„Ég vil ná til sem flestra og gera listina aðgengilega,“ segir Úlfur.
„Ég vil ná til sem flestra og gera listina aðgengilega,“ segir Úlfur. — Morgunblaðið/Kristinn Magnússon
[ Smellið til að sjá stærri mynd ]
Sýning á málverkum Úlfs Karlssonar hefur verið sett upp í Listasafni Reykjanesbæjar. Í verkunum vísar hann til sambýlis Íslendinga og varnarliðsins sem var á Miðnesheiði. Einar Falur Ingólfsson efi@mbl.is
Úlfur við girðinguna er heiti sýningar myndlistarmannsins Úlfs Karlssonar sem verður opnuð í Listasafni Reykjanesbæjar í dag, laugardag, klukkan 14. Og með titlinum kveðst listamaðurinn vísa til girðingarinnar sem skildi varnarliðið á Miðnesheiði í áratugi frá Íslendingum, og ekki síst heimamönnum í Keflavík og Njarðvík, en ýmiskonar áhrif hafi þó síast inn í menninguna á svæðinu.

Í tilkynningu frá Listasafninu segir að Úlfur, sem er fæddur árið 1988, sé með eftirtektarverðustu listmálurum sinnar kynslóðar. „Verk hans eru litríkar og átakamiklar hugleiðingar um mannlífið í abstrakt-expressjónískum anda. Úlfur hefur sýnt verk sín víða, bæði á Íslandi og erlendis og meðal annars í Hilger, hinu þekkta galleríi í Austurríki,“ segir þar.

Og um heitið á sýningunni er sagt að girðingin vísi „til eiginlegrar staðsetningar hennar, nálægt gömlu flugvallargirðingunni þar sem fyrrum mættust íslensk og bandarísk menning: Íslendingasögur og teiknimyndasögur, rímnastemmur og rokktónlist, sviðakjammar og Hersheys-súkkulaði. En sýningin er líka um girðingar í óeiginlegri merkingu, mörkin milli hins smáa og hins stóra, eyjarskeggja og meginlandsbúa, hins heimatilbúna og aðfengna, hins þekkta og óþekkta. Og sýning Úlfs staðfestir með sínum hætti, og af sérstökum ástríðukrafti, að girðingin er ekki lengur held.“

Bíóupplifun og box

Úlfur hóf feril sinn sem kvikmyndagerðarmaður en sneri sér að listmálun þegar hann var í námi í listaháskóla í Gautaborg þaðan sem hann útskrifaðist árið 2012. Í vetur er hann búsettur í Strasbourg og einbeitir sér að málverkinu.

„Ég reyni að skapa einskonar kvikmyndahúsastemnigu í salnum en ég sýni bara málverk – og eina „exit“-hurð, eins og í bíói,“ segir Úlfur þegar hann er spurðir út í sýninguna í Reykjanesbæ.

„Mér finnst að listirnar nái stundum ekki til almennings en vil gjarnan fá fólk nær listunum og langar til að það upplifi þær sterkt, rétt eins og það upplifir bíómyndir. Mig langar til að skapa slíka upplifun í listum, með hljóðverkum, litum og öllu ...

Ég vil ná til sem flestra og gera listina aðgengilega svo fólk jafnt í listheiminum sem utan hans geti tengt við myndverkin.“

Úlfur segir að á þessari sýningu séu verk í tveimur seríum. Hann sé alltaf með ákveðin konsept á sýningum sínum. Nú séu það annarsvegar „þessar kvikmyndahúsapælingar sem tengjast girðingunni um völlinn og svo eru það verk úr annarri sýningu, þeirri síðustu sem ég setti upp, í Vínarborg.

Ég er áhugamaður um íþróttir og hef gaman af boxi í Bandaríkjunum. Ég fór að stúdera frægan og skrautlegan umboðsmann boxara, Don King að nafni, en hann var mjög áberandi á árunum eftir 1980. Hann skipulagði meðal annars Rumble in the Jungle-slaginn í Saír milli George Foreman og Muhammed Ali. Í málverkum fór ég að bera hann saman við hershöfðingja, semsagt menn sem etja mönnum á móti öðrum. King slæst ekki sjálfur en sendi Ali eða Mike Tyson að slást.

