Baka í fyrsta íslenska viðarhitaða brauðofninum

Mat­hi­as Ju­lien Spoerry, Ella Vala Ármanns­dótt­ir og sonur þeirra Yoan ...
Mat­hi­as Ju­lien Spoerry, Ella Vala Ármanns­dótt­ir og sonur þeirra Yoan Þröstur. Ljósmynd/Aðsend

Ilm­andi súr­deigs­brauð úr ný­möluðu líf­rænu korni frá Frakklandi koma úr fyrsta ís­lenska viðar­hitaða brauðofn­in­um á Bögg­v­is­stöðum í Svarfaðar­dal við Dal­vík. Í næsta mánuði opna hjón­in Ella Vala Ármanns­dótt­ir og Mat­hi­as Ju­lien Spoerry bakarí þar sem boðið verður upp á nokkr­ar teg­und­ir af súr­deigs­brauðum. Bakaríið heitir Böggvisbrauð.

Brauðofn­inn sem er sá fyrsti sinn­ar gerðar á Íslandi, er smíðaður að franskri fyr­ir­mynd og er efniviður­inn einnig feng­inn þaðan. Ofn­inn er kynt­ur með birki sem safnað er úr næsta nágrenni og úr Vagla­skógi í Fnjóska­dal. Ofna­smíðin tók mánuð og kom sérfræðingur í gerð slíkra ofna til Íslands til að hafa yfirumsjón með smíðinni. Sá heitir Vincent Chesneau. Mat­hi­as kynnt­ist slík­um viðarofni í bak­ara­námi sínu í Frakklandi og ákvað að smíða sér einn slík­an.   

„Brauðið verður mikla betra. Það end­ist leng­ur og nær­inga­gild­in hald­ast bet­ur því hveitið er nýmalað,“ seg­ir Mat­hi­as. Hann vill búa til brauð úr fyrsta flokks hrá­efni, því ákvað hann að flytja inn stein­myllu frá Frakklandi til að mala hveiti­kornið í brauðbakst­ur­inn. Í brauðið er ein­göngu notað nýmalað líf­rænt hveiti, án íblönd­un­ar­efna, til að varðveita öll góð steinefni og víta­mín, sem ann­ars tap­ast úr hveit­inu með tím­an­um.

Fallegt og girnilegt súrdeigsbrauð.
Fallegt og girnilegt súrdeigsbrauð. Ljósmynd/Aðsend

Ofninn er dýr og því ákváðu þau hjónin að freista þess að biðla til almennings og safna fyrir honum á Karolina Fund. Það gekk eftir.  Kostnaður víð smíðina var 3,5 milljónir króna en tvær milljónir króna söfnuðust. Framkvæmdir hófust í október og fyrsta brauðið kom úr ofninum 8. apríl.

Mathias er ákaflega þakklátur fyrir stuðninginn og allan áhuga á framkvæmdunum. Til að mynda  setti samlandi Mathiasar sig í samband við þau eftir að hafa séð verkefnið á Karolina Fund en hann var nýfluttur til Íslands nánar tiltekið á Árskógsströnd. Hann vildi ólmur hjálpa til við smíðina sem og hann gerði. „Það var mjög skemmtilegt,“ segir Ella Vala og bætir við „það eru allir svo spenntir fyrir þessu og finnst þeir eiga í þessu með okkur sem þeir eiga,“ segir hún ánægð. Hún segir sveitunga þeirra duglega að hrósa þeim fyrir framtakið og þeir lýsa einnig ánægju sinni með að þau hafi flutt í sveitina.

Tónlistin leiddi þau saman

Þau hjón­in fluttu til Íslands og norður á Bögg­v­isstaði fyr­ir fimm árum. Leiðir þeirra lágu sam­an í Basel í Sviss. Þau eru bæði tón­list­ar­kenn­ar­ar og virk­ir tón­list­ar­menn. Mat­hi­as er söngv­ari að mennt og með meist­ara­gráðu í miðalda­tónlist og Ella Vala er með meist­ara­gráðu í horn­leik frá Basel í Sviss. Ella Vala er frá Lauga­steini í Svarfaðar­dal en flutti þaðan 13 ára. Hún bjó í um 10 ár í út­lönd­um meðal ann­ars í Þýskalandi og Sviss. Mat­hi­as er frá Suðvest­ur Frakklandi ná­lægt Baskalandi og Pýrena­fjöll­um.

