Dæmdar bætur vegna 60 ára auglýsinga

Sýning á verkum Jóns var haldin í Gallerí Fold árið ...
Sýning á verkum Jóns var haldin í Gallerí Fold árið 2013. Hún var tilenkuð Rafskinnu og auglýsingunum sem í henni birtust á árunum 1933-1957. Auglýsingar eru vitnisburður um tíðarandann á hverjum tíma og fróðleg innsýn í liðna tíð. mbl.is/Rósa Braga

Börnum listamannsins Jóns Kristinssonar voru í gær dæmdar 4,8 milljónir í skaða- og miskabætur vegna brota á höfundarrétti við sýningu og sölu á svokölluðum Rafskinnumyndum sem Jón teiknaði í samstarfi við Gunnar Bachmann og voru birtar í rafknúinni flettiauglýsingagrind, sem bar heitið Rafskinna. Var Rafskinna staðsett í glugga í Austurstræti á árunum fyrir og miðja síðustu öld og birtust þar auglýsingar fyrirtækja fyrir jólin.

Afkomendur Gunnars settu upp sýningu í Gallerí Fold árið 2013 þar sem frummyndir voru til sölu. Þá voru eftirprentanir einnig til sölu. Töldu börn Jóns að með sýningunni væri brotið gegn höfundarréttindum föður síns heitins og kröfðust þess að fá frumgerðirnar sem og eftirprentanirnar. Þá var gerð krafa um skaða- og miskabætur.

Gunnar kom Rafskinnu á fót árið 1935 eftir að hafa kynnst sams konar fyrirbæri í París. Þótti þetta nýstárlegt á sínum tíma, en blaðsíðum bókarinnar var flett sjálfkrafa og var auglýsing á hverri blaðsíðu. Upphaflega teiknaði Tryggvi Magnússon myndir í bókina, en vegna veikinda hans árið 1943 leitaði Gunnar til Jóns sem tók þá við og teiknaði hann auglýsingarnar til ársins 1957 þegar starfsemin lagðist af í kjölfar andláts Gunnars.

Jón lést árið 2009 og því er enn langt í að höfundaréttindi hans falli úr gildi. Börn hans byggja því kröfu sína á að höfundaréttur Jóns nái til teikninganna sem birtast í verkunum og leturs þess texta sem þar er að finna. Töldu þau ekki að til höfundaréttar hafi stofnast handa Gunnari þar sem verkin hafi verið unnin í verktaki og án framsali höfundaréttar.

Fjölmargar myndir voru til sýnis á sýningunni árið 2013.
Fjölmargar myndir voru til sýnis á sýningunni árið 2013. mbl.is/Rósa Braga

Börn Jóns vísa í stefnu sinni til þess að nafn Jóns hafi ekki komið fram á boðskorti sem var sent vegna sýningarinnar. Þá hafi Gallerí Fold birt boðskortið á heimasíðu sinni sem og auglýsingar vegna opnunar sýningarinnar bæði á Facebook og öðrum miðlum og þar hafi einnig verið brotið á höfundarétti Jóns. Að lokum að með sýningunni sjálfri hafi verið brotið gegn höfundarétti hans.

Samhliða sýningunni hófu börn Gunnars útgáfu á veggspjöldum og póstkortum með eftirprentun verkanna.

Börn Gunnars mótmæltu því hins vegar að ekki hafi stofnast til höfundaréttar til handa Gunnari og segja þau hann hafa verið höfund textans. Þá hafi Gunnar meðal annars átt stóran þátt í hugmyndavinnu verkanna. Telja þau því engum vafa undirorpið að framlög Gunnars hafa verið afar veigamikil og hann átt stóran hluta í sköpun auglýsingamyndanna. Vísa þau í viðtal við Jón í Morgunblaðinu árið 1996 þar sem hann sagði Gunnar hafa samið auglýsingarnar. Vegna þessa séu þeir Gunnar og Jón samhöfundar verkanna.

Þá telja þau að Jón hafi framselt höfundarétt myndanna til Gunnars og að rangt sé haft í stefnunni að framsal Jóns hafi aðeins náð til notkunar í auglýsingunum í Rafskinnu.

Í dómi héraðsdóms er ekki tekið undir með að Gunnar sé samhöfundur Jóns að auglýsingunum. Þá er heldur ekki fallist á sýnt hafi verið fram á að Jón hafi framselt höfundarétt sinn við aðra notkun en í Rafskinnu til Gunnars.

Úrklippa úr Morgunblaðinu, en árið 1996 var rætt við Jón ...
Úrklippa úr Morgunblaðinu, en árið 1996 var rætt við Jón vegna Rafskinnu. mbl.is/Rósa Braga

Afkomendur Gunnars eru aftur á móti sýknuð af kröfu um að afhenda verkin, þar sem ekki þykir sýnt hafa að Jón hafi farið fram á að fá þau til baka og að höfundaréttur og eignaréttur frumverka fari ekki alltaf saman.

