Rökstuddur grunur um 10 mansalsmál

AFP

Á síðustu tveimur árum hafa komið um 10 mál þar sem rökstuddur grunur hefur verið um mansal. Mun fleiri mál hafa komið upp þar sem talið var líklegt að slíkt ætti sér stað en ekki var hægt að fylgja málunum eftir. Hvert og eitt mál er sérstakt og getur reynst mjög erfitt að sannfæra þolendur að þeir séu í aðstæðum sem þeir þurfi að komast úr.

Þetta segir Snorri Birgisson, rannsóknarlögreglumaður hjá lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu og sérfræðingur í rannsóknum mansalsmála. Hann hefur farið fyrir svokölluðum mansalshóps lögreglunnar sem kom meðal annars að málinu í Vík í vikunni. Mbl.is ræddi við hann um mansalsmál hér á landi og verklag í kringum slík mál.

Mansal ekki bara í vændi
Mansal ekki bara í vændi AFP

Þurfa að sannfæra þolendur að koma „úr klóm kvalara sinna“

Þegar upp koma mál þar sem grunur er um mansal segir Snorri að númer eitt, tvö og þrjú sé að koma þolendum í öruggt skjól. Það snúist oft um að að sannfæra þolendur um að þeir séu í raun þolendur og að koma þurfi þeim „úr klóm kvalara sinna,“ segir hann. Það sem spilar inn í svona mál eru tilfinningar fólks og segir Snorri að fólk trúi því oft ekki að það séu þolendur.

Þegar þetta fyrsta skref hefur verið yfirstigið segir Snorri að stundum þurfi að meðhöndla geranda í málinu, en í því getur m.a. falist nálgunarbann eða handtaka.

Viðamikil verklag þegar kemur að mansalsmálum

Á sama tíma þarf að fara yfir möguleg úrræði fyrir þolendur. Segir hann hvert og eitt mál metið sérstaklega, en fólk fái réttargæslumann og þá sé oft horft til sálfræðilegrar aðstoðar. Úrræði fyrir brotaþola mansalsmála er á könnu velferðarráðuneytisins, en ábyrgð á verklaginu er á höndum innanríkisráðuneytisins.

Snorri segir að hjá velferðarráðuneytinu sé starfandi hópur sem greini hver þörfin sé. Þar séu aðilar frá ráðuneytinu, mannréttindaskrifstofu Íslands og Reykjavíkur, Útlendingastofnun, lögreglunni og félagsþjónustunni. Auk sálfræðiaðstoðar er meðal annars horf til þess hvort viðkomandi þurfi læknisaðstoð o.s.frv.

Snorri Birgisson, rannsóknarlögreglumaður hjá lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu og sérfræðingur í ...
Snorri Birgisson, rannsóknarlögreglumaður hjá lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu og sérfræðingur í rannsóknum mansalsmála. Mynd/Snorri Birgisson

Oftast er farið með þolendur mansals fyrst í Kvennaathvarfið og segir Snorri það einstaka þjónustu sem þar sé veitt og gríðarlega mikilvæga. Því miður er ekki enn til slíkur staður fyrir karlkyns þolendur, en Snorri segir að það standi víst til bóta á næstunni. Þrátt fyrir góða aðstöðu segir Snorri að Kvennaathvarfið sé ekki framtíðarlausn fyrir þolendur og sé það hlutverk viðkomandi sveitarfélags þar sem mál koma upp um að tryggja að húsnæði sé til staðar.

Aðspurður hvort slíkt eigi við jafnvel þótt um lítil sveitarfélög sé að ræða segir Snorri að þá sé stundum þörf að „hugsa út fyrir kassann.“ Þá getur verið að velferðarráðuneytið komi að málinu og aðstoði með húsnæði fyrir viðkomandi.

Í mörgum tilfellum vilja þolendur bara komast í burtu

Eitt af vandamálum sem geta komið upp í mansalsmálum er að í þeim er þolandinn oft erlendur aðili. Segir Snorri að þá þurfi að selja viðkomandi að þeir geti treyst yfirvöldum, en slíku sé ekki alltaf að skipta þaðan sem þolendurnir komi frá. Samkvæmt lögum eiga þolendur mansals rétt á sex mánaða mansalsdvalarleyfi, en það er umþóttunartími sem viðkomandi hefur eftir að mál kemur upp. Segir Snorri að það sé svo í höndum Útlendingastofnunar að ákveða framhaldið og hvort dvalarleyfi sé gefið út.

Í mörgum tilfellum er þó vilji þolandans að komast bara í burtu og segir Snorri að í slíkum málum sé ekki hægt að þröngva aðstoð upp á fólk sem ekki vilji hana. Í slíkum tilfellum getur oft verið erfitt að fylgja málum eftir að fullu.

