Hópur úr Vinnuskólanum á fræðsludeginum List í borg sem Gerður og Guðfinna leiðbeina á. Hópurinn hóf daginn á  því að fara í Hallgrímskirkjuturn og líta yfir borgina og eftir það  skoðaði hann Listasafn Einars Jónssonar.
Hópur úr Vinnuskólanum á fræðsludeginum List í borg sem Gerður og Guðfinna leiðbeina á. Hópurinn hóf daginn á því að fara í Hallgrímskirkjuturn og líta yfir borgina og eftir það skoðaði hann Listasafn Einars Jónssonar.
Vinnuskólinn/Árlega eru á vegum Vinnuskóla Reykjavíkur 500.000 trjáplantna gróðursettar, um 750 garðar ellilífeyrisþega hirtir í tvígang og 1000 tonnum af lífrænum garðaúrgangi skilað til SORPU þar sem honum er breytt í moltu. Gunnar Hersveinn heilsaði upp á nokkra af u.þ.b. 3200 starfandi unglingum hjá Vinnuskólanum.

Arfinn er atvinnuskapandi fyrir ungmenni landsins, en það er ekki bara arfi sem mætir þeim í vinnunni. Í sumar gróðursetja t.d. nemendur Vinnuskólans í Reykjavík um 18.500 plöntur og taka 739 garða eldri borgara og öryrkja í gegn. Síðasta sumar fylltu nemendur Vinnuskólans poka og jarðvegsgáma með 515 tonnum af jarðvegi, úrgangi og sorpi.

Í öllum bæjum landsins eru unglingar við sumarstörfin. Í sumar starfa u.þ.b. 3.200 unglingar hjá Vinnuskóla Reykjavíkur. Skólinn á sér langa sögu en hefur sjaldan áður verið svo fjölmennur. Árið áður voru 2.700 í honum. Í Morgunblaðinu árið 1937 stóð um fyrsta sumar Vinnuskólans:

"Vinnuskóli fyrir unglinga, sem bæjarstjórnin hefur ákveðið að komið verði upp í tilraunaskyni nú í sumar, tekur til starfa í næstu viku. Er ráðgert að hann standi í fjórar vikur. Verður hann starfræktur í skíðaskála Ármanns í Jósefsdal. Þar verða 25 piltar á aldrinum 14-16 ára. Þar verður vinnudagurinn 6 klst. á dag og einni stund varið til íþróttaiðkana. Fæðið verður ókeypis, svo og kennslan og húsnæðið að sjálfsögðu. Gert er ráð fyrir að piltarnir fái 15 krónur í þóknun að námskeiði loknu." Skólinn var þó ekki formlega stofnaður í Reykjavík fyrr en árið 1951.

Góð þjálfun leiðbeinenda

Vinna unglinganna er þáttur af umhirðu og snyrtingu innan borgarmarkanna, en utan borgarmarka starfa fimmtán ára unglingar einnig í uppgræðslu, skógrækt og stígagerð í Heiðmörk og á Hólmsheiði. Eitthvað er enn um göngustigagerð í Esjunni, en átak var gert í þeim efnum fyrir nokkrum árum.

Svavar Jósefsson fræðslu- og upplýsingafulltrúi Vinnuskólans segir að vegna þessa hlutverks hafi þjálfun leiðbeinenda verið stóraukin og kröfur til þeirra orðið meiri. Hann segir að áður en sjálft sumarstarfið hefjist sitji þeir námskeið þar sem farið er yfir grundvallaratriði svo sem fyrstu hjálp, vinnuvernd og vinnubrögð, stjórnun, garðvinnu o.fl. Námskeið leiðbeinenda verða sífellt fjölbreyttari og nú voru t.d. sérhæfð námskeið á borð við fjölmenningarfræðslu og fíkniefnafræðslu.

Vinna aldurshópanna

Fjórtán ára unglingar vinna nú 3,5 klst á dag í sex vikur. Reynt er að halda vinnuhópum þeirra í nágrenni við heimili, þar á meðal við skóla og íþróttasvæði. Verkefni þeirra eru þá umhirða og snyrting lóða og opinna svæða í hverfinu. Þetta fyrsta ár er lögð áhersla á að kynna fyrir nemendunum vinnubrögð, beitingu verkfæra, grundvallarreglur á vinnustað o.s.frv.

Fimmtán ára unglingar vinna 7 tíma á dag í sex vikur. Ekki er sérstaklega miðað við að þeir séu að vinna í hverfum sínum, heldur þar sem starfskrafta þeirra er þörf. Meiri alvara hefur færst í leikinn, þeir starfa m.a. við þjónustu við eldri borgara og öryrkja.

Sextán ára unglingar vinna einnig 7 klst á dag, en í sex vikur. Litið er á þessi ungmenni sem starfsmenn fremur en nemendur og störfin miðast við að þau kunni til verka að loknum tveimur árum í skólanum. Verkefni þeirra eru bæði innan borgar og utan. Í borginni er unnið í samvinnu við gatnamálastofu- og garðyrkjudeild Reykjavíkurborgar að erfiðari verkum.

