Dæmdar bætur vegna 60 ára auglýsinga

Sýning á verkum Jóns var haldin í Gallerí Fold árið ...
Sýning á verkum Jóns var haldin í Gallerí Fold árið 2013. Hún var tilenkuð Rafskinnu og auglýsingunum sem í henni birtust á árunum 1933-1957. Auglýsingar eru vitnisburður um tíðarandann á hverjum tíma og fróðleg innsýn í liðna tíð. mbl.is/Rósa Braga

Börnum listamannsins Jóns Kristinssonar voru í gær dæmdar 4,8 milljónir í skaða- og miskabætur vegna brota á höfundarrétti við sýningu og sölu á svokölluðum Rafskinnumyndum sem Jón teiknaði í samstarfi við Gunnar Bachmann og voru birtar í rafknúinni flettiauglýsingagrind, sem bar heitið Rafskinna. Var Rafskinna staðsett í glugga í Austurstræti á árunum fyrir og miðja síðustu öld og birtust þar auglýsingar fyrirtækja fyrir jólin.

Afkomendur Gunnars settu upp sýningu í Gallerí Fold árið 2013 þar sem frummyndir voru til sölu. Þá voru eftirprentanir einnig til sölu. Töldu börn Jóns að með sýningunni væri brotið gegn höfundarréttindum föður síns heitins og kröfðust þess að fá frumgerðirnar sem og eftirprentanirnar. Þá var gerð krafa um skaða- og miskabætur.

Gunnar kom Rafskinnu á fót árið 1935 eftir að hafa kynnst sams konar fyrirbæri í París. Þótti þetta nýstárlegt á sínum tíma, en blaðsíðum bókarinnar var flett sjálfkrafa og var auglýsing á hverri blaðsíðu. Upphaflega teiknaði Tryggvi Magnússon myndir í bókina, en vegna veikinda hans árið 1943 leitaði Gunnar til Jóns sem tók þá við og teiknaði hann auglýsingarnar til ársins 1957 þegar starfsemin lagðist af í kjölfar andláts Gunnars.

Jón lést árið 2009 og því er enn langt í að höfundaréttindi hans falli úr gildi. Börn hans byggja því kröfu sína á að höfundaréttur Jóns nái til teikninganna sem birtast í verkunum og leturs þess texta sem þar er að finna. Töldu þau ekki að til höfundaréttar hafi stofnast handa Gunnari þar sem verkin hafi verið unnin í verktaki og án framsali höfundaréttar.

Fjölmargar myndir voru til sýnis á sýningunni árið 2013.
Fjölmargar myndir voru til sýnis á sýningunni árið 2013. mbl.is/Rósa Braga

Börn Jóns vísa í stefnu sinni til þess að nafn Jóns hafi ekki komið fram á boðskorti sem var sent vegna sýningarinnar. Þá hafi Gallerí Fold birt boðskortið á heimasíðu sinni sem og auglýsingar vegna opnunar sýningarinnar bæði á Facebook og öðrum miðlum og þar hafi einnig verið brotið á höfundarétti Jóns. Að lokum að með sýningunni sjálfri hafi verið brotið gegn höfundarétti hans.

Samhliða sýningunni hófu börn Gunnars útgáfu á veggspjöldum og póstkortum með eftirprentun verkanna.

Börn Gunnars mótmæltu því hins vegar að ekki hafi stofnast til höfundaréttar til handa Gunnari og segja þau hann hafa verið höfund textans. Þá hafi Gunnar meðal annars átt stóran þátt í hugmyndavinnu verkanna. Telja þau því engum vafa undirorpið að framlög Gunnars hafa verið afar veigamikil og hann átt stóran hluta í sköpun auglýsingamyndanna. Vísa þau í viðtal við Jón í Morgunblaðinu árið 1996 þar sem hann sagði Gunnar hafa samið auglýsingarnar. Vegna þessa séu þeir Gunnar og Jón samhöfundar verkanna.

Þá telja þau að Jón hafi framselt höfundarétt myndanna til Gunnars og að rangt sé haft í stefnunni að framsal Jóns hafi aðeins náð til notkunar í auglýsingunum í Rafskinnu.

Í dómi héraðsdóms er ekki tekið undir með að Gunnar sé samhöfundur Jóns að auglýsingunum. Þá er heldur ekki fallist á sýnt hafi verið fram á að Jón hafi framselt höfundarétt sinn við aðra notkun en í Rafskinnu til Gunnars.

