Mistök að loka herstöðinni

The P-8 Poseidon.
The P-8 Poseidon. Ljósmynd/Bandaríski sjóherinn

Mistök voru gerð af hálfu bandarískra stjórnvalda þegar þau tóku þá ákvörðun fyrir um áratug að loka herstöð Bandaríkjamanna á Miðnesheiði Sérfræðingar í varnarmálum hafa ítrekað viðrað þetta sjónarmið á undanförnum misserum og nú síðast var lagt til að herstöðin yrði aftur tekin í notkun í skýrslu bandarísku hugveitunnar Center for Strategic and International Studies (CSIS).

Herstöðin var fyrst sett á laggirnar árið 1951 en áratug áður höfðu fyrstu bandarísku hermennirnir komið til Íslands á grundvelli samkomulags við íslensk stjórnvöld um að Bandaríkjamenn tækju að sér hervernd landsins á meðan síðari heimsstyrjöldin geisaði. Bretar höfðu hernumið Ísland vorið 1940 af ótta við að Þjóðverjar yrðu annars fyrri til.

Bandaríski herinn yfirgaf Ísland eftir að styrjöldinni lauk en sneri aftur 1951 á grundvelli varnarsamnings Íslands og Bandaríkjanna. Kalda stríðið var þá hafið og hafði Ísland gengið í Atlantshafsbandalagið (NATO) tveimur árum áður. Herstöðin var reist í kjölfarið. Herstöðinni var lokað 2006 eftir að viðræður um áframhaldandi starfsemi hennar skiluðu ekki árangri.

Mikilvægt að fylgjast með rússneskum kafbátum

Varnarsamningurinn á milli Íslands og Bandaríkjanna hélt hins vegar áfram gildi sínu en gerðar voru ákveðnar breytingar á honum til samræmis við breytt fyrirkomulag. Bandaríkjamenn hétu því sem fyrr að verja Ísland en eftirliti með lofthelgi landsins hefur síðan bæði verið sinnt af þeim og öðrum NATO-ríkjum. Hafa ríkin skipst á að sinna eftirlitinu í nokkra mánuði í senn.

Hlutverk herstöðvarinnar, fyrir utan það að tryggja varnir Íslands, var einkum að fylgjast með umferð rússneskra herflugvéla og herskipa um Norður-Atlantshaf. Ekki síst kafbáta. Sérfræðingar á sviði varnarmála telja að vaxandi þörf sé á slíku eftirliti á ný vegna aukinna umsvifa rússneskra herflugvéla og herskipa á svæðinu á undanförnum árum.

Meðal annars er lögð áhersla á þetta atriði í skýrslu CSIS. Varað er við því að NATO hafi ekki burði eins og staðan er í dag til þess að bregðast með skömmum fyrirvara við vaxandi umferð rússneskra kafbáta um Norður Atlantshafið og Eystrasaltið. Ekki aðeins vegna minni viðbúnaðar en áður hendur einnig skorti á samhæfingu á milli bandalagsþjóðanna og bandalagsins.

Frá lokun herstöðvarinnar 2006.
Frá lokun herstöðvarinnar 2006. mbl.is/Þorvaldur Örn Kristmundsson

Furðu losnir vegna lokunar herstöðvarinnar

Lagt er meðal annars til í skýrslunni að NATO opni á ný herstöðina á Miðnesheiði sem lið í að efla kafbátavarnir bandalagsins. Tryggja þurfi að réttur búnaður sé fyrir hendi á réttum stöðum þegar hans gerist þörf. Einnig er lagt til að Norðmenn opni á ný herstöð sem rekin var í Olavsvern í Norður-Noregi í þessum tilgangi en herstöðin hefur verið seld einkaaðilum.

Fjallað var um málið af bandaríska dagblaðinu Christian Science Monitor í mars á þessu ári. Þar kom meðal annars fram að sérfræðingar í varnarmálum hefðu verið furðu losnir þegar Bandaríkin ákváðu að loka herstöðinni á Íslandi árið 2006. Landfræðileg staðsetning Íslands skipti máli og mikilvægt væri fyrir NATO og Bandaríkin að hafa hér aðstöðu.

Haft var eftir Gerry Hendrix, fyrrverandi skipherra í bandaríska sjóhernum og sérfræðingi hjá hugveitunni Center for a New American Security (CNAS), að Bandaríkjamenn hefðu aldrei átt að draga úr starfssemi sinni á Íslandi og Carl Hvenmark Nilsson hjá CSIS sagði miklu skipta að „hafa augu og eyru á Íslandi“ til þess að fylgjast með ferðum Rússa. 

