Móeiður fæddist á Syðra-Seli í Hrunamannahreppi 12. maí 1924. Hún lést á hjúkrunar- og dvalarheimilinu Lundi á Hellu miðvikudaginn 12. mars síðastliðinn. Foreldrar hennar voru Helgi Ágústsson, fulltrúi hjá Kaupfélagi Árnesinga á Selfossi, f. að Gelti í Grímsnesi 6. febrúar 1891, d. 3. desember 1977, og kona hans Anna Valgerður Oddsdóttir, f. á Sámsstöðum í Fljótshlíð 22. október 1894, d. 6. janúar 1965. Foreldrar Helga voru Ágúst Helgason, bóndi í Birtingaholti, og kona hans Móeiður Skúladóttir frá Móeiðarhvoli. Foreldrar Önnu Valgerðar voru Oddur Oddsson, gullsmiður og símstjóri á Eyrarbakka, og kona hans Helga Magnúsdóttir frá Vatnsdal í Fljótshlíð. Bræður Móeiðar eru Magnús Ágúst, bakarameistari í Vestmannaeyjum og Reykjavík (látinn), og Oddur, fyrrverandi sölustjóri í Reykjavík. Fóstursystir Móeiðar er Helga Ingibjörg Helgadóttir (látin) en þær voru systradætur.

Móeiður giftist 1. janúar 1944 Garðari Jónssyni skógarverði, f. á Reyðarfirði 22. nóvember 1919, d. 25. október 2003. Foreldrar hans voru Jón Pálsson, dýralæknir á Selfossi, f. 7. júní 1891, d. 19. desember 1988, og kona hans Áslaug Ólafsdóttir Stephensen, f. 23. apríl 1895, d. 30. október 1981.

Börn Móeiðar og Garðars eru: 1) Anna tannsmiður, f. 4. júní 1944, d. 22. janúar 2005, gift Þorvarði Örnólfssyni lögfræðingi. Börn þeirra eru Helga Móeiður Arnardóttir, Örnólfur Þorvarðsson, Garðar Þorvarðsson og Arnþór Jón Þorvarðsson. 2) Jón kennari, f. 18. október 1946, d. 28. maí 1973. 3) Helgi húsasmíðameistari, f. 18. september 1948, kvæntur Kristínu Ólafsdóttur leikskólakennara. Börn þeirra eru Ólafur, Móeiður og Jón Garðar. 4) Haukur verkfræðingur, f. 9. ágúst 1954, kvæntur Ragnhildi Guðrúnu Guðmundsdóttur hjúkrunarfræðingi. Synir þeirra eru Guðmundur, Garðar, Þorsteinn og Hörður. Barnabarnabörn Móeiðar og Garðars eru fimmtán.

Móeiður var Sunnlendingur í húð og hár, ættuð úr Rangárvalla- og Árnessýslum. Hún sleit barnsskónum á Syðra-Seli í Hrunamannahreppi þar sem foreldrar hennar stunduðu búskap. Árið 1931 fluttist fjölskyldan á Selfoss, en þá var Móeiður sjö ára. Á þessum tíma voru innan við hundrað íbúar í plássinu. Á Selfossi fékk Móeiður grunnmenntun sína, en var síðar einn vetur í Húsmæðraskóla Reykjavíkur. Hún var mikil hannyrðakona eins og hún átti kyn til og eftir hana liggja ýmsir fagrir munir. Árið 1945 fluttust Móeiður og Garðar að Tumastöðum í Fljótshlíð þar sem unnið var að því að setja af stað plöntuuppeldisstöð á vegum Skógræktar ríkisins. Móeiður tók virkan þátt í daglegum störfum manns síns við uppbyggingu og rekstur stöðvarinnar á Tumastöðum og við friðun og gróðursetningu á svæðum skógræktarinnar. Má þar nefna Þjórsárdal, Skarfanes, Þórsmörk og fleiri staði á Suðurlandi. Hún unni íslenskri náttúru og skógrækt og önnur ræktunarstörf voru henni afar hugleikin. Móeiður og Garðar fluttu með börn sín á Selfoss árið 1962 og bjuggu þar síðan. Síðasta eitt og hálft árið bjó Móeiður á hjúkrunar- og dvalarheimilinu Lundi á Hellu.

Útför Móeiðar verður gerð frá Selfosskirkju í dag og hefst athöfnin klukkan 13.30.

