Elsa Sigfúss söngkona fór í tónleikaferð um Norðurland sumarið 1933 og hélt dagbók. Hér er gripið niður í dagbókina, en með í ferðinni var fjölskylda Elsu, foreldrar hennar, Sigfús Einarsson og Valborg Einarsson, ásamt systkinum Elsu, Einari og Lilli.
Við Lilli erum farnar í háttinn. Herbergið er lítið og sætt kvistherbergi, minnir helst á herbergi í dúkkuhúsi. Veggfóðrið er rautt á lit, á hilluköntum eru hvítar blúndur og á veggjunum hanga litlar skemmtilegar myndir. Rúmið mitt er, eins og venjulega þegar ég fer út á land, of stutt. Lilli er hærri en ég og verðum við kannski að skipta; ég verð að reyna að láta fara eins vel um mig og mögulegt er.

Við fórum frá Reykjavík kl. 8 í morgun, keyrðum fyrir hinn fagra Hvalfjörð og snæddum morgunverð í Vatnaskógi, úti í grænni náttúrunni. Leiðin gegnum Skorradal var einnig mjög falleg, leið sem sneiddi milli ilmandi birkitrjáa. Fjöllin skörtuðu sínu fegursta; vart hægt að hugsa sér betra veður til að njóta þessarar fegurðar. Við vorum nú í Borgarfirði, einum af fegurstu fjörðum landsins. Þegar við keyrðum yfir brúna á Gljúfursá notaði ég tækifærið og tók mynd af þessari fallegu á sem rennur í djúpu gljúfri. Á milli klettana vex birki. Í Norðurárdal keyrðum við gegnum hraun sem breiddi sig yfir stórt svæði. Landslagið var mjög áhugavert og allt öðru vísi en við höfðum séð fram að þessu. Klukkan fjögur komum við að Hvammi; bæ í Norðurárdal sem er í eigu manns sem við þekkjum; að sjálfsögðu var boðið upp á kaffi. - Frá Norðurárdal keyrðum við yfir Holtavörðuheiði, mikla heiði, og var skyndilega skollið á með hræðilegri þoku. Vegurinn var hræðilegur, Einar og bílstjórinn urðu að fara út úr bílnum og setja á keðjur svo við kæmumst yfirleitt eftir foraðinu, sem vegurinn var. Það tók okkur rúma tvo tíma að komast yfir heiðina. Við vorum glöð og ánægð þegar við komum um tíu leytið til Hvammstanga.

20.6. Hv.

Var vakin kl. 8. Þegar við ætluðum af stað fór bíllinn ekki í gang, pabbi, ég og Einar urðum að ýta honum langan veg - Leiðin sem við fórum nú var frekar einsleit, og einnig var þoka, en eftir tveggja tíma akstur fór að birta og um leið varð landslagið fegurra (mjög brött brekka tók okkur upp á fjall þar sem við höfðum stórkostlegt útsýni yfir hálsinn sem við höfðum ekið yfir).

(Kl. 11 komum við í litla bæinn Blönduós og borðum þar hádegisverð á heimavistarskóla. Eftir matinn héldum við stax áfram.)

Uppi á fjallinu var vegurinn á nokkrum stöðum svo slæmur að við urðum að fara út úr bílnum meðan honum var ekið yfir verstu pyttina. Næst stoppuðum við rétt áður en við keyrðum niður í Skagafjörð. Landslagið varð fegurra og fegurra. Með hin voldugu fjöll og hin víðáttumiklu grænu tún, bauð Skagafjörður upp á stórkostlega sýn.

Allt í einu tókum við eftir gamalli konu, sem kom þrammandi eftir veginum klædd regnjakka og gúmmístígvélum. Hún var með klút vafinn um höfuðið og hélt á sekk í hendi. Hún sagðist vera á leið til Blönduóss og að hún hefði verið á göngu allan daginn. Það var greinilegt að hún var dauðþreytt. Það mun áreiðanlega taka hana fleiri daga að komast á áfangastað ef hún verður ekki svo heppin að mæta bíl sem getur tekið hana með, en oftast eru þeir svo yfirfullir að þeir geta ekki tekið fleiri farþega. - Við vorkenndum þessu gamla skinni. Ég gaf henni epli og varð hún við það svo glöð að hún blessaði mig með tárin í augunum. Við tókum blessunina sem góða viðvörun fyrir ferð okkar.