Ella Vala var ákveðin í að flytja aft­ur í Svarfaðardal­inn ef hún flytti aft­ur heim til Íslands. Skömmu áður en þau ákváðu að flytja til Íslands keypti syst­ir Ellu Völu, Unnur Hafstað, Bögg­v­isstaði í Svarfaðardal. „Hún bauð okk­ur að kaupa hluta af húsinu sem var ónýttur sem háaloft og gera okkur þar íbúð, og við gerðum það,“ seg­ir hún. Seinna bauðst þeim annar hluti í húsinu þar sem þau innréttuðu fyrir bakarí. Húsa­kost­ur á Böggvisstöðum er góður en húsið var þjón­ustu­húsnæði fyr­ir minka­bú á níunda áratugnum.  

Mathias og lærimeistari hans Julie Bertrand.
Mathias og lærimeistari hans Julie Bertrand. Ljósmynd/Aðsend

Það hefur verið og er mikil og frjó starfsemi á Böggvisstöðum. Síðan minkabúið lagði upp laupana meðal annars skemmtistaður, líkamsræktarstöð, spinning-salur og bifreiðaverkstæði svo eitthvað sé nefnt. Í þessum skrifuðu orðum er í kjallaranum smíðaverkstæði sem Rúnar Búason húsasmíðameistari er eigandi að. Mæðgurnar Unnur og Sigríður Björk hafa verið með Yoga-kennslu í vetur en Unnur hefur einnig verið með saumastofu í húsinu, sápugerð og pokastöð. Nýverið kom leigjandi í húsið, gítarleikarinn Örn Eldjárn, sem hefur sett upp glæsilegt hljóðver og er að taka upp sitt fyrsta verkefni nú um páskana. Möguleikar hússins virðast óþrjótandi. Svo búa í húsinu tveir hundar og kötturinn Köttur. 

Ella Vala er ánægð að vera flutt aft­ur heim. „Þetta er öðru­vísi líf en í Basel. Hér er maður miklu tengd­ari við allt sam­fé­lagið,“ seg­ir hún. Þau eru með marga bolta á lofti og lífið er fjöl­breytt. Hún  spil­ar með Sin­fón­íu­hljóm­sveit Norður­lands og er tón­list­ar­kenn­ari bæði á Ak­ur­eyri og á Dal­vík. 

Þeir sem styrktu verkefnið á Karolina fund fengu brauðáskrift í ...
Þeir sem styrktu verkefnið á Karolina fund fengu brauðáskrift í staðinn. Þessi kona er ein af mörgum slíkum og ekki annað að sjá en að hún sé ánægð með brauðið. Ljósmynd/Aðsend

Brauð ekki bara brauð

Mat­hi­asi leist strax vel á Ísland eftir nokkrar stuttar heimsóknir og hélt á lofti hugmynd um að flytjast þangað. Þegar Ellu Völu bauðst full staða við Tónlistarskólann á Akureyri slógu þau til og fluttu sig um set. Fljót­lega eft­ir að hann kom til lands­ins fannst hon­um erfitt að finna gott brauð og því hóf­ust til­raun­ir hans í brauðbakstri. Rík brauðmenn­ing­ er í Frakklandi og fann hann það fljótt að ólíku er sam­an að jafna þegar kem­ur að brauði í lönd­un­um tveim­ur.

„Fólki fannst brauðið mitt gott og ég hélt áfram að baka,“ seg­ir hann. Hann heillaðist af súr­deigs­bakstri og ákvað að læra til bak­ara. Hann lærði í skorp­um í Frakklandi og einnig hér heima og þreytti próf til bak­ara í Frakklandi sem hann náði með glæsi­brag. 

