Erfitt að fá ærumeiðingar fjarlægðar

Ærumeiðingar á internetinu hafa aukist síðustu árin.
Ærumeiðingar á internetinu hafa aukist síðustu árin. Benjamin Goode

„Það er mikilvægt að taka þá umræðu hvort þeir sem verða fyrir ærumeiðingum á netinu séu nægilega vel verndaðir. Við sjáum þetta nánast á hverjum degi út um allt þar sem hátt og hart er reitt til höggs,“ segir Ragnar Tómas Árnason hæstaréttarlögmaður hjá LOGOS en hann flutti erindi í vikunni á UTmessunni í Hörpu og velti því þar upp hvort núverandi ástand hérlendis væri ásættanlegt í þessum efnum en erindi hans fjallaði um ábyrgð þjónustuveitenda á netinu á ærumeiðandi efni.

Til eru fjölmörg dæmi, sum mjög alvarleg, um ærumeiðingar á samfélagsmiðlum. Ærumeiðingar geta haft mjög alvarlegar afleiðingar fyrir þann sem verður fyrir og raunverulegir hagsmunir verið í húfi. Þau úrræði sem til eru í dag til að fá alvarlegar ærumeiðingar fjarlægðar, lögbann og dómstólar, geta verið tímafrek og sá tími sem það tekur því oft dýrkeyptur. 

Í Sunnudagsblaði Morgunblaðsins er rætt við Ragnar Tómas um málefnið en hérlendis er vaxandi iðnaður á sviði hýsingar og þá bjóða fjölmiðlar og farsímafyrirtæki upp á slíka þjónustu með því að hýsa heimasíður, blogg og athugasemdakerfi. Hvaða ábyrgð bera hýsingaraðilar þegar upp koma dæmi um ærumeiðingar?

„Hýsingaraðilar verða samkvæmt skilgreiningu tengdri ábyrgð að vera hlutlausir. Þeir eru að geyma upplýsingar að beiðni þjónustuþegans.

Ef við horfum til Bandaríkjanna þá var sett löggjöf þar árið 1996 sem veitti víðtæka friðhelgi til hýsingaraðila. Þar er nánast ómögulegt að gera þá ábyrga á grundvelli þess að þeir hefðu átt að hafa einhverja almenna vitneskju um að efni sem þeir geymdu væri ólögmætt eða ærumeiðandi.

Hins vegar fylgdu Evrópustofnanir ekki í fótspor þeirra þegar þær settu tilskipun árið 2000 sem gildir á EES-svæðinu. Með henni var settur rammi fyrir aðildarríkin um þá ábyrgð sem þau mega leggja á hýsingaraðila. Aðildarríkin mega ekki fara út fyrir rammann en mega vera hvar sem er innan hans.“

Samkvæmt þessari tilskipun mega aðildarríkin leggja þá ábyrgð á hýsingaraðila að hann verði að grípa tafarlaust til aðgerða hafi hann vitneskju um ólögmæta starfsemi eða upplýsingar. Og skiptir þá ekki máli hvernig honum berast þær upplýsingar. Á móti kemur að tilskipunin bannar aðildarríkjum að leggja einhverja eftirlits- eða rannsóknarskyldu á hýsingaraðilann.

„Þetta hljómar kannski ekki það flókið en það er hins vegar þannig að það er mjög erfitt að meta það hvenær maður hefur vitneskju um ólöglega starfsemi eða upplýsingar, það er mjög flókið lögfræðilegt úrlausnarefni. Síðan ef hýsingaraðilar telja sig hafa slíka vitneskju þá er það þetta með að bregðast tafar8laust við. Hvað er tafarlaust? Er það klukkutími eða dagur?“

Ragnar Tómas Árnason hæstaréttarlögmaður.
Ragnar Tómas Árnason hæstaréttarlögmaður. Morgunblaðið/RAX

Mörg lönd, þar á meðal Ísland, hafa horft til Bandaríkjanna og ákveðið að ábyrgð hýsingaraðila sé mjög þröng. Ragnar Tómas segir að því geti hýsingaraðilinn verið  ósköp rólegur yfir því efni sem hann hýsir því ekkert getur raunverulega virkjað hans ábyrgð nema lögbann frá sýslumanni eða dómur frá íslenskum dómstólum um viðkomandi gögn.

Hýsingaraðilinn getur leitt hjá sér alla vitneskju sem hann fær um ólögmæta starfsemi eða ummæli ef hann fær ekki rautt spjald frá dómstólum eða sýslumanni. Hann þarf ekki að fjarlægja gögnin eða hindra aðgang að þeim án tafar en sérreglur gilda reyndar um barnaklám og brot gegn höfundarrétti. Með þessu er málfrelsið kirfilega verndað og hýsingaraðilinn freistast síður til að fjarlægja efni til að forðast minnstu mögulegu ábyrgð. Ragnar Tómas segir þó augljósa ókosti við þetta fyrirkomulag eins og það er.