Á leið okkar gegnum Skagafjörð fórum við fram hjá prestsetrinu. Víðimýrarkirkja er 100 ára gömul, elsta kirkja sinnar tegundar (altaristaflan er frá 1616). Að utan er hún klædd torfi; að innan klædd máluðu timburverki. Pabbi lék sálm á hið 80 ára gamla harmóníum. Það hljómaði dálítið sérkennilega.

Leiðin gegnum Norðurárdalinn var mjög þreytandi, hún lá í skörpum beygjum meðfram djúpri gjá. Á Öxnadal lá snjórinn alveg við veginn, við hefðum getað farið í þetta fína snjókast þar. Til Akureyrar, næst stærsta bæjar á Íslandi, komum við um tíuleytið um kvöld. Okkur var stax boðið upp á kaffi hjá kunningja pabba. Á hótel Gullfossi beið sá er skipulagði tónleikana okkar til þess að fá myndir og veggspjöld strax til þess að hengja upp. Lilli, mömmu og mér var vísað til herbergis nr. 4, fínt herbergi með kyndingu, þvottaskál, innbyggðum skáp o.s.frv. Við hlið okkar bjuggu drengirnir, þ.e. pabbi og Einar, skáhallt á móti "virtúósnum" eins og við kölluðum hann [bílstjórinn]. Betri bílstjóra hefðum við vart getað fengið. Því miður er veitingastaðurinn beint fyrir ofan herbergin okkar, þannig að á hverju kvöldi heyrum við hina hræðilegustu jasstónlist fram til klukkan hálf tólf.

21.6. Akureyri

Lilli og ég fórum á fætur kl. átta og fengum okkur göngutúr. Hittumst öll í morgunmat hjá Karli (vinur pabba), gengum síðan upp í garðinn; hann var ægifagur, með fallegum trjám, birki, reyniviði og dásamlegum blómum. Veðrið yndislegt. Það er svo fagurt hér á Akureyri að ég gæti hugsað mér að búa hér alltaf. Fagurt umhverfi, skreyttur og velhirtur bær, fólkið lifandi og vinsamlegt.

Eftir hádegisverðinn æfðum við okkur, og kl. fjögur höfðum við prufu í salnum. Rétt eftir að við byrjuðum æfinguna skall á þrumuveður og rigning. Sem betur fer var "virtúósinn" [bílstjórinn] svo hugulsamur að hafa upp á okkur og sækja okkur. Í kvöld heimsóttum við lækni.

22.6. Akureyri

Það rignir ennþá í dag en kannski er það bara gott með tónleikana í huga. Í morgun æfði ég mig heima hjá ungri dömu sem ég þekki; hún vildi endilega að ég snæddi hjá henni hádegisverð en "virtúósinn" og mamma sóttu mig svo það varð ekki að neinu í þetta skipti. Við æfðum í salnum frá kl. eitt til hálf fjögur. "Virtúósinn" sótti okkur og keyrði okkur heim til Karls en hjá honum drukkum við miðdegiskaffi. Okkur finnst við vera forrík við það að vera sótt og keyrð; hef ekki gert annað allan daginn en að sitja í bíl. Liggjum nú útaf og hvílum okkur. Lilli og ég straujuðum kjóla; við verðum að reyna að líta eins vel út og mögulegt er í kvöld á tónleikunum; ég lofaði einnig að krulla hárið á mömmu áður en við færum. Kl. níu skellur það á; bara að það gangi nú vel.

