Golfnemandinn Sigurður Jónsson æfir sveifluna. Hann stundar nám á svokallaðri afreksbraut sem er nýjung í Reykjanesbæ og komið var á fót síðastliðið haust. Í speglinum sést í annan nemanda æfa sig í körfubolta. Að íþróttaæfingum loknum, klukkan tíu, stunda nemendur bóknám í Fjölbrautaskóla Suðurnesja.
Golfnemandinn Sigurður Jónsson æfir sveifluna. Hann stundar nám á svokallaðri afreksbraut sem er nýjung í Reykjanesbæ og komið var á fót síðastliðið haust. Í speglinum sést í annan nemanda æfa sig í körfubolta. Að íþróttaæfingum loknum, klukkan tíu, stunda nemendur bóknám í Fjölbrautaskóla Suðurnesja. — Morgunblaðið/Árni Sæberg
[ Smellið til að sjá stærri mynd ]
Hvar eru tónlistarnám og frístundir fléttaðar inn í heildstæðan skóladag yngstu grunnskólabarnanna? Og hvar ætli þriðjungur uppalenda hafi sótt sérstök námskeið í uppeldistækni?

Hvar eru tónlistarnám og frístundir fléttaðar inn í heildstæðan skóladag yngstu grunnskólabarnanna? Og hvar ætli þriðjungur uppalenda hafi sótt sérstök námskeið í uppeldistækni? Sigríður Víðis Jónsdóttir og Árni Sæberg brugðu sér í bíltúr og kynntu sér það sem á sér stað í menntamálum í Reykjanesbæ, allt frá fæðingu til háskóla.

Það er svartamyrkur og blæs hressilega á Reykjanesbrautinni þegar upplýstir stafir birtast skyndilega hægra megin við veginn: "Reykjanesbær."

Úti er kalt og það er auðvelt að langa aftur undir hlýja sæng. Krakkarnir í Íþróttaakademíunni við Menntaveg virðast ekki á þeim buxunum, að minnsta kosti ekki þeim stuttbuxunum. Í íþróttasalnum leikur hópur unglinga körfubolta. Þeir eru á afreksbraut í Fjölbrautaskóla Suðurnesja og koma hingað hvern morgun klukkan átta til að leggja stund á íþrótt sína. Klukkan tíu fara þeir síðan í Fjölbrautaskólann í hefðbundið bóknám. Afreksbrautin er nýjung í bænum.

"Það er mjög sniðugt að geta æft sig í körfubolta í skólanum," segja 17 ára stúlkurnar Hrönn og Ingibjörg og skjóta á körfu. Á afreksbrautinni er einnig hægt að velja sund, golf og knattspyrnu.

Strákur sveiflar golfkylfu. Blaðamaður horfir furðulostinn á kylfuna og spyr hvort hún sé ekki óvenju lin. "Jú, við köllum þetta lakkrískylfu! Hún er notuð til að æfa sveifluna." Í golfdeildinni eru 6 krakkar, 5 strákar og 1 stelpa. Þau segjast meðal annars gera púttæfingar og sveifluæfingar en einnig stunda lyftingar og jóga. "Maður verður rosalega ferskur á að byrja daginn svona í íþróttum!"

Sigurður Ingimundarson er umsjónarmaður afreksbrautarinnar. "Reykjanesbær hefur löngum verið þekktur sem íþróttabær. Hugmyndin með afreksbrautinni er sú að krakkarnir vinni markvisst að því að verða betri íþróttamenn en að þau standi sig einnig í skólanum og sýni árangur þar," segir hann.

Íþróttaakademían var opnuð á síðasta ári og í haust hófst þar nám í íþróttafræðum á háskólastigi. Það er í samvinnu við Háskólann í Reykjavík. Sigurður segir háskólanámið lyftistöng fyrir bæjarfélagið. Í Íþróttaakademíunni stunda auk þess um 70 nemendur fjarnám í samvinnu við Háskólann í Reykjavík og Háskólann á Akureyri, til dæmis í hjúkrunarfræði og viðskiptafræði.

Þetta er lítið land. Á útleið rekst blaðamaður á gamlan skólafélaga úr Fjölbraut. Hvað ert þú að gera hér? - Ég segi það sama! Sómapilturinn Sigurður Guðmundsson ekur á hverjum morgni frá Hafnarfirði til Reykjanesbæjar til að sækja tíma í íþróttafræðum. Hann lofar gæði háskólanámsins.

