Kvikusöfnun meiri í Heklu en árið 2000

Hekla séð frá Gunnarsholtsvegi
Hekla séð frá Gunnarsholtsvegi mbl.is/Sigurður Bogi

„Hekla fór fram úr sjálfri sér 2006,“ sagði Páll Einarsson, prófessor í jarðvísindum við Háskóla Íslands. Frá því hefur mátt vænta eldgoss í þessu sögufrægasta eldfjalli Íslands.

Hekla sígur saman í eldgosum þegar þrýstingur minnkar í kvikuhólfinu undir fjallinu. Svo safnar hún aftur kviku í hólfið og rís hægt og rólega þar til hún gýs næst. Tvö síðustu eldgos, árið 2000 og 1991, komu um það bil sem þenslan var að fara fram úr því sem hún hafði farið hæst fyrir síðasta gos þar á undan. Árið 2006 fór Hekla fram úr þenslunni sem hún var komin upp í fyrir gosið árið 2000. Landrisið hefur haldið áfram í átta ár fram yfir það sem hún reis hæst áður og er orðið talsvert meira en áður hafði mælst.

„Þetta eru ekki stórar tölur og ekki rosalegt ris í sjálfu sér,“ sagði Páll. Hann sagði að við landrisið myndist eins og nokkuð víðfeðm bunga á landinu í kringum Heklu. Ástæða umfangsins er hvað upptökin standa djúpt í jörð. Kvikuhólfið undir Heklu er fyrir neðan 15 kílómetra dýpi. Það er dýpra en þekkist hjá öðrum íslenskum eldfjöllum. Landrisið verður því ekki mikið en þess gætir á stóru svæði.

Páll sagði að það hve lengi land hefur risið við Heklu sé ekki endilega vísbending um að næst megi vænta stærra eldgoss en þeirra sem urðu 1991 og 2000. „Kvika sem hefur safnast fyrir næsta gos er orðin umtalsvert meiri en hún var við tvö síðustu gos. En hvort hún skilar sér öll upp á yfirborðið er annað mál og ekki alveg ljóst hvað stjórnar því,“ sagði Páll. Hekla er þekkt fyrir að láta lítið á sér kræla fyrr en skömmu áður en hún gýs.

„Hún gefur langtímamerki, sem við höfum fylgst með, og svo gefur hún skammtímamerki um það bil sem kvikan er á leiðinni upp. Við erum nokkuð viss um að við munum sjá þau, ef hún gýs, en þá verður fresturinn orðinn stuttur,“ sagði Páll. Þegar Hekla gaus 2000 liðu einungis 79 mínútur frá því að fyrsti skjálftinn varð og þar til gosið byrjaði. Þó var það lengsti fyrirvari sem þekkist hjá Heklu. Í fyrri gosum var fyrirvarinn styttri, að sögn Páls.

Varasamt að ganga á Heklu

Hekla er vel vöktuð með jarðskjálftamælum og fleiri mælitækjum. Mælabúnaðurinn er betri og fullkomnari nú en nokkru sinni fyrr. Hægt er að staðsetja jarðskjálftana mun betur en áður. Jarðskjálftamælar voru komnir í kringum Heklu í tveimur síðustu gosum. Þeir sýndu smáskjálftavirknina vel og hvenær hún byrjaði í báðum tilvikum.

Páll sagði að skammur fyrirvari á eldgosum í Heklu valdi því að ferðir fólks á fjallið og í næsta nágrenni þess séu áhyggjuefni. „Það er ekki sérlega heppilegt að vera utan í Heklu eða uppi á henni þegar gos byrjar,“ sagði Páll. „Fresturinn er of stuttur til þess að hægt sé að gefa fólki á staðnum viðvaranir. Því hefur verið mælst til þess að fólk sé ekki að ganga á fjallið á meðan það er í þessu ástandi.“

Kauptu vikupassa

Lestu meira með vikupassa!

