móti 220-230°C í Svartsengi. Þó sé samtenging milli svæðanna, en að ekki sé að nýta sama hitann upp úr báðum holunum.

Líklegt að framkvæmdir hefjist á þessu ári

Framkvæmdarleyfið sem Grindavík veitti HS Orku gildir í eitt ár og er því líklegt að framkvæmdir hefjist innan þess tíma. Staðfestir Ásgeir það, en tekur þó fram að enn hafi ekki verið tekin ákvörðun um hvar fyrst verði borað. Koma tveir staðir helst til greina, en á öðrum staðnum er nú þegar borpallur eins og nefnt var að ofan. Það er þó ekki óalgengt að framkvæmdaleyfi sem þessi séu framlengt og því þarf ekki að vera að strax verði hafist handa við rannsóknir á staðnum.

Ítarlegar verður fjallað um Eldvörp á mbl.is um helgina.

mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Mikið álag á Landspítalanum

16:11 Mikið álag er á Landspítalanum en fjöldi sjúklinga hefur leitað þangað síðustu daga og hefur meðal annars greinst inflúensa. Meira »

Fjársvelta lögreglu vantar milljarða

15:54 „Við erum að vekja athygli þingheims á stöðu lögreglunnar á Íslandi. Þetta er ágætistímasetning til að vekja athygli á málaflokknum,“ segir Úlfar Lúðvíksson, formaður Lögreglustjórafélags Íslands, í samtali við mbl.is. Lögreglan sendi frá sér yfirlýsingu þar sem kemur fram að fimm milljarða vanti í fjárveitingar til viðbótar við þá ellefu sem nú eru á fjárlögum. Meira »

Segja Markús ekki hafa farið að reglum

15:32 Markús Sigurbjörnsson, hæstaréttardómari og fyrrverandi forseti Hæstaréttar, átti hlutabréf fyrir tugi milljóna í Glitni banka á árunum fyrir hrun. Bréfin seldi hann með miklum hagnaði árið 2007. Meira »

Bolir til styrktar sýrlenskum börnum

15:23 Ungmennaráð UNICEF á Íslandi stendur nú fyrir verkefninu #30sek til að vekja athygli á því að á hálfrar mínútu fresti neyðist barn til að leggja á flótta sökum stríðs, fátæktar eða umhverfisáhrifa. Meira »

Hafnar kröfu Útvarps Sögu

15:02 Úrskurðarnefnd fjarskipta- og póstmála hefur hafnað kröfu Útvarps Sögu um frestun réttaráhrifa ákvörðunar Póst- og fjarskiptastofnunar. Meira »

Konunni sleppt úr haldi

14:41 Lögregla hefur sleppt úr haldi konu, sem handtekin var á fimmtudag vegna gruns um að hafa kveikt í fjölbýlishúsi við Hafnargötuna í Reykjanesbæ, aðfaranótt fimmtudags. Meira »

Kosið í þrjár nefndir vegna fjárlaga

14:11 Sigurður Ingi Jóhannsson forsætisráðherra lagði á fundi sínum með formönnum þingflokkanna fram tillögu um að kosið verði í þrjár nefndir Alþingis vegna afgreiðslu fjárlaga og tengdra mála. Hann er bjartsýnn á að það takist að afgreiða fjárlögin á tilsettum tíma. Meira »

Upplýsingamiðstöð ferðamanna í ráðhúsið

14:22 Höfuðborgarstofa hefur valið fyrirtækið Guide to Iceland til samstarfs um rekstur sölu og bókunarstarfsemi í Upplýsingamiðstöð ferðamanna í Reykjavík. Fyrirtækið hefur samstarf við Höfuðborgarstofu 16. janúar á næsta ári en þá opnar Upplýsingamiðstöð ferðamanna á nýjum stað í Ráðhúsi Reykjavíkur. Meira »