„Ég lærði hjá fólki sem not­ar svona viðarhitaðan ofn og fannst brauðið mjög gott,“ seg­ir Mat­hi­as. Fljót­lega kviknaði sú hug­mynd að opna bakarí hér heima. „Þetta er ástríða mín og ég vildi taka þetta alla leið,“ seg­ir Mat­hi­as og hlær. Úr varð að hann vildi fá besta mögu­lega ofn­inn og fá besta hrá­efnið til brauðbakst­urs sem skilaði í nær­inga­ríku brauði. Hann kaup­ir hveiti­kornið af bónda í Frakklandi sem notar gam­alt af­brigði af hveiti­plönt­unni sem kall­ast "her­ita­ge wheat" en það gef­ur af sér nær­ing­ar­rík­ara og auðmelt­ara korn en nú­tíma-hveitiaf­brigði. Súr­deigs­brauð með þess­ari teg­und hveit­is, hef­ur því getið af sér gott orð fyr­ir neyt­end­ur með glút­enóþol, að sögn Mat­hi­as­ar.

Bakaríið samfélagsverkefni

„Mér finnst mik­il­vægt að hitta fólkið sem ég baka fyr­ir og spjalla við það,“ seg­ir Mat­hi­as. Hann vill stuðla að heilsu­sam­legra lífi íbú­ana í kring með því að bjóða upp á holla og nær­inga­ríka vöru. Hug­mynd­in er fyrst og fremst sú að þjón­usta íbú­ana í ná­grenn­inu.  

Ofnasímiðin er nákvæmisvinna.
Ofnasímiðin er nákvæmisvinna. Ljósmynd/Aðsend

„Við munum vera með stað á Dalvík og Akureyri þar sem viðskiptavinir okkar geta sótt brauðin sín einu sinni í viku ef ekki beint í bakaríið. Við höfum svo áhuga á að baka fyrir skólana í Dalvíkurbyggð þegar fram í sækir. Ef það næg­ir ekki þá mögulega leitum við í samstarf við ferðaþjónustu á svæðinu en fyrst og fremst lang­ar okk­ur að íbú­ar njóti góðs af bakaríinu því þetta er samfélagsverkefni,“ seg­ir Ella Vala. 

Mat­hi­as tek­ur fram að þau ætli að byrja smátt og passa að fær­ast ekki of mikið í fang.   Boðið verður upp á fáar tegundir af brauði í upp­hafi. Fyrirséð er að í maí get­i fólk ým­ist pantað vikulega í síma eða á facebook síðu bakarísins og í framhaldinu geti skráð sig í brauðáskrift.

Mat­hi­as er gríðarlega ánægður með viðtök­urn­ar. Hann hef­ur und­an­farið unnið að því að baka fyr­ir þá sem styrktu verk­efnið og ekki er annað að sjá en að fólki líki vel brauðið.

Mathias féll fyrir brauðbakstri úr súrdeigi og ákvað að fara ...
Mathias féll fyrir brauðbakstri úr súrdeigi og ákvað að fara alla leið og leyfa öðrum að njóta með sér. Ljósmynd/Aðsend

Krakk­arn­ir eru mjög góðir kenn­ar­ar“

„Það var ekk­ert mál að kom­ast inn í sam­fé­lagið,“ seg­ir hann spurður hvernig hon­um líki að búa á Íslandi. Hann seg­ir sér hafi verið mjög vel tekið strax frá upp­hafi í sam­fé­lag­inu. Um leið og hann kom til lands­ins lærði hann ís­lensku og er væg­ast sagt mjög flink­ur að beita tungu­mál­inu.

Hann fékk vinnu í  tón­list­ar­skól­an­um á Dal­vík og kenn­ir krökk­um frá 6 ára aldri og upp úr. „Krakk­arn­ir eru mjög góðir kenn­ar­ar. Börn­in þora al­veg að segja mér ef ég segi eitt­hvað vit­laust. En full­orðnir gera það ekki. Þeir hugsa frek­ar: „æ, hann er að læra og reyna að segja þetta rétt”,” seg­ir hann og hlær.

