Þegar við fórum í fríið

Farþegar með Arnarflugi koma úr vélinni á Spáni.
Farþegar með Arnarflugi koma úr vélinni á Spáni. Ólafur K. Magnússon

Sumarfrí Íslendinga hefur lengst og breyst í gegnum áratugina, með nýjum áfangastöðum, nýjum græjum í fríið og mismunandi hugmyndum hverju sinni um hvað raunverulegt frí sé. Sunnudagsblað Morgunblaðsins tók léttan snúning á sumarfríi landsmanna gegnum tíðina.

Það tók „ekki nema“ 9 daga sjóferð að skreppa til Kaupmannahafnar á 4. áratugnum og var ferðin þó kölluð hraðferð. Innanlandsferðir voru það sem fyrstu sumarfríin snerust um, bæði vegna samgangna og fjárhags. Þær voru þó ekki svo einfaldar, fáir áttu bíla og gististaðir af skornum skammti.

Á fjórða áratugnum tóku verslunarmenn í borginni eftir breytingu. Silli og Valdi sáu að fleiri og fleiri komu til þeirra áður en lagt var af stað til þess að birgja sig upp með nesti. Þótt ferðirnar væru bara nokkrir dagar, helgi eða einn dagur var þetta nýmæli. Enda þurftu margir að vinna happdrættisvinning til að komast í sumarfrí, eins og Reykvíkingur nokkur sem vann 5.000 krónur 1935 og notaði peninginn til að taka sér sumarfrí og ferðast um landið með konu sinni.

Aðbúnaður fyrir alla þessa Íslendinga sem voru að öðlast réttindi til að fá sumarfrí var lélegur. Þróunin hélst ekki í hendur, fólk fékk frí en gat ekki auðveldlega fundið stað til að dvelja á nema það hefði pantað með miklum fyrirvara. Þau sumargistihús sem voru til voru yfirfull allt sumarið á 5. áratugnum og auk þess sem vantaði gistihús vantaði nýja stétt fólks til að vinna við það. Menn veltu því fyrir sér hvort sækja ætti til útlanda reynda gistihússtjóra, yfirþjóna og matreiðslumenn eða senda fólk út í nám, skapa yrði nýja atvinnugrein.

Svo komumst við til útlanda

Aðeins allra yngstu kynslóðum finnst eðlilegur hlutur að fara í flug, eldri kynslóðir, þar með talin undirrituð, muna eftir því hversu hátíðlegt það var að fara í flug.
Sérstök dress voru keypt fyrir ferðina, fjölskyldan var jafnvel búin að sauma samlitan alklæðnað á alla í stíl til að vera í fluginu. „ Flugdress “ var alvöru fyrirbæri. Ég var áskrifandi að Æskunni og ég man að þegar blaðið barst varð að geyma blaðið í plastinu í nokkrar vikur, mátti ekki opna það fyrr en 10. júlí, „í flugvélinni“ þar sem það var rifið upp við hátíðlega athöfn. Meðferðis var að sjálfsögðu þurrkaður saltfiskur - til að „tipsa hótelstarfsmenn með“ en slíkt athæfi virðist hafa verið sjálfsagt meðal margra hérlendis og er hjá sumum enn.

Íslendingar í grísaveislu á Spáni.
Íslendingar í grísaveislu á Spáni. Ólafur K. Magnússon
  • Kollegi minn á blaðinu fór í sólarlandaferð í kringum 1980. Kleinur voru bakaðar fyrir ferðina og settar ofan í ferðatöskuna. Sérstök handklæði með vösum voru svo saumuð fyrir alla fjölskylduna.
  • Svo var það maturinn sem Íslendingar tóku með sér að heiman. Gjaldeyrishöft þýddu að nýta varð hverja krónu svo fyrir suma munaði að eiga eitthvað í töskunni en oft var þetta hræðsla við matinn, eða vissan um að það íslenska bragðaðist best í heimi, eða eitthvað fengist ekki í útlandinu.
  • Frændi minn tók til dæmis arómat með í allar ferðir, marga stauka ef ferðin var löng. Eitt sinn helltist arómatið yfir alla töskuna, þar með yfir hvítu sumarskyrturnar og hann var þekktur sem gæinn í karrígula dressinu í ferðinni.
  • Ofan í töskurnar rataði hangikjöt, niðursoðinn matur og til eru nýlegar frásagnir af fólki sem fór með lambalæri til Krítar.
  • Það var því ekkert óvanalegt að teknar væru upp Ora-fiskibollur í bleikri sósu á íbúðahótelinu eftir langan dag á ströndinni.
  • Stundum varð vart við ákveðna hræðslu við matinn, jafnvel vatnið – að það væri eitrað eins og Sigurdór Sigurðsson, fyrrverandi fararstjóri á Spáni, sagði frá í Þjóðviljanum 1984. Farþegar komu þá með 80 lítra af íslensku vatni, í mjólkurfernum.
  • Það skipti líka máli að vera í fallegum fötum í ferðinni. Skrifað var um að þau gætu hreinlega skorið úr um hvort fólk myndi pipra, í sumarfríum yrði framtíðarmakinn gjarnan á vegi manns. Fallegur sundbolur gerði kraftaverk, gervihár á kvöldin til að þykkja það, það var líka nauðsynlegt að láta kartöflurnar í friði fyrir ferðina og megra sig. Karlmenn þurftu að hafa minni áhyggjur, bara að passa að vera í þröngum buxum á kvöldin og litríkum skyrtum við, meðan konum sem fengu gjarnan gæsahúð var bent á þetta: „Á sumrin eru kjólar með stuttum ermum algengastir, en það er ekki fallegt ef handleggirnir eru rauðir með „gæsahúð“, sem svo er nefnd.“

