Sigurjón Sigurbergsson, bóndi í Hamrahlíð í Skagafirði, fæddist í Svínafelli í Nesjum 28. mars 1931. Hann lést á Heilbrigðisstofnun Sauðárkróks aðfaranótt 24. febrúar. Foreldrar hans voru Sigurbergur Árnason, f. 9. des. 1899, d. 10. júlí 1983, bóndi í Svínafelli, og kona hans Þóra Guðmundsdóttir, f. 24. sept. 1908, d. 21 nóv. 2002, frá Hoffelli í Nesjum. Sigurjón var elsta barn þeirra hjóna, en þau eignuðust alls tíu börn. Systkinin eru: Árni, f. 1932, Gísli, f. 1934, Arnbjörn, f. 1936, Guðmundur, f. 1937, Sigurbjörg, f. 1940, Valgerður, f. 1941, Jónas, f. 1943, d. 1991, Gróa, f. 1944, og Sigríður, f. 1947.

Sigurjón kvæntist 6. júní 1954 Heiðbjörtu Jóhannesdóttur frá Reykjum í Tungusveit, f. 26. júní 1932. Foreldrar hennar voru þau Reykjahjón Jóhannes Blöndal Kristjánsson frá Brúnastöðum, f. 7. október 1892, d. 13. ágúst 1970, og Ingigerður Magnúsdóttir frá Gilhaga, f. 20. júní 1888, d. 7. júlí 1971. Börn þeirra eru: Jóhannes Blöndal, f. 1956. Maki hans er Kari Elise Mobeck og eiga þau þrjú börn. Þóra Ingigerður, f. 1957. Börn hennar eru þrjú. Maki hennar er Rune Vibegaard. Elín Helga, f. 1961. Börn hennar eru fjögur. Maki hennar er Magnús Bjarnason og eiga þau eitt barn saman.

Sigurjón vann að landbúnaði á unglingsárunum í Svínafelli og fór síðan í Hólaskóla og útskrifaðist þaðan 1952. Hann stundaði síðan vélavinnu og vörubílaakstur og hélt því áfram fyrstu búskaparárin. Þau hjón hófu búskap á Hömrum í Lýtingsstaðahreppi 1955 og reistu síðan nýbýlið Hamrahlíð í landi Hamra og fluttu þangað 1958. Sigurjón tók virkan þátt í félagsstarfi sveitarinnar, sérstaklega því sem tengdist landbúnaði.

Útför Sigurjóns verður gerð frá Reykjakirkju í dag og hefst athöfnin klukkan 14.

Svínafell, töfraheimur með jökla bakatil, stórfljót á báða vegu, fjallið ofan bæjarins með skjólgóðum kjarrivöxnum hlíðum og dölum. Sléttlendið þar framundan sem nú grær á ný. Það þurfti afreksfólk til að halda bú í Svínafelli. Þannig var það um foreldra Sigurjóns, Sigurberg Árnason sem þaðan var og Þóru Guðmundsdóttir frá Hoffelli. Vandfundnir eru aðrir eins dugnaðar- og búforkar. Enda ekkert eftir gefið í búsýslunni þar á bæ. Stundum þarf stóra atburði svo að myndir liðins tíma verði ferskar á ný. Þannig er það nú, þegar náinn frændi og leikbróðir, Sigurjón í Svínafelli, er kvaddur.

