Gunnar Þorsteinsson
Gunnar Þorsteinsson
Gunnar Þorsteinsson fjallar um réttarstöðu samkynhneigðra: "...og það verði að hyggja betur að þeim þáttum frumvarpsins sem lúta að börnum."

REYKJAVÍKURBRÉF frá 12. þ.m. kallar á viðbrögð, en þar er fjallað um frumvarp um réttarstöðu samkynhneigðra og umræðuna sem henni tengist. Ég undrast niðurstöðu höfundar Reykjavíkurbréfsins þess efnis að það sé Þjóðkirkjunni fyrir bestu að ganga gegn kenningu sinni og þar talar höfundurinn nafnlaust í nafni Morgunblaðsins og hælir sér af "fastheldni blaðsins við kristileg lífsgildi, stuðningi þess við kirkjuna og varðstöðu þess um hjónabandið og fjölskylduna sem grundvallarstofnanir í samfélagi okkar". Þetta hljómar því miður sem öfugmæli.

Réttarstöðu allra manna þarf að tryggja hvar í flokki sem þeir standa. Kynhneigð á ekki að vera áhrifavaldur í því efni. Frumvarp það sem liggur fyrir þinginu gerir meira en að jafna réttarstöðu, það býr til forréttindi til handa samkynhneigðum og vegur að grunngildum sem höfð hafa verið í heiðri um aldur og ekki að ófyrirsynju.

Það eru aðallega tvær greinar frumvarpsins sem ég gagnrýni, en þó má benda á að rík þörf er á að tryggja enn frekar réttarstöðu hjóna og verja þann hornstein með ráðum og dáð sem hjónabandið er. Hjónaband er samkvæmd Orðabók Menningarsjóðs "lögformlegt samband karls og konu". Í frumvarpinu eru lagðar til breytingar á lögum um ættleiðingu í þá veru að samkynhneigðum sé veittur sami réttur og öðrum til frumættleiðinga.

Í skýrslu um réttarstöðu samkynhneigðra, sem unnin var fyrir forsætisráðherra og er grundvöllur frumvarpsins, kemur í ljós að deildar meiningar eru um þetta atriði og fagfólk hefur í frammi efasemdir um ágæti þessa.

Taka verður undir þær efasemdir og spyrja hvort ekki sé með frumvarpinu verið að gera félagslegar tilraunir með börn? Einnig verður að spyrja hvort ekki sé verið að ganga á rétt barnanna til að heimila fólki sem ekki getur með náttúrulegum hætti fætt af sér börn að ala upp börn? Væntanlega er réttur barns til farsældar og hagsældar ríkari en réttur samkynhneigðra til að ala upp börn.

Það er ljóst að hér er verulegur vafi á ferðinni og barnið á að njóta vafans. Börn sem alast upp hjá samkynhneigðum eru sett í verulega áhættu.

1. Slík börn eiga það á hættu að alast upp við óvissu um kynhlutverk sitt.

2. Þau eru hneigðari til fjöllyndis.

3. Þau eru í meiri hættu á að missa foreldri (alnæmi, lyfjaneysla, sjálfsvíg). Ævilíkur samkynhneigðra karla eru aðeins um fjörutíu ár.

4. Þau eiga frekar á hættu að glíma við þunglyndi og önnur geðræn vandamál.

5. Hærra hlutfall barna sem alin eru upp með slíkum hætti verður samkynhneigt.

6. Samband samkynhneigðra er ekki eins varanlegt og gagnkynhneigðra, sérstaklega hvað homma áhrærir, og meðalsambúðartími þeirra er um þrjú ár.

7. Fjöllyndi er nánast lífsstíll homma og hefur það neikvæð áhrif á uppeldi barna.

Það verður að teljast afar varhugavert að fara fram með þetta frumvarp hafandi ekki faglegar forsendur. Ákvæðið um tæknifrjóvgun verður að teljast gagnrýnivert. Samkvæmt frumvarpinu er tæknifrjóvgun heimiluð með sæði frá sæðisgjafa sem nýtur nafnleyndar, en það gengur í berhögg við lög, sem vernda þann helga rétt hvers einstaklings að þekkja föður sinn og móður.

Upphaf barnalaga frá 2003 er svona: "I. kafli. Móðerni og faðerni barns.

1. gr. Réttur barns til að þekkja foreldra sína. Barn á rétt á að þekkja báða foreldra sína. Móður er skylt að feðra barn sitt þegar feðrunarreglur 2. gr. eiga ekki við." Grein frumvarpsins um breytingu á lögum um tæknifrjóvgun hlýtur að vera brot á Barnalögunum frá 2003.

Læknisfræðilegt inngrip í getnað vegna kynferðislegs afbrigðileika þeirra er vilja þungun, en hafna náttúrulegum leiðum, hlýtur að vera vegur sem endar í vegleysu. Hér er verið að deila út forréttindum, sem væntanlega er ekki markmið löggjafans.

Ég er þeirrar skoðunar að frumvarp þetta sé vanreifað og það verði að hyggja betur að þeim þáttum frumvarpsins sem lúta að börnum. Það er ekki hægt að samþykkja að gengið sé á rétt barna til að eiga föður og móður í því skyni að fullnægt sé ímynduðum misrétti gagnvart samkynhneigðum. Barn á ávallt og undantekningarlaust föður og móður. Annað samhengi kallar á vanda.

Höfundur er forstöðumaður Krossins.