Ég kann að spila fís

Frá háskóla- og framhaldsskólanemum færum við okkur yfir í yngstu bekki grunnskóla. Í Heiðarskóla er hluti af 2. bekk IP í forskóla Tónlistarskólans. Þau eru nýbúin að læra að spila lagið Góða mamma á sílófón. Tónmennt í grunnskólunum hefst ekki fyrr en í 3. bekk en bærinn býður börnum í 1. og 2. bekk að sækja forskólann, þeim að kostnaðarlausu. Í öllum grunnskólum bæjarins er rekinn slíkur forskóli. Börnin segjast stolt vera búin að læra nóturnar G, A, H, C og D. "Og ég kann líka að spila fís!" segir ung stúlka og fær hjálp vinkonu sinnar við að galdra fram fís á blokkflautu.

Annars staðar í skólanum leikur Hallfríður, 9 ára, á klarinett. Hún segist reyndar kölluð Halla. Abbalagið Money Money Money hljómar um stofuna, við styrkan undirleik tónlistarkennarans Helgu Bjargar Arnardóttur. Í Reykjanesbæ fékk tónlistarskóli staðarins kennsluaðstöðu fyrir nokkrum árum í öllum grunnskólunum. 7-12 ára nemendum er gert kleift að sækja tónlistarnám sitt á skólatíma, í eigin grunnskóla. Tónlistarskólastjórinn Haraldur Árni Haraldsson segir þetta einstakt og ekki einungis breyta miklu fyrir nemendur og foreldra, heldur einnig tónlistarkennarana sjálfa. Helga Björg kinkar kolli.

"Við vinnum þá á dagvinnutíma og getum byrjað rúmlega átta á morgnana í stað þess að hefja ekki kennslu fyrr en eftir hádegi. Þetta verður líka til þess að við fáum börnin til okkar óþreytt," segir hún. Tíminn sem nemendurnir mæta í tónlistarnámið færist til um hálftíma í hvert skipti. Þeir missa því af ólíkum kennslustundum í grunnskólanáminu og Haraldur segir að þótt þeir fari úr kennslustund í 30 mínútur eigi það ekki að koma að sök.

Bláberjaskyr og uppeldi

Í matsalnum er líf og fjör. Hópur barna borðar súpu og brauð. Við rekumst á börnin úr forskólanum. Þau veifa og brosa breitt. "Þetta er alveg ofsalega góð súpa!" Í öllum 5 grunnskólum bæjarins er boðið upp á heitan mat og síðastliðið haust var tekin ákvörðun um að bæjarsjóður greiddi hverja máltíð niður um 145 krónur. Máltíðin kostar 185 krónur.

Á leikskólanum Gimli eru enn yngri börn að ljúka við hádegismat. Bláberjaskyr rennur ljúflega ofan í börnin, strákar á einni deild og stúlkur á annarri. Leikskólinn er rekinn samkvæmt Hjallastefnunni. "Við finnum það hér innandyra að SOS námskeiðin svokölluðu skipta máli og breyta hlutunum til hins betra," segir Karen Valdimarsdóttir leikskólastjóri. Þetta eru námskeið sem Reykjanesbær býður öllum foreldrum 2-12 ára barna að sækja, þeim að kostnaðarlausu. Þau bera heitið SOS - hjálp fyrir foreldra. Hópurinn hittist einu sinni í viku í 6 vikur og lærir um áhrifaríka uppeldistækni. Hugsunin er að skilaboð ólíkra aðila til barnanna séu þau sömu og "allir tali sama tungumál", eins og yfirsálfræðingur hjá Reykjanesbæ og kennari á námskeiðunum, Gylfi Jón Gylfason, orðar það. "Foreldrum er kennt hvernig draga má úr slæmri hegðun barna og auka þá góðu - að horfa á það sem börnin gera vel og veita því athygli. Við kennum hvernig gefa á skýr skilaboð."

Heyrðu, ég á eftir að fara á SOS!

