Verksmiðjan greiði fyrir skaðann

Kísilverksmiðja United Silicon í Helguvík.
Kísilverksmiðja United Silicon í Helguvík. mbl.is/Sigurður Bogi Sævarsson

„Það er sett niður verksmiðja en forsendur og lýsingin á áhrifunum eru ekki í samræmi við raunveruleikann. Þá er spurning hver eigi rétt á hreina loftinu, almenningur sem var þarna fyrir eða verksmiðjan?“ segir Þórólfur Matthíasson, hagfræðiprófessor við Háskóla Íslands. 

Greint hefur verið frá því að yfir 200 kvart­an­ir hefðu borist Um­hverf­is­stofn­un á þeim þrem­ur vik­um sem hafa liðið frá því að United Silicon var heim­ilað að end­ur­ræsa ofn verk­smiðjunn­ar. Íbúar í ná­grenn­inu hefðu til að mynda fundið fyr­ir ert­ingu í önd­un­ar­vegi eft­ir að ofn­inn var ræst­ur. 

Ástandið er skólabókardæmi í hagfræði: Mengun af framleiðslu í verksmiðju sem rís nálægt byggð hefur neikvæð áhrif á velferð íbúa. Við vandamálinu eru nokkrar lausnir sem eru misgóðar eftir aðstæðum. Ríkisvaldið gæti stöðvað starfsemina, sett kvóta á framleitt magn, skattlagt framleiðsluna sérstaklega eða falið hluteigendum að semja sín á milli. 

„Í mínum huga er ekki spurning að verksmiðjan ætti að borga óþægindaálagið í formi hreinsunar eða þá að greiða skaðabætur. Það er augljóst að ef þetta verður viðvarandi ástand hefur það áhrif á húsnæðisverð í kring,“ segir Þórólfur.

Spurður hvort stöðvun á rekstri sé hagkvæm niðurstaða segir hann að það geti farið eftir ýmsu. „Það er reikningsdæmi. Ef það þyrfti að kaupa upp heilt hverfi á hálfvirði og borga fullt verð fyrir þá getur verið að það borgi sig að leggja niður verksmiðjuna.“

Aðkoma stjórnvalda nauðsynleg

Ein lausn við vanda af þessu tagi var sett fram af nóbelsverðlaunahafanum Ronald Coase árið 1960. Hann sagði að þegar eignarréttur væri vel skilgreindur og þegar viðskiptakostnaður væri nægilega lágur gætu hluteigendur samið sín á milli og komist að hagkvæmri niðurstöðu.

Þegar kenningin er heimfærð á ástandið á Reykjanesskaga þyrfti United Silicon fyrirtækið að greiða íbúum upphæð sem nemur skaðanum sem þeir verða fyrir. Hins vegar er ólíklegt að forsendurnar haldi í þessu tilviki vegna þess að erfitt er að skilgreina eignarrétt á andrúmslofti  og mikill kostnaður fælist í að samhæfa íbúa til að sækja rétt sinn. 

„Í fyrsta lagi er samhæfingarvandi vegna þess að það eru svo margir sem eiga hlut í máli. Í öðru lagi kemur óvissan inn. Það þarf að blanda stjórnvöldum inn í þetta vegna þess að þau geta sagt að þú þurfir líka að greiða ef eitthvað kemur fyrir í framtíðinni. Það gildir ekki um frjálsa samninga.“

Þórólfur Matthíasson á ráðstefnu um efnahagserfiðleika Grikklands.
Þórólfur Matthíasson á ráðstefnu um efnahagserfiðleika Grikklands. Eggert Jóhannesson
mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Þjálfarinn starfar áfram

08:15 Norski þjálfarinn sem lagði Hólmfríði Magnúsdóttur í einelti og beitti kynferðislegri áreitni mun halda núverandi þjálfarastarfi sínu. Þetta kemur fram í frétt norska blaðsins VG Meira »

Enn lokað um Víkurskarð

06:58 Nú í morgunsárið er að lægja sunnanlands og má búast við þurru og rólegu veðri þar fram á kvöld. Fyrir norðan verður allhvöss eða hvöss austlæg átt í dag með snjókomu og skafrenningi og því líkur á að færð milli landshluta geti spillst. Víkurskarð er enn lokað. Meira »

Slysvaldur væntanlega ölvaður

06:52 Ökumaður sem ók yfir á rangan vegarhelming og hafnaði á bifreið sem kom úr gagnstæðri skammt frá Hádegismóum í síðustu viku er grunaður um að hafa verið undir áhrifum áfengis. Miklar tafir urðu á umferð enda margir á leið til vinnu. Þrír voru fluttir á slysadeild. Meira »

Ófærð og vonskuveður

05:54 Allhvöss eða hvöss austanátt verður fyrir norðan í dag með snjókomu, skafrenningi og lélegum akstursskilyrðum. Bætir í vindinn í kvöld og er spáð hvassviðri eða stormi á morgun með snjókomu. Viðvaranir eru í gildi fyrir nánast allt landið. Meira »

Nýtt félag um United Silicon

05:30 Arion banki mun óska eftir því við skiptastjóra þrotabús United Silicon að ganga að veðum sínum í eignum fyrirtækisins, koma þeim eignum í söluferli og freista þess að koma kísilverksmiðjunni aftur í gang. Meira »