Þá telur dómurinn sem fyrr segir að afkomendur Gunnars, fyrirtæki í þeirra eigu og rekstraraðili Gallerí Foldar eigi að greiða skaða- og miskabætur vegna málsins. Þurfa börn Gunnars og fyrirtæki þeirra að greiða börnum Jóns 3,2 milljónir í skaðabætur fyrir fjárhagslegt tjón og 500 þúsund krónur í miskabætur. Þá þarf rekstrarfélag Gallerí Foldar að greiða 895 þúsund krónur í skaðabætur og 200 þúsund í miskabætur vegna málsins.

Lesa má dóm héraðsdóm í heild hér.

mbl.is

Innlent »

Vildu finna Íslandsbænum nýtt hlutverk

20:40 „Við vissum svo sem ekkert hvað við ætluðum að gera fyrst og svo varð þetta bara svona,“ segir Heiðdís Pétursdóttir sem opnaði nýlega, ásamt Hreiðar Hreiðarssyni manni sínum, gististað í torfbæjarstíl skammt frá Hrafnagili. Meira »

Niðurlægjandi að pissa ofan í glas

20:27 „Ég kom bara af fjöllum. Eftir að ég fékk þetta bréf hélt ég að það væri búið að fella allt niður,“ segir Theódór Helgi Helgason. Hann er ósáttur við gang mála eftir að hafa verið handtekinn af lögreglunni á Suðurnesjum 16. júní vegna gruns um akstur undir áhrifum ávana- og fíkniefna. Meira »

Verja 65 milljónum í fullveldisfagnað

19:40 Áætlaður heildarkostnaður forsætisráðuneytisins vegna hátíðaviðburða sem fram fara 1. desember í tilefni af 100 ára sjálfstæði og fullveldi Íslands eru 65 milljónir króna, samkvæmt svari ráðuneytisins við fyrirspurn mbl.is um kostnað ráðuneytisins vegna hátíðahaldanna. Meira »

Skoða hvort málinu verði áfrýjað

19:02 Ingólf­ur Hauks­son, for­stjóri Glitn­is HoldCo, segir að verið sé að skoða hvort máli þrotabúsins gegn fjölmiðlunum Stundinni og Reykjavík Media verði áfrýjað til Hæstaréttar. Meira »

Vill koma skútunni í öruggt skjól

18:48 Rann­sókn lög­regl­unn­ar á Vest­fjörðum á skútuþjófnaði á Ísaf­irði aðfaranótt 14. október er langt komin. Einn er í haldi lögreglu, grunaður um þjófnaðinn, og var hann úrskurðaður í farbann til 12. nóvember. Maðurinn, sem er erlendur, hefur tvívegis verið yfirheyrður vegna málsins. Meira »

Kastaði buxum út um glugga verslunar

18:37 Karlmaður á þrítugsaldri var í dag dæmdur í 45 daga fangelsi í Héraðsdómi Reykjavíkur fyrir að hafa í byrjun febrúar á þessu ári stolið buxum að verðmæti um 10 þúsund króna úr verslun í Hafnarfirði með því að kasta þeim út um glugga í mátunarklefa verslunarinnar. Meira »

Kröfu Isavia hafnað

18:19 Áfrýjunarnefnd samkeppnismála hefur staðfest bráðabirgðaákvörðun Samkeppniseftirlitsins vegna gjaldtöku Isavia ohf. á ytri rútustæðunum við Flugstöð Leifs Eiríkssonar á Keflavíkurflugvelli, en bráðabirgðaákvörðunin var tekin 17. júlí síðastliðinn. Meira »

Dæmdur í fangelsi fyrir fjölda brota

17:50 Þrítugur karlmaður hefur verið dæmdur í 15 mánaða fangelsi í Héraðsdómi Reykjavíkur fyrir margvísleg brot á borð við líkamsárásir, fjársvik og þjófnað, auk fjölda fíkniefna- og umferðarlagabrota. Umferðarlagabrotin voru alls níu talsins, en í heildina voru ákæruliðirnir hátt í tuttugu talsins. Meira »

HR hefur ekki fengið náðhúsið afhent

17:30 Háskólinn í Reykjavík hefur fengið tvær af þrjá byggingum braggans við Nauthólsvík afhentar frá borginni, en ekki allar þrjár líkt og Óli Jón Hertervig, starfandi skrifstofustjóri skrifstofu eigna og atvinnuþróunar (SEA) greindi frá í morgun. Meira »

