Segir sjúklinga með fíkniheilkenni eiga rétt á bestu meðferð sem völ er á

Frá undirritun samnings um endurgjaldslaus afnot Byrgisins af mannvirkjum varnarliðsins ...
Frá undirritun samnings um endurgjaldslaus afnot Byrgisins af mannvirkjum varnarliðsins í Rockville árið 2001. mbl.is/kristinn
Pétur Hauksson geðlæknir segir að þó meðferðarstofnunum fyrir sjúklinga með fíkniheilkenni sem þurfi langtímameðferð hafi verið lokað, sé ábyrgð ríkisins sú sama gagnvart þeim. Þetta kemur fram í bréfi hans til landlæknis vegna málefna Byrgisins. Sjúklingar eigi rétt á bestu meðferð sem völ er á og að komið sé fram við þá af virðingu, en svo virðist sem langur vegur sé frá því að þessum lagaákvæðum hafi verið framfylgt.

Bréf Péturs er svohljóðandi:

Ágæti landlæknir

Bréf þetta er skrifað vegna þess að ég hef áhyggjur af heilsu sjúklinga sem dvalið hafa á meðferðarheimilinu Byrginu. Ég tel að dvöl sumra sjúklinga í Byrginu og áföll sem þeir urðu fyrir þar hafi haft slæm og jafnvel varanleg áhrif á heilsu þeirra og líðan. Það eykur á vanda þeirra og vanlíðan að enginn virðist ábyrgur, og er þá eins og fórnarlambinu sé kennt um ófarirnar. Ég tel að ríkið ætti að axla ábyrgð á því hvernig fór og lýsa yfir bótaskyldu.

Ég mun rökstyðja hér hvers vegna ég tel lög um réttindi sjúklinga og um heilbrigðisþjónustu ná til Byrgisins. Byggi ég þetta erindi mitt um ábyrgð ríkisins á þeim grunni og beini því þess vegna til þín, með afriti til heilbrigðisráðherra. Mikilvægast er þó að þessir sjúklingar fái þá heilbrigðisþjónustu og félagslegan stuðning sem þeir þurfa, en það fá þeir ekki allir í dag. Einnig þurfa þeir öruggt skjól, en margir þeirra eru óttaslegnir og óttast um öryggi sitt vegna stöðu málsins í dag, og hafa ekki burði til að standa í málarekstri sem þessum.

Málavextir eru þeir að árið 2002 frétti ég af því að ýmsir starfsmenn Byrgisins stunduðu kynlíf með sjúklingum þar, m.a. með þeim afleiðingum að þrjár konur sem voru þá sjúklingar í Byrginu voru barnshafandi, en barnsfeðurnir voru starfsmenn. Ég skrifaði landlæknisembættinu um þetta, og taldi eftir það víst að brugðist hefði verið við og þetta ófremdarástand stöðvað, en frétti nú að svo hafi ekki verið, og að málið heyrði ekki undir embættið þar sem Byrgið væri ekki heilbrigðisstofnun.

Þessi kynferðislega misnotkun starfsmanna á sjúklingum mun hafa haldið áfram, með margvíslegum afleiðingum. Fleiri konur sem lágu þar inni eignuðust börn með starfsmönnum. Ég hef ekki öruggar heimildir um allar þessar barnsfæðingar en tel ekki ólíklegt að um 10 börn hafi orðið til með þessum hætti, miðað við þær heimildir sem ég hef. Aðrar afleiðingar en barnsfæðingar eru ekki jafn augljósar en geta verið geigvænlegar og varanlegar, m.a. geðraskanir og versnun fíkniheilkennis. Auk þessarar misbeitingar á trausti og trúnaði sem ríkir milli starfsmanns og sjúklings hafa komið fram frásagnir af kynferðislegu ofbeldi og áreiti, sem hefur auðvitað slæm áhrif á heilsu sjúklings og leiddi einnig til þess að sumar konur útskrifuðu sig í slæmu ásigkomulagi til að flýja þetta og fóru aftur í neyslu, enda engan bata fengið.

Nú er fullyrt að þessir barnsfeður hafi ekki verið starfsmenn, heldur vistmenn, en ljóst er að sumir þeirra voru í ábyrgðarstöðum, sumir titlaðir meðferðaraðilar, aðrir með föst störf á staðnum, en aðrir voru fyrrverandi sjúklingar sem voru „settir á vaktina”.

Einnig er fullyrt að konur þessar hafi ekki verið sjúklingar í skilningi laganna, heldur verið vistmenn á gistiheimili, en ég tel það ekki rétt. Almennt er litið á alkólhólisma og fíkniheilkenni sem sjúkdóma, og eru flestir fagmenn og almenningur væntanlega sammála um það. Í þessu tilviki er um að ræða fárveika einstaklinga, sem eru illa haldnir af sjúkdómseinkennum, bæði andlegum og líkamlegum. Almennt var litið á Byrgið sem meðferðarheimili. Fólk lagðist inn í Byrgið vegna sjúkdóms síns, og fékk þar meðferð. Bæði var um að ræða umdeildar aðferðir til að meðhöndla fíkn, en einnig hefðbundna meðferð, m.a. lyfjameðferð, þótt læknar væru ekki alltaf viðriðnir meðferðina. Komið hefur fram að afeitrun var stunduð með lyfjum, og að illa hafi gengið að fá Byrgismenn til að hætta þessari lyfjameðferð. Auk þess var önnur meðferð veitt við ákveðnum sjúkdómseinkennum.