Mig langar í örfáum orðum að minnast tengdamóður minnar, Móeiðar Helgadóttur. Þegar við Helgi vorum að hefja okkar búskap og standa í húsbyggingu hér á Selfossi upp úr 1970 var Móa alltaf til staðar hvort sem var að passa, hreinsa mótatimbur, hafa til kaffi eða hvað annað sem til féll þegar á þurfti að halda. Þegar fjölskyldan stækkaði og meira varð að gera var hún alltaf tilbúin að hlaupa undir bagga og rétta hjálparhönd.

Ég lærði mikið af henni í gegnum tíðina. Annarri eins hannyrðakonu hef ég aldrei kynnst. Það lék allt í höndunum á henni og þær voru ófáar flíkurnar sem hún prjónaði í prjónavélinni á barnabörnin sín, peysur, kjólar, gammosíur og ullarbolir, fyrir utan alla sokkana og vettlingana sem hún prjónaði í höndunum. Ég þurfti aldrei að læra að prjóna sokka sem kemur mér í koll núna þegar ég þyrfti að geta prjónað á mín barnabörn. Matargerð, bakstur og annað heimilishald var hennar líf og yndi.

Móa átti dásamlegan garð með alls kyns trjágróðri og blómahafi, seldi trjáplöntur og runna fyrir Skógræktina í mörg ár heima hjá sér. Í gróðurhúsinu uxu jarðarber, rósir og alls konar ilmandi liljur. Það var ekki amalegt fyrir litlu ömmubörnin á Selfossi að fá að alast upp í nálægð við þetta allt saman. Svo var Stapi byggður, sumarbústaðurinn í Þjórsárdal, og henni leið hvergi betur en þar. Að vakna við fuglasöng eldsnemma á morgnana, njóta þess að ganga um með trjáklippur og snyrta birki og barrtré og gera gönguleiðir.

Svona man ég Móu best, alltaf með eitthvað fyrir stafni, alltaf að gefa af sér og láta öllum líða vel í kringum sig. Hún sá þetta smáa í umhverfinu sem ég hafði ekki lært að hlusta eftir eða sjá, eins og þegar músarrindillinn söng sinn fallega silfurbjöllusöng í Þjórsárdalnum.

En síðustu misserin hafa verið henni erfið. Hún fékk sjúkdóm sem smám saman varð til þess að hún týndi sjálfri sér. Síðasta rúma árið var hún á Dvalarheimilinu Lundi á Hellu og þar var hugsað einstaklega vel um hana. Ég vil þakka Móu allt sem hún gaf mér á lífsleiðinni. Blessuð sé minning hennar.

Kristín Ólafsdóttir.

Þegar við fréttum að amma Móa, eða amma á Selfossi eins og hún var iðulega kölluð af okkur bræðrunum, hefði yfirgefið þennan heim og farið til afa varð okkur hugsað til allra góðu stundanna sem við áttum með þeim tveimur. Þar er af nógu að taka, allar minningarnar úr Stapanum okkar í Þjórsárdal og af Hlaðavöllunum á Selfossi þar sem við eyddum ófáum stundum og fengum oft að gista. Það er líka varla hægt að skrifa um ömmu án þess að minnast á hinn fræga Flóahúmor enda var hún síbrosandi og alltaf að gera að gamni sínu.

Eitt sinn vorum við eldri bræðurnir á Hlaðavöllunum að spila kana við þau gömlu hjónin en það var list sem þau höfðu kennt okkur nokkru áður. Það kvöldið hallaði ansi mikið á okkur bræður í spilinu og voru þau tvö ósigrandi þegar þau drógust saman. Í minningunni er þó ekki laust við að þau hafi verið með dularfullt glott allt spilið en við tókum varla eftir því enda uppteknir við að telja í sortirnar eins og siður er. Þegar spilinu loksins lauk og við vorum á leiðinni í rúmið, hundsvekktir yfir lélegum heimtum á prikum yfir kvöldið, sagði amma okkur lítið leyndarmál. Ef maður vill fá lauf, þá biður maður mótspilarann um að láta út, ef tígul vantaði þá átti að tína út, fyrir spaða átti að setja út og ef mann vantaði hjarta þá átti að henda út. Reyndist þetta vera eitt af hinum fjölmörgu sniðugu ráðum og sögum sem amma bjó yfir enda kom sjaldan upp að hún hefði ekki frá einhverju skemmtilegu að segja. Þegar hún var svo ekki að segja okkur sögur var hún að leiðbeina okkur í skógrækt, sá með okkur lúpínufræjum eða bara að ganga með okkur um skóginn okkar í Þjórsárdal.