Úrklippa úr Morgunblaðinu, en árið 1996 var rætt við Jón ...
Úrklippa úr Morgunblaðinu, en árið 1996 var rætt við Jón vegna Rafskinnu. mbl.is/Rósa Braga

Afkomendur Gunnars eru aftur á móti sýknuð af kröfu um að afhenda verkin, þar sem ekki þykir sýnt hafa að Jón hafi farið fram á að fá þau til baka og að höfundaréttur og eignaréttur frumverka fari ekki alltaf saman.

Þá telur dómurinn sem fyrr segir að afkomendur Gunnars, fyrirtæki í þeirra eigu og rekstraraðili Gallerí Foldar eigi að greiða skaða- og miskabætur vegna málsins. Þurfa börn Gunnars og fyrirtæki þeirra að greiða börnum Jóns 3,2 milljónir í skaðabætur fyrir fjárhagslegt tjón og 500 þúsund krónur í miskabætur. Þá þarf rekstrarfélag Gallerí Foldar að greiða 895 þúsund krónur í skaðabætur og 200 þúsund í miskabætur vegna málsins.

Lesa má dóm héraðsdóm í heild hér.

mbl.is

Innlent »

Ljósmæðraverkfalli aflýst

20:18 Ríkissáttasemjari hefur lagt fram miðlunartillögu í deilu Ljósmæðrafélags Íslands og fjármála- og efnahagsráðherra f.h. ríkissjóðs. Ljósmæðrafélags Íslands hefur samþykkt að aflýsa yfirstandandi yfirvinnubanni. Meira »

Breytt landslag í ferðaþjónustu

19:50 Íslenskir ferðaþjónustuaðilar segjast finna fyrir breyttu landslagi í greininni og segja íslensku krónuna spila þar stórt hlutverk. Erlendum ferðamönnum finnist Ísland orðinn of dýr áfangastaður sem valdi samdrætti á mörgum sviðum, en þó sé jafn stígandi í svokallaðri lúxusferðamennsku. Meira »

Framkvæmdir við Geysi taka á sig mynd

19:40 Framkvæmdir við Geysissvæðið eru farnar að taka á sig mynd, en unnið er að uppbyggingu göngustígakerfis upp á Laugafell fyrir ofan hverasvæðið. Áformað er að ljúka því verki nú í sumar, en í kjölfarið bíða önnur verkefni við að taka svæðið allt í gegn. Meira »

Vill loka íslenskum sendiráðum

18:05 „Sendiráð hafa vafalaust verið nauðsynleg fyrr á öldum og fram eftir 20. öldinni. En nú eru samgöngur á milli landa svo tíðar og auðveldar og fjarfundabúnaðir svo fullkomnir að það er ástæðulaust fyrir örþjóð eins og okkur að hafa slík útibú í öðrum löndum. Þeir sem þar starfa hafa í flestum tilvikum ekkert að gera.“ Meira »

Harmar tilhæfulausar ásakanir ljósmóður

17:30 Samninganefnd ríkisins harmar að fulltrúi ljósmæðra kjósi að setja fram tilhæfulausar aðdróttanir í frétt sem birtist á mbl.is. Þetta kemur fram í yfirlýsingu sem Gunnar Björnsson, formaður nefndarinnar, sendir mbl.is. Meira »

Þingvallavegur opnaður á ný eftir slys

16:21 Umferðarslys varð á Þingvallavegi, við Æsustaði í Mosfellsdal, laust fyrir klukkan 16 i dag. Þrír hafa verið fluttir á slysadeild, þar af einn alvarlega slasaður. Meira »

Gjaldið verst fyrir minni fyrirtæki

16:15 „Þetta hefur miklu alvarlegri áhrif á rekstur smárra fyrirtækja, þessi aðgangseyrir. Þetta skekkir mjög alla eðlilega og heiðarlega samkeppni,“ segir eigandi ferðaþjónustunnar Steinferðir ehf. en hann þurfti að hætta ferðum upp á Leifs­stöð eft­ir að Isa­via lagði gjald á af­not af fjarstæðum. Meira »

Slá skjaldborg um fæðingardeildina

14:49 Boðað hefur verið til samstöðufundar með ljósmæðrum við fæðingardeild Landspítalans klukkan tólf á hádegi á morgun. Að fundinum stendur stuðningshópur ljósmæðrasem hefur þegar staðið fyrir á annan tug mótmælafunda. Meira »

