Jóhannes Eggertsson fæddist í Reykjavík 31. maí 1915. Hann lést á Hrafnistu í Reykjavík 20. nóvember síðastliðinn. Foreldrar hans voru Eggert Kr. Jóhannesson járnsmiður og hljómlistarmaður og kona hans Halldóra Jónsdóttir. Jóhannes var elstur fimm systkina en þau eru: Pétur, látinn, Guðbjörg, látin, Einar og Margrét, bæði búsett í Reykjavík.

Jóhannes kvæntist Steinunni G. Kristinsdóttur, látin. Þau eignuðust sex börn sem eru: Eggert, maki Gabriele Jóhannesson; Halldór, látinn; Halldóra; Þorvaldur, maki Guðfinna Hjálmarsdóttir; Pétur; Guðbjörg, maki Jón Tryggvason. Seinna kvæntist Jóhannes Sigrúnu Ásgrímsdóttur, látin. Dóttir þeirra er Guðbjörg. Maki hennar er Árni Björnsson. Barnabörn Jóhannesar eru 13 og barnabarnabörnin 22.

Jóhannes ólst upp í Reykjavík. Hann lærði hljóðfæraleik ungur að árum. Fyrst lærði hann á selló hjá Þórarni Kristjánssyni, síðan hjá Hans Stephanek og Qëgerëtz sem var þýskur sellóleikari. Í Tónlistarskóla Reykjavíkur hóf hann nám árið 1934, sem Ragnar í Smára fjármagnaði fyrir hann þar til hann lauk prófi árið 1948. Hann lék fyrst með Hljómsveit Reykjavíkur árið 1935 og var einn af stofnendum Útvarpshljómsveitarinnar rétt eftir stríð. Árið 1948 var Sinfóníuhljómsveit FÍH stofnuð og var hann einn af stofnfélögum hennar. Hún starfaði þar til Sinfóníuhljómsveit Íslands var stofnuð og lék hann með henni til ársins 1982. Í Lúðrasveit Reykjavíkur lék hann á trommur og á það hljóðfæri lék hann einnig í mörgum danshljómsveitum. Þá kenndi hann einnig á trommur og selló um margra ára skeið.

Útför Jóhannesar verður gerð frá Bústaðakirkju í dag og hefst athöfnin klukkan 15.

Stöðvið allar klukkur, takið símana úr sambandi. Hindrið hundinn í að gelta með gómsætu beini. Þaggið niður í píanóunum og berið kistuna út við veikan trumbuslátt. Látið syrgjendurna koma. Látið flugvélarnar hnita hringi og krota skilaboð á himininn... Hann er dáinn. Setjið svartar slaufur á hvítar dúfurnar. Látið umferðarlögregluna bera svarta hanska. Hann var suður mitt og norður, vestur mitt og austur. Vinnuvikan mín og sunnudagshvíld. Hádegi mitt og miðnætti, tal mitt og söngur. Ég hélt að slík ást entist að eilífu. Mér skjátlaðist. Stjarnanna er ekki þörf lengur. Slökkvið á þeim öllum. Pakkið tunglinu inn og hlutið sólina í sundur. Látið hafið fjara út og hreinsið skóginn. Því ekkert lætur lengur neitt gott af sér leiða. (W.H. Auden.)

Við fráfall Jóhannesar Eggertssonar leita enn á hugann minningar frá fyrstu starfsárum Sinfóníuhljómsveitarinnar. Mætti þó ætla að þar væri borið í bakkafullan lækinn, svo skammt sem liðið er frá því að minnst var hálfrar aldar afmælis hljómsveitarinnar.

Jóhannes var einn þeirra ungu manna sem við erfiðar aðstæður á krepputímum öfluðu sér þeirrar tónlistarmenntunar sem hér var að hafa á árunum fyrir síðari heimsstyrjöldina. Það var ekki auðvelt fyrir fátækan ungling. Hann vann fyrir sér í daglaunavinnu og með hljóðfæraleik í danshljómsveitum, þar sem hann lék ýmist á slagverk, básúnu eða selló. Jafnframt stundaði hann námið eftir því sem aðstæður leyfðu og lauk burtfararprófi í sellóleik frá Tónlistarskólanum 1942.

Helstu atvinnumöguleikar ungra hljóðfæraleikara og næstum eina leiðin til að afla sér nokkurrar starfsreynslu á þessum árum var í danshljómsveitunum. Þar var unnin kvöld- og næturvinna sem ekki var í sjálfu sér þroskavænleg og reyndist sumum miður holl. Og síðan var það Útvarpshljómsveitin, en þar - og aðeins þar - var um að ræða nokkur fastlaunuð störf við hljóðfæraleik. Þangað réðst Jóhannes snemma.

En þetta var hljómsveitarstarf með nokkuð sérstökum hætti. Spilað var beint í útvarpið oftast tvisvar á viku, 20-25 mínútur í senn.

Reglulegar æfingar voru ekki haldnar, hvorki til að fága og fegra samspilið né til þess að undirbúa "túlkun" viðfangsefnanna. Komið var saman svo sem hálftíma áður en útsending átti að hefjast, efnið "spilað í gegn" einu sinni og síðan látið skeika að sköpuðu.

