Kynferðisbrot talin mesta vandamálið

Kynferðisbrot gegn börnum voru í brennidepli fjölmiðla í ársbyrjun 2013 ...
Kynferðisbrot gegn börnum voru í brennidepli fjölmiðla í ársbyrjun 2013 og í kjölfarið sögðust flestir álíta kynferðisbrot mesta vandamálið í afbrotum. mbl.is/Brynjar Gauti

Íslendingar álíta kynferðisbrot vera alvarlegasta vandann í afbrotum hér á landi árið 2013, samkvæmt nýrri rannsókn. Þetta er í fyrsta sinn frá því mælingar hófust sem fíkniefnabrot eru ekki talin alvarlegasti vandinn

Jónas Orri Jónasson, meistaranemi í félagsfræði, hefur unnið samanburðarrannsókn um viðhorf Íslendinga til afbrota á árunum 1989-2013, undir leiðsögn Helga Gunnlaugssonar afbrotafræðings.

Niðurstöðurnar kynnti Jónas á Þjóðarspeglinum í Háskóla Íslands í dag og sendi um leið frá sér ritstýrða grein um efnið.

E-taflan og stór fíkniefnamál höfðu áhrif

Þar kemur fram að töluverðar breytingar hafa orðið milli ára á því hvaða afbrot er talið mesta vandamálið hér á landi. Algengast er að fíkniefnaneysla sé álitin mesta vandamálið, en í sex könnunum sem gerðar voru yfir tímabilið 1989-2013 nefnir a.m.k. þriðjungur Íslendinga fíkniefnaneyslu sem alvarlegasta vandann.

Mest var það helmingur þjóðarinnar, árin 1997 og 2002, sem áleit neyslu fíkniefna mesta vandamál afbrota. Jónas kemst að þeirri niðurstöðu að árið 1997 hafi verið mikið siðfár í samfélaginu vegna komu e-töflunnar til Íslands. Auk þess hafi á þessum tíma komið reglulega upp stór fíkniefnamál, sem hlutu mikla umfjöllun í fjölmiðlum, og gætu hafa ýtt undir áhyggjur af fíkniefnavandanum.

Dagleg umfjöllun um barnaníð í janúar 2013

Árið 2013 mælist í fyrsta sinn annað afbrot alvarlegra en fíkniefnavandinn, því samkvæmt könnun sem framkvæmd var í febrúar og mars, töldu 36% þjóðarinnar kynferðisbrot vera mesta vandamálið hér á landi, á meðan 33% nefndu fíkniefnaneyslu.

Jónas telur ástæðuna vafalítið vera þá miklu umræðu sem varð í þjóðfélaginu í kjölfar umfjöllunar Kastljóss um barnaníð. Í janúar birtu fjölmiðlar daglega fréttir um barnaníð og voru þessi brot því í brennidepli.

Konur óttast kynferðisbrot, karlar efnahagsbrot

Áhugavert, en kannski ekki óvænt, er að sjá að töluverður munur er milli kynja á hvað hvaða afbrot eru talin mesta vandamálið. Bæði kyn líta á fíkniefnaneyslu sem mikið vandamál, en öll árin frá 1989-2013 telja konur kynferðisbrot meira vandamál heldur en karlar gera. Árið 2013 töldu 41% kvenna kynferðisbrot mesta vandamálið, en 32% karla.

Afstaðan snýst svo við þegar litið er á efnahagsbrot, því fleiri karlar en konur nefna slík brot sem mesta vandamál afbrota. Munurinn er mestur árin 2012 og 2013, eða rúmlega 10 prósentustig. Í ár töldu 24% karla efnahagsbrot vera mesta vandamálið, á móti 13% kvenna.

Jónas bendir á að þessi munur stafi líklega af því að algengara er að konur verði fórnarlömb kynferðisafbrota en karlar. Rannsóknir hafa sýnt að sá ótti vegur þungt í öryggiskennda kvenna.

Karlar telja sig frekar örugga en konur

Í þessu samhengi má geta þess að samkvæmt rannsókn Jónasar töldu 85% Íslendinga sig mjög eða frekar örugga eina á gangi að næturlagi í sínu byggðarlagi, en töluverður munur er þó á öryggiskennd kynjanna. Karlar telja sig mun frekar örugga eina á gangi en konur, því um 40% karla telja sig mjög örugga en aðeins um 22% kvenna.

Margt bendir til þess að fjölmiðlar hafi talsverð áhrif á viðhorf almennings til afbrota. Hér að ofan hafa verið nefnd dæmi um auknar áhyggjur af fíkniefnaneyslu og kynferðisbrotum í framhaldi af mikilli fjölmiðlaumfjöllun um slík mál.

