17. september 1998 | Landsbyggðin | 1277 orð

Í Hlíðardalsskóla fá þeir hjálp sem lent hafa á götunni

"Hér skiptir hver einstaklingur máli"

HÚN lætur ekki mikið yfir sér starfsemin sem nú fer fram að Hlíðardalsskóla í Ölfusi og margir sem vita sjálfsagt ekki hvað fram fer innan veggja þessa fyrrum skóla aðventista á Íslandi. Nú dvelja að Hlíðardalsskóla rúmlega 80 manns,
Í Hlíðardalsskóla fá þeir hjálp sem lent hafa á götunni "Hér skiptir hver einstaklingur máli" Í Hlíðardalsskóla í Ölfusi fer fram merkileg starfsemi í kristnum anda. Þar dvelur fólk sem farið hefur illa út úr lífinu vegna ofneyslu áfengis og annarra vímuefna en hefur með hjálp góðra manna fengið fótfestu á ný. Aldís Hafsteinsdóttir fréttaritari heimsótti staðinn og kynnti sér starfið sem þar fer fram.

HÚN lætur ekki mikið yfir sér starfsemin sem nú fer fram að Hlíðardalsskóla í Ölfusi og margir sem vita sjálfsagt ekki hvað fram fer innan veggja þessa fyrrum skóla aðventista á Íslandi. Nú dvelja að Hlíðardalsskóla rúmlega 80 manns, þar af eru 12 starfsmenn sem aðstoða við reksturinn og starfsemina. Þeir sem dvelja þarna eiga í flestum tilvikum að baki langan feril þar sem ofneysla hinna ýmsu vímuefna er rauði þráðurinn í lífi einstaklinganna. Enginn vill bera ábyrgð Að Hlíðardalsskóla dvelur nú fólk sem allir hafa gefist uppá. Einstaklingar sem sumir hafa farið allt að 40 sinnum í meðferð á hinar ýmsu meðferðarstofnanir. Þetta er fólkið sem enginn vill bera ábyrgð á. Þetta eru einstaklingarnir sem við sjáum á Hlemmi. Þetta er fólkið sem hvergi á höfði sínu að halla og gistir fangageymslur lögreglunnar í leit að skjóli. Að Hlíðardalsskóla má nú sjá hversu miklu frumkvæði örfárra einstaklinga fær breytt. Hjálpa þeim sem minna mega sín Starfsemin að Hlíðardalsskóla er rekin af Byrginu, kristnu líknarfélagi, sem var stofnað í desember 1996 af kristnum einstaklingum sem sjálfir hafa losnað frá fíkn og þeim vandamálum sem henni fylgja. Meginmarkmið Byrgisins er að boða kristna trú og að hjálpa þeim sem minna mega sín í samfélaginu. Starfsemin hófst á heimili Guðmundar Jónssonar; "ég losnaði úr viðjum fíknarinnar og fann sanna trú, fékk köllun frá Guði. Þá byrjaði ég á því að taka fólk sem ég kannaðist við úr ruglinu inn á heimili mitt og reyna að hjálpa því. Fljótlega óx starfinu fiskur um hrygg og ég ákvað að leigja húsnæði fyrir tólf manns í Hafnarfirði. Það fylltist strax. Í júní '97 opnaði ég annað 25 manna heimili, einnig í Hafnarfirði, og síðan í október '97 byrjum við hér að Hlíðardalsskóla. Við gerðum ráð fyrir því að hýsa 65 manns en höfum lengst af verið yfir 80 á staðnum". Þegar í ljós kom hve þörfin var brýn var allt mögulegt pláss tekið undir rúm og það sést berlega þegar skólinn er heimsóttur. Kennslustofunum, tómstundaherberginu og bókaherberginu hefur verið breytt í svefnstaði fyrir dvalarfólkið.

Frábær árangur af meðferðinni Þó starfsemi Byrgisins sé ekki gamalgróin hefur þar verið sýnt fram á frábæran árangur. Helmingur af þeim sem dvalið hafa á heimilum þeirra eru enn lausir við fíknina. Hörður Sigmundsson, félagi Guðmundar, segir að það sé greinilega þörf fyrir fjölbreytt meðferðarform hér á landi. "Hér byggjum við sjálfsmynd einstaklingsins upp á nýtt. Meðferðin byggist fyrst og fremt á kristinni trú, fyrirlestrum, hópmeðferð, bænastundum, biblíulestri, AA-fundum og líkamlegri uppbyggingu. Hver dagur er skipulagður frá morgni til kvölds og eftir að fólk hefur náð þokkalegri heilsu tekur það þátt í þeim verkum sem til falla á staðnum. Við byggjum á væntumþykjunni og því að hverjum einstaklingi finnist hann vera einhvers virði. Byggjum upp á jákvæðan hátt en allt neikvætt tal er bannað á staðnum. Við teljum fíknina ekki vera sjúkdóm heldur andlegt og félagslegt vandamál hvers og eins og úr því þarf að greiða. Hér tölum við um vandamálin og reynslan er sú að allir sem hér eru hafa sár á sálinni." Syndir feðranna koma niður á börnunum Þeir félagar segjast oft sjá það að syndir feðranna koma niður á börnunum. Hver kynslóðin af annarri burðast með sömu vandamálin og það mynstur verður að brjóta. "Við byggjum mikið á fyrirgefningunni. Þeirri fyrirgefningu sem fæst með lifandi trú á Jesú Krist. Ef fólk nær því er lausnin nærri," segir Guðmundur.

