Innandyra Barnafjölskyldur af höfuðborgarsvæðinu og Suðurlandsundirlendinu voru helstu viðskiptavinir tívolísins.
Innandyra Barnafjölskyldur af höfuðborgarsvæðinu og Suðurlandsundirlendinu voru helstu viðskiptavinir tívolísins.
[ Smellið til að sjá stærri mynd ]
Eftir Ingveldi Geirsdóttur ingveldur@mbl.is Tívolíið var fjölskyldugarður. Þarna voru klessubílar, speglasalir, draugahús, hringekjur, parísarhjól, járnbrautarlestir, kolkrabbi, þeytivindur, skotbakkar, bátatjörn, go-kart-bílabraut og fleiri tæki.

Eftir Ingveldi Geirsdóttur

ingveldur@mbl.is

Tívolíið var fjölskyldugarður. Þarna voru klessubílar, speglasalir, draugahús, hringekjur, parísarhjól, járnbrautarlestir, kolkrabbi, þeytivindur, skotbakkar, bátatjörn, go-kart-bílabraut og fleiri tæki. Ný tæki voru keypt á hverju ári og mikið lagt upp úr endurnýjun. Trúðar völsuðu um svæðið og seldur var kandíflos í básum,“ segir Ólafur Ragnarsson hæstaréttarlögmaður sem rak Tívolíið í sjö ár.

„Gestum gafst jafnframt tækifæri til að freista gæfunnar með því að taka þátt í allskyns uppátækjum á skotbökkum. Þá voru reglulega fluttir inn erlendir skemmtikraftar. T.d. var þar eitt sinn kínverskur fjöllistahópur og akróbatar í þrjá mánuði sem sýndu loftfimleika og línudans.

Sleggjuhamarinn var svo vinsælt tæki hjá hraustmennum sem komu helgi eftir helgi til að slá ný met frá helginni áður. Einnig sýndu aflraunamenn krafta sýna í Tívolíinu, m.a. Jón Páll Sigmarsson, Magnús Ver og Hjalti Úrsus. Þar var tekist á í reiptogi og margoft tók Jón Páll reiptog einn gegn fjölda tívolígesta í einu og hafði jafnan betur. Einnig var sýnd vaxtarrækt, sem þá var nýmæli á Íslandi.

Þarna voru haldnir tónleikar með helstu hljómsveitum landsins. Húsið rúmaði allt að 3.000 manns, sem var sambærilegt við Laugardalshöllina,“ segir Ólafur

Rekið í átta ár

Tívolíið í Hveragerði hóf starfsemi vorið 1986 og var lokað vorið 1994.

Fyrsta árið var það á vegum Sigurðar Kárasonar en síðan tók Ólafur við allri starfseminni og kom henni undir þak.

Ólafur segir að markmiðið með Tívolíinu hafi verið að bjóða fjölbreytta og nýja tegund afþreyingar.

„Tívolíið varð frá fyrsta degi gífurlega vinsælt. Barnafjölskyldur af höfuðborgarsvæðinu og Suðurlandsundirlendinu voru helstu viðskiptavinir þess. Aðsókn var mikil fyrstu þrjú árin og á góðum degi komu fleiri þúsund manns.

Óhætt er að fullyrða að Tívolíið hafi verið metnaðarfull framkvæmd frá upphafi. Starfsemin var rekin undir þaki tveggja sérhannaðra bygginga. Hvort hús var 3.000 fermetrar að grunnfleti með yfir 20 metra lofthæð. Stór kaffistofa og veitingastaður var í miðju hússins. Tívolíð var opið daglega frá 1. maí til 15. september ár hvert. Fyrstu dagarnir sem var opið voru þó frídagarnir í kringum páskana og þá var aðsókn alltaf mjög góð.“

Ólafur segir að koma bresks farandtívolís til Íslands sumarið 1990 hafi dregið úr aðsókn í Tívolíið í Hveragerði. „Þetta farandtívolí var með mörg stór og öflug tæki sem þóttu spennandi hjá ungu kynslóðinni. Það ferðaðist um landið í nokkrar vikur hvert sumar í nokkur ár og þá fór að draga mjög úr aðsókn að Tívolíinu í Hveragerði. Vorið 1994 keypti breska tívolíið öll tækin frá Hveragerði og seldi þau svo til Afríku.“

Spurður að lokum hvað sé honum minnisstæðast frá þessum rekstri segir Ólafur að í sínum huga sé þetta ævintýratími. „Vinnan og rekstur Tívolísins var stórskemmtileg tilbreyting frá hefðbundnum lögmannsstörfum sem ég hef stundað fyrir og eftir þetta ævintýratímabil,“ segir Ólafur og bætir við að viðkynning og umgengni við hina venjulegu íslensku barnafjölskyldu og þá ekki síst börnin hafi verið skemmtilegasti hluti starfsins.

Þeytivindan

Þeytivindan var án efa eitt af vinsælustu tækjunum í Tívolíinu í Hveragerði. Fólk stóð í hálfgerðum bás inni í hringekju sem snerist svo á miklum hraða upp í loft og niður aftur. Hraðinn var mikill og sú saga gekk lengi að fólk ældi í hrönnum í þessu tæki og ælan fyki á hina sem í tækinu voru. Vissulega var mörgum óglatt eftir ferð með Þeytivindunni en ælan fauk ekki um í hverri ferð eins og haldið var fram í sögunni.

Tívolí í Vatnsmýrinni

Tívolíið í Hveragerði er ekki eina tívolíið sem hefur verið sett upp á Íslandi. Í júlí árið 1946 var opnaður skemmtigarðurinn Tívolí í Vatnsmýrinni í Reykjavík. Þar mátti finna margt spennandi, m.a. parísarhjól, hestahringekju, bílabraut, speglasal, draugahús, rakettubraut, skotbakka og hægt var að sigla á fótstignum bátum á tjörn. Einnig var þar leiksvið þar sem ýmsir skemmtikraftar komu fram og sýndu listir sínar, eins og loftfimleikamenn og kraftakarlar. Reglulega flaug flugvél yfir svæðið og dreifði sælgæti.

Á tímabili var vísir að dýragarði í tívolíinu og mátti þar sjá dýr sem fengin voru að láni frá dýragörðum erlendis, m.a. ljón, hlébarða, birni, apa, leðurblökur, fugla, fiska, skjaldbökur og froska.

Fegurðardrottningar Íslands voru valdar í tívolíinu og einu sinni fór fram keppni um Herra Ísland.

Í útjaðri skemmtigarðsins stóð öldurhúsið Vetrargarðurinn þar sem fullorðna fólkið sótti í sinn ævintýraheim.

Tívolíið var yfirleitt opið frá maí fram í september. Því var lokað endanlega árið 1965 eftir stopulan rekstur.