Tómstundir og forvarnir

Svavar segir að vinnuskólinn sé einnig forvarnarstofnun. Rannsóknir hafa sýnt að mest hætta er á að unglingar leiðist út í óreglu á sumrin. Aðalorsakir eru taldar vera rýmri tími, minna aðhald og meiri fjárráð. Vinnuskólinn hefur reynt að sporna gegn óreglu með uppbyggjandi fræðslu.

Á sumrin eru flestar félagsmiðstöðvar lokaðar eða minna opnar en yfir vetrarmánuðina. Meðal annars af þeim sökum heldur Vinnuskólinn uppi tómstundastarfi. Fræðslustarfið er auk þess miðað við að þar sé heilbrigðum lifnaðarháttum og spennandi áhugamálum gert hátt undir höfði. Vinna og fræðsla mynda spennandi, þroskandi og heilbrigða heild - sem er líkast til besta forvörnin.

Fræðsla og fjölmenning

Frá árinu 1995 hefur Vinnuskólinn boðið upp á sérstaka fræðsludaga. Hver hópur fer í þrjár fræðsluferðir og telst hver dagur fullur vinnudagur. Fræðslan spannar þrjú svið sem nefnast:

*Náttúran og umhverfið

*Listir og menning

*Lífsleikni og sjálfsstyrking.

Fjórtán ára nemendur fara í náttúru- og umhverfisfræðslu í Viðey. Nemendur eru bæði fræddir um sögu staðarins og náttúrufar, en nefna má að þar verpa 24 tegundir fugla.

Þessi hópur fær lista- og menningarfræðslu í Ásmundasafn og fjölmenningarfræðslu í Alþjóðahúsinu. Svavar segir að markmiðið með því sé að gera unglingunum grein fyrir því að Ísland sé fjölmenningarlegt samfélag. Einnig að þeir fái innsýn í líf jafnaldra sinna í öðrum löndum.

Fimmtán ára taka fræðsludag í Heiðmörk, bæði til að kynnast henni sem útivistarsvæði og til að fræðast. Þau eru einnig í fræðslu sem nefnist List í borg, en þar leggja leiðbeinendur áherslu á að kynna nemendum nýtt sjónarhorn á Reykjavík. Dagurinn hefst í turni Hallgrímskirkju og eftir það er ferðast á fæti um borgina og kannað hvað helst er að gerast í listum.

Sjálfsmynd og samskipti er samstarfsverkefni Geðræktar og Rauða kross Íslands sem þessi aldurshópur kynnist. Þar er fjallað um sjálfsmynd og viðhorf unglinganna til sjálfra sín og hvernig samskipti þeirra og hugmyndir tengjast öðru fólki.

Hjól í borg og List í borg

Framtíðarfræðsla Verzlunarmannafélags Reykjavík er ennfremur efni sem sextán ára njóta - en það er um hinar fjölmörgu leiðir sem standa til boða eftir grunnskóla og kennsla í að sækja um starf. Þau læra um rétt sinn og mikilvægi góðra samskipta, svo dæmi sé tekið.

Sextán ára taka skemmtilegan dag á hjólum og nema þannig náttúru- og umhverfisfræðsluna. Hjólað er um Elliðarárdalinn, um Fossvoginn og þaðan upp að Öskjuhlíð þar sem leystar eru þrautir og farið í spurningakeppni. Eftir það er haldið í Nauthólsvík og slegið upp grillveislu, en deginum lýkur í Vesturbæjarlauginni. Markmiðið með Hjól í borg er m.a. að kynna hjólreiðar sem farkost til hreyfingar og skemmtunar, ýta undir heilbrigða og holla lífshætti og opna augu fyrir náttúru og sögu Elliðaárdals og Öskjuhlíðar.

Listafræðslan fyrir 16 ára unglinga er haldin í Listasafni Reykjavíkur í Hafnarhúsinu. Leiðbeinendur leggja m.a. áherslu á nútímalist, samruna listforma og list í nánasta umhverfi. Fræðslan á að virka bæði hvetjandi og örvandi fyrir þátttakendur.

Vinnuskólinn stendur í sumar í níu vikur eða frá 10. júní til 8. ágúst. Hér er alls ekki sagt frá öllu sem við ber í vinnuskólanum, t.d. hefur frá árinu 1987 hefur Vinnuskólinn boðið fötluðum nemendum í Reykjavík og nágrannasveitarfélögum upp á sumarstörf, sumarhátíðinni sem var haldin 17. júlí sl. Um miðjan ágúst verður síðan haldin hátíð fyrirmyndarhópa. Munu yfirleiðbeinendur þá tilnefna 18-20 hópa sem verða valdir úr fyrir vel unnin störf og fá í verðlaunaskyni að sækja hátíðina.

http://www.vinnuskoli.is/

guhe@mbl.is