Læknar teknir upp óafvitandi

Upp geta komið aðstæður þar sem tryggja þarf sönnun þess ...
Upp geta komið aðstæður þar sem tryggja þarf sönnun þess sem kemur upp í samtali. Eggert Jóhannesson

Dæmi eru um að sjúklingar taki upp samskipti sín við lækna, bæði hljóð og mynd, á snjallsíma sína að þeim forspurðum. Formaður Læknafélags Íslands segir að færist þetta athæfi í vöxt gæti það haft áhrif á það traust sem ríkja þarf á milli sjúklinga og lækna. Mál af þessu tagi kom nýlega inn á borð Persónuverndar og nýverið barst Embætti landlæknis kvörtun frá sjúklingi sem var studd upptöku sem tekin var að heilbrigðisstarfsmanni forspurðum.

„Ég hef heyrt um að sjúklingar séu að taka upp lækna að störfum, en veit ekki hversu algengt það er,“ segir Þorbjörn Jónsson, formaður Læknafélags Íslands. „Þeir læknar, sem hafa talað um þetta segja að þetta sé óþægilegt og ég átta mig satt best að segja ekki á því hvers vegna fólk gerir þetta.“

Þorbjörn segir að verði þetta að reglu gæti það haft þau áhrif að læknar yrðu á sérstöku varðbergi í störfum sínum. „Auðvitað er öll varkárni góð, en það er ekki gott þegar samskipti fara að einkennast af tortryggni. Þetta gæti líka haft í för með sér að læknar veiti sjúklingum einfaldlega minni eða öðruvísi upplýsingar.“

Stundum skiljanlegt

Þorbjörn segir að upptökur sjúklinga á samskiptum sínum við lækna geti vel verið skiljanlegar undir tilteknum kringumstæðum. Eins og t.d. hjá eldra fólki, sem farið er að missa heyrn og óttist að missa af einhverju sem fram fer í samtalinu. „Í slíkum aðstæðum er auðvelt að skilja að viðkomandi vilji fá að taka samtalið upp og hlusta kannski á það í ró og næði heima. En í slíkum tilvikum biður fólk yfirleitt um leyfi.“

Þórarinn Ingólfsson, heimilislæknir og formaður Félags heimilislækna, segist ekki hafa lent í þessu í störfum sínum. En einstaka sjúklingar spyrji um leyfi til að fá að taka upp. „Ástæðan fyrir því er yfirleitt sú að fólk er hrætt um að missa af einhverju,“ segir Þórarinn.

Frá Embætti landlæknis fengust þær upplýsingar að kvörtun, sem embættinu hefði borist nýverið, hefði fylgt upptaka af störfum þess heilbrigðisstarfsmanns sem kvartað var yfir. Ákveðið hefði verið að upptakan myndi ekki verða notuð við meðferð málsins, því hún hefði verið fengin að heilbrigðsstarfsmanninum forspurðum.

Í nýlegri umfjöllun danska ríkissjónvarpsins um málið kom m.a. fram að upptökur af heilbrigðisstarfsfólki færist sífellt í vöxt þar í landi. Þar kom m.a. fram að árlega séu þar um tíu upptökur lagðar fram sem sönnunargögn þegar sjúklingar kvarta undan heilbrigðisþjónustu og að líklegt sé talið að sífellt fleiri muni kjósa að fara þessa leið.

Persónuvernd barst nýverið fyrirspurn þar sem spurt var hver væri réttur heilbrigðisstarfsmanns ef skjólstæðingur tekur upp samtal, hljóð og mynd, án vitneskju starfsmannsins og gegn vilja hans. Jafnframt var spurt hvort heilbrigðisstarfsmaður gæti sagt við skjólstæðing að allar hljóð og myndbandsupptökur væru bannaðar í samtalinu og hvort nokkuð mælti á móti því að skilti væri uppi á heilbrigðisstofnun sem bannaði slíkt. Í svari Persónuverndar kom m.a. fram að fjarskiptalög kveði á um að sá aðili að símtali, sem vill hljóðrita það, skuli í upphafi tilkynna viðmælanda um þá fyrirætlun. Ekki er sambærilegt ákvæði í lögum um samtöl sem eiga sér stað augliti til auglitis. Sé slíkt samtal tekið upp einu sinni er ekki um rafræna vöktun að ræða.

