Andúð og fordómar ýta undir frekari brot

„Þrátt fyrir að hafa fengið auka sálfræðigildi náum við ekki að sinna fólki eins og við myndum vilja. Það hefur verið sett í forgang að þeim sem brjóta kynferðislega af sér, einkum og sér í lagi gegn börnum, sé boðin sálfræðimeðferð og eða eftirfylgni,“ segir Anna Kristín Newton, sálfræðingur hjá Félagsmálastofnun.

Anna er einn þriggja sálfræðinga sem starfa innan stofnunarinnar en þeir sinna 600 manns í mismiklum mæli. Þar af eru um 200 fangar í afplánun en aðrir skjólstæðingar eru þeir sem hafa fengið reynslulausn, eru á áfangaheimilum og sinna samfélagsþjónustu. Þá eru tveir félagsráðgjafar innan stofnunarinnar en til samanburðar er um ein félagsráðgjafi á hverja 20 fanga í Danmörku.

Í Sunnudagsblaði Morgunblaðsins er fjallað um möguleika afbrotamanna til að ná betrun, innan fangelsis og utan og rætt við sérfræðinga um málið ásamt formanni Félags fanga.

Hvað um menn sem hafa hlotið dóm vegna heimilisofbeldis? Geta þeir sem koma inn fyrri ofeldisdóm farið í gegn afplánun án þess að hitta nokkurn tíman sálfræðing?

„Því miður hafa þeir ekki verið í forgangi hingað til. Það getur farið svo að einhver komi inn fyrir heimilisofeldi eða annað ofbeldi og fari í gegnum kerfið án þess að hitta sálfræðing og við höfum þá bara því miður ekki ráðrúm til þess að sinna því, við höfum þurft að draga línuna einhvers staðar og í augnablikinu er það fólk með langa ofbeldisdóma, 4-5 ár eða meira, sem hefur verið í forgangi. Það hefur líka orðið vakning í heimilisofbeldismálum undanfarið, ekkert langt síðan að fangelsisdómar fóru að falla að einhverju ráði í þeim flokki9 svo við verðum kannski bara að herða okkur þar, ekki bara gagnvart heimilisofbeldi heldur hjá þeim sem beita almennt ofbeldi,“ segir Anna. 

Villuhugmyndir án aðstoðar

Helgi Gunnlaugsson, prófessor í félags- og afbrotafræði við Háskóla Íslands hefur að undanförnu heimsótt fangelsin með breskum afbrotafræðingi í tengslum við rannsókn sem þeir eru að vinna að. Þá hafa nemendur hans einnig gert rannsóknir í fangelsunum og fyrir tveimur árum skrifaði Hildur Hlöðversdóttir meistararitgerð í félagsfræði sem kom beint inn á aðlögun fanga að samfélaginu að lokinni afplánun.

„Margt áhugavert kom þar fram, ekki síst í ljósi þess að við náðum til 75% fanga sem sátu inni á þeim tíma. Það sem er ánægjulegt er að mun fleiri fangar stunda nám en áður eða um helmingur þeirra en námið hjálpaði þeim ekki bara að fá vinnu heldur einnig að byggja upp sjálfstraust.

Við spurðum fangana hvort þeir hefðu fengið meðferðar- eða vistunaráætlun í afplánuninni. Um helmingur sagðist ekki hafa fengið slíka áætlun sem var áskilin í þáverandi lögum um fangelsi,“ segir Helgi og bætir við að meðferð og áætlun þar að lútandi ætti að vera hluti af afplánuninni.

„Ekki hefur verið unnt að verða við því á fullnægjandi hátt, væntanlega vegna manneklu og fjárskorts. Við höfum hins vegar séð í heimsóknum okkar í fangelsin síðustu mánuði mikinn velvilja starfsfólks í garð fanga. Að afplánunin komi þeim sem best og breski afbrotafræðingurinn hafði einmitt orð á þessu. Reynt er að út útvega mönnum eitthvað við að vera í fangelsunum þótt alltaf megi gera betur.“

Stór hluti fanga nefndi að verulega skorti á sálræna aðstoð, bæði í fangelsum og þegar út væri komið. Einnig náms- og starfsráðgjöf. 

„Yfir helmingur fanga taldi sig ekki fá nægilega aðstoð varðandi andlega heilsu sína í fanglesinu og nær 60% sögðust ekki hafa greiðan aðgang að geðlækni eða sálfræðingi í fanglesinu. Ánslíkrar aðstoðar er erfitt að vinna úr stöðu sinni og horfast í augu við afleiðingar gjörða sinna. Sérhæfð meðferðarþjónusta er dýr og þegar menn ljúka afplánun og þurfa að sækja sér slíka þjónustu er ekkert gefið að þeir fái hana í gegnum heilbrigðiskerfið heldur verða þeir að borga hana sjálfir. Ef þeir fá ekki aðstoð geta alls kyns villuhugmyndir gert vart við sig og það er mjög hættulegt,“ segir Helgi.