Umfjöllunin birtist í fullri lengd í Sunnudagsblaði Morgunblaðsins.

Bloggað um fréttina

Innlent »

Allir sjá til sólar á morgun

07:52 Á morgun fer dálítill hæðarhryggur yfir landið. Það þýðir að þá lægir vindinn, segir á vef Veðurstofu Íslands. Einnig styttir upp og rofar til, þannig að á einhverjum tímapunkti munu allir landsmenn sjá til sólar á morgun. Meira »

Kastaði sér í höfnina

07:10 Mikill erill var hjá slökkviliði höfuðborgarsvæðisins í gærkvöldi og nótt en meðal annars kviknaði í á tveimur stöðum og maður kastaði sér í sjóinn við Miðbakka í nótt. Meira »

Sjálfstæðisflokkurinn stærstur

07:00 Sjálfstæðisflokkurinn fékk átta menn kjörna inn í borgarstjórn en Samfylkingin fékk sjö borgarfulltrúa. Alls munu átta flokka eiga fulltrúa í borgarstjórn Reykjavíkur næstu fjögur árin. Fleiri konur en karlar munu sitja í borgarstjórn Reykjavíkur næsta kjörtímabil. Meira »

Sjálfstæðisflokkurinn missir mann

05:14 Búið er að telja 53.124 atkvæði í Reykjavík, en nýjar tölur voru birtar kl. 5. Samkvæmt þeim er Sjálfstæðisflokkur áfram stærstur í borginni, með 30,4%, en flokkurinn missir hins vegar einn mann frá því síðustu tölur voru lesnar upp. Píratar bæta aftur á móti við manni. Meira »

Meirihlutaflokkarnar tala saman

03:52 Oddvitar flokkanna þriggja sem mynduðu meirihluta í bæjarstjórn Akureyrar síðustu fjögur ár segjast munu byrja á því að tala saman og kanna hvort þeir nái að semja um áframhaldandi samstarf næstu fjögur ár. Listi fólksins, Framsóknarflokkurinn og Samfylkingin héldu öll tveimur mönnum í bæjarstjórn. Meira »

Meirihlutinn heldur í Kópavogi

03:32 Sjálfstæðismenn fengu fimm bæjarfulltrúa kjörna og 36,1% atkvæða í kosningum í Kópavogi í dag. Meirihlutasamstarfið helst í bænum, en með Sjálfstæðisflokknum var Björt framtíð, sem nú fer fram ásamt Viðreisn. Meira »

Talningu lokið á Akureyri

03:27 Öll atkvæði hafa nú verið talin á Akureyri. D-listi Sjálfstæðisflokksins fékk flest atkvæði, eða 1.998 og þrjá bæjarfulltrúa. L-listinn, sem er bæjarlisti Akureyrar fékk næstflest atkvæði, 1.828 og tvo fulltrúa. Meira »

Umboðsmaður flokks sem er ekki í framboði

03:23 Hún er einmanaleg stúkan í Laugardalshöll þar sem almenningi gefst kostur á að fylgjast með talningu atkvæða í borgarstjórnarkosningunum. Raunar er aðeins einn maður í stúkunni, sem kallar sig KÞ en vill ekki koma fram undir nafni. KÞ hefur fylgst með kosningum síðustu 12-15 árin. Meira »

Rétt að bíða eftir síðustu tölum

03:21 „Það eru miklar sviptingar á milli talninga og ég held að það sé rétta að bíða eftir síðustu tölum,“ segir Heiða Björg Hilmisdóttir sem er í öðru sæti lista Samfylkingarinnar í Reykjavík um nýjustu tölur úr Reykjavík sem sýna að Sjálfstæðisflokkurinn er með níu borgarfulltrúa og Samfylking með sjö. Meira »

Draumurinn rættist í þessum tölum

03:09 „Þetta er draumur sem við áttum. Að fá a.m.k. níu borgarfulltrúa.“ Þetta eru fyrstu viðbrögð Eyþórs Arnalds, oddvita Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík við nýjustu tölum úr borginni sem sýna að Sjálfstæðisflokkurinn er með 10.636 atkvæði og níu borgarfulltrúa. Meira »