23.6. Húsavík

Tónleikarnir í gær gengu stórkostlega vel. Mikill sigur; öll þrjú urðum við að flytja aukalög; stemmningin var mjög góð. Okkur var boðið út á eftir; þegar við komum heim urðum við, þrátt fyrir að við vorum bæði þreytt og syfjuð, að pakka niður því við ætluðum snemma af stað næsta morgun. - Á leið okkar til Húsavíkur sáum við hinn stórkostlega foss, Goðafoss. Hér stönsuðum við, og snæddum kleinurnar sem við tókum með okkur, við undirleik fossins. Ekkert sem við gerðum hafði möguleika á að yfirvinna kraft fossins, ekki einu sinni hið kröftugasta lófaklapp.

Bý nú á Hótel Ásbyrgi. Herbergin eru stórfín og rúmin nógu löng. Því miður lítur bærinn ekki nógu vel út og varla nokkurn mann að sjá. Kirkjan sem við ætlum að halda tónleika í í kvöld er mjög falleg, en ísköld þegar við vorum þar áðan til að prófa hana; fengum sem betur fer rafmagnsofn inn í herbergið sem við dvöldum í þar til við áttum að syngja eða spila. - Eftir kvöldmatinn stóðum við spennt og skimuðum í átt að kirkjunni, sem var handan götunnar við hótelið. Ætli nokkur komi? Við höfðum ekki miklar væntingar, en urðum aftur á móti harla glöð þegar fólkið streymdi inn. Áheyrendur voru stórkostlegir. Þeim fannst tónleikarnir hefðu mátt vera lengri og þótti það leitt að þau skyldi ekki fá leyfi til að klappa. Að loknum tónleikum héldum við upp á hótel þar sem gestgjafinn bauð upp á kaffi; þau höfðu svo mikinn áhuga á tónlist og voru svo ánægð með tónleikana, en leið yfir því hve stuttir þeir voru, svo við héldum örlitla tónleika eftir kaffið. Pabbi lék undir á harmóníum; það var það sama og við höfðum haft í kirkjunni. Þar sem harmóníumið í kirkjunni var svo lélegt fengum við að láni harmóníum hótelhaldarans. Árangur tónleikanna var svo góður sem hægt var að hugsa sér; Kirkjuna fengum við ókeypis, maðurinn sem seldi aðganginn vildi ekkert hafa fyrir sinn snúð og gestgjafinn tók mjög lítið fyrir gistinguna. Í fyrramálið förum við aftur til Akureyrar.

24.6. Akureyri kl. 4

Erum nýkomin frá Húsavík; höfum ferðast í skínandi sólskini. Fórum smá útúrdúr upp á fjóra kílómetra til að sjá fallegan foss sem heitir Laxárfoss. Úti í freyðandi ánni liggja margir litlir birkivaxnir hólmar með ýmsum plöntum og blómum. Við áðum einnig stutt við Goðafoss. Það fallegasta og óskiljanlegasta á þessari leið var Vaglaskógur. Hafði aldrei getað ímyndað mér að nokkuð þessu líkt fyndist á Íslandi. Það lá vegur þvert í gegnum skóginn; beggja vegna vegarins var birki- og reyniviður allt að tvær til þrjár mannhæðir. Það var svo mikil gróðursæld alls staðar að maður hefði alveg eins getað verið í Danmörku. Við vildum gjarnan hafa gengið í gegnum skóginn en það hefði tekið allt of mikinn tíma frá okkur svo við hættum við þá hugmynd. Í staðinn fundum við dásamlegann lítinn "dal" þar sem við lögðumst niður og létum sólina baka okkur. Allt iðaði af skordýrum og fuglalíf var mikið. Stundin sem við áttum þarna var svo falleg, svo full af ljóðlist að ég mun aldrei gleyma henni. Það var erfitt að yfirgefa þessa "Eden" - en nú erum við komin hingað aftur. Þrátt fyrir að við vorum þreytt eftir ferðina höfðum við æfingu í salnum frá kl. átta til tíu.

Kl. 12. Nótt. Sá miðnætursólina. Kl. 11:10. Hún dansaði eins og glóandi bolti yfir hafflötinn. Eftir um 10 mínútur byrjaði hún að rísa í mót norðri. Þetta var einstök sjón; það var bjart sem á miðjum degi og yfir fjöllunum lá geislaljómi frá sólinni.

Akureyri 25.6.