Helgi Gunnlaugsson
Helgi Gunnlaugsson

Jarðvegur fyrir frekari afbrot

Öllu máli skiptir hvernig tekið er á móti fólki úti í samfélaginu sem lokið hefur afplánun. Nafngreiningar dæmdra kynferðisbrotamanna í Bandaríkjunum hafa hvorki borið árangur í forvarnarskyni og brotamenn eru líklegri til að brjóta af sér aftur þar sem þeir upplifa sig hvort sem er sem útlæga.

„Við erum að plægja jarðvegin fyrir frekari afbrot ef við mætum þeim eingöngu með andúð og fordómum. Íslendingar eru hugsanlega með fyrirvara gagnvart tilteknum brotategundum en ekki föngum almennt. Á Íslandi eru kynferðisbrotamenn, sérstaklega þeir sem hafa brotið gegn börnum, í mjög erfiðri stöðu. Umræðan eins og hún hefur verið síðustu vikur gagnvart kynferðisbrotamönnum birtist þannig að þetta er hópur sem enginn vill koma nálægt, nánast eins og holdsveikir einstaklingar. Brotin geta verið skelfileg en við megum ekki gleyma manneskjunni sjálfri þótt það geti verið erfitt. Ef menn finna að þeir eru hvergi velkomnir erum við að grafa okkar eigin gröf og jafnvel ýta undir frekari afbrot. Við fáum það bara í bakið á okkur síðar með einum eða öðrum hætti. Þessir einstaklingar upplifa sig þá sem jaðarhóp og eru líklegri til að halda brotum áfram.“

 Ítarlega grein um málið er að finna í Sunnudagsblaði Morgunblaðsins.

Bloggað um fréttina

Innlent »

Sunna Elvira komin til Sevilla

15:31 Sunna El­vira Þor­kels­dótt­ir, sem hef­ur legið lömuð á sjúkra­húsi í Malaga á Spáni und­an­far­inn mánuð í kjöl­far falls, er komin á bæklunarspítala í Sevilla. Hún var flutt þangað frá Malaga í morgun og gekk flutningurinn vel. Meira »

Ríkissjóður selur 13% hlut í Arion

15:28 Fjármálaráðherra hefur, að undangengnu samráði við ráðherranefnd um efnahagsmál og endurskipulagningu fjármálakerfisins og ríkisstjórn, fallist á tillögu Bankasýslu ríkisins um sölu á 13% hlut ríkissjóðs í Arion banka til Kaupskila ehf. (dótturfélags Kaupþings ehf.) fyrir 23,4 milljarða króna. Meira »

Vildi skipa 2. sæti listans

15:18 „Mér líst vel á nýju konurnar á framboðslistanum og hef reyndar heyrt að þær séu skoðanasystur mínar í mörgum málum. Vonandi munu þær fylgja skoðunum sínum eftir og kanna öll mál með opnum huga. Flokkurinn þarf ekki á því að halda að allir séu steyptir í sama mót.“ Meira »

Orsakir slyssins enn óljósar

15:09 Rannsókn lögreglunnar á banaslysinu við höfnina á Árskógssandi í fyrra er á lokastigi. Rannsóknin hefur ekki leitt í ljós afgerandi niðurstöðu um orsakir slyssins. Svo virðist sem bifreiðinni hafi ekki verið hemlað áður en hún lenti út af bryggjunni og í sjóinn. Ekkert bendir til bilunar í bifreiðinni. Meira »

14 bjóða sig fram í Hafnarfirði

14:58 Framboðsfrestur fyrir prófkjör Sjálfstæðisflokksins í Hafnarfirði fyrir bæjarstjórnarkosningarnar í vor rann út í vikunni en kjörnefnd bárust fjórtán framboð. Allir fimm bæjarfulltrúar flokksins sækjast eftir endurkjöri. Prófkjörið fer fram laugardaginn 10. mars næstkomandi. Meira »

Björgunarsveitir eru á tánum

14:55 Björgunarsveitir hafa verið sendar í eitt útkall vegna þakplötu sem hafði losnað. Leiðindaveður gengur yfir allt landið seinni partinn í dag og kvöld. Þegar er farið að hvessa all hressilega á suðvesturhorninu og fer vindhraði til að mynda í 32 m/s í hviðum á Kjalarnesi. Meira »

Flugvallarvinir þrátt fyrir breytt nafn

14:30 Framsóknarflokkurinn í Reykjavík mun ekki bjóða sig fram undir merkjum flugvallarvina líkt og flokkurinn gerði í síðustu sveitarstjórnarkosningum, en áherslur hans í málefnum Reykjavíkurflugvallar verða áfram hin sömu. Meira »

Hærra fargjald vegna útboðs Isavia

14:32 Fargjald Flugrútunnar sem sinnir rútuferðum til og frá Keflavíkurflugvelli hækkar í 2.950 krónur um næstu mánaðarmót.  Meira »