Elsku amma. Við minnumst ykkar afa með söknuði. Fjör og góðlátleg kímni voru ykkar aðalsmerki og við vitum að þið eruð saman núna og að það er gaman hjá ykkur. Þið eruð ábyggilega að tína, setja, henda og láta út í góðu yfirlæti með gömlum félögum og fjölskyldu.

Guðmundur, Garðar, Þorsteinn og Hörður.

Þó hjarta hætti að slá og geri það ekki framar, þá endurómar sláttur þess um ókomna framtíð. Sláttur sem bergmálar í kring um mig og vekur sífellt upp raunverulegar tilfinningar; minningar um horfna tíð og ljúfa, smáatriði sem þó eru svo óendanlega stór.

Ein minning er köld rifsberjasúpa þegar lítil manneskja er með hita. Það er hægt að setjast upp í hvaða veikindum sem er til að borða kalda rifsberjasúpu úr majonesdós. Amma kom oft með svoleiðis súpu ef við systkinin urðum veik. Í garðinum á Hlaðavöllum voru tvö elri. Á þau komu litlir könglar sem amma tíndi og skreytti með. Þannig könglar minna mig á ömmu. Líka peruterta. Á vorin bar ég hundruð trjáplantna út úr bíl frá Skógræktinni og raðaði þeim eftir leiðsögn ömmu framan við húsið á Hlaðavöllum. Lítil tré í plastpokum minna mig á ömmu.

Músarrindlar minna mig þó sennilega mest af öllu á ömmu. Hún vissi ekkert betra en að vakna við söng í músarrindli klukkan 5 að morgni uppi í Þjórsárdal, í ilmandi birkiskógi. Klístruð ilmandi birkiblöð minna mig á ömmu. Og ilmreyr. Hann lítur út eins og venjulegt gras, en ef maður strýkur upp eftir honum er hann pínu hrjúfur á bakhliðinni og þegar maður er búinn að hengja hann upp og þurrka, ilmar allt húsið. Lítil villt jarðarber, rauð öðrum megin, græn á skuggahliðinni, hvít innan í og dásamleg á bragðið gera það alltaf að verkum að ég brosi og hugsa um ömmu.

Eitt sumar kom rjúpnafjölskylda og settist að inni við Stapa. Par með sjö unga minnir mig. Amma gaf þeim reglulega að borða allt sumarið og var sannfærð um að ungarnir væru ennþá að koma til hennar mörgum árum seinna. Þess vegna hugsa ég um ömmu í hvert sinn sem ég sé rjúpu.

Ég gleðst yfir því hvað amma hafði mikil áhrif á líf mitt. Minningarnar bergmála í hjarta mínu, og ekki bara mínu, heldur okkar allra sem þekktum hana og elskuðum.

Elsku amma, takk fyrir að kenna mér að sjá og elska litlu hlutina, hlutina sem gefa lífinu gildi.

Móeiður Helgadóttir.

Mig langar til að minnast ömmu minnar í fáeinum orðum. Margar eru minningarnar sem tengist lífshlaupi hennar. Hún var einstaklega hlý og vel gerð kona sem mátti ekkert aumt sjá og gott var að leita til. Hún var hávaxin, dökkhærð og glæsileg kona. Skoðanir og sterk réttlætiskennd einkenndu hana. Alltaf var þó mjög stutt í brosið og hláturinn hjá henni.

Ég var svo lánsöm fyrstu æviárin að fá að alast upp hjá ömmu og afa, mömmu og fjölskyldunni en mikill samgangur var þar á milli. Því var mjög sérstakt og eftirminnilegt að geta alltaf flakkað á milli húsa og ég gat ætíð leikið við frændsystkinin. Hlaðavellir voru paradís fyrir mig, með allt frændfólkið í kringum mig. Ekki má gleyma Sunnuhvoli þar sem Helgi, langafi minn og Dysta bjuggu. Á háaloftinu var alls kyns djásn fyrir litla stúlku til að leika sér að.

