SS Shirvan Skipið vó 6.017 lestir, var 130 m langt olíuskip, smíðað 1925. Því var sökkt af þýskum kafbáti 10. nóvember 1944. Neðri myndin sýnir flakið og var tekin með Gavia-kafbátnum í gær.
SS Shirvan Skipið vó 6.017 lestir, var 130 m langt olíuskip, smíðað 1925. Því var sökkt af þýskum kafbáti 10. nóvember 1944. Neðri myndin sýnir flakið og var tekin með Gavia-kafbátnum í gær.
[ Smellið til að sjá stærri mynd ]
BAKSVIÐ Árni Sæberg og Hjalti Geir Erlendsson Fundist hefur flak breska olíuskipsins SS Shirvan sem sökkt var skammt undan ströndum Íslands í nóvember árið 1944.
BAKSVIÐ

Árni Sæberg og

Hjalti Geir Erlendsson

Fundist hefur flak breska olíuskipsins SS Shirvan sem sökkt var skammt undan ströndum Íslands í nóvember árið 1944. Vísbendingar sjómanna um að skipsflak væri að finna á hafsbotni skammt undan Garðskaga leiddu til þess að vísindamenn á vegum Hafmyndar ehf. og Háskóla Íslands héldu í könnunarleiðangur um hafsvæðið ásamt Landhelgisgæslunni. Blaðamaður og ljósmyndari Morgunblaðisns fengu að fljóta með í ferðina sem farin var á varðskipinu Tý. Notast var við íslenskan kafbát, af gerðinni Gavia, við leitina að flakinu. Kafbáturinn, sem er í eigu Háskóla Íslands, er framleiddur af íslenska fyrirtækinu Hafmynd ehf. Flak Shirvans liggur á hliðinni á um 100 metra dýpi og af myndum að dæma hefur skipið brotnað í þrjá parta. Af fyrstu rannsóknum að dæma bendir fátt til þess að olía sé enn í tönkum skipsins.

Örlagavaldur Goðafoss

Líklegast þótti að um flak Shirvans væri að ræða. Getgátur voru uppi um hvort flakið væri af Goðafossi, sem var grandað í sömu árás og Shirvan. Það fær þó ekki staðist sé tekið mið af stærð og staðsetningu flaksins.

Hinn 10. nóvember 1944 var skipalest á siglingu til Íslands. Í fararbroddi var skip Eimskipafélagsins, Goðafoss, en í hópnum var einnig breska olíuskipið SS Shirvan. „Mikið óveður varð til þess að Shirvan villtist af leið,“ segir Óttar Sveinsson, höfundur bókarinnar Útkall: Árás á Goðafoss. „Shirvan lenti í klóm þýsks kafbáts sem grandaði skipinu með tundurskeyti. Skipið stóð eftir árásina í ljósum logum en með elju náði hópur áhafnarmeðlima að komast í björgunarbáta, margir mjög illa leiknir.“ Óttar segir að skipverjar Goðafoss hafi náð að bjarga 19 skipbrotsmönnum um borð. „Stuttu síðar komst Goðafoss sjálfur í skotfæri hjá þýska kafbátnum sem grandaði honum með afleiðingum sem flestir Íslendingar kannast við.“ Það er af Shirvan að segja að skipið rak mannlaust, í ljósum logum, á haf út þar sem það sökk.

ÍSLENSKIR KAFBÁTAR

Gavia á öflugri siglingu

Hafmynd ehf. er íslenskt fyrirtæki sem sérhæfir sig í hönnun sjálfvirkra kafbáta eða djúpfara öllu heldur. Fyrirtækið var stofnað árið 1999 og hefur síðan verið á öflugri siglingu.

„Nú höfum við hjá Hafmynd framleitt og selt 20 kafbáta af gerðinni Gavia,“ segir Arnar Steingrímsson, sölustjóri Hafmyndar. Bátarnir séu mannlausir, litlir og meðfærilegir og henti því vel til margvíslegra rannsókna á hafsbotni. Kafbáturinn notast við hljóðbylgjur til að draga upp mynd af hafsbotninum. Arnar segir að viðskipavinir Hafmyndar séu helst háskólar, olíufyrirtæki og erlendir herir. Olíufyrirtæki nýti kafbátana til mælinga fyrir olíuleiðslum á sjávarbotni og herir hafi nýtt þá við sprengjuleit. „Nú stendur einnig til að nýta Gavia-bátinn við fiskirannsóknir.“ Nánast öll hönnun og framleiðsla Gavia-kafbátanna fer fram á Íslandi.