Fræðslusamtök um kynlíf og barneignir (FKB) gengst fyrir málþingi undir yfirskriftinni Með ungu fólki ­ fyrir ungt fólk í Þjóðarbókhlöðunni í dag. Sóley S. Bender, lektor við námsbraut í hjúkrunarfræði, stóð að stofnun fræðslusamtakanna og hefur verið formaður frá upphafi.
Fræðslusamtök um kynlíf og barneignir Með ungu fólki

­ fyrir ungt fólk



Fræðslusamtök um kynlíf og barneignir (FKB) gengst fyrir málþingi undir yfir skriftinni Með ungu fólki ­ fyrir ungt fólk í Þjóðarbókhlöðunni í dag. Sóley S. Bender, lektor við námsbraut í hjúkrunarfræði, stóð að stofnun fræðslusamtakanna og hefur verið formaður frá upphafi. Sóley segir að aðalmarkmið samtakanna sé að vinna að viðurkenningu samfélagsins fyrir jöfnum rétti allra til heilbrigðs og ábyrgs kynlífs með því að stuðla að og varðveita kynheilbrigði byggt á aðgengilegri og hlutlausri fræðslu og ráðgjöf. "Við lítum svo á að hlutverk okkar sé að vera stjórnvöldum og innan handar við að byggja upp ráðgjöf og fræðslu á sviði kynlífs og barneigna. Annar liður í starfinu felst í því að gera fagfólk hæfara til að veita fræðslu og koma til móts við þarfir almennings. Almenningur á að eiga auðvelt með að leita til okkar ýmist í gegnum heimasíðuna www.mmedia.is/fkb, tölvupóst með póstfanginu fkb þ mmedia.is eða í símboðanúmerinu 842-3045. Sérstaklega er höfðað til ungs fólks með móttöku í Hinu húsinu á mánudögum á milli kl. 16 og 18."

­ Er þjónustan fyrst og fremst ætluð fólki í bráðum vanda

"Hingað til hefur okkar reynsla verið að leitað er til okkar þegar neyðin er stærst, t.d. til að fá neyðargetnaðarvörn. Við viljum gjarnan snúa dæminu við. Að ungt fólk sýni meiri fyrirhyggju. Þess vegna leggjum við áherslu á notkun öruggra getnaðarvarna við ungt fólk."

­ Hefur umræðan um kynlíf og barneignir verið að opnast?

"Já, ég held t.d. að umræðan sé opnari heldur en fyrir 10 til 20 árum. Ein ástæðan er væntanlega alnæmið. Við urðum að fara að tala hispuslaust um kynlíf og nota orðið smokkur og fleiri orð tengd kynlífi. Ég efa ekki að umræðan hefur hjálpað okkur að varpa hulunni af kynlífinu og getnaðarvörnum. Okkar markmið er að eðlileg umræða fari fram um þennan sjálfsagða hluta af lífinu."

­ Fræðslusamtökin efna til málþings í Þjóðarbókhlöðunni í dag.

"Málþingið köllum við Með ungu fólki ­ fyrir ungt fólk, fræðsla og ráðgjöf um kynlíf og barneignir. Ætlunin er að skoða hvaða þjónustu ungt fólk þarf á að halda til að hún komi að sem bestum notum. Á málþinginu er verið að skoða sjónarmið bæði ungs fólks og fagfólks. Að lokum er svo ætlunin að sameinast í pallborðsumræðum. Í þeim umræðum er jafnt hlutfall ungs fólks og fagfólks. Ég býst við að velt verði upp spurningum á borð við ­ erum við að veita ungu fólki nógu góða fræðslu og ráðgjöf á þessu sviði? ­ er aðgangurinn nógu greiður? o.s.frv.

Á málþinginu verða bæði innlendir og erlendir fyrirlesarar. Ég get nefnt að Lyn Thomas, deildarstjóri Evrópudeilar Alþjóðasamtaka um fjölskylduáætlun, segir frá því hvaða uppbyggingastarf hefur verið unnið á meginlandi Evrópu í þjónustu fyrir ungt fólk á undanförnum árum. Annar erlendur gestur er Bengt Sundbaum, skrifstofustjóri við sænsku heilbrigðismálastofnunina, og hefur aðalverkefni hans snúið að forvarnastarfi fyrir ungt fólk á sviði kynheilbrigðis, einkum varðandi alnæmi. Sundbaum fjallar sérstaklega um sérþarfir stúlkna og drengja. Ætlunin er að byggja upp sérfræðiþekkingu varðandi fræðslu og ráðgjöf fyrir stráka þar sem þeir hafa ekki nýtt sér þessa þjónustu sem skyldi. Einn liðurinn felst í því að mynda vinnuhóp karlráðgjafa með svipuðum hætti og gert hefur verið í Svíþjóð. Strákarnir virðast nefnilega frekar vilja leita til karl- en kvenráðgjafa."

­ Hvað ætlar þú sjálf að fjalla um á ráðstefnunni?

"Ég ætla að segja frá rannsókn minni frá vorinu 1996. Rannsóknin náði til 2.500 ungmenna á landinu öllu. Fram kom m.a. að marktækur munur var á skoðunum ungs fólks úti á landsbyggðinni og í borginni á því hvernig þjónustunni væri best hagað. Unga fólkið úti á landsbyggðinni vildi gjarnan að þjónustan væri innan heilsugæslunnar. Að auki var lögð áherslu á að þjónustan væri veitt í heimabyggð og að ráðgjafinn sýndi þeim trúnað og skilning.

Ungt fólk í borginni vildi að þjónustan væri veitt í sér húsnæði. Meira var lagt upp úr því að unga fólkið ætti ekki á hættu að hitta foreldra sína. Þessi hópur vill líka síður greiða fyrir þjónustuna. Sú áhersla sem ungt fólk utan Reykjavíkur leggur á trúnað getur hugsanlega endurspeglað það að á minni stöðum úti á landi geti reynst erfitt að leita eftir fræðslu og ráðgjöf á þessu sviði þar sem um viðkvæm mál er að ræða og allir þekkja kannski alla."

Sóley S. Bender er fædd 26. júlí árið 1953 í Reykjavík. Sóley lauk BS-prófi í hjúkrunarfræði frá HÍ árið 1977 og MS-gráðu í fjölskylduáætlun frá háskólanum í Minnesota árið 1983.

Sóley hefur starfað fyrir Landlæknisembættið að námsefni í kynfræðslu og stóð að stofnun Fræðslusamtaka um kynlíf og barneignir (FKB) árið 1992. Hún hóf kennslu við námsbraut í hjúkrunarfræði við HÍ árið 1985 og hefur verið lektor við námsbrautina frá 1989.

Eiginmaður Sóleyjar er Friðrik Kr. Guðbrandsson læknir og eiga þau þrjú börn.

Strákar vilja frekar leita til karl- en kvenráðgjafa



Sóley Bender