Kvikusöfnun meiri í Heklu en árið 2000

Hekla séð frá Gunnarsholtsvegi
Hekla séð frá Gunnarsholtsvegi mbl.is/Sigurður Bogi

„Hekla fór fram úr sjálfri sér 2006,“ sagði Páll Einarsson, prófessor í jarðvísindum við Háskóla Íslands. Frá því hefur mátt vænta eldgoss í þessu sögufrægasta eldfjalli Íslands.

Hekla sígur saman í eldgosum þegar þrýstingur minnkar í kvikuhólfinu undir fjallinu. Svo safnar hún aftur kviku í hólfið og rís hægt og rólega þar til hún gýs næst. Tvö síðustu eldgos, árið 2000 og 1991, komu um það bil sem þenslan var að fara fram úr því sem hún hafði farið hæst fyrir síðasta gos þar á undan. Árið 2006 fór Hekla fram úr þenslunni sem hún var komin upp í fyrir gosið árið 2000. Landrisið hefur haldið áfram í átta ár fram yfir það sem hún reis hæst áður og er orðið talsvert meira en áður hafði mælst.

„Þetta eru ekki stórar tölur og ekki rosalegt ris í sjálfu sér,“ sagði Páll. Hann sagði að við landrisið myndist eins og nokkuð víðfeðm bunga á landinu í kringum Heklu. Ástæða umfangsins er hvað upptökin standa djúpt í jörð. Kvikuhólfið undir Heklu er fyrir neðan 15 kílómetra dýpi. Það er dýpra en þekkist hjá öðrum íslenskum eldfjöllum. Landrisið verður því ekki mikið en þess gætir á stóru svæði.

Páll sagði að það hve lengi land hefur risið við Heklu sé ekki endilega vísbending um að næst megi vænta stærra eldgoss en þeirra sem urðu 1991 og 2000. „Kvika sem hefur safnast fyrir næsta gos er orðin umtalsvert meiri en hún var við tvö síðustu gos. En hvort hún skilar sér öll upp á yfirborðið er annað mál og ekki alveg ljóst hvað stjórnar því,“ sagði Páll. Hekla er þekkt fyrir að láta lítið á sér kræla fyrr en skömmu áður en hún gýs.

„Hún gefur langtímamerki, sem við höfum fylgst með, og svo gefur hún skammtímamerki um það bil sem kvikan er á leiðinni upp. Við erum nokkuð viss um að við munum sjá þau, ef hún gýs, en þá verður fresturinn orðinn stuttur,“ sagði Páll. Þegar Hekla gaus 2000 liðu einungis 79 mínútur frá því að fyrsti skjálftinn varð og þar til gosið byrjaði. Þó var það lengsti fyrirvari sem þekkist hjá Heklu. Í fyrri gosum var fyrirvarinn styttri, að sögn Páls.

Varasamt að ganga á Heklu

Hekla er vel vöktuð með jarðskjálftamælum og fleiri mælitækjum. Mælabúnaðurinn er betri og fullkomnari nú en nokkru sinni fyrr. Hægt er að staðsetja jarðskjálftana mun betur en áður. Jarðskjálftamælar voru komnir í kringum Heklu í tveimur síðustu gosum. Þeir sýndu smáskjálftavirknina vel og hvenær hún byrjaði í báðum tilvikum.

Páll sagði að skammur fyrirvari á eldgosum í Heklu valdi því að ferðir fólks á fjallið og í næsta nágrenni þess séu áhyggjuefni. „Það er ekki sérlega heppilegt að vera utan í Heklu eða uppi á henni þegar gos byrjar,“ sagði Páll. „Fresturinn er of stuttur til þess að hægt sé að gefa fólki á staðnum viðvaranir. Því hefur verið mælst til þess að fólk sé ekki að ganga á fjallið á meðan það er í þessu ástandi.“

Bloggað um fréttina

Innlent »

Allir farþegar á leið til byggða

Í gær, 23:40 Allir farþegar í tæplega 10 bílum sem voru fastir í Möðrudalsöræfum í kvöld eru á leið til byggða. Björgunarsveitir ferja fólkið til byggða en nokkrir bílar voru skildir eftir á heiðinni. Meira »

Tómas Tómasson er látinn

Í gær, 23:36 Tónlistarmaðurinn Tómas Magnús Tómasson er látinn, 63 ára að aldri. Hann var bassaleikari Stuðmanna, Þursaflokksins og fleiri hljómsveita. Hann fæddist 23. maí 1954. Meira »

Gæti aukið hörku á svörtum markaði

Í gær, 21:45 Hanna Katrín Friðriksson, þingflokksformaður Viðreisnar, lagði fram fyrirspurn til Svandísar Svavarsdóttur heilbrigðisráðherra á Alþingi í dag um ráðstafanir vegna fyrirhugaðrar herðingar á eftirliti með ávanabindandi lyfjum. Meira »

Þrjár björgunarsveitir kallaðar út

Í gær, 21:26 Þrjár björgunarsveitir voru kallaðar út fyrr í kvöld til að sinna vegfarendum á Mývatns- og Möðrudalsöræfum og Vopnafjarðarheiði. Meira »

Lömuð eftir fall í Malaga

Í gær, 21:01 Söfnun er hafin fyrir Sunnu Elviru Þorkelsdóttur sem liggur illa slösuð á sjúkrahúsi í Malaga á Spáni eftir að hafa fallið á milli hæða innanhúss. Meira »

