[ Smellið til að sjá stærri mynd ]
Baksvið Helgi Bjarnason helgi@mbl.is Landsnet mun ekki leggja nýja háspennulínu í jörð um land Sveitarfélagsins Voga, eins og bæjarstjórn hefur krafist. Verða Suðurnesjamenn því að búa við gömlu línuna sem er fullnýtt.

Baksvið

Helgi Bjarnason

helgi@mbl.is

Landsnet mun ekki leggja nýja háspennulínu í jörð um land Sveitarfélagsins Voga, eins og bæjarstjórn hefur krafist. Verða Suðurnesjamenn því að búa við gömlu línuna sem er fullnýtt. Ekki er hægt að stækka Reykjanesvirkjum eða byggja álver án nýrrar línu.

Inga Sigrún Atladóttir, forseti sveitarstjórnar í Vogum, bendir á að meirihluti íbúa hafi verið á móti því að loftlínur yrðu lagðar um land sveitarfélagsins. Sá vilji hafi verið ljós frá 2007 og komið fram með ýmsum hætti. Þetta hafi einnig verið stefna sveitarstjórnar en eigi að síður hafi þáverandi meirihluti gert samkomulag við Landsnet um að heimila loftlínur. Þar hafi jafnframt verið tekið fram að ef afstaða stjórnvalda breyttist myndi Landsnet leggja sig fram um að grafa þær í jörðu.

Meirihlutinn sprakk

Meirihlutinn klofnaði þegar Inga Sigrún lagði fram tillögu um að breyta skipulagi með það að markmiði að heimila aðeins lagningu jarðstrengja. Fulltrúar E-listans sem voru á móti, slitu meirihlutanum í kjölfarið.

Inga Sigrún segir að bæjarstjórnin hafi litið svo á að forsendur samkomulagsins við Landsnet hafi brostið þegar framkvæmdir við línuna hófust ekki á síðasta ári. Bæjarskrifstofan hefur sent Landsneti ákvörðun bæjarstjórnar og óskað eftir fundi. Inga Sigrún segir að vissulega tefjist lagning Suðurnesjalínu en hægt sé að lágmarka tafirnar með því að snúa sér beint að því að undirbúa verkið á nýjum forsendum í stað þess að reyna að snúa ákvörðun bæjarstjórnar við.

Árni Sigfússon, bæjarstjóri Reykjanesbæjar, óttast að ákvörðun sveitarstjórnar í Vogum verði enn einn steinninn í götu atvinnuuppbyggingar á Suðurnesjum. Vonast hann til þess að þessi ákvörðun þýði ekki að taka þurfi málið upp frá grunni með umhverfismati og öðrum þáttum sem snúa að ríkinu. „Þá býð ég ekki í niðurstöðuna. Það gæti tafið málið enn frekar á viðkvæmum tíma.“

Landsnet hafði samið við öll sveitarfélögin um legu línunnar. Hafnarfjörður hefur þó enn ekki sett hana á aðalskipulag.

Loftlínur hafa áhrif á umhverfið, bæði sjónræn og áhrif á landslag. Við afgreiðslu umhverfismats fyrir Suðvesturlínu fyrir tveimur árum taldi Skipulagsstofnun að áhrifin yrðu óhjákvæmilega verulega neikvæð.

Lagning jarðstrengja hefur einnig áhrif á umhverfið, eins og Landsnet hefur bent á, og jarðraskið vegna þeirra er óafturkræft á meðan hægt er að rífa niður línur og staura. Auk þess hafa jarðstrengir minni flutningsgetu en háspennulínur á möstrum, helmingi skemmri endingartíma og lengri viðgerðartíma þegar bilanir verða.

JARÐSTRENGIR DÝRARI

Gjaldskrá fjórfaldast

Áætlað er að lagning nýrrar háspennulínu frá Hafnarfirði til Reykjanesbæjar kosti 1,7 milljarða króna. Um helmingur er vegna framkvæmda á Vatnsleysuströnd. Lagning jarðstrengs yrði margfalt dýrari og samkvæmt upplýsingum Landsnets yrði viðbótarkostnaðurinn um 6 milljarðar á Ströndinni. Fyrirhugað er að byggja aðra línu í stæði þeirrar sem nú er þannig að aukakostnaður vegna loftlínu í þessu eina sveitarfélagi verður því um 12 milljarðar.

Þórður Guðmundsson, forstjóri Landsnets, segir að ef leggja ætti allar nýjar háspennulínur í jörðu myndi það kosta 400 til 500 milljarða aukalega. Það hefði í för með sér að hækka þyrfti gjaldskrá Landsnets vegna raforkuflutninga fjórfalt eða fimmfalt miðað við það sem nú er. Tekur hann fram að það myndi gerast á löngum tíma. Því gæti Landsnet ekki tekið ákvarðanir um að breyta um stefnu nema með atbeina ríkisvaldsins.