[ Smellið til að sjá stærri mynd ]
Baksvið Stefán E. Stefánsson ses@mbl.is Fjarskiptafélagið Síminn hefur brugðið á það ráð að stofna sérstakt félag utan um sjónvarpsþjónustu sína í Lúxemborg.

Baksvið

Stefán E. Stefánsson

ses@mbl.is

Fjarskiptafélagið Síminn hefur brugðið á það ráð að stofna sérstakt félag utan um sjónvarpsþjónustu sína í Lúxemborg. Er það gert í því skyni að losna undan þeim margvíslegu kvöðum sem innlendar sjónvarpsstöðvar þurfa að standa skil á en ekki þau fyrirtæki sem nú keppi við þau á íslenskum neytendamarkaði. Hið nýstofnaða félag hefur fengið nafnið Síminn Media.

Magnús Ragnarsson, framkvæmdastjóri miðlunar og markaða hjá Símanum, segir að stofnun félagsins sé í raun ekki komin til af góðu. „Við stofnuðum félagið til þess að jafna samkeppnisstöðuna við þau erlendu fyrirtæki sem við eigum í samkeppni við. Með því að staðsetja það í Lúxemborg heyrir það undir fjölmiðlalög og Fjölmiðlanefnd þar í landi. Þær kvaðir sem þar eru lagðar á fyrirtækin eru alls ekki eins íþyngjandi eins og raun hefur orðið á hér heima.“

Reglur túlkaðar þröngt

Magnús segir að eftirlitsaðilar á Íslandi hafi ákveðið að túlka þær reglur sem gilda um fjölmiðlafyrirtækin hér heima mjög þröngt og að þau geri ekki greinarmun á ólíku eðli þeirrar þjónustu sem boðið er upp á í línulegri og ólínulegri útsendingu. „Það er ljóst að fjölmiðlalögin frá 2011 gera skýran greinarmun á sjónvarpsútsendingum og myndmiðlun á grundvelli pöntunar. Hins vegar erueftirlitsaðilar í seinni tíð að hallast í að túlka lögin á þann veg að flutningsréttur nái jafnt yfir línulegt og ólínulegt sjónvarp. Verði slík túlkun ofan á hverfur strax allur hvati til fjárfestinga og nýsköpunar í innlendu efni því óheimilt er að greina þarna á milli,“ segir Magnús. Segir hann að aðstöðumunurinn felist meðal annars í þýðingarskyldu á efni og innheimtu virðisaukaskatts af þjónustunni. Þá segir hann einnig að það sé erfitt fyrir fjölmiðlamarkaðinn að heyra undir þrjár ólíkar eftirlitsstofnanir, en það eru Póst- og fjarskiptastofnun, Fjölmiðlanefnd og Samkeppniseftirlitið.

Það er mat Magnúsar að nauðsynlegt sé að tryggja breytingar á því umhverfi sem íslenskum fjölmiðlum er búið.

„Það er lífsnauðsyn að innlendir fjölmiðlar fái að keppa á jafnræðisgrundvelli við erlenda risa. Ef regluverkið heldur áfram að vera eins ósamhverft og það er í dag mun allur fjölbreytileiki hverfa og einu innlendu miðlarnir verða þeir sem njóta stuðnings skattgreiðenda. Þetta mun þegar fram í sækir leiða til þess að fjölbreytileikinn deyr og RÚV verður einfaldlega eitt eftir til að kljást við erlenda risa. Það væri vont ef það yrði reyndin.“

Ágúst Ólafur Ágústsson, aðjunkt við viðskiptafræðideild Háskóla Íslands, segir umsvif erlendra efnisveita mikil á Íslandi. „Um 28% heimila eru með áskrift eða kaupir efni af gráa markaðinum. Þannig sýnir könnun Gallup að 21,7% heimila eru með áskrift að Netflix. Það jafngildir 27.000 áskrifendum og um 560 þúsund kvikmyndum og þáttum er streymt í hverjum mánuði þar í gegn. Heildargreiðsla þessara áskrifenda til Netflix á ári hverju nemur því tæpum 340 milljónum króna.“ Þá bendir Ágúst á að þjónustukaupin einskorðist ekki við Netflix þó að umsvif þess séu langsamlega mest. Þannig séu, svo dæmi sé tekið, um 3,8% íslenskra heimila með áskrift að Hulu TV en það eru 4.700 heimili.

Úrræði til úrbóta

Ágúst Ólafur segir að ýmsar leiðir séu færar fyrir hið opinbera til að jafna stöðu innlendu efnisveitnanna við þær erlendu.

„Það mætti lækka virðisaukaskatt á DVD diskum, myndefni eftir pöntun og bíómiðum niður í 11% og til samræmis við virðisaukaskattshlutfall sem er á bókum, geisladiskum og áskriftargjöldum. Það mætti styrkja fyrirtæki til talsetningar og textunar, framleiðslu innlends sjónvarpsefnis og auka framlög til Kvikmyndasjóðs en geirinn skilar sérhverri krónu tvöfalt til baka. Þá væri þarft að tryggja framhald endurgreiðslna vegna kvikmyndagerðar á Íslandi og það hlutfall mætti mögulega hækka. Þá þurfa skattayfirvöld að taka til skoðunar skattskyldu þeirra erlendu efnisveita sem kjósa að veita þjónustu sína hér á landi. Aðalatriðið er að innlend fyrirtæki keppi við erlendar efnisveitur á jafnréttisgrundvelli,“ segir Ágúst Ólafur.