Skapa hættu og hafa lítinn tilgang

Í gær, 20:40 „Hraðahindranir sem settar eru þannig niður að unnt sé að sneiða hjá þeim hafa lítinn tilgang og skapa jafnvel hættu.“ Svo segir í svari Samgöngustofu við fyrirspurn mbl.is um hraðahindranapúða sem er að finna víða. Þá eru vísbendingar um að þeir valdi skemmdum á fjöðrunarbúnaði bíla. Meira »

Ekki í leikfimi af ótta við myndatökur

Í gær, 20:03 Brynhildur Björnsdóttir og Þórdís Elva Þorvaldsdóttir skoða flókinn veruleika ungs fólks í nýrri mynd.  Meira »

Óskaði eftir upplýsingum

Í gær, 20:12 Umboðsmaður Alþingis ritaði bréf til dómsmálaráðherra 8. janúar þar sem hann óskaði eftir upplýsingum vegna skipunar hennar á dómurum í Landsrétti. Þetta gerði hann til að undirbúa sig fyrir fund sem hann var boðaður á hjá stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd Alþingis 18. janúar. Meira »

Tryggði réttinn á Ísafirði

Í gær, 19:30 Skíðasvæðið á Ísafirði komst óvænt í heimsfréttirnar um helgina þegar Pita Taufatofua, sem var fánaberi Tonga og keppandi í taekwondo á Ólympíuleikunum í Río de Janeiro í Brasilíu 2016, keppti þar í 10 km göngu á fismóti á Ísafirði og tryggði sér þátttökurétt á Vetrarólympíuleikunum. Meira »

Nýir möguleikar að prenta líffæri

Í gær, 18:39 Nýir möguleikar opnast á notkun þrívíddarprentaðra líffæra við undirbúning skurðaðgerða og við fjölbreyttar rannsóknir og prófanir, með tilkomu nýs og fullkomins þrívíddarprentara sem tekinn var í notkun á heilbrigðistæknisetri Háskólans í Reykjavík og Landspítala – háskólasjúkrahúss í dag. Meira »

Umræða um dánaraðstoð verði aukin

Í gær, 18:20 Þingmenn sjö stjórnmálaflokka á Alþingi eru flutningsmenn þingsályktunartillögu um dánaraðstoð.  Meira »

Vegir lokaðir fyrir norðan

Í gær, 18:19 Vegirnir um Öxnadalsheiði og Víkurskarð eru lokaðir. Veginum um Mývatns- og Möðrudalsöræfi var lokað klukkan 18. Ófært er um Dalsmynni, Hólasand og Dettifossveg en þungfært inn í Fnjóskadal. Meira »

Lögleg lyf drepa fleiri en ólögleg

Í gær, 18:10 Megi vandi vegna ávanabindandi lyfja á Íslandi verður ekki leystur nema settar verði meiri skorður á aðgengi einstaklinga að ávísunum og önnur úrræði efld, segir Ólafur B. Einarsson, verkefnastjóri hjá Embætti landlæknis. Hér á landi eru það löglegu lyfin sem draga fólk til dauða oftar en ólöglegu. Meira »

Segir íbúa Vestmannaeyja í fjötrum

Í gær, 17:30 „Ég veit að fólk sem er sjóveikt fer ekki þessa leið án þess að geta lagst í koju,“ sagði Karl Gauti Hjaltason, þingmaður í Flokki fólksins, á Alþingi í dag. Hann spurði samgönguráðherra um aðbúnað í norsku bílferjunni Bodø sem leysir Herjólf af næstu tvær vikur. Meira »

Pólitískur hávaði og skrípaleikur

Í gær, 16:28 „Mér er ekki ennþá ljóst eftir hvaða upplýsingum og gögnum stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd ætlar að kalla eða hvaða staðreyndir hún ætlar að fá fram sem ekki eru þegar komnar fram í Hæstaréttarmálinu,“ sagði Birgir Ármannsson, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, í umræðum á Alþingi í dag. Meira »

Festu bíla sína á Fjarðarheiði

Í gær, 18:04 Björgunarsveit frá Seyðisfirði aðstoðaði fólk sem hafði fest bíla sína á Fjarðarheiði, milli Egilsstaða og Seyðisfjarðar, í morgun vegna ófærðar. Meira »

Félagsmenn GKG uggandi yfir tillögum

Í gær, 17:10 Stjórn Golfklúbbs Kópavogs og Garðabæjar, GKG, ætlar að halda almennan félagsfund í kvöld í ljósi þess að nýverið voru kynntar niðurstöður samkeppni um nýtt aðalskipulag Garðabæjar. Meira »

Rósa Björk varaforseti Evrópuráðsþingsins

Í gær, 16:28 Rósa Björk Brynjólfsdóttir, þingmaður Vinstri grænna, var kosin einn af varaforsetum Evrópuráðsþingsins, á fundi þingsins sem stendur nú yfir í Strassborg. Meginhlutverk varaforseta er að stýra þingfundum í fjarveru þingforseta en á þinginu sitja 318 þingmenn sem fulltrúar um 800 milljóna Evrópubúa. Meira »

Börnin sem kerfið gleymdi

Framboðslisti
Fundir - mannfagnaðir
Framboðslisti Sjál...
Styrkir 2018
Styrkir
Styrkir til verkefna í þágu barna á...
Breytt deiliskipulag arnarfelli
Fundir - mannfagnaðir
Auglýsing Breytt deiliskipulag að ...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, jóg...