Fáðu þér vikupassa fyrir 1.790 kr. og þú færð aðgang að öllu efni úr blaði dagsins í dag og næstu 6 daga.

Kaupa vikupassa

Aðrar áskriftarleiðir »

Bloggað um fréttina

Innlent »

Mislingafaraldurinn líklega stöðvaður

10:59 Liðnar eru þrjár vikur frá síðasta hugsanlega mislingasmiti og telur sóttvarnalæknir að líklegast hafi tekist að stöðva faraldurinn. Börn verða bólusett aftur samkvæmt fyrri áætlun við 18 mánaða og 12 ára aldur. Ekki er talin ástæða nú til að bólusetja yngri börn nema við sérstök tilefni. Meira »

Mestar áhyggjur af starfsfólkinu

10:50 „Tvennum sögum fer nú af því hvaða afleiðingar þetta gæti haft fyrir efnahagslífið. Við höfum bæði heyrt ákveðnar dómsdagsspár og síðan höfum við líka heyrt það að þetta hefði mjög takmörkuð og jafnvel lítil sem engin áhrif.“ Meira »

100 íslensk verk á pólsku

10:49 Ísland verður heiðursgestur á bókamessunni Gdańskie Targi Książki sem fram fer í Gdansk, Póllandi helgina 29.-31. mars 2019. Þar verða íslenskar bókmenntir og höfundar í brennidepli, sem og þýðingar úr íslensku á pólsku. Meira »

Fundað áfram í kjaradeilunni

10:03 „Við vorum að meta stöðuna aðeins í gær og ætlum að ræða saman núna á eftir. Svo sjáum við bara til hvernig það fer,“ segir Ragnar Þór Ingólfsson, formaður VR, í samtali við mbl.is, en fundað verður áfram í kjaradeilu félagsins og fimm annarra í húsakynnum ríkissáttasemjara í dag. Meira »

MAST kærir sölu ólöglegra fæðubótarefna

10:00 Matvælastofnun hefur, í samvinnu við Lyfjastofnun, kært vef með íslensku léni til lögreglu og farið fram á að vefnum verði lokað. Á vefnum eru auglýst til sölu bæði ólögleg fæðubótarefni og lyf að því er fram kemur í frétt á vef MAST. Meira »

100 þúsund krónum ódýrara með WOW

09:44 Þrátt fyrir að fréttaflutningur af alvarlegri fjárhagsstöðu WOW Air hafi verið áberandi síðustu daga virðist flugfélagið halda sínu striki í framboði og verðlagningu flugfargjalda. Meira »

Spyr um kostnað við Landsréttarmálið

08:35 Helga Vala Helgadóttir, þingmaður Samfylkingarinnar, hefur lagt fram fyrirspurn til dómsmálaráðherra á Alþingi þar sem hún spyr um kostnað vegna skipunar dómara við Landsrétt. Meira »

Fall WOW air yrði mikið högg

08:32 Stjórnendur Íslenskra fjallaleiðsögumanna unnu í gær að viðbragðsáætlun vegna mögulegs brotthvarfs WOW air af markaði.  Meira »

Leggst gegn þjóðgarði á miðhálendi

08:18 „Sveitarstjórn Bláskógabyggðar leggst alfarið gegn áformum um stofnun miðhálendisþjóðgarðs sem kynnt hafa verið sveitarfélögum á umliðnum vikum,“ segir í bókun sveitarstjórnarinnar frá 21. mars. Meira »

1.700 hús tengjast ljósleiðara

07:57 Fjarskiptasjóður styrkir tengingu 1.702 lögbýla og fyrirtækja í sveitum landsins við ljósleiðara á næstu þremur árum. Búast má við að mun fleiri tengist í þessum verkefnum, meðal annars sumarhús og önnur híbýli sem ekki njóta ríkisstyrks. Meira »

Pappírsnotkun þingsins minnkað

07:37 Pappírsnotkun Alþingis hefur minnkað jafnt og þétt á undanförnum árum, samkvæmt skriflegu svari Steingríms J. Sigfússonar, forseta Alþingis, við fyrirspurn Björns Levís Gunnarssonar, þingmanns Pírata. Meira »

Hélstu að veturinn væri búinn?