Í gegnum lífsgönguna hefur amma kennt mér svo margt. Hún sagði mér sögur, kenndi mér bænir og málshætti. Allt lék í höndunum á henni, hvort sem voru hannyrðir, eða eldamennska á góðum mat. Hún bakaði bestu kanilsnúða og vínarbrauð sem ég hef fengið. Hún amma mín átti fallegt lítið rautt hjól, en ég sá hana aldrei hjóla á því, en það passaði vel fyrir mig. Hún horfði einnig á fótboltann með afa. Það þótti henni gott, því þá gat hún nýtt tímann til að prjóna og hekla, allt frá litlum sokkum upp í heilu rúmteppin. Hún kunni líka að nota tímann vel, t.d. þegar hún lá handleggsbrotin úti í vegarkanti á Hellisheiðinni eftir bílveltu. Fyrsta manneskjan sem kom á svæðið var maðurinn sem að hennar mati framleiddi besta graflaxinn. Notaði hún þá tækifærið til að panta hjá honum graflax fyrir væntanlega fermingu. Eftir þetta hvatti afi ömmu til að taka bílpróf, ökutímarnir urðu nokkuð margir. En hún var þá orðin langamma og kláraði prófið, auðvitað, eins og allt annað sem hún tók sér fyrir hendur.

Að mínu mati vissi amma mín allt. Hún seldi plöntur á vorin, auk þess að elda og sjá um vinnuflokka á sumrin. Ég fór í margar af þessum ferðum og lærði margt af henni, t.d. um náttúruna og að leika mér og nota ímyndunaraflið. Ég mun aldrei gleyma þegar ég flutti suður. Amma skrifaði þá símanúmerið hjá sér og afa í lófann á mér, 99-1271.

Sofðu vært, elsku amma mín, ég mun sakna þín. Þinn tími var kominn og ég veit að þú ert nú í ljósinu hjá afa, mömmu og Jóni.

Láttu nú ljósið þitt

loga við rúmið mitt.

Hafðu þar sess og sæti,

signaði Jesús mæti.

(Höf. ók.)

Helga Móeiður og fjölskylda.

Dagarnir lengjast

og dimman flýr í sjó.

Bráðum syngur lóa

í brekku og mó.

(Þorsteinn Gíslason.)

Er ég las þetta brot úr kvæði Þorsteins Gíslasonar varð mér hugsað til góðrar vinkonu minnar og nágrannakonu sem kvödd er í dag, Móeiðar Helgadóttur. Það var árið 1977 er við hjónin ásamt fjórum börnum okkar urðum svo lánsöm að flytja í húsið að Hlaðavöllum 10 og gerast nágrannar Móu og Garðars. Þetta var í byrjun júní og allur gróður að vakna til lífsins, garðurinn við húsið stór og gróður mikill, þannig að það tók ærinn tíma að klippa tré og runna, kantskera og síðan fengum við vörubíl, fullan af mold, til að jafna beðin. Fljótlega fór að myndast stígur á milli trjánna, yfir í garð Móu og Garðars. Þau hjónin hafsjór fróðleiks um allan gróður. Garðar lærður til þeirra verka og gott að leita til þeirra til að fá hjálp og leiðsögn. Litlir fætur fóru fljótlega að trítla stíginn góða og restin af fjölskyldunni fylgdi á eftir. Þau voru okkur sem bestu foreldrar og upp frá því bestu vinir alla tíð. Fyrir hver jól fengu svo börnin okkar að velja sér lifandi jólatré, það var fyrir okkur bæði nýtt og ævintýralegt.

Móa var mikil listakona í höndunum og í gegnum árin hef ég eignast marga fallega hluti tengda jólum frá henni. Og í hvert skipti sem ég tek þessa hluti fram minnist ég hennar með hlýju og aðdáun. Fyrir þetta allt saman og samverustundir okkar heima hjá þeim hjónum og í sumarhúsi þeirra. Er við fjölskyldan fluttum svo í okkar hús að Fagurgerði höfðum við með okkur mikinn sjóð af plöntum, stórum sem smáum, sem Móa hafði kennt mér að koma til, úr sínum garði. Hún Móa ræktaði garðinn sinn vel sem og vináttuna við okkur. Fyrir það allt viljum við þakka.

Bráðum Glóey gyllir

geimana blá.

Vorið tánum tyllir

tindana á.

(Þorsteinn Gíslason.)

Í geimnum bláum bíða opnir armar eiginmanns og tveggja barna. Með þessum örfáu orðum, sem á engan hátt geta skilað til baka þeim verðmætu stundum sem við áttum með þér og þinni fjölskyldu, sendum við hjónin og fjölskylda okkar innilegar samúðarkveðjur.

Jóhanna, Steingrímur og börn.