Eðlilegt að spyrja leyfis

Helga Þórisdóttir, forstjóri Persónuverndar, segir að tilvik sem þetta falli hvorki undir fjarskiptalög né ákvæði um vöktun í lögum um persónuvernd. „En þó þetta falli ekki þar undir eiga þarna við grunnreglur persónuverndarlaga; þarna er verið að vinna persónuupplýsingar um annað fólk og getur því snúist um sanngirniskröfu, þ.e. að láta vita af upptöku.“

Helga segir að upp gætu komið aðstæður þar sem tryggja þyrfti sönnun þess sem kemur upp í samtali. „T.d. geta ráðleggingar heilbrigðisstarfsfólks verið flóknar og sjúklingur gæti viljað taka þær upp. Það væri eðlilegt að spyrja leyfis, en það er ekki beinlínis tekið fram í lögum að það skuli gert. Það má segja að þarna eigi við ein af þessum gömlu og góðu reglum í lífinu; maður kemur heiðarlega fram við fólk og af sanngirni eins og gert er ráð fyrir í 7. grein persónuverndarlaga.“

Líklegt að gerist hér

Ólafur G. Skúlason, formaður Félags íslenskra hjúkrunarfræðinga, segist ekki vita til þess að hjúkrunarfræðingar að störfum hafi verið teknir upp að þeim forspurðum og það sama segir Kristín Á. Guðmundsdóttir, formaður Sjúkraliðafélags Íslands. „En það er ekkert ólíklegt að þetta gerist hér fyrst þetta gerist í öðrum löndum,“ segir Kristín.

Innlent »

Forsendubrestur í launastefnu

22:09 „Það er okkar sameiginlega mat að ákvarðanir í kjaramálum frá febrúar 2016, af hálfu opinberra aðila, hafa ekki verið í samræmi við þá launastefnu sem var mörkuð meðal annars með rammasamkomulaginu. Sú forsenda telst því vera brotin en ekki uppfyllt,“ segir Gylfi Arnbjörnsson forseti ASÍ. Meira »

Vogar mótmæla vegtollum

21:39 Bæjarstjórn sveitarfélagsins Voga mótmælir harðlega fyrirhuguðum aðgerðum samgönguráðherra að leggja á vegatolla á Reykjanesbraut og aðrar stoðbrautir. Meira »

Farið yfir framtíð Breiðholtsins

21:20 Greint verður frá uppbyggingu í Breiðholtinu, einkum á svæðinu við Mjódd, á íbúafundi annað kvöld. Talsverðar breytingar eru fyrirhugaðar á svæðinu og meðal annars hyggst fyrirtækið Hekla flytja starfsemi sína í nýtt húsnæði í Suður-Mjódd. Á fundinum verður jafnframt gefin heildarmynd af hverfinu. Meira »

Kársnesskóli rýmdur vegna rakaskemmda

20:17 Bæjaryfirvöld í Kópavogi hafa ákveðið í samráði við skólastjórnendur að flytja nemendur í Kársnesskóla úr vesturálmu hússins á meðan á viðgerð stendur vegna rakaskemmda og myglu. Fyrst var talið að rakaskemmdirnar væru staðbundnar en nýverið kom í ljós að þær kunna að vera dreifðari en talið er. Meira »

Segir meinta nauðgun „misskilning“

19:34 Hæstiréttur staðfesti í dag fjögurra vikna gæsluvarðhald yfir spænskum karlmanni sem grunaður er um að hafa nauðgað tveimur konum og káfað á þeirri þriðju á hóteli á Suðurlandi um þarsíðustu helgi. Hann verður í haldi fram til 17. mars næstkomandi. Meira »

Fékk verðlaunin 50 árum síðar

19:30 Benedikt Jóhannesson, fjármála- og efnahagsráðherra, fékk í gærkvöldi afhent verðlaun fyrir sigur á barnaskákmóti TR fyrir 50 árum. „Þetta hefur verið erfið bið og bitur en hún sýnir að þó tíminn lækni ekki öll sár, getur það læknað að fá launin á endanum,“ segir hann og hlær við. Meira »

Vill að Alþingi hafni áfengisfrumvarpi

18:53 Bæjarstjórn Seltjarnarness hvetur alþingismenn til þess að hafna frumvarpi sem liggur fyrir Alþingi um afnám einkaleyfis Áfengis- og tóbaksverslunar ríkisins á smásölu áfengis og heimilar áfengisauglýsingar. Meira »

Kæra kosningu um sjómannasamning

18:58 „Það leið of stuttur tími frá því að kjarasamningur sjómanna var undirritaður og hann kynntur og síðar settur í atkvæðagreiðslu. Tímamörkin voru ekki virt,“ segir Heiðveig María Einarsdóttir, viðskiptalögfræðingur og sjómaður. Meira »