Helmingur íbúða á Bifröst seldur

05:30 Félag í eigu Reynis Karlssonar hrl. og Braga Sveinssonar bókaútgefanda hefur keypt helming allra nemenda-, starfsmanna- og hótelíbúða Háskólans á Bifröst fyrir 580 milljónir króna. Meira »

Breikkun tekur 5-7 ár

05:30 Vegagerðin áætlar að það taki fimm til sjö ár að breikka Vesturlandsveg á Kjalarnesi. Talsverð vinna er eftir við undirbúning og fjármagn hefur ekki verið tryggt á fjárlögum. Meira »

1,5 milljóna gjald á 100 fermetra íbúð

05:30 Reykjavíkurborg innheimtir sem svarar 1,5 milljónum króna í innviðagjald á hverja 100 fermetra í fyrirhuguðum íbúðum í Furugerði við Bústaðaveg. Gjaldið kemur til viðbótar gatnagerðargjaldi. Það nemur samtals um 50 milljónum króna. Meira »

Grunaður um brot gegn barni árum saman

05:27 Karlmaður á fimmtugsaldri er grunaður um að hafa brotið gegn ungum pilti um nokkurra ára skeið þegar pilturinn var á barnsaldri og unglingur. Meira »

Handtekinn eftir slagsmál

05:07 Einn gistir í fangaklefa lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu eftir slagsmál við skemmtistað í miðborginni á þriðja tímanum í nótt. Meira »

Lenti á hliðinni eftir vindhviðu

05:05 Lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu var tilkynnt um óhapp á Vesturlandsvegi á Kjalarnesi um eitt í nótt en þar hafði vindhviða feykt tengivangi vöruflutningabifreiðar á hliðina. Meira »

Sigríður ráðin framkvæmdastjóri Vestfjarðastofu

Í gær, 23:06 Sigríður Kristjánsdóttir hefur verið ráðin sem framkvæmdastjóri Vestfjarðastofu. Sigríður er fimmtug, með M.S.c í forystu og stjórnum frá háskólanum á Bifröst og hefur undanfarin ár starfað sem verkefnastjóri hjá Nýsköpunarmiðstöð Íslands. Meira »

Um 60 manns voru fastir í óveðri

Í gær, 22:48 Um 30 bílar voru fastir og lokuðu veginum frá Norðurbraut við Hvammstanga að Blönduósi í kvöld. Allir bílarnir eru lausir og vann Björgunarsveitin Húnar á Hvammstanga að því að losa bílana frá klukkan sex til níu í kvöld. Meira »

Sex á slysadeild eftir árekstur

Í gær, 21:45 Sex voru fluttir á slysadeild eftir árekstur tveggja bíla á gatnamótum Snorrabrautar á Sæbrautar.  Meira »

„Leiðinlegt þegar þetta fer svona“

Í gær, 20:55 „Það er auðvitað leitt þegar stór verkefni sem fjárfestar hafa sett fjármuni í fara svona,“ segir Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir, ferðamála-, iðnaðar- og nýsköpunarráðherra, um gjaldþrotabeiðni United Silicon. Meira »

Tugir bíla hafa setið fastir í Víkurskarði

Í gær, 22:00 Tugir bíla hafa setið fastir í Víkurskarði vegna veðurs en að sögn lögreglunnar á Akureyri er búið að losa meirihluta þeirra. Meira »

Björgunarsveitir standa í ströngu

Í gær, 21:08 Björgunarsveitir á Norðurlandi hafa verið kallaðar út á þremur stöðum til að aðstoða vegfarendur í vanda. Um 20 bílar eru fastir við Víðigerði, þá sitja nokkrir bílar fastir í Víkurskarði en veginum var lokað vegna umferðaróhapps þegar flutningabíll þveraði veginn. Meira »

Funduðu vegna eldsvoðans

Í gær, 20:40 Viðbragðsaðilar á Suðurlandi og höfuðborgarsvæðinu funduðu í dag með Orku náttúrunnar vegna eldsvoðans sem kom upp föstudaginn 12. janúar síðastliðinn. Fundurinn var haldinn af Brunavörnum Árnessýslu og voru viðstaddir fundinn fulltrúar Neyðarlínu, Landsbjargar, Brunavarna Árnessýslu, slökkviliðsins á höfuðborgarsvæðinu og Orku náttúrunnar. Meira »

Börnin sem kerfið gleymdi

Meyjarnar Álfabakka 12, sími 533330
Meyjarnar Álfabakka 12, sími 533 3305...
Flott föt, fyrir flottar konur
Vertu þú sjálf, vertu Bella Donna Fallegur og vandaður fatnaður, frá Hollandi, ...
Egat Diva Snyrti-/nuddbekkur rafmagns fyrir Snyrti,Fótaðgerða,Nuddara
Egat Diva Rafmagns snyrti-/nuddbekkur, svartir og beige á litinn.100% visa raðgr...
HRINGSTIGAR _ HRINGSTIGAR
Hringstigar, úti sem inni. Þvermál 120, 130, 140, 150, 160, 170 cm og sérsmíði í...
 
Breytt deiliskipulag arnarfelli
Fundir - mannfagnaðir
Auglýsing Breytt deiliskipulag að ...
Háseti
Sjávarútvegur
Háseti Vísir hf óskar eftir að...
Vantar þig trésmið
Iðnaðarmenn
Vantar þig trésmið? Úrræðagóður húsa...
Hafnarvörður
Skrifstofustörf
????????????? ???????????? ??? ??????? ...