06:50 Veðurfræðingur Veðurstofu Íslands segir ljóst að veturinn sé ekki tilbúinn til að sleppa af okkur takinu enn þá ef marka má veðurhorfur á landinu næstu daga. Slydda og stormur eru meðal þess sem bíður handan við hornið. Meira »

Þrjú útköll á Akureyri

06:19 Lögreglan á Akureyri þurfti í þrígang að aðstoða fólk innanbæjar í nótt vegna foks á lausamunum. Um fimm í morgun mældust 29 metrar á sekúndu í hviðum þar. 9 stiga hiti var á Akureyri undir morgun. Meira »

Klæðalítill með hávaða og læti

06:12 Lögreglan var kölluð út um miðnætti vegna ofurölvaðs gests á hóteli í hverfi 105. Þegar lögregla kom á vettvang var maðurinn, sem er erlendur ferðamaður, klæðalítill á stigagangi með hávaða og læti. Meira »

Flug WOW á áætlun

05:51 Flugvél WOW air sem var að koma frá Montreal í Kanada lenti á Keflavíkurflugvelli klukkan 4:13 í nótt en vélin átti að koma hingað til lands sólarhring fyrr. Alls komu sex vélar WOW frá Norður-Ameríku í morgun. Meira »

Sókn eftir sæbjúgum mögulega of stíf

05:30 Í nýrri ráðgjöf um veiðar á sæbjúgum á skilgreindum svæðum frá 1. apríl til loka fiskveiðiárs er miðað við að afli samtals fari ekki yfir 883 tonn. Það sem af er fiskveiðiári er búið að landa 2.300 tonnum. Meira »

Sameinast um úrvinnslu veðurgagna

05:30 Ársfundur Veðurstofu Íslands er haldinn í dag undir yfirskriftinni: Nýjar áskoranir - nýjar leiðir. Honum verður streymt á netinu og fást nánari upplýsingar á vefnum vedur.is eða Facebooksíðu Veðurstofu Íslands. Meira »

Eldi á ófrjóum laxi hefst á Austfjörðum

05:30 Fiskeldi Austfjarða hefur fengið rekstrar- og starfsleyfi til stækkunar fiskeldis síns í Berufirði og Fáskrúðsfirði. Gefur það fyrirtækinu möguleika á að auka laxeldi sitt. Meira »

Munnhirða unglingsstráka slæm

05:30 Strákar í tíunda bekk drekka meira gos og bursta sjaldnar tennurnar en stelpur á sama aldri. Þetta kemur fram í rannsóknarverkefni Dönu Rúnar Heimisdóttur tannlæknis sem fjallar um neyslu- og tannhirðuvenjur unglinga. Meira »
* Öll stærstu á einum stað
Þú getur spilað með í yfir 50 stærstu Lottóum heimsins. Í yfir 12 ár hafa lottó...
INTENSIVE ICELANDIC, ENGLISH, NORWEGIAN, DANISH & SWEDISH f. foreigners - ÍSLENSKA f.útl - ENSKA - NORSKA, DANSKA, SÆNSKA
ÍSLENSKA, ENSKA, NORSKA, DANSKA, SÆNSKA I, II, III, IV, V, VI: Starting dates...
Toyota Yaris sjálfskiptur 2005, skoðaður
Til sölu (for sale) ný skoðaður Toyota Yaris sjálfskiptur, árg. 2005, ekinn 150....
Einstakt verslunarhúsnæði í miðbænum
Um það vil 70 fermetra verslunarhúsnæði á besta stað í miðbæ Reykjavíkur, neðst ...