Við fengum mjög fína umfjöllun um tónleika okkar hér þann 22. Við mamma æfðum fyrir hádegi og þegar við höfðum borðað og hinir fjölskyldumeðlimirnir voru farnir að æfa sig, lagði ég mig og svaf í tvo tíma. Frá veitingasalnum var mér fært kaffi og ligg nú og nýt tilverunnar með góða bók.

Akureyri 26.6.

Tónleikarnir í gær heppnuðust stórkostlega hvað það listræna snertir. Því miður voru færri til að hlusta þar sem fjöldi fólks fór út úr bænum til að njóta góða veðursins. Mikillar hrifningar gætti meðal þeirra sem annars komu. Eftir tónleikana var okkur boðið út - Þvílíkur hiti í dag, 23 gráður í skugga; svo hlýtt verður sjaldan í Reykjavík. Kl. eitt var okkur öllum boðið í kaffi hjá konu sem mamma þekkti. Lagt var á borð á grasflötinni úti í garðinum. Kl. hálf þrjú kom "virtúósinn" og sótti okkur til að keyra út fyrir bæinn. Um tíu kílómetrum fyrir utan bæinn komum við að freyðandi á, sem rann eftir djúpu gljúfri; hún áhugaverð að sjá; við Lilli stóðumst ekki freistinguna að klifra niður og ganga með henni. Á einum stað urðum við að fara úr skónum og sokkunum, og vaða, til þess að komast áfram; það var ansi erfitt. Vatnið var ískalt svo við héldum það ekki út að vera í vatninu lengi í senn. Hún var einnig ansi straumhörð. Til að hafa lausar hendur reyndi ég að kasta skónum fram fyrir mig; annar lenti einnig nákvæmlega þar sem hann átti að lenda, en hinni lenti á steini og kastaðist aftur, og út í á. Svona var þá staða mín. Það sem eftir var að leiðinni að bílnum varð ég að haltra með stuðningi Lilliar þar sem steinarnir skáru mig í fótinn. Mamma hló, þegar hún sá mig koma haltrandi og snöktandi. En þetta voru svo notalegir skór. Það var ekkert annað að gera en að keyra inn í bæinn og reyna að finna nýja skó. Pabbi og mamma fóru úr bílnum við fallegan blómagarð og þangað áttum við svo að sækja þau þegar við höfðum keypt skó. Það reyndist erfiðara en ég hafði trúað. Við urðum að keyra milli verslana; við hverja skóbúð sáu menn unga stúlku íklædda skó á öðrum fæti og hvítum ökklasokk á hinum, haltra yfir torgið. Nú, að lokum fundum við skó sem þó komust ekki í hálfkvisti í fegurð við hina. Síðan keyrðum við út og náðum í pabba og mömmu. Þau voru yfir sig hrifin af garðinum þar sem uxu margar gerðir barrtrjáa og mörg litrík og ilmandi blóm. Eftir kvöldmatinn fórum við út og rerum á firðinum. Í dásamlegu veðri rerum við yfir á hina strönd fjarðarins og fengum þaðan stórkostlegt útsýni yfir bæinn.

Sauðárkrókur 27.6.

Kl. 9 kvöddum við Akureyri, bæinn sem við urðum svo gagntekin af. Tveir herrar komu í þann mund sem við vorum að fara af stað, með blómvendi frá "tónlistaráhugamönnum". Vendirnir voru hnýttir úr blómum úr ýmsum görðum í bænum. Við óskuðum þess að við hefðum getað dvalið dálítið lengur.

Nú erum við hér á Sauðárkróki og höfum haldið tónleika sem gengu mjög vel. Við urðum vægast sagt smeyk þegar við komum á hið svokallaða hótel; lyktin var hræðileg og herbergin við fyrstu sýn afskaplega óaðlaðandi. Allt virkaði að sjálfsögðu mikið verr með hin dásamlegu herbergi á Akureyri í huga. Þegar ég lagði mig í dag uppgötvaði ég að rúmin voru allavega nógu góð; já og rúmið mitt var það lengsta og besta sem ég hingað til hafði haft.