Svipað er uppi á teningnum þegar horft er til efnahagsbrota og fjársvika. Áhyggjur af slíkum brotum ná vissum toppi árið 2012, þegar alls 31% svarenda töldu brot af því tagi vera mesta vandamálið hér á landi. Í síðustu mælingum á undan, árin 2002 og 1997, töldu aðeins um 5% svarenda efnahagsbrot mesta vandamálið.

Á heildina litið telja Íslendingar afbrot vera mikið vandamál í samfélaginu, en þó hefur aðeins dregið úr þeirri afstöðu. Árið 1994 töldu 88% Íslendinga afbrot mjög eða frekar mikið vandamál hér á landi, en 84% árið 2012.

Niðurstöður rannsókna Jónasar Orra Jónassonar og Helga Gunnlaugssonar um viðhorf Íslendinga til afbrota má nálgast á Skemmunni.

Lögreglan að störfum. 84% Íslendinga telja afbrot mjög eða frekar ...
Lögreglan að störfum. 84% Íslendinga telja afbrot mjög eða frekar mikið vandamál hér á landi. mbl.is/Júlíus Sigurjónsson
mbl.is

Innlent »

Horft verður til hækkana

05:30 Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra, segir áform ríkisstjórnarinnar um lækkun tekjuskatts verða endurmetin ef samið verði um óábyrgar launahækkanir í komandi kjarasamningum. Meira »

Störfum gæti fækkað um 1.400

05:30 Störfum gæti fækkað um 1.400 á næstu sex mánuðum samkvæmt niðurstöðum nýrrar Gallupkönnunar á meðal stjórnenda 400 stærstu fyrirtækja landsins. Meira »

Útsvar víða óbreytt á næsta ári

05:30 Reykjavíkurborg og Fjarðabyggð eru einu sveitarfélögin á landinu sem ekki ætla að lækka álagningarhlutfall fasteignaskatta til að milda þau áhrif sem hækkun á fasteignamati um áramótin mun hafa. Meira »

Starfshópur um flugeldamengun

05:30 „Við höfum engin önnur úrræði en að halda okkur innandyra og loka gluggum,“ segir Kjartan Mogensen, formaður Samtaka lungnasjúklinga, um mengun frá flugeldum um hver áramót. Meira »

Varað við mögulegum aurskriðum

Í gær, 23:45 Vegna mikillar rigningar í dag og undanfarna daga á Suðausturlandi og Austfjörðum má búast við auknum líkum á aurskriðum samkvæmt upplýsingum frá Veðurstofu Íslands. Meira »

„Aquaman“ féll í kramið hjá Ragga

Í gær, 23:32 DC Comics ofurhetjumyndin Aquaman er ein þeirra jólamynda sem margir hafa beðið spenntir eftir. Myndina var frumsýnd á dögunum og fór Ragnar Eyþórsson, eða Raggi bíórýnir síðdegisþáttar K100 á myndina til að gefa formlega umsögn og stjörnugjöf. Meira »

Stóð framar þeim sem ráðinn var

Í gær, 23:03 „Það er óásættanlegt að sérfræðilæknar geti ekki vænst þess að umsóknir þeirra fái faglega umfjöllun óháðra aðila við ráðningar að Landspítala háskólasjúkrahúsi. Þetta er ekki í fyrsta sinn sem sérfræðilæknar hafa rekið sig á svipaðar niðurstöður, þó ekki hafi komið til kæru.“ Meira »

Fylgdarakstur í Hvalfjarðargöngunum

Í gær, 21:39 Fylgdarakstur verður í Hvalfjarðargöngunum í kvöld og nótt vegna þrifa frá klukkan 22:00 og til klukkan 7:00 samkvæmt upplýsingum frá Vegagerðinni. Meira »

„Já, þetta er pínu klikkun"

Í gær, 21:20 „Ég skrifa þetta jafnóðum. Ég er byrjaður að skrifa hana bara strax í janúar,“ segir Víðir Sigurðsson blaðamaður sem skrifaði bókina „Íslenska knattspyrna 2018“. Það var árið 1981 sem fyrsta bókin í þessum flokki leit dagsins ljós. Meira »

Hundrað skjálftar við Herðubreið

Í gær, 21:17 Jarðskjálfti af stærðinni 3,4 mældist í Bárðarbungu í Vatnajökli kl. 18:45 í kvöld. Þá hefur smáskjálftahrina staðið yfir í grennd við Herðubreið í dag, en dregið hefur úr tíðni jarðskjálftanna nú undir kvöld. Meira »