Samið um aukinn viðbúnað Bandaríkjamanna

Bandarísk stjórnvöld hafa kynnt áform um að gera endurbætur á aðstöðunni á varnarsvæðinu við Keflavíkurflugvöll. Einkum í því skyni að hægt verði að þjónusta þar P-8 Poseidon kafbátaeftirlitsflugvélar. Þá hafa íslensk og bandarísk stjórnvöld samið um aukna viðveru bandaríska hersins hér á landi vegna stöðu öryggismála í Evrópu og Norður-Atlantshafi.

Tekið hefur verið skýrt fram að um tímabundið fyrirkomulag sé að ræða og ekki sé ætlunin að bandarískur her verði varanlega hér á landi. Þá standi ekki til að opna herstöðina á nýjan leik. Þá hefur verið lögð áhersla á að aukinn viðbúnaður Bandaríkjamanna rúmist innan varnarsamningsins frá 1951 og breytinga á honum í kjölfar brotthvarfs hersins árið 2006.

Bandarísk F-16 orrustuþota.
Bandarísk F-16 orrustuþota. AFP
mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Guðfinna dregur framboðið til baka

21:50 Guðfinna Jóhanna Guðmundsdóttir, borgarfulltrúi Framsóknarflokksins, hefur dregið framboð sitt til setu á Alþingi fyrir flokkinn, til baka. Frá þessu greinir hún á Facebook. Meira »

Glerið erfið vara fyrir Endurvinnsluna

21:13 Allar ál- og plastumbúðir sem skilað er til Endurvinnslunnar eru sendar úr landi og endurunnar. Glerflöskur fara þó ekki sömu leið, heldur enda sem fylling á urðunarstöðum. „Persónulega myndum við vilja sjá minna af gleri af því að fyrir okkur er gler erfið vara,“ segir framkvæmdastjóri Endurvinnslunnar. Meira »

Krefjast lögbanns á yfirtöku Arion

20:40 Fjórir hluthafar í United Silicon, sem haldið hafa á um 46% hlut í félaginu, lögðu í dag fram lögbannskröfu á hendur Arion banka vegna töku bankans á veðsettu hlutafé í félaginu. Þetta staðfestir hæstaréttarlögmaðurinn Þorsteinn Einarsson í samtali við mbl.is. Meira »

Vilja göng á milli lands og Eyja

20:15 Fjórir þingmenn Sjálfstæðisflokks lagt fram þingsályktunartillögu þar sem Alþingi álykti að fela ráðherra að skipa starfshóp sem gerir ítarlega fýsileikakönnun á gerð ganga milli Heimaeyjar og Kross í Landeyjum. Meira »

Hljómleikar í olíutanka

19:54 Síldarminjasafnið á Siglufirði er fyrir löngu orðið lands- og heimsþekkt, og gríðarlegur fjöldi gesta kemur þangað ár hvert til að fræðast og njóta. Árið 2000 hlaut það Íslensku safnaverðlaunin fyrst safna, og árið 2004 Evrópsku safnaverðlaunin, hið eina á Íslandi. Meira »

OR undirbýr rannsókn á örplasti í vatni

19:10 Orkuveita Reykjavíkur vinnur nú að því að undirbúa mælingar á því hvort örplast leynist í neysluvatni Íslendinga. Þetta staðfestir Ólöf Snæhólm Baldursdóttir, upplýsingafulltrúi Veitna, sem segir Orkuveituna nú vera að viða að sér búnaði til að gera slíkar mælingar. Meira »

Bætti ári við með óvæntum burði

18:43 Ærin MæjaBella kom eiganda sínum heldur betur á óvart þegar hún bar tveimur lömbum núna upp úr miðjum september, sem er býsna óvenjulegt. Eigandinn, Ásta Þorbjörnsdóttir, bóndi á Grjótá í Fljótshlíð, tók ungviðinu fagnandi enda er hún mikið fyrir dýr og hefur meðal annars fóstrað móðurlausa grágæsarunga. Meira »

Sjávarútvegur mikilvægasta atvinnugreinin

18:48 „Ég hef alltaf haft áhuga á sjávarútvegi og skrifað mikið um hann. Ég skrifaði bók fyrir háskólastigið sem kom út í fyrra, en þessi bók er meira ætluð framhaldsskólum og almenningi, hún er einfaldari í framsetningu en gefur gott yfirlit um íslenskan sjávarútveg,“ segir Ágúst Einarsson, fyrrverandi rektor Háskólans á Bifröst og prófessor, í samtali við 200 mílur. Meira »

Gekk ekki í takt við þingflokkinn

18:37 „Ég geri ráð fyrir að þetta hafi snúist um að virða það samkomulag sem formennirnir hafa gert um þinglok,“ segir Pawel Bartozsek, þingmaður Viðreisnar. Dagskrártillaga þingmanna Pírata og Samfylkingar, um að taka í dag fyrir frumvarp Pírata um stjórnarskrárbreytingar var felld í dag. Meira »

