[ Smellið til að sjá stærri mynd ]
Sigurður Bogi Sævarsson sbs@mbl.is Vegagerðin hefur frá árinu 2004 tekið af vegaskrá alls 922 vegi sem eru í samanlagðri lengd alls 584 kílómetrar.
Sigurður Bogi Sævarsson

sbs@mbl.is

Vegagerðin hefur frá árinu 2004 tekið af vegaskrá alls 922 vegi sem eru í samanlagðri lengd alls 584 kílómetrar. Þetta kemur fram í svari Ólafar Nordal innanríkisráðherra við fyrirspurn Líneikar Önnu Sævarsdóttur, þingmanns Framsóknarflokksins. Í svarinu greinir frá að í ákveðnum héruðum hafi jafnvel tugir vegspotta verið felldar út. Þar má til dæmis nefna Borgarfjörðinn, þar sem 49 vegir og alls 39 kílómetrar hafa verið teknir út af skrám.

Fjöldi stuttra spotta

Heimild Vegagerðarinnar til að fella vegi af skrá byggist á ákvæði í vegalögum. Algengasta ástæða þess að vegir séu afskráðir er að sveitabæir leggjast í eyði og viðkomandi héraðsvegir tengja þar af leiðandi ekki lengur byggð ból við samgöngukerfið. Þegar vegur fer af skrá er skráðum eiganda fasteigna á jörðinni sem viðkomandi vegur liggur að tilkynnt um ráðagerðirnar. Þá fær sveitarfélagið ráðrúm til að koma athugasemdum á framfæri. Þá hefur verið felldur af skrá fjöldi stuttra spotta, til dæmis vegir sem liggja að kirkjum, félagsheimilum og svo framvegis. Oft eru þessir vegir aðeins örfáir tugir metra.

Þegar vegur er svo kominn af skrá telst hann ekki lengur þjóðvegur og þá er Vegagerðin laus undan ábyrgð, hvað áhærir viðhald. Aðrir vegir en þjóðvegir eru sveitarfélagsvegir, einkavegir og vegir utan vegflokka – til dæmis slóðar uppi til fjalla, troðningar að veiðistöðum, brautir á afréttum og svo mætti áfram telja

Verður skilað til sveitarfélaganna

G. Pétur Matthíasson, upplýsingafulltrúi Vegagerðarinnar, segir að samkvæmt breytingu á vegalögum árið 2007 hafi sú breyting verið gerð að umsjón og ábyrgð með um 50 km af vegum hafi þá átt að færast yfir til sveitarfélaga. Þessu verður þó ekki að fullu lokið fyrr en árið 2019 og vegum þá skilað í viðunandi ástandi til sveitfélaganna. Fulltrúar þeirra hafi svo kallað eftir því að peningar til viðhalds og reksturs vega fylgdu þessari breytingu.

Sé litið til einstakra byggða má nefna Dalabyggð, en þar hefur fjöldi vega verið tekinn af skrá svo sem í Laxárdal, á Fellsströnd og Skarðsströnd enda hefur búseta á bæjum þar breyst. Svipaða sögu er að segja úr Borgarbyggð Skagafirði, af Fljótsdalshéraði og víðar. Í Bláskógabyggð hafa einnig þær breytingar verið gerðar að í þéttbýlinu í Reykholti í Biskupstungum þar sem eru skóli og garðyrkjustöðvar er sveitarfélagið tekin við götum og brautum í bænum. Söm er raunin á Laugarvatni sem er innan merkja sama sveitarfélags.

Leiðin til Raufarhafnar

Til að setja hluti og vegalengdir í eitthvert samhengi þá eru 584 kílómetrar, það er samanlögð lengd afskrifuðu veganna á síðustu tíu árum, nánast jafn löng og leiðin frá Reykjavík um hringveginn alla leið norður í Þingeyjarsýslur og þaðan svo um Tjörnes og Melrakkasléttu til Raufarhafnar. Þangað eru úr höfuðborginni alls 578 kílómetrar. Þar er 6 kílómetra frávik, miðað við heildarsummuna, innan vikmarka.

Afskráður vegur sé slitlagður

Heiðmerkurvegur, sem liggur þvert í gegnum skóglendið ofan við Reykjavík, var tekinn af skrá Vegagerðarinnar fyrir nokkrum árum og umsjón hans falinn sveitarfélögum. Heiðmörkin er í landi Reykjavíkurborgar og Garðabæjar, en í þeirra ranni var nokkur tregða í byrjun við að sinna verkefninu. Það var svo fyrir um tveimur árum, eftir fréttaflutning í Morgunblaðinu um að vegurinn sem þverar svæðið frá norðri til suðurs væri ekki lengur fær, sem bragarbót var gerð.

Veganet Heiðmerkur er samanlagt um 20 kílómetrar. Nyrðri hluti svæðisins tilheyrir Reykjavík en suðurhlutinn Garðabæ. „Þegar málið komst loksins á dagskrá hjá borginni og Garðbæingum hefur vegunum hér verið ágætlega sinnt,“ segir Helgi Gíslason, framkvæmdastjóri Skógræktarfélags Reykjavíkur, í samtali við Morgunblaðið. „Hins vegar fara hér í gegn liðlega 100 þúsund bílar á hverju ári og það segir sig sjálft að malarvegur ber slíkt ekki. Veginn hér í gegn þarf því að byggja upp og leggja á hann slitlag.“