„Velur ekki bara stjörnur“

13:56 „Ég er ánægður með niðurstöðuna. En eftir að við höfðum gengið frá vinnunni þá lak heilmikið út um listann sem voru auðvitað vonbrigði,“ segir Sveinn H. Skúlason, formaður kjörnefndar um framboðslista Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík. Meira »

Stormur og leiðindi í kvöld

13:26 „Rigningin er að magnast upp fyrir suðaustan og það er orðið hvasst alveg syðst,“ segir Birta Líf Kristinsdóttir, veðurfræðingur á Veðurstofu Íslands. Leiðindaveðri, roki og rigningu, er spáð um allt land síðdegis og í kvöld. Meira »

Gagnrýna seinagang í orkumálum

13:09 Ríkisendurskoðun telur að atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytið hafi ekki enn brugðist við ábendingu stofnunarinnar frá árinu 2015 um að marka heildstæða stefnu í orkumálum til að tryggja að uppbygging og rekstur flutningskerfis raforku sé í samræmi við vilja stjórnvalda og taki mið af almannahag. Meira »

VG með forval í Reykjavík á morgun

13:02 Á morgun fer fram rafrænt forval hjá Vinstri grænum í Reykjavík, en valið verður í efstu fimm sæti framboðslista hreyfingarinnar til borgarstjórnarkosninga. Valið er leiðbeinandi og leggur kjörnefnd endanlegan lista 46 frambjóðenda fyrir félagsfund VG í Reykjavík í samræmi við lög og stefnu hreyfingarinnar. Meira »

Ellefu karlar og ellefu konur

12:40 Framboðslisti Framsóknarflokksins í Reykjanesbæ vegna sveitarstjórnarkosninganna í vor var samþykktur á félagsfundi sem fram fór í gær. Framboðslistann skipa 11 karlar og 11 konur. Meira »

Vill stuðla að lögmætum viðskiptum með rafrettur

12:14 Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra segir frumvarp um rafrettur stuðla að lögmætum viðskiptum með þessa vöru og tryggja eftirlit og mikilvæga neytendavernd. Aðgengi fólks að rafrettum og reglur um notkun þeirra samkvæmt frumvarpinu geri þeim hægt um vik sem vilja hætta tóbaksnotkun með aðstoð þeirra. Meira »

Hlakkar til að bretta upp ermarnar

11:59 „Ég hef lengi haft áhuga á því að fara út í stjórnmálin og þykir borgarmálin sérstaklega spennandi. Ég hafði rætt þennan möguleika við mikið af vinum og félögum sem hafa starfað innan Sjálfstæðisflokksins, en ég taldi mig í raun ekki endilega eiga mikla möguleika þar sem ég á enga forsögu í flokknum.“ Meira »

Var skilin eftir af Strætó í öðru hverfi

12:25 Stúlka sem á við þroskahömlun að stríða var skilin eftir ein að kvöldi til fyrir utan skólann sinn, þegar keyra átti hana á ball í félagsmiðstöðinni sem er í öðru hverfi. Móðir stúlkunnar, Áslaug Ósk Hinriksdóttir fjallar um málið á Facebook-síðu sinni og segist bæði sár og reið. Meira »

Bragi í ársleyfi frá Barnaverndarstofu

12:00 Bragi Guðbrandsson, forstjóri Barnaverndarstofu, er nú farinn í eins árs leyfi frá stofnuninni að því er fram kemur í tilkynningu frá Velferðarráðuneytinu. Heiða Björg Pálmadóttir, staðgengill Braga, staðfesti í samtali við mbl.is að hún taki við forstjórastarfinu á meðan. Meira »

Krefjast væntanlega áframhaldandi varðhalds

11:39 Lögreglan mun í dag líklega fara fram á áframhaldandi gæsluvarðhald yfir tveimur mönnum vegna um­fangs­mik­ill­ar rann­sókn­ar lög­regl­unn­ar á Suður­nesj­um á þrem­ur inn­brot­um í gagna­ver í Reykja­nes­bæ og Borg­ar­byggð þar sem sam­tals 600 tölv­um var stolið. Meira »
Teikning eftir Mugg til sölu
Teikning eftir Mugg til sölu, úr Sjöundi dagur í paradís, blýants og tússteiknin...
Chesterfield sófi.
Til sölu þessi gullfallegi Chesterfield leðursófi. Til sýnis í versluninni Notað...
EIGUM ALLSKONAR STIGA Á LAGER
Einnig sérsmíði, sjáið úrvalið t.d. á: www.sogem-stairs.com/en_home-home.php L...
 
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, for...
Aðalfundur ramma hf. aðalfundur ra
Fundir - mannfagnaðir
Aðalfundur Ramma hf. ...
Breyting á deiliskipulagi í flatey
Leikskólakennsla
Breyting á deiliskipulagi í Flat...