Krökkunum í Hoffelli fannst að frændurnir í Svínafelli hefðu mikið að gera. Þegar við vorum í skóla þar var varla tími til að leika sér nema í frímínútum. Það þufti að reka fé til beitar áður en skólinn hófst og smala því að kvöldi sem ekki kom sjálft. Sambýlið við Fljótin var auðvitað sérstakur þáttur í tilverunni í Svínafelli. Bæði vegna aðdrátta til heimilisins og þjóðleiðarinnar sem þar lá um. Þarna var margur trylltur dansinn stiginn við þau miskunnarlausu öfl sem þar réðu ríkjum. Minnisstætt er, þegar Mósa og Brúnka með Sigurjón og Árna á bakinu voru spenntar fyrir gamla Fordinn, þegar þær fóru fyrir bílnum yfir Fljótin. Í þessum ferðum urðu þó engin óhöpp þótt stundum skylli yfir. Þetta var umhverfið sem Sigurjón sótti þroska sinn og manndóm til. Vel mátti merkja á karlmannlegu yfirbragði hans að ekki var setið auðum höndum í uppvextinum.

Þegar til skólagöngunnar kom voru áherslunar ljósar. Góð kennsla í sauðfjárrækt og umhverfi með fjöll að baki. Hólar í Hjaltadal voru sjálfvaldir. Þarna urðu svo þáttaskilin í lífi þessa unga manns. Því nú kynntist hann heimasætunni frá Reykjum í Tungusveit, Heiðbjörtu Jóhannesdóttur. Brátt hófst svo búskapur þeirra í Hamrahlíð, þar sem með aðstoð góðrar fjölskyldu var byggt frá grunni. Börnin urðu þrjú, hið ágætasta fólk.

Þótt leiðir okkar frændanna skildi hafði ég vitneskju um góðan framgang mála í Hamrahlíð og að húsbændur þar voru vel virtir. Í Hamrahlíð átti Sigurjón góða ævi. Heiða var honum frábær förunautur og það voru jafnan góð tengsl við tengdaforeldrana á Reykjum, Jóhannes Blöndal og Ingigerði Magnúsdóttur, og þeirra fólk. En ég vænti þess líka að í þessum samskiptum hafi reynst gagnkvæmni, því Sigurjón var afar vandvirkur og traustur að eðlisfari og góður vinur vina sinna. Búskapurinn í Hamrahlíð og samskiptin við sveitungana trúi ég að vitni þar vel um. Þá sögu kunna aðrir betur.

Frændfólki og vinum frá fornum slóðum er nú hugsað til Heiðu og barnanna og annarra ástvina með samúð í huga á sorgarstund en líka þaklæti fyrir ástúð og umhyggju við Sigurjón frænda okkar, sérstaklega þegar honum lá mest við í þeirri óvægnu baráttu sem nú er lokið.

Egill Jónsson.

