Yngra fólkið kýs að tala ensku frekar en íslensku

Hvaða áhrif hefur stafrænt málsambýli íslensku og ensku?
Hvaða áhrif hefur stafrænt málsambýli íslensku og ensku?

Um þriðjungur ungs fólks á aldrinum 13 - 15 ára er mjög sammála eða frekar sammála þeirri fullyrðingu að það tali stundum ensku við íslenskumælandi fólk í aðstæðum þar sem allir skilja og tala íslensku. Um fjórðungur fólks á aldrinum 16 - 30 ára er mjög sammála eða frekar sammála sömu fullyrðingu en mjög fátt eldra fólk er sammála þessari fullyrðingu. Yngstu kynslóðinni þykir einnig ekki eins mikilvægt að vera góður í íslensku eins og þeim sem eldri eru.

Þetta kemur meðal annars fram í fyrstu niðurstöðum yfirgripsmikillar málfræðirannsóknar á stöðu íslensku og ensku á Íslandi sem verða kynntar í málstofunni, Stafrænt málsambýli íslensku og ensku, á Hugvísindaþingi á morgun. Rannsóknin beinist að áhrifum stafrænna miðla og snjalltækja, sem gjarnan bjóða upp á gagnvirk samskipti við notendur á ensku, á orðaforða, málkunnáttu og málnotkun Íslendinga og á stöðu og framtíð íslenskunnar. Fimm þúsund Íslendingar frá þriggja ára aldri og upp úr fengu boð um að taka þátt í rannsókninni. 

„Óvæntar niðurstöður“

„Þetta eru óvæntar niðurstöður og það kemur á óvart hversu hátt hlutfall þetta er. Við vissum að sumt ungt fólk talar stundum saman á ensku en við áttuðum okkur ekki á því að það gæti verið þriðjungur,“ segir Sigríður Sigurjónsdóttir, prófessor við Íslensku- og menningardeild, um enskunotkun við íslenskumælandi fólk. Hún er annar tveggja stjórnenda rannsóknarinnar en hinn er Eiríkur Rögnvaldsson, prófessor í íslenskri málfræði.

Sigríður bendir á að viðhorf til bæði íslensku og ensku gefi dýrmætar upplýsingar um stöðu tungumálsins. Þrátt fyrir að allir aldurshópar séu mjög sammála fullyrðingunni um mikilvægi þess að vera góður í íslensku þá eru það mun færri í yngri aldurshópnum en þeim elstu. Um 53% 13 -15 ára unglinga er mjög sammála því en mun fleiri í elsta aldurshópnum eða 88% þeirra sem eru 61 árs og eldri.

Hlutfallið er jafnara milli aldurshópa þegar spurt er um mikilvægi þess að vera góður í ensku en almennt eru 49% til 65% allra aldurshópa mjög sammála því. 49% elsta aldurshópsins eru mjög sammála því en hlutfallið er hæst í aldurshópnum 16-20 ára þar sem 65% eru sammála fullyrðingunni. Þeir yngstu, 13- 15 ára, telja jafn mikilvægt að vera góður í íslensku og ensku.  

Sigríður Sigurjónsdóttir prófessor í íslenskri málfræði.
Sigríður Sigurjónsdóttir prófessor í íslenskri málfræði. Ljósmynd/Aðsend

Neikvætt viðhorf ekki gott fyrir íslenska tungu

„Ef viðhorf til íslenskunnar er frekar neikvætt þá boðar það ekki gott fyrir íslenska tungu. Það hafa verið vangaveltur um að unga fólkið í dag líti á sig sem alheimsborgara, hluta af stærra alþjóðasamfélagi, og ekki endilega sem Íslendinga. Það sér framtíðina ekki endilega fyrir sér á Íslandi frekar en einhvers staðar annars staðar í heiminum og þá telja þau íslenskuna ekki gagnast sér,“ segir Sigríður.