Í gæsluvarðhald til mánudags

14:35 Karlmaður sem handtekinn var á Svalbarðseyri í gærmorgun var um hádegi í dag úrskurðaður í gæsluvarðhald til mánudags.  Meira »

Áhrifin vart merkjanleg

13:30 Mælingar Umhverfisstofnunar sýna að áhrif útblásturs af völdum skemmtiferðaskipa í miðbæ Akureyrar voru mjög lítil og vart merkjanleg, utan við örfáa toppa sem voru þó allir vel undir heilsuverndarmörkum. Meira »

Ró yfir fæðingardeildum

12:44 Aðeins hefur ein beiðni um undanþágu frá yfirvinnubanni ljósmæðra borist síðasta sólarhringinn. Þetta segir Unnur Berglind Friðriksdóttir, sem situr í undanþágunefndinni fyrir hönd ljósmæðra. Meira »

Lögregluaðgerð í Grafarholti

12:17 Lögregluaðgerð var í gangi við Þórðarsveig í Grafarholti um hádegi í dag. Fjöldi lögreglubíla og sjúkrabíll var á vettvangi. Slökkviliðið getur ekki gefið upplýsingar um málið aðrar en þær að einn hafi verið fluttur á sjúkrahús með minni háttar meiðsl. Meira »

Jafnan veitt án nærveru forseta

11:54 Forseti Íslands veitir hina íslensku fálkaorðu en við opinberar heimsóknir ytra er hún að jafnaði afhent orðuhafa án þess að forseti sé nærri. Þetta kemur fram í fréttatilkynningu frá embætti forseta Íslands. Meira »

Hafmeyjan kemst ekki á stallinn fyrir bleytutíð

10:59 „Það voru meiri skemmdir á henni en við bjuggumst við, hún hafði lent á grjóti og húðin, sem er á svona bronsstyttum, rispaðist á sporðinum að framanverðu. Búið er að gera við hana og hún hefur verið tilbúin síðan í febrúar,“ segir Sigurður Trausti Traustason, deildarstjóri hjá Listasafni Reykjavíkur. Meira »

Hrókurinn fagnar 15 árum

10:30 Hrókurinn og Kalak, vinafélag Íslands og Grænlands, bjóða í opið hús í Pakkhúsi Hróksins, Geirsgötu 11 við Reykjavíkurhöfn, í dag. Meira »

Fjórtán sóttu um – þrír hættu við

10:05 Fjórtán sóttu um stöðu sveitarstjóra Sveitarfélagsins Skagafjarðar en þrír umsækjendur drógu umsókn sína til baka.  Meira »

Koma þingforsetans rædd fyrir ári

09:48 Enginn þeirra þingmanna sem sitja í forsætisnefnd Alþingis telja að þeir hefðu gert athugasemd við aðkomu Piu Kjærsgaard að fullveldisafmælinu, lítandi til baka, nema Jón Þór Ólafsson. „Aldrei dottið það í hug. Ég er ekki að fá einstaklinginn, ég er að fá forseta þingsins,“ segir Brynjar Níelsson. Meira »

Kirkjugarður fannst á Utanverðunesi í Skagafirði

09:00 Forn kirkjugarður fannst á Utanverðunesi í Skagafirði við fornleifauppgröft í sumar. Gröfturinn er hluti Skagfirsku kirkju- og byggðasögurannsóknanna í Hegranesi, sem fara nú fram fjórða árið í röð. Meira »

Svæðið á hreyfingu fyrir skriðu

08:16 Fyrstu athuganir gefa til kynna að um sjö milljónir rúmmetra „vanti“ í hlíðar Fagraskógarfjalls ofan skriðtungunnar og dalbotnsins. Útbúið hefur verið landlíkan af skriðunni byggt á ljósmyndum sem teknar voru úr þyrlu, GPS mælingum og mælingum með TLS-leysitæki. Meira »
Einyrki-Launakerfi.Launaseðlar í Excel
Töflukerfi í MS-Excel fyrir Launaútreikn,Launaseðla, Skilagr RSK og Lífeyrissj. ...
Tímaritið Birtingur til sölu
Til sölu Tímaritið Birtingur sem kom út á sjötta og sjöunda áratug síðustu aldar...
Bækur um ættfræði, byggðasögu og ýmsan fróðleik til sölu
Til sölu nokkur grundavallarrit ættfræðinnar ásamt ritum um atvinnu- og byggðasö...
Sumarbústaðalóðir til sölu í Vaðnesi
Til sölu fallegar sumarhúsalóðir með aðgangi að heitu og köldu vatni í vinsælu s...