Gylfi hóf námskeiðahaldið fyrir nokkrum árum. Hjá Reykjanesbæ var síðan tekin ákvörðun um að hvetja alla þá sem koma að uppeldi barna í bænum til að sækja það, bæði foreldra og þá sem vinna með börn. Hvorki fleiri né færri en 947 hafa setið námskeiðið. Þetta þýðir að nærri þriðji hver uppalandi á svæðinu hefur kynnst aðferðafræðinni. Gylfi bendir á að samkvæmt gögnum sem safnað hafi verið í tvö ár komi í ljós að mjög dragi úr slæmri hegðun 2 ára barna sem eiga foreldra sem farið hafa á námskeiðið. Þau hegði sér betur. "Sagt á mannamáli þá kengvirkar þetta!" segir hann og brosir.

Sólveig Bjarnadóttir á 5 ára son og segir námskeiðið hafa kennt sér og föður drengsins mikið. Hún bendir á að margir í Reykjanesbæ séu afar áhugasamir um námskeiðið. "Þetta er orðið aðalmálið." Karen leikskólastjóri tekur undir. "Já, maður heyrir fólk segja: Heyrðu, ég á eftir að fara á SOS! Hvenær byrjar næsta SOS?!" Þær hlæja.

Í leikskólanum sést einnig árangur svokallaðs lestrarmenningarverkefnis sem hlaut viðurkenningu Íslenskrar málnefndar á Degi íslenskrar tungu. Markmiðið er að efla lestrarfærni og málskilning barna í Reykjanesbæ. Öll börn sem byrja á leikskóla fá til dæmis bók að gjöf frá bæjarfélaginu og á leikskólunum er unnið mikið með stafi og orð. Foreldrum er leiðbeint um málörvun barna og í vetur hefur verið lestrarátak hjá öllum bekkjum í grunnskólunum.

Fótboltamaður sem datt í poll

Fyrir tveimur árum var ákveðið að setja saman svokallaðan heiðurslista nemenda í bænum. Fræðslustjórinn Eiríkur Hermannsson segir að hugmyndin sé að finna fleira til að hrósa fyrir. "Hrós er jákvætt uppeldistæki og krakkar þurfa að vita þegar þau standa sig vel. Hægt er að komast á blað fyrir miklar framfarir og iðjusemi en ekki einungis hæstu einkunnir. Markmiðið er að auka áhuga foreldra og metnað nemenda," segir hann.

Í Njarðvíkurskóla bendir skólastjórinn Lára Guðmundsdóttir á að heiðurslistarnir séu leið til að beina athygli að sterkum hliðum nemenda. "Það enda auðvitað mjög margir á þessum listum, en það má segja að það hafi verið takmarkið - að reyna að finna eitthvað gott hjá sem flestum," segir hún.

Mikilvæg nýjung í skólastarfi í Reykjanesbæ hófst haustið 2003 með tilkomu Frístundaskólans. Hann er fyrir börn í 1.-4. bekk og hefst eftir að grunnskóladegi lýkur. Það sem vekur athygli er að nemendum Frístundaskólans er ekið í íþróttir og þeir sóttir þegar æfingum lýkur, enda voru íþróttaæfingar færðar fram og hefjast fyrr á daginn en áður. Þetta var til dæmis gert með fimleika, sund, körfubolta, fótbolta og badminton. Einnig var samið við skátahreyfinguna og KFUM og K um að hafa starfið fyrir yngstu börnin á skólatíma Frístundaskólans. Sá sem nýtir fulla þjónustu skólans, til kl. 17.15 og fer á íþróttaæfingar, greiðir 8.500 krónur á mánuði. Æfingagjöld eru innifalin, auk síðdegishressingar.

Í Heiðarskóla eru 5 strákar í 2. bekk á leið á fótboltaæfingu. Þeir taka skýrt fram að þótt þeir séu bara 7 ára núna verði þeir bráðum 8 ára. Einn er þegar kominn í stuttbuxurnar. "Æi, já, ég datt í poll og buxurnar eru blautar!" útskýrir hann.

Það leikur enginn vafi í huga strákanna hverjir séu bestir. "Nú auðvitað Keflavík, þeir eru alveg rosalega góðir." Bílhurðin skellur aftur og bíllinn rennur af stað. Strákarnir fara á fótboltaæfingu en inni í Frístundaskólanum halda nemendur áfram að sinna heimanáminu.

Það er kominn tími til að aka aftur til Reykjavíkur.

sigridurv@mbl.is

www.rnb.is, www.akademian.is, www.fss.is, www.rnb.is/fristundaskoli