Blönduós 28. 6.

Sauðárkrókur er leiðinlegur bær enda vorum við glöð í morgun þegar við fórum þaðan. Konsertinn í gærkvöld gaf lítið í aðra hönd en fólk virtist ánægt. Gestgjafar okkar á hótelinu voru þeir fyrstu sem mættu í kirkjuna, hvítþvegnir og sléttgreiddir, áreiðanlega þó með sorgarrendur undir nöglunum. Það er meginregla á Sauðárkróki að skafa ekki undan nöglunum; allavega ekki á Hótel Tindastóli.

Eftir konsertinn var okkur boðið upp á kaffi hjá læknisfrúnni, sem reyndist vera systir gestgjafa okkar á Húsavík.

Við komum snemma hingað til Blönduóss svo það hefur gengið vel. Því miður voru tónleikarnir í kvöld illa sóttir; þetta er slæmur tími til tónleikahalds því bændur eru í óða önn að slá túnin og þvo ull o.fl. Ég get ekki látið hjá líða að segja frá skemmtilegu atviki frá því í gærkvöld. Einar var byrjaður að spila í kirkjunni; Lilli og ég læddumst út til að sinna "dálitlu erindi", en fundum engan hentugan stað til þess. Í örvæntingu okkar snerum við okkur að lítilli stúlku, sem lék sér fyrir framan gamlan íslenskan sveitabæ. Hún hljóp inn til móður sinnar, sem miskunnaði sig yfir okkur, og leiddi okkur út - í fjósið; hún stóð fyrir utan til að gæta þess að enginn kæmi inn til okkar.

Hvammi 29.6.

Komum hingað um þrjúleytið. Ferðin var ekki skemmtileg og það hefur rignt allan daginn. Við höfðum hlakkað til að komast á hestbak, og komumst það einnig, en í ausandi rigningu. Við Einar riðum heim að bæ þar sem við ætluðum að fá að hringja til Reykjavíkur. Við riðum yfir þó nokkuð djúpa á; það var afskaplega gaman. Lilli var alveg æst að fá að stíga á bak (hún hafði aldrei reynt það áður) og þrátt fyrir rigninguna voru sóttir hestar handa allri fjölskyldunni. Einar reið fyrst prufutúr með Lilli, sem stóð sig með reisn; hún hafði verið klædd í pokabuxur og drengjablússu og var ábúðarmikil að sjá. Við vorum nú öll tilbúin að fara af stað og hinn langþráði reiðtúr varð nú að veruleika í ausandi rigningu. Er við komum til baka urðum við að fara úr nánast öllum fötunum og hengja upp til þerris, en góða skapið beið ekki hnekki i rigningunni. Í kvöld spiluðum og sungum hér fyrir fólkið á bænum - það varð mjög hrifið. Það er lítið pláss hér og af þeim ástæðum sofum við Lilli saman í rúmi sem hvorki er sérstaklega langt né breitt. Við fáum líklega lítinn svefn í nótt.

30.6. Hvammi

Svaf mjög illa. Vaknaði hvert sinn sem ég þurfti að snúa mér og hvert sinn sem Lilli sneri sér; hún svaf einnig illa; í kvöld fáum við okkar eigin rúm. Fór á hestbak í morgun; vildi af alvöru reyna bestu hesta í heimi! - hann var einnig stórkostlegur; því miður endaði ferðin á hausnum, því hesturinn kastaði mér af baki. Á hvínandi valhoppi reið ég eftir veginum; allt í einu, án nokkurrar viðvörunar, tók hann hliðarstökk út í þýfða mýrina án þess að hægja á sér, og eina leið mín út úr þessu var að láta mig síga niður á jörðina. Það tókst sem betur fer vel, en ég meiddi mig aðeins á hálsinum. Ég stökk strax á fætur og hljóp á eftir hestinum sem stökk frá mér. Á heimleiðinni hagað hann sér óaðfinnanlega. Sömu meðferð fékk Einar einnig í fyrsta skiptið sem hann steig á bak honum.

Lausleg þýðing: Bjarki Sveinbjörnsson.