Math­ías stýr­ir einnig kvennakórn­um á Dal­vík. „Það er mjög gam­an. Þær eru skemmti­leg­ar og  syngja mjög vel,“ seg­ir hann. Hann fer einnig reglu­lega til út­landa ým­ist til Frakk­lands og Þýska­lands að sinna tón­list­ar­ferli sín­um. Næsta verk­efni er að finna „bal­ans“ í öll­um þess­um verk­efn­um; að stofna bakarí, sinna tón­list­ar­kennsl­unni, tón­list­ar­ferl­in­um og fjöl­skyld­unni.

Hér er hægt að sjá fleiri myndir af ofnasmíðinni. 

Mikil vinna var að smíða ofninn.
Mikil vinna var að smíða ofninn. Ljósmynd/Aðsend
mbl.is

Innlent »

Hjólakraftur hlaut Foreldraverðlaunin

21:01 Verkefnið Hjólakraftur í Norðlingaskóla hlaut í dag Foreldraverðlaun samtakanna Heimilis og skóla, en markmið verðlaunanna er að vekja athygli á því gróskumikla starfi sem fram fer innan leik-, grunn- og framhaldskóla og verkefnum sem stuðla að öflugu jákvæðu samstarfi heima, skóla og samfélagins. Meira »

Annað besta ár í sögunni

20:59 Síðasta ár var annað besta ár frá upphafi í rekstri Loðnuvinnslunnar á Fáskrúðsfirði, sé horft til veltufjár frá rekstri, sem var 1,5 milljarðar króna árið 2018, 88% meira en 2017. Meira »

86 brautskráðir frá Flensborg

20:31 86 stúdentar voru útskrifaðir frá Flensborgarskólanum í Hafnarfirði í gær, af félagsvísinda- raunvísinda-, viðskipta- og hagfræðibraut, starfsbraut og opinni námsbraut. Alls luku 36 nemendur íþróttaafrekssviði sem hluta af stúdentsprófinu. Meira »

Með urðunina í Fíflholti til meðferðar

20:14 Umhverfisstofnun er nú með mál urðunarstarfseminnar í Fíflholti á Mýrum til meðferðar. Þetta kemur fram í skriflegum svörum stofnunarinnar. Urðunarstöðin rataði í fréttir eftir að myndir birtust á samfélagsmiðlum sem sýndu rusl við stöðina og fór eftirlitsmaður á staðinn í gær til að skoða aðstæður. Meira »

Heimilt að kyrrsetja vegna heildarskulda

19:56 „Þessi úrskurður er enn og aftur staðfesting á túlkun og beitingu á ákvæði loftferðalaga um kyrrsetningu flugvéla fyrir heildarskuldum,“ segir í yfirlýsingu frá Isavia vegna úrskurðar Landsréttar í dag um að fyrirtækinu hafi verið heimilt að kyrrsetja farþegaflugvélina TF-GPA í eigu flugvélaleigunnar ALC. Meira »

Helga Lind nýr framkvæmdastjóri SHÍ

19:44 Stjórn Stúdentaráðs Háskóla Íslands hefur ráðið Helgu Lind Mar í starf framkvæmdastjóra SHÍ, en Helga Lind er 31 árs laganemi við HÍ og hefur mikla reynslu þegar kemur að hagsmunabaráttu stúdenta, samkvæmt fréttatilkynningu frá SHÍ. Meira »

„Nú er komið að börnunum“

19:30 „Við höfum miklar áhyggjur af börnum á ofbeldisheimilum. Andvaraleysis hefur gætt í þeirra málum og miðað við hvaða aðstæður þau búa fá þau litla hjálp og litla þjónustu,“ segir Sigþrúður Guðmundsdóttir, framkvæmdastýra Kvennaathvarfsins. Meira »

Byggja 99 leiguíbúðir við Hraunbæ

19:16 Fyrsta skóflustungan var í dag tekin að 99 íbúðum sem Bjarg íbúðafélag byggir við Hraunbæ 153-163 í Árbæ. 20% íbúðanna verða í eigu og útleigu hjá Félagsbústöðum. Meira »