Braust inn í bílskúr tvo daga í röð

17:51 Karlmaður á fertugsaldri var í Héraðsdómi Reykjavíkur í gær dæmdur í 60 daga óskilorðsbundið fangelsi fyrir tvær tilraunir til þjófnaðar. Maðurinn játaði að hafa 10. maí og aftur 11. maí brotist inn í bílskúr í Reykjavík og reynt að stela þaðan búnaði til motorcross-iðkunnar. Meira »

Ekki vera á ferðinni að nauðsynjalausu

17:48 Lögreglan á Austurlandi brýnir fyrir fólki að vera ekki á ferðinni fyrir austan næsta sólarhringinn að nauðsynjalausu. Veðurspá gerir ráð fyrri óvenjumikilli úrkomu í landshlutanum. Meira »

Ekki mikilvægast að koma börnum í skjól

16:45 „Ég tek ekki undir með háttvirtum þingflokksformanni Vinstri grænna, að mikilvægasta málið sé að koma börnum í skjól. […] Það er jafn mikilvægt að bjarga fjölskyldum og búum sauðfjárbænda.“ Þetta sagði Framsóknarmaðurinn Gunnar Bragi Sveinsson í umræðu um breytingar á lögum um uppreista æru. Meira »

Rimantas fannst látinn

16:35 Rimantas Rimkus, sem lýst var eftir í júní, fannst látinn á höfuðborgarsvæðinu í lok síðasta mánaðar. Rimantas, sem var 38 ára og frá Litháen, lætur eftir sig tvö börn. Meira »

Brú milli íslenskra fyrirtækja og Costco

15:43 „Í Costco eru um 2% af vörunúmerum íslensk. Það hljóta að vera fleiri tækifæri að selja fleiri íslensk vörunúmer í Costco hér og líka fyrir íslensk fyrirtæki að koma vörum sínum í búðir Costco í útlöndum,“ segir Sigurður Hannesson, framkvæmdastjóri Samtaka iðnaðarins. Meira »

Ný ferja í höndum Vestmannaeyjabæjar

15:24 Samgönguráðuneytið fer þess á leit við Vegagerðina að stofnunin geri drög að samningi þar sem gert er ráð fyrir að rekstur nýrrar Vestmannaeyjaferju sé í höndum Vestmannaeyjabæjar. Óskað er eftir því að fyrstu drög að samningi liggi fyrir og verði kynnt ráðuneytinu 5. október. Meira »

Fannst erfitt að kalla sig Framsóknarmann

16:03 Karl Liljendal Hólmgeirsson hefur sagt sig úr Framsóknarflokknum en hann hefur verið varaformaður Félags ungra Framsóknarmanna á Akureyri og nágrennis. Þetta kemur fram í fréttatilkynningu sem Karl hefur sent frá sér. Meira »

Ný fisktegund veiðist við Ísland

15:39 Brislingur hefur veiðst í fyrsta skipti við Ísland. Gerðist það í leiðangri Hafrannsóknastofnunar sem farinn var til rannsókna á flatfiski á grunnslóð við landið í lok ágústmánaðar. Einungis veiddist einn fiskur af tegundinni og var hann 15 sentimetra langur. Meira »

Ræður ekki förinni í þinginu

15:15 „Ég mótmæli því harðlega að því sé beint gegn mér að niðurstaðan hafi ráðist af hótunum, af tuddaskap, af einhvers konar tilraunum til að nota fólk í viðkvæmri stöðu, hælisleitendur eða aðra, sem skiptimynt við þinglok. Ég vísa öllum þessum ummælum til föðurhúsanna.“ Meira »
Teikning eftir Mugg til sölu
Til sölu blýants- og tússteikning eftir Mugg, stærð 17,5x22 cm. Úr seríunni Sjöu...
Hoppukastalar.is -Candyfloss-Popp-leikir
Bjóðum upp à ýmisslegt fyrir barnaafmæli , fjölskyldusamkomur o.fl. Hoppukastala...
25% afsláttur af námskeiðum í okt.
Tilboð á öllum námskeiðum í október 2017. 25% afsláttur. Tilboðið gildir til 2...
www.skutla.com sendibílar 867-1234
Rafknúin tröpputrilla fyrir ísskàpinn, þvottavélina, þurrkarann o.fl. Skutl, vör...
 
Eldri borgarar
Staður og stund
Aflagrandi 40 Það er opin vinnustofa hjá...
Utankjörfundaratkvæða- greiðsla uta
Tilkynningar
Utankjörfundaratkvæðagreiðs...
Maat á umhverfisáhrifum
Tilkynningar
Mat á umhverfisáhrifum Athu...
Framhaldssölur
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...