HAUSTIÐ 1615 fórust þrjú spænsk skip í ofsaveðri við Strandir. Mannbjörg varð, en skipverjarnir sem voru frá Baskalandi á Spáni lentu í erjum við landsmenn en þeir munu hafa rænt sér til bjargar.

HAUSTIÐ 1615 fórust þrjú spænsk skip í ofsaveðri við Strandir. Mannbjörg varð, en skipverjarnir sem voru frá Baskalandi á Spáni lentu í erjum við landsmenn en þeir munu hafa rænt sér til bjargar. Deilurnar enduðu með því að Vestfirðingar vógu alls um 40-50 Baska í Dýrafirði og Æðey á Ísafjarðardjúpi. Einn hópur komst hins vegar undan til Patreksfjarðar og eru Spánverjarnir taldir hafa siglt til Bretlands. Þessir atburðir eru þekktir sem Spánverjavígin í Íslandssögunni.

Engin merki fundust um flakið

Árangurslausri leit að stærsta skipinu lauk á mánudaginn eftir fimm daga leit. Bjarni F. Einarsson fornleifafræðingur var leiðangursstjóri leitarmanna. Hann segir mjög aðdjúpt á þessum slóðum og því líklegt að skipið hafi runnið niður snarbratta hlíð sem nær allt niður á 100 m dýpi. Slíkt dýpi hafi verið köfurunum ofviða. Alls tóku átta kafarar þátt í leitinni í Naustvík og Ytri-Naustvíkum sem eru í norðanverðum Reykjafirði. "Samkvæmt samtímaheimildum sökk stærsta skipið af þessum þremur þarna," segir Bjarni. "Það er haft eftir Jóni lærða Guðmundssyni sem var alþýðufræðimaður og var sjálfur um borð."

Engin merki fundust um flakið. Bjarni telur ástæðuna vera þá að mest allt góss hafi náðst úr stærsta skipinu sem skemmdist tiltölulega lítið við strandið. Því hafi góssið ekki dreifst um fjarðarbotninn eins og e.t.v. hefði mátt vænta. Hann segir þó ágætar líkur á því að flakið finnist, væntanlega í ágætu ástandi. Eftir því sem skipsflök liggja dýpra, því heillegri séu þau. Þar sé meiri kuldi, minna súrefni og ekkert ljós. Til leitar þurfi þó betri búnað, m.a. fjarstýrða neðansjávarmyndavél.

Næst leitað að minni skipunum

Hin skipin tvö skemmdust meira og annað þeirra mun hafa brotnað í tvennt. Bjarni telur góðar líkur á því að hægt verði að finna flök þeirra. Hann segir samtímaheimildir geta þess að þau hafi farist við Kesvogskot. Í tímans rás hafi hinsvegar staðsetning þess gleymst en Bjarni telur sig nú hafa fundið Kesvogskot á ný. Rústirnar sem Bjarni telur vera Kesvogskot eru utar í Reykjafirði en fjörðurinn grynnkar mjög þegar utar dregur. "Þar eru allar aðstæður miklu betri til köfunar. Það verður væntanlega næsta viðfangsefni," sagði Bjarni.

Bjarni segir að skyggni til köfunar í Reykjafirði hafi verið ágætt. Fyrstu dagana hafi hinsvegar gríðarlegur fjöldi margglyttna gert köfurunum lífið leitt. "Við erum allir með brunabletti á vörum og kinnum," sagði Bjarni sem sjálfur fékk að kenna á margglyttunum.

Leiðangurinn, sem stóð yfir í fimm daga, er samvinnuverkefni Fornleifafræðistofunnar, Minjavarðar Vesturlands og Köfunarskólans.