Áður rak ríkið meðferðarstofnanir fyrir sjúklinga með fíkniheilkenni sem þurftu langtímameðferð, en eftir að þeim stofnunum var lokað hafa þessir sjúklingar ekki í önnur hús að venda en meðferðarstofnanir á vegum félagasamtaka. Það breytir því ekki að áfram er um heilbrigðisþjónustu að ræða, og ábyrgð ríkisins er sú sama.

Sjúklingar eiga rétt á bestu meðferð sem völ er á og eiga einnig rétt á að komið sé fram við þá af virðingu. Svo virðist sem að langur vegur hafi verið frá því að þessum lagaákvæðum væri framfylgt. Ríkið á enn kost á því að sýna þessum sjúklingum þá virðingu að viðurkenna skaðann og ábyrgðina, svo hægt sé að vonast eftir því að þeir fái bót meina sinna.

Ég vil taka það fram að ég ásaka engan með þessu, nema helst sjálfan mig fyrir að hafa ekki fylgt málinu betur eftir á sínum tíma. Tilgangurinn er að koma málinu í réttan farveg, sjúklingunum í hag, en það virðist ekki hafa gerst enn. Ég hef líka viljað komast hjá fjölmiðlaumfjöllun um þennan hluta málsins, af tillitssemi við börnin.

Með von um stuðning þinn við erindinu,

virðingarfyllst,

Pétur Hauksson, geðlæknir.“

mbl.is

Innlent »

„Dónaskapur“ að fresta framkvæmdum

22:02 Bæjarráð Kópavogs hefur lýst yfir vonbrigðum með nýja samgönguáætlun ríkisstjórnarinnar fyrir árin 2019-2033 og segir frestun á framkvæmdum við Arnarnesveg til ársins 2024 vera dónaskap. Meira »

„Algjörlega óboðleg vinnubrögð“

21:39 „Ég átta mig ekki á því hvort þetta sé einskært þekkingarleysi, eða hvort þeim finnist einfaldlega í lagi að breyta lögunum að eigin vild. Þetta eru náttúrulega algjörlega óboðleg vinnubrögð, í félagi sem fer með hagsmunagæslu okkar og á að starfa í umboði okkar, að það sé ekki meira gegnsæi til staðar.“ Meira »

Æft á morgun í Valsheimilinu

21:37 „Það verður æft á morgun í Valsheimilinu,“ segir Lárus Blöndal Sigurðsson framkvæmdastjóri Vals í samtali við mbl.is. Ljós komst aftur á á Hlíðarenda á níunda tímanum í kvöld, eftir mikið vatnstjón í húsinu. Meira »

Hafna vinnupíningu sem svari við vandamálum

21:11 Stjórn Eflingar – stéttarfélags tekur undir með Öryrkjabandalaginu að stjórnvöldum beri að efla núverandi kerfi örorkumats í stað þess að „efna til tilraunastarfsemi með líf og kjör öryrkja undir merkjum svokallaðs starfsgetumats“ sem sagt er hafa gefist afar illa í nágrannalöndunum. Meira »

Hlaut bókmenntaverðlaun Tómasar Guðmundssonar

20:58 Haukur Ingvarsson hlaut í dag 18. október Bókmenntaverðlaun Tómasar Guðmundssonar árið 2018 fyrir ljóðahandritið Vistarverur. Þórdís Lóa Þórhallsdóttir, staðgengill borgarstjóra, veitti verðlaunin sem nema 800 þúsund krónum. Meira »

Leita að nýju húsnæði fyrir Vínskólann

20:51 Aflýsa varð fyrirhugðum hausnámskeiðum Vínskólans um vín og mat eftir að Hótel Reykjavík Centrum, sem hefur hýst námskeiðin síðan 2005, greindi forsvarsmönnum frá að þeir hafi lokað veitingahúsinu Fjalakettinum. Meira »

Ábyrgðin felld niður því greiðslumat skorti

19:52 Hæstiréttur Íslands felldi í dag úr gildi sjálfskuldarábyrgð móður vegna námslána sem dóttir hennar tók hjá Lánasjóði íslenskra námsmanna. Var það niðurstaða Hæstaréttar að ógilda ætti sjálfskuldarábyrgðina þar sem LÍN hafi ekki látið framkvæma fullnægjandi greiðslumat áður en lánið var veitt. Meira »

„Alveg á hreinu“ að Dagur vissi ekkert

19:40 Hrólfur Jónsson, fyrrverandi skrifstofustjóri skrifstofu eigna og atvinnuþróunar hjá Reykjavíkurborg, neitar því að hafa nokkurn tíma rætt framúrkeyrsluna við Nauthólsveg 100 við Dag B. Eggertsson borgarstjóra. Meira »