Það er greinilegt að þeir félagar bera hag skjólstæðinga sinna mjög fyrir brjósti. Á litlu skrifstofunni er talað af þunga um vandamálin og alls staðar skín í gegn umhyggjan fyrir þeim sem minna mega sín í samfélaginu. Þarna er talað af virðingu og væntumþykju um fólkið sem við viljum ekki vita að sé til. Meðan fréttaritari hlustar þá opnast honum nýr heimur. Heimur sem annars var hulinn. Heimur þeirra sem í Byrginu hafa loksins fundið stað þar sem þeim er tekið sem fullgildum meðlimum okkar samfélags. Margir hafa ekki sofið í rúmi lengi. Þeir hafa hvergi átt fastan samastað og margir koma vannærðir til Byrgismanna. En í Hlíðardalsskóla fá þeir samastað og kjarngóðan mat, sumir í fyrsta sinn í fjölmörg ár. Meðal heimilismanna eru þónokkrir kokkar og þeir töfra fram hina girnilegustu rétti enda er unnið á þrískiptum vöktum í eldhúsinu. Sækjum fólkið á göturnar Orðstír Byrgisins hefur borist víða og sífellt eykst aðsóknin. Margir hringja og biðja um aðstoð, lögreglan bendir á staðinn og aðstandendur biðja um aðstoð. "Einnig förum við til Reykjavíkur og tölum við fólk í neyð, bjóðum fram aðstoð okkar, sækjum fólk á göturnar ef svo má segja. Við erum að verða þekktir um allt land enda erum við stoltir af starfinu hér og þeim árangri sem við höfum náð." Til Byrgisins hefur leitað fólk á öllum aldri. Þeir yngstu eru 16-17 ára en fjölmennasti hópurinn er á milli þrítugs og fimmtugs.

Fíkniefnaheimurinn harðnar Að sögn er það einnig sláandi hvernig neyslan er að þróast hér á landi. Aldurinn er sífellt að færast neðar og svokölluð blönduð neysla verður sífellt algengari. Þá blandar einstaklingurinn öllu saman, læknalyfjum, áfengi jafnt sem amfetamíni og áhrifin geta verið stórhættuleg. Það vekur athygli að þeir einstaklingar sem leitað hafa ásjár í Hlíðardalsskóla hafa flestir misnotað áfengi en á eftir því koma læknalyfin sem eru misnotuð í meira mæli en bæði hass og amfetamín. Að sögn Axels Kvaran, yfirmanns forvarnardeildar lögreglunnar í Reykjavík, hafa fangelsanir næturlangt minnkað um 300 síðan Byrgið hóf starfsemi sína. Þess sér merki á götum borgarinnar að útigangsfólki hefur fækkað og hlýtur það að teljast til tíðinda. Starfsemin aldrei notið opinberra styrkja Á þriðja hundrað einstaklingar hafa dvalið um lengri eða skemmri tíma að Hlíðardalsskóla síðan starfsemin byrjaði en nú er ljóst að það bráðvantar langtímaúrræði fyrir þá sem vilja og þurfa að dvelja lengur á staðnum. Framtíðarverkefni Byrgisins er að finna lausn á þeim vanda. Starfsemi Byrgisins hefur ekki notið neinna styrkja frá hinu opinbera heldur er starfsemin eingöngu fjármögnuð með dvalargjaldi sem heimilismenn greiða og síðan frjálsum framlögum fyrirtækja og einstaklinga. "Við eigum marga velunnara sem styrkja okkur með ráðum og dáð og fyrir það erum við þakklátir." Starfsemi Byrgisins hlaut nú nýverið viðurkenningu landlæknisembættisins, heilbrigðisráðuneytis og félagsmálaráðuneytis sem meðferðarstofnun og áfangaheimili. Að sögn Guðmundar og Harðar er þessi viðurkenning afskaplega mikilvæg fyrir stofnunina og ekki síður þau góðu orð sem henni fylgdu. Fréttaritari var óneitanlega léttari í spori og fullur trúar á hið góða í manninum þegar hann gekk út í rökkrið eftir heimsóknina að Hlíðardalsskóla. Það var föstudagskvöld og starfsmenn voru að gera sig klára í ferð til Reykjavíkur á sjö manna bíl. Einhverjir heppnir hafa þá um nóttina vonandi getað kúrt undir heitri sæng í Ölfusinu í stað þess að hírast undir báti eða í saggafullum skúr í Reykjavík á þessari köldu haustnótt. Það skiptir kannski ekki öllu máli hversu margir losna úr viðjum fíknarinnar, hver og einn einstaklingur sem hlýtur nýtt og betra líf gerir starfsemi sem þessa fyrirhafnarinnar virði.



Morgunblaðið/Aldís Hafsteinsdóttir ÞEIR bera hitann og þungann af rekstri heimilisins: Guðmundur Jónsson, Hörður Sigmundsson og Gústaf Gústafsson. Með þeim á myndinni er Ásta dóttir Guðmundar. HJÖRDÍS Hjartardóttir og Finnur Jóhannsson töfruðu fram ljúffengan kvöldverð og ekki spillti það andanum í eldhúsinu að þau ætla að gifta sig innan tíðar. GLÆSILEGT kvöldverðarborð beið heimilismanna. AÐ Hlíðardalsskóla í Ölfusi er nú rekið meðferðar- og áfangaheimili á vegum Byrgisins, kristins líknarfélags.

Aðgangsupplýsingar

Notandi:Þú ert ekki innskráð(ur).
Greinin: Þessi grein er ókeypis þar sem hún er eldri en þriggja ára.
Morgunblaðið - fyrsta forsíðan

Morgunblaðið hjá Landsbókasafni

Á vefnum timarit.is er að finna stafrænt safn Landsbókasafns yfir helstu dagblöð og tímarit landsins. Þetta er eina leiðin til að leita að efni úr Morgunblaðinu frá því fyrir 1986.