Góður nágranni og félagi, Sigurjón í Hamrahlíð, hefur kvatt okkar verustað. Hann kom austan úr Hornafirði ungur og vaskur maður, stundaði nám í Hólaskóla tvo vetur og vann á jarðýtum, fyrst á Hólabúinu og síðar hjá Búnaðarsambandinu. Hann kvæntist einni af heimasætum hreppsins og hóf búskap á Hömrum um 1960. Það fór vel á því að hann veldi sér þar stað til búsetu sem Mælifellshnjúkur ræður ríkjum og tignarlegt landslag Hornafjarðar finnur sér einna helst samsvörun. Eftir skamman búskap í gamla torfbænum á Hömrum hófust þau Heiða og Sigurjón handa við að reisa sér nýjan bæ, fundu sér fallegt bæjarstæði við bakka Svartár og reistu þar sitt framtíðarheimili og í Hamrahlíð hafa þau búið á fimmta áratug. Sigurjón var fyrirmyndar búmaður, allir hlutir í röð og reglu, úti sem inni, hann var dýravinur og sérstaklega fjárglöggur, ræktaði strax upp hraustan og afurðagóðan fjárstofn og var eftir því tekið hve fé hans var vel byggt og skilaði góðum afurðum. Hann var ágætur smiður, annaðist viðgerðir á vélum og tækjum eftir þörfum og sá að miklu leyti um að reisa húsakost jarðarinnar með sínu heimafólki. Sigurjón var mikill ferðagarpur og áhugasamur. Við vorum nánir samstarfsmenn í um það bil áratug við smalamennskur og fjárleitir. Var ætíð gott að eiga stuðning hans vísan og fjölskyldunnar en Hamrahlíð á land að afréttinni og var mikill ágangur afréttarpenings áður en varnargirðing komst upp. Voru samskipti mikil við fjallabændur á þeim árum. Skömmu eftir 1970 var farið að flytja föggur gangnamanna á bílum á austurhluta Eyvindarstaðaheiðar en fyrst þurfti að finna færa leið til að komast um Goðdalafjall að Hraunlæk. Ekki varð þeim skotaskuld úr því, Borgari í Goðdölum og Sigurjóni, að velja góða jeppaslóð þó varla gæti talist árennilegt að rekja sig áfram gegnum hraungarðana við Skiptabakkann með þeim búnaði sem þá var tiltækur. En svo vel tókst til að nú, meira en 30 árum síðar, er sama slóð farin næstum óbreytt. Tvívegis fórum við saman í langar fjallaferðir á rússajeppunum okkar. Sú fyrri var suður Kjöl meðal annars til að skoða framkvæmdir við Sigölduvirkjun og síðan fórum við um Sprengisand sumarið 1974 . Þá hafði skömmu áður verið komið upp brú á Eystri-Jökulsá á Hofsafrétt. Við fórum hringferð um Austurland með viðkomu á Svínafelli. Þetta var frábær ferð og ekki spillti fyrir að með í förinni voru Sigríður og Hannes, vinafólk þeirra Heiðu. Voru þau vel kunnug víða um Austurland og afar fróð og skemmtileg. Þegar ég hafði orð á því að þetta væri nú fjári bratt víða á leiðinni, t.d. yfir Öxi eða Hellisheiði eystri, því hestöflin voru nú ekkert of mörg í fararskjótum okkar, þá brosti Sigurjón ofurlítið og sagði: "Nei, mér finnst þetta nú ekkert svo bratt."

Við Sigurjón áttum gott samstarf um árabil við að flytja laxaseiði og sleppa í Svartána ásamt því að skrá hitamælingar. Nú mundi líklega vera sagt að bændurnir hafi verið í bjartsýniskasti að ætla að búa til laxveiðiá í nær laxlausu héraði, án undangenginna rannsókna, með þeirri þekkingu sem þá var til staðar um seiðaflutning og sleppingar. Sigurjón var alinn upp í nágrenni hvikulla jökulfljóta sem geta breytt um rás og rennsli með litlum fyrirvara. Bar hann í svipmóti sínu og látbragði eðlislæga varúð og fyrirhyggju gagnvart öllu umhverfi sínu. Þar sem Svartá skiptir löndum var gott að eiga Sigurjón að nágranna. Við áttum margar samverustundir við ána sem geymast í sjóði minninganna, oft var ýmiss konar samstarf milli bæjanna, áttum tæki saman, negldum bárujárn hvor hjá öðrum, einnig vorum við saman í stjórn búnaðarfélags o.s.frv.

Sigurjón var vandaður maður. Hann var valinn til ýmissa trúnaðarstarfa og tók ákvarðanir aðeins að vel athuguðu máli, ekkert var fjær honum en að gera á hlut annarra. Sigurjón var lengst af við góða heilsu, enda hraustmenni mikið. Fyrir fáum misserum fór hann að kenna krankleika og læknar greindu alvarlegan sjúkdóm. Flest undangengin haust hittumst við í Stafnsrétt, sem er eins konar höfuðstaður fjárbænda við Eyvindarstaðaheiði. Síðasta haust var honum greinilega brugðið og ljóst að á ferðinni var sá gestur sem jafnan hefur sitt erindi. Samt var handtak hans jafn þétt og hlýtt sem fyrr, hann ræddi um göngurnar að venju með sínum lifandi áhuga og vildi greinilega sjá til þess að ég gæti fylgst með helstu atburðum. Ég kveð minn gamla vin með söknuði og þakklæti fyrir góða fylgd um gengnar götur.