„Það getur tekið þann sem verður fyrir ærumeiðingu langan tíma og mikið fé að fá fram niðurstöðu hjá sýslumanni eða dómstólum. Á meðan heldur ærumeiðingin áfram á netinu, jafnvel alvarleg og hættuleg velferð þess sem fyrir henni verður, og hýsingaraðilinn þarf ekki að bregðast við. Hér á landi þekkjum við dæmi um að fólk er nafngreint til dæmis fyrir að hafa drepið gæludýr sem voru svo aldrei drepin og ofbeldisbrot sem það framdi svo ekki. Þá snýr þetta líka að hefndarklámi sem getur verið komið í mikla dreifingu áður en lögbann fæst og skaðinn þá skeður.“

En er eitthvað hægt að gera án þess að  það komi niður á tjáningarfrelsinu?

„Ég tel að hýsingaraðilar á Íslandi eigi að sýna þessu víðtæka skilyrta ábyrgðarleysi ákveðna virðingu og axla samfélagslega ábyrgð með einhvers konar sjálfseftirliti. Þannig gæti náðst rétt jafnvægi milli tjáningarfrelsis og persónuverndar. Í Evróputilskipuninni er hvatt til þess að atvinnugreinar og neytendasamtök setji sér siðareglur til að ná utan um þetta og þannig væri hægt að reyna að stemma stigu við að minnsta kosti augljósum brotum. Iðnaðurinn væri þannig sjálfur að axla ákveðna samfélagslega ábyrgð. Því strangt til tekið leyfir tilskipunin að þeir séu ábyrgir um leið og þeir fá vitneskju, hvar og hvernig sem er. Íslenski löggjafinn hefur það alveg í sínu valdi, án þess að fara út fyrir rammann, að ákveða að hýsingaraðilar á Íslandi beri ábyrgð frá tíma sem þeir fá á einhvern hátt vitneskju um ólögmætt efni og verði þá tafarlaust að fjarlægja efnið eða sæta ella ábyrgð.“

Innlent »

Auglýsa eftir nýjum skólameistara

08:38 Stjórn Tækniskólans, skóla atvinnulífsins, hefur auglýst eftir nýjum skólameistara, en núverandi skólameistari er Jón B. Stefánsson. Er umsóknarfrestur til 9. febrúar. Meira »

Upplýsingaskjáir settir upp á Hlemmi

08:20 Í leigusamningi um Mathöll á Hlemmi er ákveðið svæði innan mathallarinnar sérstaklega tekið frá til þess að Strætó geti komið upp upplýsingaskjám og jafnvel miðasjálfsölum. Meira »

Tvær líkamsárásir í nótt

07:45 Tvær aðskildar líkamsárásir áttu sér stað í miðborginni í nótt, en tveir eru í haldi vegna málanna. Í báðum tilfellum þurftu brotaþolar að leita sér læknisaðstoðar. Brotaþolarnir hlutu skurði og tannbrot í árásinni, ásamt minniháttar höfuðáverkum. Meira »

Eru sammála um nauðsyn betri launagagna

07:32 „Allir aðilar á þessum fundi voru sammála um að það væri til mikils tjóns fyrir samtal á vinnumarkaði, í tengslum við kjarasamninga, að ekki væri horft á tölur sem menn treysta eða líta sömu augum,“ sagði Bjarni Benediktsson fjármálaráðherra að loknum fundi með aðilum vinnumarkaðarins um tölfræðiupplýsingar á vinnumarkaði. Meira »

Fagnaði 100 ára afmælinu

07:00 Áslaug Helgadóttir, fyrrverandi hárgreiðslukona og húsmóðir, hélt í gær upp á 100 ára afmæli sitt, en Áslaug er talin fyrsta íslenska hárgreiðslukonan sem nær hundrað ára aldri. Meira »

Saga ársins 1918 á Twitter

06:59 Á dögunum birtust Twitter skilaboð frá ungri dömu í Suðursveit, Gyðu Fanneyju Guðjónsdóttur, sem sagðist ætla að fylgja eftir metnaðarfullu og klikkuðu verkefni í vetur. Það að skrásetja ár frosta, fjöldagrafa og fullveldis. @Frostaveturinn2 verður örblogg sem fylgir tímamótaárinu 1918. Meira »

Samkeppni um heimsendingar á matvöru

06:23 Heimsending á matvöru virðist vera orðin raunverulegur valkostur á Íslandi. Tilraunir hafa verið gerðar með slíkt undanfarin misseri en nú stefnir í samkeppni á þessum markaði og það eru góð tíðindi fyrir neytendur. Meira »

Á leið til Los Angeles í boði K100 og WOW air

06:34 Það voru glaðir hlustendur sem mættu til hátíðlegrar athafnar í Hádegismóum í gær. Þær Aðalheiður G. Hauksdóttir, Eirún Eðvaldsdóttir og Þóra Kjartansdóttir mættu ásamt mökum og börnum í hljóðver K100 til þess að taka við flugmiðum til ævintýraborgarinnar Los Angeles, í boði K100 og WOW air. Meira »