Styrktarmót knattspyrnukvenna

Í gær, 21:10 „Við ætlum að styrkja eina fjölskyldu með þessu framtaki okkar“ segir Guðlaug Jónsdóttir fyrrum landsliðskona í knattspyrnu úr KR í síðdegisþætti K100. Þangað mættu hún ásamt Ástu Árnadóttur úr Val, en þær hafa lengi undirbúið þennan viðburð, sem þær vonast til að verði árlegur. Meira »

Örlæti og hjartagæska

Í gær, 20:55 Liðsmenn Skákfélagsins Hróksins og Kalak, vinafélags Íslands og Grænlands, voru með fangið fullt þegar þeir fóru í sinn árlega jólagjafaleiðangur til Kulusuk á Grænlandi síðastliðinn laugardag. Meira »

Að halda áfram og gefast ekki upp

Í gær, 20:32 „Það bráðvantar ömmufélag þar sem maður getur talað um og deilt áhyggjum þegar maður er að klikkast úr hræðslu og líka þegar maður klikkast úr ást,“ segir rithöfundurinn Elísabet Jökulsdóttir. Meira »

Ánægja meðal verslunarfólks

Í gær, 20:18 „Það var aðeins smá lægð eftir þessa stóru daga,“ segir Ása Björk Antoníusdóttir, eigandi kvenfataverslunarinnar Hjá Hrafnhildi, og á við stóra afsláttardaga á borð við Svartan föstudag. Síðan þá segir hún jólaverslunina hafa tekið vel við sér og stefni í svipaða sölu og var í fyrra sem var mikil. Meira »

Nokkur ár á teikniborðinu

Í gær, 20:03 „Ég reyni að hafa þetta einfalt, enda er það best og árangursríkast,“ segir Nökkvi Gunnarsson, einn fremsti golfkennari landsins sem gaf út bókina GæðaGolf á dögunum. Meira »

344 ný mál fyrstu 9 mánuðina

Í gær, 19:54 Fyrstu 9 mánuði þessa árs komu 344 ný mál á borð Bjarkarhlíðar – þjónustumiðstöðvar fyrir þolendur ofbeldis. Alls komu 235 málanna frá Reykjavík, 33 frá Kópavogi, 31 frá Hafnarfirði, 18 frá Garðabæ, 6 frá Mosfellsbæ og 2 frá Seltjarnarnesi. Meira »

Reykvísk börn læri meira í forritun

Í gær, 19:30 Framboð forritunarnáms og forritunarkennslu í skóla- og frístundastarfi Reykjavíkurborgar mun aukast, samkvæmt tillögu sem samþykkt var samhljóða af fulltrúm allra flokka á fundi borgarstjórnar síðdegis í dag. Meira »

Niðurstaða Landsréttar „mjög sjaldgæf“

Í gær, 18:20 Dómur í enn einu dómsmáli þrotabús EK1923 ehf. gegn Skúla Gunnari Sigfússyni, kenndum við Subway eða félögum í hans eigu, féll á föstudaginn sl. Þá dæmdi Landsréttur Skúla til að greiða 2,3 milljónir í skaðabætur til þrotabúsins þrátt fyrir að hann hefði ekki haft formlega stöðu í félaginu. Skiptastjóri þrotabúsins, Sveinn Andri Sveinsson, segir niðurstöðuna mjög sjaldgæfa. Meira »

Takmarkanir og lokanir á Þorláksmessu

Í gær, 17:56 Nokkuð verður um takmarkanir og lokanir á umferð í miðborg Reykjavíkur á Þorláksmessu samkvæmt tilkynningu frá Reykjavíkurborg en búast má við fjölda fólks í miðborgina á Þorláksmessu. Meira »
www.flutningur.is 5753000 sendibilastöð
Stöðin býður upp á allar stærðir sendibíla og veitir trausta og umfram allt góð...
STIGAR OG HANDRIÐ ALLAR MÖGULEGAR GERÐIR
Mælum, teiknum, smíðum og setjum upp, myndir á Facebook: Magnus Elias>Mex byggin...
ALLT MILLI HIMINS OG JARÐAR !!!!!!!!!!
NOTAÐ&NÝTT er ný verslun á Skemmuvegi 6 á bak við BYKO. Mikið úrval af fallegum ...
Ertu komin í saumaskap ?
Nýjar og notaðar saumavélar í úrvali. Nýjar vélar með 3 ára ábyrgð. Notaðar véla...