„Heilu deildirnar eru í gíslingu“

Forstjóri Hrafnistuheimilanna segir það afar óhentugt að ungt fólk með ...
Forstjóri Hrafnistuheimilanna segir það afar óhentugt að ungt fólk með alvarlegan geðrænan vandi búi innan um aldrað fólk á hjúkrunarheimilum. mbl.is/Þorvaldur

„Við höfum fjölda dæma þar sem fólk þorir varla út úr herberginu sínu af því það er fólk með erfiðan geðsjúkdóm í næsta herbergi. Heilu deildirnar eru í gíslingu því aðrir íbúar og ættingjar eru hræddir og starfsfólkið hættir unnvörpum því það kann ekki að takast á við þetta,“ segir Pétur Magnússon, forstjóri Hrafnistuheimilanna og formaður Samtaka fyrirtækja í velferðarþjónustu (SFV).

Hjúkrunarheimili landsins eru ekki lengur skilgreind sem heimili eingöngu fyrir aldraða veika einstaklinga, 67 ára eða eldri sem ekki geta búið sjálfstætt, heldur einnig fyrir ungt fólk með alvarlega geðsjúkdóma og fatlaða einstaklinga sem þurfa á umönnun að halda. Í dag búa um 200 einstaklingar undir 67 ára á hjúkrunarheimilum og eru um átta prósent allra íbúa. Um er að ræða fólk sem jafnvel hefur ekki náð fertugsaldri. Pétur segir mikilvægt að þessum einstaklingum standi til boða hentugri úrræði en að flytja inn á hjúkrunarheimili þar sem mikill meirihluti íbúa er aldraðir einstaklingar með aðrar þarfir.

Það verði að hafa rétt íbúanna í huga. Sérstaklega þar sem um litlar deildir sé að ræða. „Hver er réttur íbúanna sjálfra ef einn íbúi er með mjög erfiða sjúkdóma og þarf mikla aðstoð. Er jafnvel með hegðunarerfiðleika. Hver eru þolmörk íbúa gagnvart því? Er rétt að öll orka starfsfólks á deildinni fari í að sinna þessum íbúa og að aðrir fái minni þjónustu því þeir eru svo óheppnir að lenda við hliðina á einhverjum mjög erfiðum.“

Ungt fólk með aðrar væntingar og þrár

SFV stendur fyrir málþingi á morgun sem ber yfirskriftina Hvar á ég heima? en þar verður fjallað um unga íbúa á hjúkrunarheimilum fyrir aldraða og ýmis vandkvæði tengd slíkri sambúð.

Pétur segir ekki síður nauðsynlegt að huga að lífsgæðum þessara ungu íbúa. „Við viljum yngra fólki allt það besta í þeirra lífi en við setjum siðferðisleg spurningarmerki við það að ungt fólk, jafnvel þrítugt eða fertugt, sé að flytja inn á hjúkrunarheimili þar sem meðalaaldurinn er kannski 85 til 90 ár.“ Ekki er um að ræða sérstök rými fyrir þessa einstaklinga, heldur dvelja þeir á sömu deildum og aldraðir. „Fólk er inni á lítilli deild þar sem eru kannski tíu aðrir íbúar,“ útskýrir hann, en fyrirkomulagið er afar óhentugt að hans mati.

Pétur Magnússon, forstjóri Hrafnistu, segir nauðsynlegt að taka umræðuna, þó ...
Pétur Magnússon, forstjóri Hrafnistu, segir nauðsynlegt að taka umræðuna, þó hún sé erfið.

„Yngra fólk er á allt öðru lífsskeiði en þeir sem eldri eru og hefur aðrar félagslegar þarfir, það er með aðrar væntingar og þrár í lífinu. Það er með öðruvísi matar- og tónlistarsmekk og vill ræða aðra hluti en aldraðir. Okkur finnst að árið 2018 ættum við að vera komin lengra og geta boðið á fleiri úrræði við hæfi fyrir yngra fólk. Að sjálfsögðu er það þannig að við björgum alltaf málunum og gerum okkar besta, en við teljum lífsgæði yngra fólks vera það mikilvæg að þörf sé á öðrum úrræðum.“

Þá bendir Pétur á að upp gæti komið sú staða að konur á barneignaaldri, sem búi inni á hjúkrunarheimilum, yrðu ófrískar. Hann spyr hvernig tækla eigi þá stöðu. „Á barnið að alast upp á hjúkrunarheimili þar sem flestir eru aldraðir í kring?“

