[ Smellið til að sjá stærri mynd ]
Baksvið Jón Þórisson jonth@mbl.is „Í heild lýsi ég ánægju með að þetta skref sé stigið nú.

Baksvið

Jón Þórisson

jonth@mbl.is

„Í heild lýsi ég ánægju með að þetta skref sé stigið nú. Þetta er góður tímapunktur til að hefja afléttingu hafta því allar aðstæður í hagkerfinu með tilliti til gjaldeyrisinnstreymis og gjaldeyrisforða eru áskjósanlegar til þess,“ segir Valdimar Ármann, hagfræðingur og fjármálaverkfræðingur, framkvæmdastjóri hjá Gamma.

„Hins vegar má benda á að með frumvarpinu eru Seðlabankanum fengnar frekari heimildir til upplýsingaöflunar vegna gjaldeyrisviðskipta og virðist sem svo að samhliða afléttingu hafta eigi að herða allt eftirlit.“

Auknar eftirlitsheimildir

Í frumvarpi um breytingu á lögum um gjaldeyrismál, sem Valdimar vísar til, segir meðal annars að skylt sé, að viðlögðum dagsektum, að veita Seðlabankanum allar upplýsingar og gögn er varða gjaldeyrisviðskipti og fjármagnshreyfingar á milli landa, sem hann óskar eftir til að sinna nauðsynlegu eftirliti. Jafnframt kemur fram í frumvarpinu að lagaákvæði um þagnarskyldu takmarki ekki skyldu til að veita upplýsingar og veita bankanum aðgang að gögnum.

Samkvæmt upplýsingum frá Seðlabankanum starfa 20 manns að gjaldeyriseftirliti á hans vegum. Þá kemur fram í athugasemdum með frumvarpinu sem vísað er til að á árinu 2015 hafi beinn kostnaður við gjaldeyriseftirlit Seðlabankans verið 265 milljónir króna. Verkefni eftirlitsins eru reyndar fleiri, en í ársskýrslu Seðlabankans kemur fram að eftirlitið taki þátt í endurskoðun reglna, birtingu leiðbeininga og túlkun þeirra. Þá hafi eftirlitið einnig heimild til að hefja rannsókn vegna ætlaðra brota á lögunum um gjaldeyrismál.

Óljóst með framtíð heimilda

„Á hinn bóginn koma engar upplýsingar fram um hvaða heimildir lífeyrissjóðir og verðbréfasjóðir munu fá til fjárfestinga í erlendum gjaldeyri framvegis,“ segir Valdimar.

Eins og kunnugt er hefur Seðlabankinn veitt lífeyrissjóðum og öðrum innlendum vörsluaðilum séreignarlífeyrissparnaðar undanþágu frá gjaldeyrislögum til að fjárfesta í fjármálagerningum í erlendum gjaldeyri.

„Heimildin, sem nemur 40 milljörðum króna, rennur út í haust og ekki verður séð við hverju þeir mega búast í framhaldinu. Það blasir við að það hlýtur að vera slæmt fyrir hagsmuni lífeyrissjóðanna og langtímafjárfesta að geta ekki valið tíma til fjárfestinga sem best hentar þeim. Þeir þurfa að geta horft fram í tímann og stillt af hvað þeir eiga að fjárfesta á hverjum tíma. Þetta fyrirkomulag með tímabundnar heimildir rekur þá til að fullnýta heimildina, og það á öðrum tímapunkti en þeir hefðu ella gert. Ef þeir hefðu vitað að þeir fengju fulla heimild á næsta ári þá hefðu þeir tíma til að undirbúa og ákveða fjárfestingar af meiri yfirvegun.“

Morgunblaðið leitaði eftir viðhorfi forsvarsmanna lífeyrissjóða til málsins en þeir vildu ekki tjá sig um það.

Tímabundnar
fjárfestingarheimildir
» Seðlabankinn hefur veitt lífeyrissjóðum og öðrum innlendum vörsluaðilum séreignarlífeyrissparnaðar undanþágu til fjárfestingar í fjármálagerningum útgefnum í erlendum gjaldeyri fyrir samtals 80 milljarða króna.
» Gildandi heimild nemur 40 milljörðum króna og rennur hún út 30. september.