Arðsemin minni hér
Úr steypuskála Fjarðaáls Alcoa Af vef Alcoa
Fjármálaráðherra, Steingrímur J. Sigfússon, kynnti á ríkisstjórnarfundi í dag skýrslu um arðsemi orkusölu til stóriðju. Þar kemur fram að á tímabilinu 1966 til 2010 hefur arðsemi heildarfjármagns af virkjunum fyrir stóriðju verið um 5%. Þetta er lægra en í sambærilegri starfsemi erlendis.
Um er að ræða seinni áfangaskýrslu en í maí 2009 var sú fyrri kynnt. Báðar skýrslurnar voru gerðar að beiðni fjármálaráðherra. Skýrsluhöfundar eru hagfræðingar hjá fyrirtækinu Sjónarrönd.
Í fyrri áfangaskýrslunni er gerður samanburður á arðsemi orkufyrirtækja og fyrirtækja í annarri atvinnustarfsemi hér á landi við orkufyrirtæki í Evrópu og í Ameríku. Helstu niðurstöður þeirrar skýrslu voru að arðsemi af fjármagni orkufyrirtækja væri umtalsvert minni í orkuvinnslu og dreifingu orku en í annarri atvinnustarfsemi hér á landi (stóriðja var undanskilin). Ennfremur að arðsemi íslenskra orkufyrirtækja væri umtalsvert minni en arðsemi orkufyrirtækja í Evrópu og Bandaríkjunum. Þar er arðsemi orkufyrirtækja betri en fyrirtækja í öðrum atvinnugreinum.
Nú í seinni áfangaskýrslunni sem ráðherra kynnti í dag er lögð áhersla á að meta og aðgreina arðsemi af sölu raforku til almenningsveitna annars vegar og stóriðju hins vegar.
Skattgreiðendur hafa ekki fengið endurgjald fyrir ábyrgðina
Fram undir 1990 var arðsemi af orkusölu til stóriðju ívið betri en í öðrum atvinnugreinum hérlendis en eftir það hefur arðsemi af orkusölunni verið verri en annars staðar í atvinnulífinu. Aukin áhætta í rekstri á síðara hluta tímabilsins, s.s. með því að tengja orkuverð við heimsmarkaðsverð á áli, hefur ekki skilað sér í hærri ávöxtun.
Arðsemi heildarfjármagns af orkusölu til almenningsveitna hefur verið um 2% á sama tímabili. Hefði ekki verið um virkjanir fyrir stóriðju að ræða hefði arðsemi Landsvirkjunar því verið mun lakari en raunin varð.
Þar sem arðsemi af orkusölu til stóriðju hefur verið svipuð fjármagnskostnaði íslenska ríkisins hafa skattgreiðendur hérlendis ekki fengið endurgjald fyrir þá ábyrgð sem þeir hafa tekist á hendur í tengslum við orkusölu sem er mjög umfangsmikil miðað við höfðatölu.