Tækniskólinn brautskráði 306 nemendur

18:28 Tækniskólinn brautskráði á miðvikudag 306 nemendur frá öllum undirskólum sínum, af alls 58 mismunandi námsbrautum, en brautskráningarathöfnin fór fram í Eldborgarsal Hörpu og var glæsileg. Meira »

Afstaða ráðherra stendur óhögguð

18:16 Dómur Hæstaréttar í máli Jóns Ásgeirs Jóhannessonar og Tryggva Jónssonar breytir ekki þeirri ákvörðun dómsmálaráðherra að leita endurskoðunar á dómi Mannréttindadómstóls Evrópu (MDE) í máli Guðmundar Ástráðssonar gegn íslenska ríkinu. Meira »

Landsréttur hafnar kröfu ALC

17:44 Landsréttur hafnaði í dag kröfu flugvélaleigunnar ALC um að fá afhenta farþegaþotu í eigu fyrirtækisins af gerðinni Airbus A321 sem var leigð til WOW air áður en flugfélagið varð gjaldþrota og staðfesti þar með dóm Héraðsdóms Reykjavíkur. Lögmaður ALC segir niðurstöðuna vonbrigði. Meira »

Vegurinn um Kjöl opinn

17:32 Vegurinn yfir Kjöl hefur verið opnaður samkvæmt upplýsingum frá Vegagerðinni. Vegurinn er þó aðeins fær fjórhjóladrifs bílum þar sem unnið er að viðgerðum á honum. Meira »

Fá þyngri dóma fyrir farsakennd svik

17:17 Dómar þriggja einstaklinga, einnar konu og tveggja karla, sem sakfelld höfðu verið fyrir peningaþvætti í fjársvikafarsa sem teygði anga sína meðal annars til Suður-Kóreu, Hong Kong og Ítalíu, voru þyngdir af Landsrétti í dag. Meira »

Margir stappað stálinu í miðflokksmenn

16:55 Erfitt er að svara því hvenær Miðflokkurinn hættir málþófi sínu í tengslum við þriðja orkupakkann, að sögn Bergþórs Ólasonar, þingmanns flokksins. Hann segir Miðflokkinn hafa fengið stuðning víðs vegar að úr samfélaginu þar sem fólk hefur stappað í þá stálinu. Meira »

Fjölmennt við síðustu útskrift Flugskólans

16:17 Flugskóli Íslands útskrifaði alls 55 nemendur úr atvinnuflugnámi skólans við hátíðlega athöfn í Háskólabíói á miðvikudag. Var þetta jafnframt síðasta útskrift Flugskóla Íslands, eins elsta starfandi flugskóla landsins, en Keilir keypti rekstur hans fyrr á árinu. Meira »

Skýrsla um neyðarlánið birt á mánudag

16:08 Seðlabanki Ísland hefur greint frá því að boðuð skýrsla um 500 millj­óna evra lánið sem bank­inn veitti Kaupþingi sama dag og neyðarlög­in voru sett árið 2008 verði birt á mánudag. Meira »

„Einhvern tímann lýkur þessu“

15:59 Steingrímur J. Sigfússon, forseti Alþingis, vonar að eitthvað miði áfram í umræðunni um þriðja orkupakkann með þingmenn Miðflokksins fremsta í flokki. Meira »

Gunter verður sendiherra Bandaríkjanna

15:55 Jeffrey Ross Gunter hefur verið skipaður nýr sendiherra Bandaríkjanna á Íslandi, en öldungadeild Bandaríkjaþings staðfesti tilnefningu hans í gær. Donald Trump tilfnefndi Gunter í embættið í ágúst í fyrra. Meira »

Nýta rafræna þjónustu í auknum mæli

15:43 Upplýsingavefurinn Heilsuvera hefur haft merkjanleg áhrif á samskipti og heimsóknir á heilsugæslustöðvar á höfuðborgarsvæðinu síðustu árin. Frá því vefurinn var tekinn í notkun árið 2014 hefur notkun hans farið sívaxandi og á árið 2018 voru liðlega 65 þúsund erindi afgreidd í gegnum Heilsuveru og rafrænum fyrirspurnum til heilsugæslunnar fjölgaði um hátt í 17 þúsund milli áranna 2017 og 2018. Meira »