Eitt af fyrstu verkefnum mínum sem þetta skrifa við undirbúning að stofnun Sinfóníuhljómsveitarinnar var að semja við hljóðfæraleikara útvarpshljómsveitarinnar um mjög lengdan vinnutíma, sem fól í sér daglegar æfingar, án launahækkunar. Þetta tókst aðeins fyrir skilning hljóðfæraleikaranna sjálfra og áhuga á því verkefni sem fyrir höndum var, að byggja hér upp vísi að listrænni hljómsveit. Þarna fékk kynslóð Jóhannesar Eggertssonar fyrst tækifæri til að taka út listrænan þroska og sýna hvað í henni bjó. Langflestir stóðust prófið með prýði, en einstaka heltist úr lestinni eins og vænta mátti. Við tók strangur skóli undir stjórn þaulreyndra og kröfuharðra stjórnenda á borð við Olav Kielland, sem lagði í raun grunninn að þeim starfsanda og metnaði sem alla tíð síðan hefur verið aðalsmerki Sinfóníuhljómsveitarinnar og hefur verið að skila vaxandi árangri í starfi hennar allt fram á þennan dag.

En það er önnur saga.

Jóhannes Eggertsson var einn af máttarstólpum þessa starfs frá fyrstu tíð. Hann starfaði í hljómsveitinni óslitið frá 1950-1980, er hann hætti fyrir aldurssakir. Hann var virtur og mikils metinn jafnt af félögum sínum sem stjórnendum, lengi einn tveggja til þriggja manna sem mynduðu kjarna sellósveitarinnar, en þó einstöku sinnum á fyrstu árunum fluttur á slagverkið ef mikils þótti þar við þurfa, enda afburðasnjall "sláttumaður". Hann var góður og skemmtilegur félagi og á ég um hann margar hlýjar og glaðar minningar frá gamalli tíð, ekki síst úr tónleikaferðum hljómsveitarinnar um landið á fyrstu árunum, sem margar voru langar og strangar og stundum jafnvel dálítið ævintýralegar.

Ég kveð Jóhannes Eggertsson með söknuði og votta fjölskyldu hans einlæga samúð mína á skilnaðarstundu.

Jón Þórarinsson.

Elsku pabbi.

Nú þegar komið er að kveðjustund streyma minningarnar fram í hugann. Minningarnar þegar ég fór með þér í útvarpið á jólunum þar sem þú varst að spila og eins er þú varst að spila með lúðrasveitinni við mörg tækifæri. Ég man líka þegar þú varst að æfa þig á sellóið í stofunni í Hólmgarðinum. Þaðan eru margar minningar. Áfram gæti ég haldið en kveð þig með þessum orðum:

Margs er að minnast,

margt er hér að þakka.

Guði sé lof fyrir liðna tíð.

Margs er að minnast,

margs er að sakna.

Guð þerri tregatárin stríð.

Far þú í friði,

friður Guðs þig blessi,

hafðu þökk fyrir allt og allt.

Gekkst þú með Guði,

Guð þér nú fylgi,

hans dýrðarhnoss þú hljóta skalt.

(Vald. Briem.)

Þín dóttir

Halldóra (Gógó).

Ég sendi þér kæra kveðju,

nú komin er lífsins nótt.

Þig umvefji blessun og bænir,

ég bið að þú sofir rótt.

Þó svíði sorg mitt hjarta

þá sælt er að vita af því

þú laus ert úr veikinda viðjum,

þín veröld er björt á ný.

Ég þakka þau ár sem ég átti,

þá auðnu að hafa þig hér.

Og það er svo margs að minnast,

svo margt sem um hug minn fer.

Þó þú sért horfin úr heimi,

ég hitti þig ekki um hríð.

Þín minning er ljós sem lifir

og lýsir um ókomna tíð.

(Þórunn Sig.)

Elsku pabbi, tengdapabbi. Far þú í friði.

Guðbjörg og Jón.

Stöðvið allar klukkur, takið símana úr

sambandi.

Hindrið hundinn í að gelta með gómsætu

beini.

Þaggið niður í píanóunum og berið kistuna út

við veikan trumbuslátt.

Látið syrgjendurna koma.

Látið flugvélarnar hnita hringi

og krota skilaboð á himininn...

Hann er dáinn.

Setjið svartar slaufur á hvítar dúfurnar.

Látið umferðarlögregluna bera svarta

hanska.

Hann var suður mitt og norður, vestur mitt

og austur.

Vinnuvikan mín og sunnudagshvíld.

Hádegi mitt og miðnætti, tal mitt og söngur.

Ég hélt að slík ást entist að eilífu.

Mér skjátlaðist.

Stjarnanna er ekki þörf lengur.

Slökkvið á þeim öllum.

Pakkið tunglinu inn og hlutið sólina í sundur.

Látið hafið fjara út og hreinsið skóginn.

Því ekkert lætur lengur neitt gott af sér

leiða.

(W.H. Auden.)

Þín dóttir,

Guðbjörg.

Fallinn er frá einstakur maður, fyrrum tengdafaðir minn.

Jóhannes var einstaklega hlýr og ljúfur maður. Einstaklega geðgóður, kíminn og skemmtilegur. Og alltaf sérdeilis rólegur og yfirvegaður, sama á hverju gekk. Ég sá hann aldrei missa stjórn á skapi sínu.

Jóhannes var þessi einstaka manngerð sem kaus fremur að gefa en þiggja. Þótt hann eignaðist aldrei digra sjóði virtist hann ávallt sáttur og krafðist einskis fyrir sjálfan sig. Hann naut þess hins vegar einlæglega að veita öðrum af því litla sem hann hafði.

Jóhannes var líka einstakur þegar tónlistin var annars vegar. Tónlistargyðjan átti hug hans allan, frá fyrstu tíð til hinstu stundar, og það var hrein unun að fylgjast með honum leika á sellóið af slíkri innlifun að hann gleymdi stað og stund. Við tónlistarflutning naut hann sín best og það er einmitt þannig sem ég minnist hans nú að leiðarlokum.

Ég mun ætíð minnast míns einstaka, fyrrverandi tengdaföður þegar ég heyri góðs manns getið.

Ástvinum hans öllum votta ég innilega samúð.

Jóhanna Sigurðardóttir.

Jón Þórarinsson.