Þetta viðhorf endurspeglast einnig í viðhorfi yngstu kynslóðarinnar til ensku í hinum ýmsu tækjum. Helmingur ungs fólks á aldrinum 13 - 20 ára er mjög sammála því að það gæti hugsað sér að nota ensku fyrir raddstýringu tækja, t.d. Sirí í iPhone, en það hlutfall lækkar stig af stigi við hækkandi aldur þátttakenda. Þessu er öfugt farið þegar spurt er um stillingar á íslensku í tækjunum. Þar kjósa flestir (50%-64%) sem eru 46 ára og eldri að hafa þær á íslensku en aðeins 9%-22% fólks á aldrinum 13-45 ára er mjög sammála þeirri fullyrðingu.

Reynt að „hanka“ nemendur í íslenskuprófi

„Snjalltækin og alþjóðavæðingin eru komin til að vera en það þyrfti að breyta viðhorfinu til íslenskunnar,“ segir Sigríður og nefnir samræmdu prófin sem dæmi. Hún á dóttur sem þreytti þessi próf eða öllu heldur gerði tilraun til að taka þau á síðustu þremur dögum og þekkir því undirbúninginn nokkuð vel. Hún segir að þegar nemendur undirbúa sig fyrir próf í ensku og stærðfræði viti þau nokkurn veginn að hverju þau ganga en því sé öfugt farið með íslenskuna. Það er einnig verið að prófa þau úr efni sem þau eiga eftir að læra í 10. bekk grunnskóla. Það finnst mér siðferðilega rangt, segir Sigríður.

„Í íslenskuprófinu er alltaf verið að hanka þau. Við ætlumst til að þau séu með málkennd og máltilfinningu sem er löngu horfin úr íslensku. Fólkið sem liggur í Hólavallakirkjugarði myndi líklega standa sig mjög vel í samræmda prófinu í íslensku,“ segir Sigríður. Hún nefnir sem dæmi að enn sé verið að ætlast til að börn viti að það eigi að segja: Þeir ásökuðu hvor annan en ekki hvorn annan. Þarna er um aldagamla málbreytingu að ræða og „meira að segja mér þykir eðlilegra að segja hvorn annan þrátt fyrir að ég sé búin að leggja hið rétta á minnið því ég er prófessor í íslenskri málfræði,“ segir Sigríður og brosir.

Í samræmdu prófunum eru alltaf einhverjir sem fá 10 í stærðfræði og ensku en enginn fær þá einkunn í íslensku, held ég, og 9,5 er mjög sjaldgæft. „Við erum alltaf að brjóta börnin niður og hanka þau í íslenskunni í staðinn fyrir að byggja þau upp og hrósa þeim fyrir hvað þau séu góð í íslensku,“ segir Sigríður.

Viðhorfsbreyting til tungumálsins mikilvæg 

Hún segir viðhorfsbreytingu til tungumálsins mikilvæga. Við þurfum að horfast í augu við það að íslenskan breytist eins og önnur lifandi tungumál. Á tímum aukinnar enskunotkunar í íslensku málsamfélagi og alþjóðavæðingar er enn mikilvægara enn áður að við hömpum íslenskunni og byggjum upp jákvætt viðhorf til hennar, sérstaklega hjá börnum og unglingum því þau eru fjöregg íslenskunnar.

Sigríður tekur fram að þessar fyrstu niðurstöður séu einungis toppurinn á ísjakanum því enn á eftir að vinna frekar úr þessum niðurstöðum fyrir 13 ára og eldri sem og fyrir aldurshópana frá þriggja til tólf ára.

Fjölmargir nemendur í doktorsnámi og á meistarastigi og grunnnámi vinna að rannsókninni. Hluti þeirra flytur erindi í málstofunni en alls verða flutt níu forvitnileg erindi. Hér er dagskrá Hugvísindaþings og hér er dagskrá málstofunnar Stafrænt málsambýli íslensku og ensku sem hefst laugardaginn 10. mars kl. 10.30 og stendur til kl. 16.30 í stofu 102 í Lögbergi. 