Innviðir að þolmörkum

06:18 Vísbendingar eru um að innviðir Suðurnesja séu komnir að þolmörkum. Það kann að hamla vexti ferðaþjónustunnar á næstu árum.  Meira »

Þörf á betri stuðningi við þolendur

06:18 „Mér finnst vera vöntun á betri stuðningi við unga krakka sem lenda í þeim aðstæðum sem ég lenti í,“ segir Embla Kristínardóttir, sem steig fram í viðtali við RÚV í fyrrakvöld og sagði frá því þegar fullorðinn afreksmaður í frjálsum íþróttum nauðgaði henni. Meira »

Eldur kom upp í sumarbústað í Eyjafirði

Í gær, 22:31 Slökkviliðið á Akureyri var kallað út í kvöld vegna bruna í sumarbústað inni í Eyjafirði í kvöld. Engan sakaði og að sögn lögreglunnar á Akureyri gekk slökkvistarf vel. Meira »

Dómur kveðinn upp í lok mánaðar

Í gær, 21:18 Dómur verður kveðinn upp yfir íslenska karlmanninum sem situr í fangelsi í Tirana í Albaníu fyrir smygl á kanna­bis­efn­um í lok janúar eða byrjun febrúar. Hann mætir fyrir rétt í Tirana, höfuðborg Albaníu, í lok þessa mánaðar og dómur verður kveðinn upp fljótlega eftir það. Meira »

Fjórir með annan vinning

Í gær, 21:02 Fyrsti vinn­ing­ur í EuroJackpot gekk ekki út í kvöld en fjórir miðahaf­ar hrepptu ann­an vinn­ing. Hljóta þeir hver um sig tæp­ar 60 millj­ón­ir króna í sinn hlut, en fjórir miðanna voru keyptir í Þýskalandi og einn á Spáni. Meira »

Blóm og út að borða með bóndanum

Í gær, 20:43 Konur virðast ætla að gleðja bóndann sinn í dag í tilefni bóndadagsins. Blóm og góð máltíð á veitingastað mun eflaust kæta margt mannsefnið því blóm seljast í ríkari mæli og konur eru í meirihluta þeirra sem bóka borð fyrir kvöldið á veitingastöðum borgarinnar. Meira »

Allt um Söngvakeppnina

Í gær, 20:18 Tólf lög hafa verið valin til þátttöku í Söngvakeppni Sjónvarpsins. Tilkynnt var um flytjendurna í kynningarþætti RÚV nú fyrir stundu. Mörg kunnugleg nöfn eru meðal keppenda, þar á meðal Þórunn Antonía og félagarnir í Áttunni auk þess sem Júlí Heiðar snýr aftur í keppnina. Meira »

Stór verkefni í húfi fyrir norðan

Í gær, 20:54 Stór verkefni í millilandaflugi eru í hættu ef ekki fæst vilyrði fyrir svokölluðum blindbúnaði (ILS) á Akureyrarflugvöll, innan mánaðar. Þetta segir Arnheiður Jónasdóttir, framkvæmdastjóri Markaðsstofu Norðurlands. Meira »

Leita leiða til að auka útflutning ufsa

Í gær, 20:33 Nemendur Háskólans í Reykjavík leita nú leiða til að auka útflutning á sjófrystum ufsa til Bandaríkjanna, en Hnakkaþon 2018, útflutningskeppni HR og Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi hófst í gær. Áskorun Hnakkaþonsins í ár felst í að finna leiðir til að auka sölu á sjófrystum ufsa til hótela og veitingahúsakeðja í Bandaríkjunum. Meira »

Segir sínar sögur síðar

Í gær, 20:11 Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra segir að Metoo-byltingin hafi haft áhrif á allt samfélagið. Karlmenn hafa beðið hana afsökunar á atvikum úr fortíðinni. Meira »

Börnin sem kerfið gleymdi

BÍLAKERRUR BÍLKERRUR STURTUKERRUR
Vinsælu ANSSEMS og HULCO fjölnotakerrurnar, sjá fjölda mynda bæði á bland.is og ...
Lok á heita potta og hitaveitu-skeljar
Lok á heita potta og hitaveitu- skeljar Stærðir í cm: 200x200, 210x210, 220x220,...
Nokkrar notaðar saumavélar til sölu !!
Nokkrar tegundir, ýmsar gerðir. Allar ástandsskoðaðar og prófaðar af fagmanni. V...
 
Fundur
Fundir - mannfagnaðir
Fulltrúaráð sjálfstæðisfélaganna...
Eldri borgarar
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9 og b...
Styrkir 2018
Styrkir
Styrkir til verkefna í þágu barna á...
Háseti
Sjávarútvegur
Háseti Vísir hf óskar eftir að...