Hætt verði að nafngreina sakamenn

17:09 Verði fyrirhugað frumvarp dómsmálaráðherra að lögum verða dómar og úrskurðir héraðsdómstóla sem varða viðkvæm persónuleg málefni ekki lengur birtir opinberlega. Þá verður nafnleyndar gætt í öllum tilfellum við birtingu dóma í sakamálum um þá sem þar koma við sögu. Meira »

Tilraun til að vega að trúverðugleika blaðamanns

16:49 Það að kalla blaðamann „óvin vinnandi stétta“, að segja að honum hafi verið „sigað á [okkur] af húsbónda sínum“ og lýsa honum sem „holum manni“, vegna harðra skoðanaskrifa hans um samningskröfur stéttarfélaga, er tilraun til að vega að mennsku hans og trúverðugleika. Meira »

Miklar götulokanir vegna kvennafrís

16:07 Miklar götulokanir verða í miðborginni á kvennafrídegi miðvikudaginn 24. október. Lokanir verða á Kalkofnsvegi og víðar vegna baráttufundar á Arnarhóli í tilefni af samkomunni, en sviði verður komið fyrir á Kalkofnsvegi fyrir framan Arnarhól. Meira »

Bilun í hitakerfi rúðunnar olli sprungu

15:45 Sprunga í rúðu í flugstjórnarklefa flugvélar Icelandair sem var á leið frá Orlando í Flórída til Keflavíkur aðfaranótt laugardags myndaðist vegna bilunar í hitakerfi rúðunnar. Rannsóknarnefnd samgönguslysa er með atvikið til skoðunar. Meira »

Rannsaka andlát ungrar konu

15:37 Ung kona fannst látin á heimili sínu á Akureyri á sunnudagsmorgun. Lögreglan á Norðurlandi eystra rannsakar málið. Dánarorsök liggur ekki fyrir, en einn maður var í dag úrskurðaður í gæsluvarðhald vegna málsins. Meira »

Ríkissaksóknari skoðar Euro Market-mál

15:29 Ríkissaksóknari fór þess á leit við lögreglustjórann á Vesturlandi að hann aðstoðaði ríkissaksóknara við rannsókn á því hvernig minnisblað lögreglu sem hafði að geyma trúnaðarupplýsingar komst í hendur á óviðkomandi aðila. Niðurstaða rannsóknar lögreglustjórans á Vesturlandi hefur verið kynnt ríkissaksóknara sem fer með rannsókn málsins. Meira »

Ekki hlaupið að verktakaskiptum

15:15 Akstursþjónusta fatlaðra á vegum Strætó bs. hefur gengið vel í dag þrátt fyrir gjaldþrot verktakans Prime Tours sem hafði 25 bíla í rekstri. Framkvæmdastjóri Strætó ætlar að funda með lögfræðingum á morgun og fara yfir næstu skref. Meira »

Lentu í arfavitlausu veðri

14:45 „Við vorum að veiðum suðaustarlega í Smugunni um 340 mílur frá Norðfirði. Það gafst heldur lítill tími til veiða vegna veðurs. Það brældi og gerði í reynd arfavitlaust veður þannig að það var ekkert annað að gera en að halda í land,“ segir Tómas Kárason, skipstjóri á Beiti NK. Meira »

Jón Steinar svarar Önnu Bentínu

14:19 Jón Steinar Gunnlaugsson lögmaður svarar Önnu Bentínu Hermansen, brotaþola kyn­ferðisof­beld­is og ís­lensks rétt­ar­kerf­is, í opnu bréfi til hennar sem hann sendi mbl.is. Jón Steinar segist ekki efast um að afdrif kæru Önnu vegna kynferðisbrots hafi verið henni þungbær en kæran var felld niður. Meira »

„Breytingar keyrðar áfram af mannvonsku“

13:47 „Sú nýja forysta sem hefur verið að koma fram á völlinn í verkalýðshreyfingunni, hefur þau sjónarmið að ef þú ert ekki sammála þeim þá eigir þú að víkja, engin málefnaleg umræða.“ Þetta skrifar Guðmundur Ragnarsson, fyrrverandi formaður VM, á Facebook í gær. Meira »
EAE Bílalyftur 2 pósta og skæralyftur 1 og 2 metra 3-4-5 tonna
Eigum á lager skæralyftur 3 tonna sem lyfta 1 m og einnig niðurfellanlegar 3 to...
Í Grafarvogi íbúð til leigu
100 ferm. rúmgóð 3ja herbergja íbúð á 1. hæð (enginn kjallari). Langtímaleiga la...
Stórkostlegt úrval af Nuddbekkjum frá 46.000 ....
Stórkostlegt úrval af Nuddbekkjum frá 46.000 .... www.egat.is sími 8626194...