Ungskáldin á öllum aldri... líka 57 ára

18:30 „Ljóðin í Gáttatifi eru bernskuljóð í þeim skilningi að þau eru með fyrstu ljóðunum mínum,“ segir Sigurbjörg Friðriksdóttir, sem sendi frá sér sína fyrstu ljóðabók, komin hátt á sextugsaldur. Hún segist hvergi nærri vera hætt. Meira »

Uppbókað næstu tvo mánuði

18:05 „Við höfum lagt upp með vissa fílósófíu fyrir allan veitingastaðinn,“ segir Hinrik Karl Ellertsson rekstrarstjóri Dill sem varð fyrstur íslenskra veitingastaða til að hljóta Michelin-stjörnu. Hráefni er sótt í nærumhverfið og er rekjanlegt, hann segir mikla aðsókn og tveggja mánaða bið eftir borði. Meira »

Biðlistar lengjast vegna handavinnu lækna

17:31 Þekkingu sérfræðilækna má nýta með mun skilvirkari hætti en gert er í dag að mati Björns Guðbjörnssonar gigtarlæknis. Segir Björn ýmsa handavinnu sem læknar þurfi að sinna í dag eiga sinn þátt í því að biðlistar lengist. Meira »

Sagður hafa ógnað drengjum með hnífi

17:18 Karlmaður var handtekinn og yfirheyrður í gærkvöldi eftir að tveir 14 ára drengir tilkynntu lögreglu um að maðurinn hefði ógnað þeim með hnífi. Atvikið átti sér stað í Árbæ við Fylkisheimilið. Málið er til rannsóknar hjá lögreglunni. Meira »

Telja vegaskemmdir ógna öryggi sínu

16:52 Mikill meirihluti landsmanna verður oft var við skemmdir á götum eða vegum og mikill meirihluti telur sömuleiðis öryggi sínu vera ógnað af ástandi vega hér á landi. Þetta er meðal þess sem kemur fram í könnun sem Gallup gerði fyrir Samgöngustofu um aksturshegðun almennings. Meira »

Kannabisræktendur í fangelsi

15:55 Tvennt var dæmt í fjögurra og sex mánaða fangelsi hvort um sig fyrir fíknihefnalagabrot í héraðsdómi Reyjavíkur í dag. Kannabisplöntur fundust á heimili þeirra beggja og þar til gerður búnaður til ræktunar sem lögreglan lagið hald á. Meira »

Furðulegasta fýlubomban

15:19 Þingmenn stjórnarandstöðunnar stigu í ræðustól Alþingis við upphaf þingfundar í dag undir liðnum fundarstjórn forseta og gagnrýndu þingmenn Viðreisnar og Bjartrar framtíðar fyrir að hafa ekki tekið þátt í tveimur sérstökum umræðum sem fram fóru í þinginu í gær. Meira »

Glatað ár kostar sjö milljónir

16:44 „Heilsufarsskaði Íslendinga nemur 420 milljörðum á ári sé miðað við verga landsframleiðslu á mann og „glötuð góð æviár“ eins og þau eru mæld af Alþjóðaheilbrigðisstofnuninni.“ Þetta kemur fram í leiðara Guðmundar Löve, framkvæmdastjóra SÍBS, í nýjasta blaði SÍBS. Meira »

Gagnagrunnar geta bætt meðferð

15:40 Gloppur í nákvæmni meðferða og erfiðleikar við að veita rétta meðferð sístækkandi hópi sjúklinga í þjóðfélögum sem eru að eldast, eru meðal þeirra vandamála sem gagnagrunninum Watson Health er ætlað að takast á við að sögn Anders Quitzau hjá IBM. Meira »

Rúmlega tvö þúsund undirritað

15:00 Rúmlega tvö þúsund manns hafa skrifað nafn sitt á undirskriftalista gegn frum­varpi um að leyfa frjálsa sölu áfeng­is og áfengisaug­lýs­ing­a á vefn­um www.allraheill.is. Skráningin opnaði í gær. Meira »
Félagslíf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, gön...
Álit hreinsistöð
Tilkynningar
Mat á umhverfisáhrifum Álit Skipula...
Hádegisfundur
Fundir - mannfagnaðir
ses.xd.is Samtök eldri sjálfstæði...
Hjúkrunarfræðingur
Heilbrigðisþjónusta
Snæfellsbær Hjúkrunarfræðingur óskast...