Þótti hætta á fleiri ránum

13:34 Hæstiréttur hefur staðfest gæsluvarðhald yfir erlendum karlmanni, sem grunaður er um að hafa rænt fjögur apótek á síðastliðnum rúmum tveimur mánuðum. Meira »

Ekki enn farið fram á að fá drenginn sendan

13:27 Norsk barnaverndaryfirvöld hafa enn ekki farið fram á að íslenski drengurinn, sem þau hafa forræði yfir og vilja fá út, verði sendur til Noregs. Í dómi hæstaréttar í máli drengsins var úrskurða að hann yrði sendur út 4. desember. Meira »

Einmuna veðurblíða á Ströndum

12:40 Íbúar á Ströndum líkt og víða annars staðar á landinu furða sig á hlýindunum nú í desember. Á Ströndum hefur varla sést hvít jörð það sem af er jólamánuðinum. Öðruvísi var um að litast á sama tíma í fyrra. Þann 1. desember það árið mældist snjódýpt á veðurstöðinni í Litlu-Ávík 24 cm með sköflum. Meira »

Vilja upplýsingar frá MAST

12:09 Samtök verslunar og þjónustu og Neytendasamtökin gagnrýna matvælaeftirlit Matvælastofununnar (MAST) og fara fram á að stofnunin upplýsi um alvarleg frávik sem komið hafa upp í eftirlitsstarfsemi stofnunarinnar með íslenskum matvælaframleiðendum. Meira »

Vill ræða við Viðreisn og Bjarta framtíð

11:30 Bjarni Benediktsson, formaður Sjálfstæðisflokksins, sagði við fjölmiðla áður en fundur formanna þingflokkanna hófst í stjórnarráðinu að hann vildi láta aftur reyna á stjórnarmyndunarviðræður við Viðreisn og Bjarta framtíð. Meira »

Formenn hittast í stjórnarráðinu

10:38 Sigurður Ingi Jóhannsson, forsætisráðherra, hefur boðað formenn þingflokkanna á fund í stjórnarráðinu klukkan 11 í dag. Að sögn upplýsingafulltrúa ríkisstjórnarinnar verða störf þingsins framundan rædd. Meira »

Lækka verð á getraunaröðinni

09:03 Íslenskar getraunir hafa ákveðið að lækka verð á hverri röð í getraunum (1x2), úr 14 krónum í 13 krónur að því er segir í tilkynningu frá fyrirtækinu og tekur lækkunin gildi í dag. Meira »

Kosning um kjarasamninga hafin

11:28 Opnað verður á kosningu vegna kjarasamninga Félags grunnskólakennara og Sambands íslenskra sveitarfélaga í hádeginu í dag. Ólafur Loftsson, formaður Félags grunnskólakennara, vonast eftir meiri þátttöku nú en í samningunum sem felldir voru. Meira »

Hefja viðræður við aðra flokka í dag

09:49 Píratar ætla sér að hefja stjórnarmyndunarviðræður við aðra flokka í dag. Smári McCarthy, þingmaður Pírata, gat ekki sagt til um hvort viðræðurnar verða formlegar eða óformlegar. Meira »

Stefnt að uppbyggingu á Hveravöllum

07:57 Hugmyndir eru uppi um gistingu fyrir allt að 120 gesti í gistiskála og hótelálmu á Hveravöllum á Kili.  Meira »
Gámasliskjur
Eigum nokkrar nýjar gámasliskjur fyrir 6000 kg burðargetu. Eru á lager og til a...
Til sölu Cadilac Fleetwood
Þessi fallegi fornbíll er til sölu. Bæði sumardekk og góð nagladekk fylgja. Bíll...
Styttur eftir Guðmund frá Miðdal
til sölu tvær styttur eftir Guðmund frá Miðdal. Rjúpupar og rjúpa með unga. Fall...
Snyrting
...
 
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Almennur félagsfundur
Fundir - mannfagnaðir
Félag sjálfstæðismanna í Skóga- ...
Aðalfundur ses
Fundir - mannfagnaðir
Samtök eldri sjálfstæðismanna, SE...