Fagnandi um fjallasali

fórstu löngum.

Sextíu æviár í göngum.

(H.J.)

Elskulegri fjölskyldu hans sendi ég samúðarkveðjur.

Sigurður Sigurðsson.

Þá ert þú farinn af stað í þína síðustu ferð, pabbi. Eins og svo oft áður vitum við ekki um leiðina eða atburði ferðarinnar, en það sem er öðruvísi núna er að við eigum ekki von á þér aftur heim. Sennilega vissir þú sjálfur að hverju stefndi, löngu áður en þú tókst í mál að leita læknis. Baráttuna við sjúkdóminn, sársauka og dvínandi þrek barstu af mikilli karlmennsku, með góðri hjálp annarra, en vitneskjan um að þú værir að yfirgefa fjölskylduna, búið í Hamrahlíð og landið Ísland var þér þung byrði.

Í haust var ég heima nokkra októberdaga. Þú varst greinilega þjáður, en gekkst í fjárragið með sama áhuga og einbeitni og áður. Ekki kom annað til mála en að setja á nokkur lömb, bæði þau sem vænlegust sýndust til kynbóta út frá skýrsluhaldi og svo þau sem áttu ættir að rekja til góðra kinda, sem þekktu sín eigin góðu beitilönd einhvers staðar í heimafjöllunum. Svo hringdi Sigursteinn í Stafni og sagði að hann hefði fundið tvílembda á frammi á gili. Við drifum okkur strax af stað og ókum upp Kiðaskarð, sem er stysta leið. Það var náttúrlega ófært vegna snjóa eins og mamma sagði áður en við fórum af stað. Við komumst samt langleiðina upp í skarðið áður en við urðum að snúa við og fara út á Vatnsskarð og fram Svartárdal. Krókurinn upp í Kiðaskarð var samt ekki fánýtur. Við sáum vel yfir Mælifellsdalinn og Hnjúkinn, að þar virtust engar kindur leynast og svo voru nokkrar tófuslóðir í Skarðinu. Nú vissum við líka fyrir víst að Skarðið væri ófært og ekki síst um vert að okkur tókst að snúa við án þess að festa bílinn.

Fyrir fjórum árum var ég heima í Hamrahlíð og á förum til Reykjavíkur. Þér fannst það lítið mál að skreppa með mér suður. Til að gera svolítið meira úr ferðinni ókum við í austur frá Skagafirði, út fyrir Melrakkasléttu þar sem þú keyptir nokkra girðingarstaura, svo til Hornafjarðar og gistum í Svínafelli um nóttina. Daginn eftir ókum við áleiðis suður og ég varð eftir í Reykjavík en þú hélst áfram heim. Þetta var dýrmæt ferð. Þó að hratt væri farið yfir áttum við saman notalegar stundir í jeppanum. Það var heldur ekki svo oft sem þú heimsóttir þínar æskuslóðir. Mig minnir að ég væri tólf ára þegar við fórum fyrst austur og heilsuðum upp á allt frændfólkið þar.

Víst varst þú hneigður til ferðalaga og til að finna nýjar leiðir, bæði á fjöllum og í óeiginlegri merkingu. Enn þá sterkari var þó réttlætiskennd þín og hreinskiptni. Þetta kom skýrt fram í störfum þínum að félagsmálum. Þar var jafnan allt í hinni bestu reglu. Hvort sem að það var skólanefnd, búnaðarfélag, hrossaræktarfélag eða fjárræktafélag, svo ekki sé minnst á kindabókina góðu.

Ég vil gjarnan trúa því að þú sért nálægur ennþá og fylgist með þínu fólki. Það gefur okkur styrk til að halda áfram, finna nýjar leiðir og hafa reglu á okkar kindabókum.

Jóhannes B. Sigurjónsson.