Ég hafði samband við barnabarn Dons King og bauð honum að mæta, en hann sagði að ég þyrfti að borga flug og hótel fyrir þá en ég tímdi því ekki,“ segir Úlfur og hlær.

Bandarísku áhrifin

„Annars reyni ég alltaf á sýningum mínum að vera með tengingu við staðinn sem ég sýni á. Hér er þemað tenging við bandarísku áhrifin í Keflavík og girðinguna um völlinn – sem aðskildi Ísland og Bandaríkin. Í málverkunum mínum eru líka amerísk áhrif og þar er snertiflötur við staðinn. En áhrif vallarins á íslenska menningu tengjast nútímavæðingu Íslands á sínum tíma, í tónlist og svo mörgu öðru.“

Úlfur bætir við að auk þess að blanda saman þessum tveimur myndröðum, með vísun í girðinguna annarsvegar og hinsvegar í boxið, þá hafi hann unnið þær samtímis í fyrravetur, fyrir þessar sýningar.

„Þetta er stór salur hérna og það tók sinn tíma að skapa verkin til að fylla hann! Þá var ég með vinnustofu á Granda, var í vinnu uppi í Grafarholti en náði að vera á vinnustofunni á morgnana og jafnvel líka eftir vinnu.“

Mikið flakk og sýningar

Það gengur mikið á í málverkum Úlfs, þar sem ýmis andlit og fígúrur birtast með allrahanda vísunum. Hann segir að það megi meðal annars sjá áhrif frá bakgrunni sínum í kvikmyndanámi og kvikmyndaáhuga, en hvað það varðar hafi hann leitað meira í bandarískar en evrópskar kvikmyndir. Þá séu líka áhrif frá teiknimyndablöðum, „þaðan koma litirnir og axjón“, segir hann.

Eftir að hafa verið í kvikmyndanámi segist Úlfur hafa verið einn vetur á Akureyri og þar fór hann að nema myndlist. „Svo fór ég í skólann í Gautaborg og fékk vinnustofu sem ég bjó hálfpartinn í. Þá fór ég að stelast í ruslagámana, tók þar gömul málverk og tók að spreyja á þau og gera allskonar tilraunir með efni og liti. Síðan hef ég mestmegnis verið að mála.“

Unnusta Úlfs leggur stund á nám í Strasbourg og helgar hann sig þar listinni um þessar mundir. Er kominn þar með vinnustofu með fleiri listamönnum. Og það er nóg að gera.

„Ég sýndi í Happy Art Museum í Riga í síðasta mánuði og þar á undan í galleríi Ernst Hilger í Vínarborg. Þá var ég áður í vinnustofu á Spáni í mánuð. Það hefur því verið mikið flakk á mér og ég er rétt byrjaður að vinna í Strasbourg. Ég er að undirbúa sýningu sem verður í Bredgade kunsthandel í Kaupmannahöfn á næsta ári.“

Það vekur athygli að hinn kunni safnari og galleristi hafi boðið Úlfi að sýna en hann er meðal annars galleristi Errós. Það kom þannig til að árið 2015 var sýning á verkum Úlfs í D-sal Listasafns Reykjavíkur, á sama tíma og sýning á verkum Errós sem Hilger kom að skoða.

„Ég hef alltaf litið mjög upp til Errós,“ segir Úlfur. „Hilger sá verkin mín og mér var í kjölfarið boðið að sýna í galleríi hans í Vín.“

Er Úlfur undir áhrifum frá Erró?

„Ja, maður lærir mikið um Erró í listnámi hér heima og svo hef ég haft myndir hans fyrir augunum síðan ég var lítill. Ég er klárlega undir einhverjum áhrifum af verkum hans. En áhrifin hafa komið víðar að, eins og frá bandarísku listamönnunum Raymond Saunders og Basquitat. Mér finnst ég samt gera öðruvísi verk en þeir allir...“

Sýningarstjóri í Listasafni Reykjanesbæjar er Aðalsteinn Ingólfsson og verða þeir Úlfur með leiðsögn um sýninguna á morgun kl. 16.