Þess má geta að Rannsóknasjóður veitti á vormánuðum árið 2016 þriggja ára öndvegisstyrk til verkefnisins sem ber heitið Greining á málfræðilegum afleiðingum stafræns málsambýlis.

mbl.is

Innlent »

Gul viðvörun á morgun

Í gær, 22:51 Gul viðvörun er í gildi vegna hríðarveðurs annað kvöld á Suðurlandi, Vesturlandi og Suðvesturlandi. Samkvæmt Veðurstofu Íslands mun á morgun ganga í suðaustan 15-23 m/s undir kvöldið með snjókomu eða slyddu og síðar rigningu á láglendi. Búast má við erfiðum akstursskilyrðum vegna takmarkaðs skyggnis og snjó- eða krapaþekju. Meira »

Sara keppir um sæti á heimsleikunum

Í gær, 22:20 Ragnheiður Sara Sigmundsdóttir, afrekskona í crossfit, fór vel af stað á öðrum keppnisdegi af þremur á Wodapalooza-mótinu sem fram fer í Miami um helgina. Sigurvegari á mótinu öðlast þátttökurétt á heimsleikunum í crossfit í ágúst. Meira »

Ísland eins og Havaí árið 1960

Í gær, 21:35 Erlendur Þór Magnússon gekk á Öræfajökul þegar hann var tólf ára gamall og renndi sér niður á snjóbretti. Þetta var árið 1995. Núna er hann meira fyrir sjó en snjó og leitar uppi öldur í kringum landið auk þess að mynda brimbrettafólk við iðju sína. Meira »

Viðtalið ekki á fölskum forsendum

Í gær, 21:26 Páll Magnússon, alþingismaður og fyrrverandi útvarpsstjóri, segir að ljóst sé að viðtal sem tekið var við Elínu Björg Ragnarsdóttur, fyrrverandi framkvæmdastjóra Samtaka fiskiframleiðenda og útflytjenda og birt í fréttaskýringarþættinum Kastljósi árið 2012 hafi ekki verið tekið á fölskum forsendum. Meira »

Línumaður Þjóðverja tók yfir Twitter

Í gær, 21:10 Ísland hóf leik í millriðli 1 á heims­meist­ara­móti karla í hand­bolta þegar þeir mættu heima­mönn­um í Þýskalandi í Lanx­ess Ar­ena í Köln í kvöld. Líkt og í fyrri leikjum liðsins á mótinu fóru íslenskir Twitter-notendur mikinn og hér má sjá brot af því besta sem gekk á á meðan leiknum stóð. Meira »

Tveir með annan vinning

Í gær, 19:51 Tveir lottóspilarar fengu annan vinning í útdrætti Lottó í kvöld og hlutu þeir 166 þúsund krónur hvor. Voru miðarnir seldir á N1 Stórahjalla og í áskrift. Meira »

Ætla í aðgerðir gegn ágengum plöntum

Í gær, 19:24 Á næstunni verða mótaðar tillögur að aðgerðum gegn ágengum plöntum hjá Akureyrarbæ, en ástæða þess er að bregðast við útbreiðslu lúpínu og kerfils í Krossanesborgum og Hrísey. Krossnesborgir er fólkvangur og útivistarsvæði rétt norðan við Akureyri. Meira »

Mynduðu hjarta og minntust Ada­mowicz

Í gær, 18:39 Tugir manna komu saman við Reykjavíkurtjörn í dag til að minnast Pawel Ada­mowicz, borgarstjóra Gdansk í Póllandi, sem lést á mánudag, eftir að hafa orðið fyrir hnífstungu­árás á góðgerðarviðburði kvöldið áður en hann var stung­inn í viðurvist hundraða vitna er hann flutti ávarp á sam­kom­unni. Meira »

Himinlifandi skýjum ofar eftir árangurinn

Í gær, 18:25 Rögnvaldur Ólafsson glímukappi fór glaður frá München í Þýskalandi í gær eftir að hafa séð íslenska handboltalandsliðið tryggja sér sæti í 12 liða úrslitum heimsmeistarakeppninnar. Meira »

Munu baunir bjarga mannkyni?