Skipt 15 sinnum um íbúa í öðrum herbergjum

Hann segir vert að hafa í huga að um sé að ræða heimili fólks, ekki sjúkrahús þar sem það dvelji tímabundið. „Fólk er kannski að fara að búa þarna í 30 til 40 ár. Meðaldvalartími aldraðra á hjúkrunarheimilum er orðinn undir tveimur árum, þannig ef fólk býr í 30 ár á hjúkrunarheimili þá er að meðaltali búið að skipta 15 sinnum um íbúa í hverju einasta herbergi í kringum viðkomandi. Við sem samfélag hljótum að geta boðið þessu fólki upp á betri lífsskilyrði heldur en þetta. Og þá tala ég af virðingu fyrir öllum þeim sem koma að málinu, bæði þeim sem eldri eru og ættingjum þeirra og þeim yngri eru. En það þarf að taka þessa erfiðu umræðu. Þetta er ekki heppilegt ástand. Við viljum að allir fái úrræði og þjónustu við sitt hæfi. Við teljum núverandi stefnu ekki fela það í sér.“

Biðlistar eftir hjúkrunarrýmum aldrei lengri

Líkt og áður sagði eru íbúar yngri en 67 ára um átta prósent íbúa hjúkrunarheimila, en Pétur segir stefnu stjórnvalda í þessum efnum skjóta skökku við á sama tíma og biðlistar lengist og lengist. Framundan eru meðal annars breytingar á Öldrunarheimili Akureyrar á þremur hjúkrunarrýmum þannig að þau geti mætt þörfum sjúklinga með alvarleg geðræn vandamál.

„Það hafa nýlega verið sagðar fréttir af því að biðlistar inn á hjúkrunarheimili hafi aldrei verið lengri en akkúrat núna og þeir hafa lengst gríðarlega frá síðasta ári. Landspítalinn hefur aldrei verið með fleiri einstaklinga inniliggjandi sem eru að bíða eftir því að komast á hjúkrunarheimili,“ segir Pétur en samkvæmt upplýsingum frá landlækni biðu að meðaltali 411 manns eftir hjúkrunarrými í september, 20 prósent fleiri en í sama mánuði 2017 þegar 342 voru á biðlista.

Skemmst er að minnast frétta af konu á tíræðisaldri í síðustu viku sem liggja þurfti inni á salerni á bráðaöldrunardeild Landspítalans vegna fráflæðisvanda og plássleysis.

„Á sama tíma eru átta prósent þeirra sem búa á hjúkrunarheimilum ungt fólk sem gæti búið þar áratugum saman. Þetta hlutfall mun aukast með óbreyttri stefnu. Viljum við gera það?“

Pétur segir það allavega mikilvægt að ungt fólk búi saman á deild í stað þess að dreifa einstaklingum inn á aðrar deildir. „Það væri kannski hægt að eyrnamerkja eina til tvær deildir á nýjum hjúkrunarheimilum yngra fólki, jafnvel aldursskipta því frekar.“

„Algjörlega óásættanlegt“

Þuríður Harpa Sigurðardóttir, formaður Öryrkjabandalags Íslands, mun flytja erindi á málþinginu á morgun, en hún tekur undir með Pétri.

„Okkur hjá Öryrkjabandalaginu þykir þetta algjörlega óásættanlegt. Sérstaklega í dag þegar við erum að reyna að hverfa frá allskyns stofnanavæðingu og fylgja samningi Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks. Að setja ungt fólk inn á heimili með öldruðu fólki sem það á enga samleið með er bara að mínu viti mjög gróft.“

Þuríður Harpa Sigurðardóttir, formaður Öryrkjabandalags Íslands, segir óásættanlegt að bjóða ...
Þuríður Harpa Sigurðardóttir, formaður Öryrkjabandalags Íslands, segir óásættanlegt að bjóða ungu fólki upp á að flytja inn á hjúkrunarheimili. mbl.is/Hari

Hún segir þessa stefnu lýsa algjöru úrræðaleysi stjórnvalda. „Fólk myndi sjálft ekki þurfa að vera í þessari stöðu. Ekki að það sé slæmt að vera innan um gamalt fólk, en ungt fólk vill fá að vera í kringum sína jafnaldra. Þetta eru svo ólíkir hópar. Þetta er erfitt bæði fyrir fólkið sjálft og fjölskyldur þess sem heimsækja það. Fólk gengur öðruvísi um þegar það er innan um gamalt fólk.“

Leggst á sálina í fólki

Þuríður segir að það væri mun skynsamlegra að horfa meira í átt til notendastýrðrar persónulegra aðstoðar (NPA) til að þjónusta þessa einstaklinga.