Lyf og heilsa greiði 4,5 milljónir í bætur

19:38 Hæstiréttur hefur dæmt Lyf og heilsu til að greiða Apóteki Vesturlands fjórar og hálfa milljón í bætur vegna samkeppnisbrota. Tveir dómarar skiluðu sérákvæði og töldu ekki sannað að Apótek Vesturlands hefði orðið fyrir fjártjóni vegna samkeppnisbrotanna. Meira »

Ofbeldið hefur lítil áhrif á dóma

18:44 Ef annar aðilinn í sambandinu er beittur ofbeldi reynir hinn oft að draga lappirnar út í hið óendanlega í skilnaðarferli. Þetta sagði Sigríður Vilhjálmsdóttir lögmaður á ráðstefnunni „Gerum betur“. Yfirskrift erindis hennar var „Eru skilnaðar- og forsjármál nýr vettvangur fyrir ofbeldi maka?“ Meira »

Ástríða og mikil vinnusemi

18:37 Konurnar í verkum Picasso, listmálarans fræga, eru komnar til Reykjavíkur. Þær birtast nú nánast ljóslifandi í myndum Sigurðar Sævars Magnússonar myndlistarmanns sem í kvöld kl. 20 opnar sína 20. einkasýningu í listhúsinu Smiðjunni við Ármúla í Reykjavík. Meira »

Hreimur Örn gestasöngvari í Salnum

18:35 Annað kvöld klukkan 19:30 verða öll bestu lög Burt Bacharach flutt á tónleikum í Salnum, Kópavogi. Söngkonan Kristín Stefánsdóttir syngur en með henni verður stórskotalið tónlistarmanna. Meira »

Heræfing sama dag „óheppileg tilviljun“

18:27 Samtök hernaðarandstæðinga ætla í sögu- og menningarferð um Þjórsárdal á laugardaginn þar sem þeir hyggjast verja deginum í að skoða náttúru og söguminjar. „Mjög óheppileg tilviljun,“ segir Guttormur Þorsteinsson, formaður samtakanna, um heræfingu Atlantshafsbandalagsins sem fer fram í Þjórsárdal sama dag. Meira »

Fyrirhugaður samruni ógiltur

18:01 Samkeppniseftirlitið hefur ógilt samruna sem áformaður var með kaupum Lyfja og heilsu hf. á Opnu ehf. Ef samruninn yrði að veruleika myndi sú samkeppni sem Apótek MOS veitir umræddu útibúi Lyfja og heilsu hverfa, að því er fram kemur í tilkynningu frá Samkeppniseftirlitinu. Meira »

Brotið gegn innkaupareglum

17:42 Brotið var gegn innkaupareglum Reykjavíkurborgar við endurgerð braggans við Nauthólsveg 100. Þetta er mat borgarlögmanns, sem segir skrifstofu eigna og atvinnuþróunar hins vegar ekki hafa brotið lög með gjörningum sínum. Meira »

5 mánuðir fyrir árás á fyrrverandi

17:39 Héraðsdómur Reykjaness hefur dæmt karlmann í fimm mánaða skilorðsbundið fangelsi fyrir líkamsárás gagnvart fyrrverandi sambýliskonu sinni með því að hafa kýlt hana í andlitið með þeim afleiðingum hljóðhimnan rofnaði og vinstri vígtönn losnaði frá tannholdinu. Meira »

Þriggja bíla árekstur á Reykjanesbraut

17:33 Þriggja bíla árekstur varð á Reykjanesbraut við Stekkjarbakka rétt fyrir klukkan fimm í dag. Samkvæmt upplýsingum frá slökkviliðinu á höfuðborgarsvæðinu voru tveir fluttir á slysadeild en ekki er vitað um meiðsli þeirra að svo stöddu. Meira »

Syngur rokklög í blóðugu prestagervi 

16:46 Stefán Jakobsson eða Stebba Jak þarf varla að kynna fyrir þjóðinni en hann er einn aðalflytjenda á Halloween Horror Show í Háskólabíói 26. og 27.október og 3.nóvember í Hofi. Meira »

Tveir gefa kost á sér til formanns BSRB

16:05 Tveir hafa lýst yfir framboði til embættis formanns BSRB, en kosið verður til embættisins á þingi BSRB morgun. Elín Björg Jónsdóttir, fráfarandi formaður BSRB, tilkynnti í byrjun sumars að hún muni ekki gefa kost á sér áfram. Meira »
Sumarhús - gestahús - breytingar
Sumarhús - Gestahús - Breytingar ? Framleiðum stórglæsileg sumarhús í ýmsum stær...
Til leigu
Falleg tveggja til þriggja herbergja íbúð á 2. hæð í góðu fjölbýlishúsi í Hlíðun...
EAE Bilalyftur
Bílalyftur allar gerðir, eigum á lager 4 tonna 2 pósta og 3 t í gólf og 1 metra ...