Í gær, 18:15 Hafragrautur í morgunmat, hrísgrjón í hádeginu og baunir í kvöldmat. Kjöt á nokkurra vikna fresti til hátíðabrigða. Einhvern veginn svona gæti matseðill þorra mannkyns litið út árið 2050, gangi ráðleggingar 37 sérfræðinga frá 16 löndum á sviði heilsu- og umhverfisverndar eftir. Meira »

Lét greipar sópa í fríhöfninni

Í gær, 17:51 Erlendur karlmaður var stöðvaður í Flugstöð Leifs Eiríkssonar síðastliðinn sunnudag vegna gruns um að hann hefði látið greipar sópa í fríhöfninni. Lögreglan á Suðurnesjum handtók manninn, sem átti bókað flug til London, og flutti hann á lögreglustöð. Meira »

Grafalvarlegt mál ef um „fréttafölsun“ er að ræða

Í gær, 17:37 „Það er engin spurning að þetta er grafalvarlegt mál eins og Elín Björg lýsir málavöxtum,“ segir Páll Magnússon, alþingismaður og fyrrverandi útvarpsstjóri. Meira »

Kröfugerð SGS nú hluti af stefnu flokksins

Í gær, 16:50 Í dag var samþykkt á félagsfundi Sósíalistaflokks Íslands að fella kröfugerð Starfsgreinasambandsins gagnvart stjórnvöldum inn í málefnastefnu flokksins. Vísað er til þess að kröfugerð SGS hafi verið samþykkt af félögum sem hafi tæplega 60 þúsund félagsmenn. Meira »

Jensína orðin elst allra

Í gær, 16:20 Jensína Andrésdóttir náði þeim áfanga í dag að verða elst allra Íslendinga sem hafa búið hér á landi. Jensína, sem býr á Hrafnistu í Reykjavík, er 109 ára og 70 daga í dag og er vakin athygli á þessum tímamótum á Facebook-síðunni Langlífi. Meira »

17 er fyrir ömmu og afa

Í gær, 14:59 Númerið sem bræðurnir Arnór Þór og Aron Einar Gunnarssynir bera á bakinu með landsliðum Íslands í handbolta og fótbolta, 17, vísar í heimili ömmu þeirra og afa heitinna á Ísafirði en þau bjuggu í Fjarðarstræti 17. Meira »

Loksins snjór

Í gær, 14:22 Jólasnjórinn kom seint þennan veturinn í Reykjavík en í dag snjóaði hressilega á öllu Suðvesturlandinu mörgum til ánægju. Lögreglan biður fólk um að fara varlega í umferðinni enda hálka og krapi víða. Meira »

Kennarar bera kerfið uppi

Í gær, 13:27 Menntamálaráðherra segir stjórnvöld hafi áhyggjur af aukinni depurð ungmenna, ekki síst ungra stúlkna, en heilsa og lífskjör nema voru rædd á fundi ríkisstjórnarinnar í gær. Við verðum að hlúa vel að menntakerfinu og sérstaklega kennurum það eru þeir sem bera það uppi,“ segir Lilja Alfreðsdóttir. Meira »

Gekk til liðs við erfiðan andstæðing

Í gær, 12:07 Ingólfur Hannesson er að flytja aftur til Íslands eftir langa búsetu í Sviss, þrátt fyrir að hafa verið ráðinn til starfa hjá alþjóðlega fjölmiðla- og markaðssetningarfyrirtækinu Infront sem er með höfuðstöðvar sínar í landinu. Meira »

Hálka og snjókoma

Í gær, 12:02 Hálka er á Reykjanesbraut og mjög mikil snjókoma er á höfuðborgarsvæðinu. Lögregla biður fólk um að fara varlega en snjókoma og éljagangur er á öllu Suðvesturlandi. Meira »
INTENSIVE ICELANDIC,ENGLISH, NORWEGIAN & DANISH f. foreigners - ÍSLENSKA f. útl - - ENSKA f. fullorðna - DANSKA- NORSKA
ÍSLENSKA, ENSKA, NORSKA, DANSKA: I, II, III, IV, V, VI: 2019:SPRINGTERM / VO...
* Öll stærstu á einum stað
Þú getur spilað með í yfir 50 stærstu Lottóum heimsins. Í yfir 12 ár hafa lottó...
Nudd Nudd Nudd
Relaxing Massage Down Town Reykjavik, S. 7660348, Alina...
fágætar bækur til sölu
til lsölu nokkrar fágætar bækur Sjálfstætt fólk 1-2 Sneglu-Halli eftir Símon...