Það eitt að ungt fólk þurfi að fara í hvíldarinnlögn á hjúkrunarheimili fyrir aldraða geti lagst mjög á sálina á því. Hvað þá að slík heimili séu hugsuð sem varanleg búsetuúrræði.

Hún bendir á að oft vanti mikið upp á sérhæfingu starfsfólks á hjúkrunarheimilum, sem geti komið illa við fólk. „Bæði hentar það þessu fólki illa að vera saman og þetta býður upp á talsverða erfiðleika fyrir starfsfólk. Það er verið að henda öllum saman í sama kassann sem þurfa mismunandi úrræði og þjónustu.“

Málþingið fer fram á morgun, þriðjudaginn 27. nóvember, á Hótel Reykjavík Natura við Nauthólsveg, á milli 13.30 og 15.30.

mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Kvarta yfir starfsháttum Sveins Andra

19:00 Kvörtun fjögurra félaga gegn lögmanninum Sveini Andra Sveinssyni verða tekin fyrir í héraðsdómi á morgun, en félögin telja að Sveinn Andri hafi ekki sem skiptastjóri þrotabúsins EK1923 upplýst kröfuhafa um mikinn áfallinn kostnað, meðal annars vegna málshöfðana gegn fyrrverandi eiganda félagsins. Meira »

Heimilar áframhaldandi hvalveiðar

18:07 Kristján Þór Júlíusson, sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra, hefur gefið út reglugerð sem heimilar áframhaldandi veiðar á langreyði og hrefnu árin 2019–2023. Nær ákvörðunin til veiða á fimm ára tímabili, eins og fyrri reglugerð gerði. Meira »

Vísitala íbúðaverðs á höfuðborgarsvæðinu hækkar

17:58 Vísitala íbúðaverðs á höfuðborgarsvæðinu hækkaði um 0,4% á milli mánaða í janúar að því er fram kemur í frétt á vef Íbúðalánasjóðs, sem byggir á nýbirtum tölum Þjóðskrár Íslands. Meira »

Oft eldri en þeir segðust vera

17:48 Dómsmálaráðherra telur ekki ástæðu til þess að breyta framkvæmd aldursgreininga og álítur þær ekki siðferðislega ámælisverðar, enda sé gert ráð fyrir upplýstu samþykki umsækjanda í hvert sinn auk þess sem gerðar séu kröfur um að framkvæmdin sé mannúðleg og gætt að réttindum og reisn þeirra sem undir slíkar rannsóknir gangast. Meira »

Efla Lyfjaeftirlitið

17:36 Lilja Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra, og dr. Skúli Skúlason formaður stjórnar Lyfjaeftirlits Íslands hafa skrifað undir langtímasamning um starfsemi Lyfjaeftirlitsins og fjármögnun þess að því er fram kemur í frétt á vef Stjórnarráðsins. Meira »

Boða nýtt 32,94% skattþrep

17:23 Nýtt neðsta skattþrep sem verður 4 prósentustigum lægra til þess að lækka skattbyrði og nýtt viðmið í breytingum persónuafsláttar ásamt afnáms samnýtingar þrepa eru helstu tillögur ríkisstjórnarinnar vegna yfirstandandi kjaraviðræðna. Meira »

Tíndu 22 tonn af lambahornum

17:08 Björgunarsveitin Heimamenn á Reykhólum fékk frekar óhefðbundið útkall í gær þegar liðsmenn sveitarinnar voru fengnir til að handtína 22 tonn af lambahornum sem voru um borð í flutningabíl sem valt á hliðina í Gufufirði á föstudag. Tæma þurfti hornin úr bílnum áður en hann var réttur við. Meira »

Sækja áfram að fullu fram til SA

16:50 Formaður Eflingar ætlar ekki að segja til um hvort hún sjái fram á að viðræðum félagsins og þriggja annarra stéttarfélaga við Samtök atvinnulífsins verði slitið á næsta fundi fyrr en hún hefur fundað með samninganefnd félagsins. Hún segir þó ljóst að staðan í viðræðunum sé orðin mjög erfið. Meira »

Segir bankann hafa miðlað lánasögunni

16:46 Það var bankinn sem miðlaði upplýsingum um lánasöguna úr viðskiptamannakerfi sínu, segir Sæv­ar Þór Jóns­son lögmaður í yfirlýsingu sem hann sendir frá sér vegna fréttar sem birt var í kvöldfréttum Stöðvar 2 á sunnudag. Slíkt sé bankanum ekki heimilt að gera og málið verði sent Persónuvernd til meðferðar. Meira »