Mansal getur átt sér stað í fjölmörgum atvinnugreinum
Mansal getur átt sér stað í fjölmörgum atvinnugreinum AFP

Mansal ekki bara í vændi

Undanfarin ár hefur verið mikil vakning í málefnum tengdum mansali og segir Snorri að fyrir tveimur árum síðan hafi meðal annars verið farin hringferð á vegum mansalshópsins þar sem þau hafi hitt heilbrigðisstarfsfólk, starfsmenn verkalýðsfélaga, skattayfirvöld og alla þá sem koma mögulega að málefnum þar sem aðstæður fólks eru skoðaðar.

Hann segir marga hafa horft til baka eftir þetta og gert sér grein fyrir að mál sem komu upp áður gætu vel hafa verið mansalsmál. Segir hann það blinda marga að staðalímynd mansals sé vændiskona og sala vændis. Það sé reyndar stærsti hluti mansals í heiminum, en menn gleymi oft vinnumansali, sem kallast öðru nafni þrældómur.

Segir hann vinnumansal geta verið á fjölmarga vegi, allt frá störfum þar sem réttindi séu sniðgengin og yfir í hreina kúgun þar sem fólki er haldið föngum. Þá séu líka dæmi um húsþræla í gegnum svokallað au-pair starf.

Ætlum við að gera eitthvað eða horfa til hliðar?“

Snorri segir að málum fari fjölgandi. Aðspurður hvort það þýði að mansal sé núna algengara en áður segist hann fyrst og fremst telja að vitneskja og skilningur á málaflokknum sé núna að skila sér í að fleiri mál komi upp. „Þetta er neðanjarðarstarfsemi sem hefur því miður viðgengist og mun gera áfram. En hvaða afstöðu ætlum við að taka til þeirra brota? Ætlum við að gera eitthvað eða horfa til hliðar?“ spyr Snorri og svarar því sjálfur að miðað við fjölmiðlaumfjöllun undanfarna daga virðist sér ljóst að Íslendingar séu ekki tilbúnir að láta þetta líðast hér á landi.

AFP
mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Slökkt í glæðum United Silicon

18:15 Grunur um refsiverða háttsemi; stórfelld auðgunarbrot og skjalafals. Verksmiðjuhús sem risu í engu samræmi við deiliskipulag og teikningar. Lyktarmengun og reykur allt frá fyrstu dögum starfseminnar. Eldur kom ítrekað upp. Stutt saga kísilvers United Silicon í Helguvík er fordæmalaus. Meira »

Stjórnarskráin verði endurskoðuð

18:01 Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra kynnti í dag formönnum þeirra flokka sem eiga fulltrúa á Alþingi tillögu að fyrirkomulagi stjórnarskrárvinnu á komandi kjörtímabili. Hún byggist á þeirri framtíðarsýn að núgildandi stjórnarskrá verði endurskoðuð í heild á þessu og næsta kjörtímabili. Meira »

Bankinn verið „raunveruleikafirrtur“

17:45 Stjórnarmenn í Glitni höfðu mismikla vitneskju um lán til fjórtán starfsmanna bankans í maí árið 2008. Þeir sem komu fyrir héraðsdóm í dag voru þó nokkuð sammála um að útfærslu á umbunarkerfi hefði verið að ræða. Einn sagðist hafa orðið „sjokkeraður“ yfir því að engin veð voru á móti lánunum. Meira »

Fór fram á afsögn ráðherra

17:35 Helgi Hrafn Gunnarsson, þingmaður Pírata, hvatti Sigríði Á. Andersen dómsmálaráðherra til að segja af sér vegna Landsréttarmálsins. Meira »

Umræðan á Alþingi verði áhugaverðari

17:17 Bjarni Benediktsson fjármálaráðherra sagði í leiðtogaumræðum á Alþingi að þingmenn mættu leggja aðeins meira á sig til að bæta braginn á þingstörfunum. Meira »

Ríkisstjórn um ráðherrastóla og völd

16:28 Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Miðflokksins, sagði í ræðu sinni í leiðtogaumræðum á Alþingi í dag að ríkisstjórn Vinstrihreyfingarinnar - græns frmaboðs, Sjálfstæðisflokksins og Framsóknarflokksins snerist fyrst og fremst um að útdeila gæðum og skipta með sér ráðherrastólum og eftirláta embættismönnum stjórn landsins. Meira »

Ísafjarðar- og Vestmannaeyjaflugi aflýst

15:58 Flugferðum til og frá flugvöllunum í Vestmannaeyjum og á Ísafirði hefur verið aflýst í dag vegna veðurs. Veður hefur ekki haft áhrif á flug í Keflavík, Reykjavík, á Akureyri eða Egilsstöðum og er ekki útlit fyrir að það breytist. Meira »

Kallar ekki eftir afsögn ráðherra

16:07 Stjórnarandstæðingar gerðu harða hríð að Katrínu Jakobsdóttur forsætisráðherra í leiðtogaumræðum á Alþingi í dag vegna Landsréttarmálsins. Sagði hún mestu máli skipta að taka niðurstöður dómstóla mjög alvarlega, skoða þær gaumgæfilega og laga það í kjölfarið sem þyrfti að lagfæra. Meira »