Viss um að vakna sem borgarfulltrúi

03:04 „Ég veit alveg hvernig ég ætla að hafa þetta, nú fer ég bara heim og legg mig og svo vakna ég í fyrramálið og þá verð ég borgarfulltrúi,“ segir Baldur Borgþórsson, sem var á öðru sæti á lista Miðflokksins í Reykjavík. Meira »

Sjálfstæðisflokkurinn kominn í 9 menn

03:01 Sjálfstæðisflokkurinn fær 9 borgarfulltrúa kjörna samkvæmt nýjustu tölum í Reykjavík þegar 33.882 atkvæði eru talin. Hefur flokkurinn bætt við sig tveimur fulltrúum frá síðustu tölum og tekur frá bæði Vinstri grænum og Pírötum. Meira »

4 atkvæði bárust 20 sek. of seint

02:51 Sjálfstæðisflokkurinn í Vestmannaeyjum nær aðeins inn þremur mönnum í bæjarstjórn og er meirihlutinn því fallinn. Elliði Vignisson, núverandi bæjarstjóri, var í fimmta sæti listans og nær ekki kjöri. Aðeins vantaði sex atkvæði upp á til að flokkurinn héldi meirihluta sínum. Meira »

Spennulosun og gleði í Snæfellsbæ

02:21 Gleðin var við völd hjá frambjóðendum Sjálfstæðisflokksins í Snæfellsbæ eftir að fyrir lá að listi flokksins hefði fengið um 60% atkvæða. Oddviti listans, Björn Haraldur Hilmarsson, útibússtjóri í Snæfellsbæ, segir að þetta sé næstbesta kosning flokksins í bænum. Meira »

Meirihlutinn fallinn í Eyjum

02:14 Meirihluti Sjálfstæðisflokksins í Vestmannaeyjum er fallinn en lokatölur liggja fyrir. Sjálfstæðisflokkurinn fær þrjá bæjarfulltrúa af sjö en hafði áður fimm fulltrúa. Flokkurinn hlaut 73,2% atkvæða 2014 en að þessu sinni 45,4%. Meira »

Vonast eftir tölum innan klukkutíma

01:58 Talning í Reykjavík gengur vel, að sögn Evu B. Helgadóttur, formanns yfirkjörstjórnar. Hún vonast til að nýjar tölur verði kynntar innan klukkustundar, en þorir ekki að lofa neinu. Talning hefur verið á svipuðu róli og í síðustu kosningum. Meira »

Fyrsti Framsóknarmaðurinn í 20 ár

01:57 Öll atkvæði hafa nú verið talin í Hafnarfirði og meðal þeirra 11 bæjarfulltrúa sem kjörnir voru er Ágúst Bjarni Garðarsson, sem leiddi lista Framsóknarflokksins. Það telst til tíðinda þar sem 20 ár eru síðan það gerðist síðast. Meira »

Stefnumálin liggi vel með Viðreisn

01:47 Gamanið kárnaði ögn á kosningavöku Sjálfstæðisflokksins er aðrar tölur úr borginni birtust, en samkvæmt þeim verða borgarfulltrúar flokksins 7, en ekki 8, eins og fyrstu tölur bentu til. Jórunn Pála Jónasdóttir frambjóðandi flokksins segist bjartsýn á að flokkurinn nái að mynda meirihluta. Meira »

Aðeins 57% kjörsókn í Reykjanesbæ

01:46 Aðeins 57% kjörsókn var í sveitarstjórnarkosningunum í Reykjanesbæ í dag. Alls greiddu 6.494 atkvæði, en á kjörskrá voru 11.400. Sjálfstæðisflokkurinn tapaði rúmlega þrettán prósentustigum frá síðustu kosningum og fór úr 36,5% niður í 22,9%. Sex flokkar eiga nú sæti í bæjarstjórn. Meira »
inntökupróf
Jessenius Faculty of Medicine Martin, Slóvakíu Inntökupróf verða haldin í læknis...
Stórar kjarrivaxnar útsýnislóðir stutt frá Reykjavík
Lóðirnar eru í kjarrivaxinni brekku sem veit mót suðri. Frábært útsýni. Heitt va...
Dýna 160x200 millistíf.
2 ára Blue sky springdýna 160x200 millistíf. Upplýsingar 8935005...
Bækur til sölu
Bækur til sölu 400 ljóðabækur til sölu. Seljast saman á kr. 60 þús. Einnig ævisa...
 
Tónlistarkennari
Önnur störf
Það vantar tónlistarkennara norður Tó...
Organisti í háteigskirkju
Listir
Organisti í Háteigskirkju ...
Fræðslufulltrúi 50%
Önnur störf
Fræðslufulltrúi - 50...
Starf á tæknisviði
Sérfræðistörf
Viltu móta framtíðar fiskvinnslu? Samh...