Ekki til að liðka fyrir kjaraviðræðum

16:20 „Það var full eining í samninganefnd ASÍ um að tillögur stjórnvalda hafi verið mikil vonbrigði. Við teljum þetta ekki verða til þess að liðka fyrir þeim kjaraviðræðum sem eru í gangi,“ sagði Drífa Snædal, formaður ASÍ, þegar blaðamaður mbl.is náði af henni tali eftir fund samninganefndar ASÍ. Meira »

Samninganefnd ASÍ fundar um tillögurnar

15:22 Samninganefnd Alþýðusambands Íslands fundar nú um þær tillögur sem ríkisstjórnin kynnti sambandinu í dag. Fundurinn hófst í höfuðstöðvum ASÍ nú klukkan 15. Meira »

Reiði og sár vonbrigði

15:16 Stéttarfélögin fjögur sem leitt hafa yfirstandandi kjaraviðræður, VR, Efling, VLFA og VLFG, lýsa reiði og sárum vonbrigðum með þær tillögur sem ríkisstjórnin lagði fram á fundi með forseta og varaforsetum ASÍ í dag. Meira »

Spurði hvar óhófið byrjaði

15:05 „Hvar er línan þar sem óhófið byrjar? Ég held að það væri mjög fróðlegt fyrir alla ef bankaráð Landsbanka Íslands myndi birta upplýsingar um hvað er óhóflegt að mati þess,“ spurði Þorsteinn Sæmundsson, þingmaður Miðflokksins, á Alþingi í dag. Meira »

Elti dreng á leið heim úr skóla

15:04 Drengur sem var á leið heim úr skólanum á Seltjarnarnesi á þriðja tímanum í dag var eltur af ökumanni á litlum, hvítum bíl með skyggðum rúðum. Atvikið hefur verið tilkynnt til lögreglu sem getur ekki veitt frekari upplýsingar um málið að svo stöddu. Meira »

Gul viðvörun um allt land

14:57 Gefin hefur verið út gul viðvörun vegna veðurs um allt land. Gengur í austanstorm í kvöld, nótt og í fyrramálið með úrkomu yfir landið frá suðri til norðurs. Veðrið gengur ekki niður fyrr en um miðjan dag á morgun, samkvæmt veðurspá Veðurstofu Íslands. Meira »

Tillögurnar kynntar síðar í dag

14:50 „Fundirnir gengu heilt yfir ágætlega. Það voru misjöfn viðbrögð við einstaka þáttum og áherslur misjafnar eftir því við hverja var rætt hverju sinni,“ sagði Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra, í samtali við blaðamann mbl.is fyrir utan Stjórnarráðið. Meira »

31 sótti um embætti skrifstofustjóra

14:49 Alls barst 31 umsókn um embætti skrifstofustjóra á þremur skrifstofum félagsmálaráðuneytisins en umsóknarfrestur rann út 18. febrúar. Meira »

Fyrsti aflinn eftir breytingarnar

14:38 „Kerfið er komið upp og virkar fullkomlega, en hluti af stýringum er ekki tilbúinn,“ segir Þorgeir Einar Sigurðsson, vaktstjóri í fiskmjölsverksmiðju Loðnuvinnslunnar. Skip útgerðarinnar, Hoffell, kom til hafnar á dögunum með fullfermi af kolmunna sem var landað beint til bræðslu, en við aflanum tók nýtt innmötunarkerfi ásamt nýjum forsjóðara og sjóðara. Meira »

Hroki að hóta þingmönnum

14:30 „Það gengur ekki að Alþingi, okkur hér 63 þjóðkjörnum fulltrúum sem eigum eingöngu að fylgja lögum og okkar sannfæringu, sé hótað. Það er hroki,“ sagði Bryndís Haraldsdóttir, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, á Alþingi í dag Meira »
Húsaviðgerðir
https://www.husco.is/...
Pallhýsi Travel Lite á Íslandi
Nú er að verða síðasti möguleiki að panta pallhýsi, ef það á að vera tilbúið fyr...
Þreyttur á reykinga- myglulykt, lausn ?
Eyðir flest allri ólykt, m.a. Myglu-gró ásamt og raka- reykinga- og brunalykt. ...
Byggingastjórn - Húsasmíðameistari - Eignaskiptayfirlýsingar
Byggingastjórn - Húsasmíðameistari - Eignaskiptayfirlýsingar - Leigusamningar T...