Ákvörðunin kemur Heiðari mjög á óvart

15:55 Heiðar Guðjónsson, fjárfestir og stjórnarformaður Eykon, segir að samstarf síns fyrirtækis, CNOOC og Petoro hafi verið til fyrirmyndar, þar til tvö síðarnefndu fyrirtækin drógu sig út úr leyfi til rannsókna og vinnslu á kolvetni á Drekasvæðinu. Meira »

Þorgerður Laufey formaður grunnskólakennara

15:52 Þorgerður Laufey Diðriksdóttir hefur verið kjörin formaður Félags grunnskólakennara. Fimm voru í framboði til formanns FG og fékk Þorgerður Laufey 45,5% atkvæða, eða 1.110 atkvæði. Meira »

Forseti bæjarstjórnar hættir

15:51 Matthías Rögnvaldsson, oddviti L-listans og forseti bæjarstjórnar á Akureyri, gefur ekki kost á sér til endurkjörs í sveitarstjórnarkosningunum í vor. Hann lætur gott heita eftir kjörtímabil og tilkynnti það á Facebooksíðu sinni í dag. Segist m.a. þurfa að huga betur að heilsu sinni. Meira »

Gefa eftir leyfi á Drekasvæðinu

15:32 CNOOC Iceland ehf. og Petoro Iceland AS hafa gefið eftir sérleyfi til rannsókna og vinnslu á kolvetni á Drekasvæðinu milli Íslands og Jan Mayen. Orkustofnun telur að þriðja fyrirtækið sem fékk tólf ára sérleyfi til rannsókna og vinnslu, Eykon Energy, ráði ekki við næsta áfanga verksins. Meira »

Páskaegg fyrr á ferðinni en í fyrra

15:25 Páskaeggin eru tveimur vikum fyrr á ferðinni í ár miðað við árið í fyrra þar sem páskarnir eru snemma í ár. Þetta segir Silja Mist Sigurkarlsdóttir, vörumerkjastjóri hjá Nóa Siríus, í samtali við mbl.is, spurð hvers vegna páskaeggin séu þegar komin í verslanir. Meira »

Ráðherra svíki loforð um þjóðarsamtal

15:19 Félag atvinnurekenda mótmælir því að hafa ekki fengið beiðni frá atvinnuvegaráðuneytinu um að tilnefna fulltrúa í endurskipaðan samráðshóp um endurskoðun búvörusamninga. Meira »

Fengu gögnin afhent fyrir helgi

14:37 Gögn frá dómsmálaráðuneytinu í tengslum við Landsréttarmálið, sem óskað hafði verið eftir, bárust stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd Alþingis fyrir helgi. Þetta staðfestir Helga Vala Helgadóttir, þingmaður Samfylkingarinnar og formaður nefndarinnar, í samtali við mbl.is. Meira »

Skattkerfið verði endurhugsað

15:24 Logi Einarsson, formaður Samfylkingarinnar, sagði í leiðtogaumræðum á Alþingi að standa þurfi enn betur að þróunaraðstoð en nú er gert og virða skuli samþykkta þingsályktunartillögu um hana frá árinu 2011. Hann sagði einnig mikilvægt að axla ríkari ábyrgð í málefnum flóttamanna. Meira »

Taka undir áskoranir um vegaúrbætur

14:39 Forsvarsmenn atvinnufyrirtækja á Grundartanga taka undir áskorun bæjarstjórnar Akraness á samgönguyfirvöld þess efnis „að þegar verði brugðist við alvarlegu ástandi Vesturlandsvegar á Kjalarnesi og frekari fjármunum veitt til nauðsynlegra úrbóta varðandi tvöföldun vegarkaflans.“ Meira »

Allar ferðir Herjólfs falla niður í dag

14:09 Allar ferðir Herjólfs falla niður í dag vegna veðurs. Þetta segir Ólafur William Hand, upplýsingafulltrúi Eimskipa, í samtali við mbl.is. „Það er mjög slæmt í sjóinn á milli Vestmannaeyja og Þorlákshafnar,“ segir Ólafur en ákvörðunin um að ekki yrði siglt í dag var tekin fyrir skemmstu. Meira »

Börnin sem kerfið gleymdi

Sundföt
...
Ertu með krabbamein á byrjunarstigi?
Eftir hægðir setur þú eitt Ez Detect prófblað í salernið. Ef ósýnilegt blóð e...
3 sófaborð til sölu
Til sölu 3 sófaborð úr massífum við, bæði lítil og stærri. Seljast ódýrt. Egger...
Jöklar - Vorpantanir 2018 í fullum gangi
Erum að taka niður pantanir fyrir aðra sendingu 2018. Húsin eru áætluð til afhe...
 
L helgafell 6018011719 iv/v
Félagsstarf
? HELGAFELL 6018011019 VI Mynd af au...
Uppboð
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Styrkir 2018
Styrkir
Styrkir til verkefna í þágu barna á...
Hafnarvörður
Skrifstofustörf
????????????? ???????????? ??? ??????? ...