Glæpur, gáta og metoo

Lára Jóhanna Jónsdóttir og Mikael Köll Guðmundsson í hlutverkum sínum ...
Lára Jóhanna Jónsdóttir og Mikael Köll Guðmundsson í hlutverkum sínum í Flateyjargátunni.

„Í grunninn er þetta gert úr þremur þáttum. Í fyrsta lagi er þetta glæpasaga. Maður er myrtur, lögreglan rannsakar málið og við fáum að lokum að vita hver er sekur. Í öðru lagi er þetta fjörgömul gáta að hætti Da Vinci Code. Gröf síðasta heiðna goðans á Íslandi finnst. Í þriðja lagi er þetta metoo-saga um kynbundið ofbeldi sem aðalsöguhetjan þarf að gera upp.“

Þetta segir Björn B. Björnsson, leikstjóri Flateyjargátunnar, nýrrar leikinnar þáttaraðar sem hefur göngu sína á RÚV í kvöld. Þættirnir byggja lauslega á skáldsögu Viktors Arnars Ingólfssonar frá 2002 en handritshöfundur er Margrét Örnólfsdóttir. 

Björn B. Björnsson leikstjóri á tökustað.
Björn B. Björnsson leikstjóri á tökustað. Ljósmynd/Nanna Rúnarsdóttir

Flatey lítið breyst

Afar sjaldgæft er að leiknir íslenskir sjónvarpsþættir gerist ekki í samtímanum en árið 1971 varð fyrir valinu svo tengja mætti þráðinn við merkan viðburð úr Íslandssögunni, afhendingu handritanna. Bók Viktors Arnars gerist um áratug fyrr.

„Það er ekki auðvelt að gera períóðu á Íslandi,“ segir Björn, „enda blasir samtíminn við hvert sem þú beinir myndavélinni. Flatey gerir þetta hins vegar mögulegt enda hefur lítið breyst þar á þessum tæplega fimmtíu árum. Húsin eru að vísu fínni núna en þá. Hipparnir, sem orðnir eru lögfræðingar og læknar í dag, voru ekki búnir að kaupa þau og gera upp. En við höfum okkar ráð með það. Sagan gerist að langstærstum hluta í Flatey.“

Lára Jóhanna Jónsdóttir fer með aðalhlutverkið í þáttunum, Jóhönnu. „Ýmsir kannast örugglega við Láru úr leikhúsinu en ef að líkum lætur munu miklu fleiri þekkja hana eftir sýningu þáttanna. Mikið mæðir á Láru og frá mínum bæjardyrum séð leysir hún verkefnið snilldarlega. Við prófuðum marga leikara í flest hlutverk og Lára passaði best í hlutverk Jóhönnu. Hún er mjög tilfinningarík leikkona sem skilar miklu með augunum einum saman.“

Það er liðin tíð að íslenskt sjónvarp sé bara fyrir Íslendinga. Sýningarrétturinn á Flateyjargátunni hefur þegar verið seldur til Norðurlandanna, auk þess sem Sky keypti dreifingarréttinn, svo sem fram hefur komið, og rann það fé inn í gerð þáttanna. „Ég veit ekki á þessari stundu hvert rétturinn verður seldur en það er mjög ánægjulegt að sjá hversu áhugasamir þeir hjá Sky eru. Þeir hafa virkilega trú á þessu verkefni. Ef að líkum lætur verður Flateyjargátan sýnd víða um lönd,“ segir Björn.

Í því sambandi nýtur Flateyjargátan góðs af norræna glæpaþáttavorinu, Nordic Noir, eins og það hefur verið kallað. Norrænir glæpaþættir eru einfaldlega í tísku og nærtækasta dæmið er líklega Ófærð sem flaug um allan heim við glimrandi undirtektir. „Við tikkum sannarlega í það box þó að önnur element séu þarna líka,“ segir Björn. „Menn vita orðið hvaða standard er á leiknu íslensku sjónvarpsefni.“

Gríðarleg tækifæri

Hann segir tækifærin gríðarleg ytra. „Nýjar efnisveitur eins og Netflix eru eins og óseðjandi skrímsli; framleiða einar og sér 200 bíómyndir á ári. Eftirspurn eftir vönduðu efni er mjög mikil og hefðum við stærri sjóð fyrir leikið sjónvarpsefni hérlendis gætum við framleitt mun meira. Eins og staðan er í dag er bara hægt að framleiða tvær leiknar seríur á ári – núna eru það Flateyjargátan og Ófærð 2 – en gætum selt miklu fleiri þáttaraðir erlendis.“

Að sögn Björns snýst þetta ekki nema að litlum hluta um fjármögnun enda standi Kvikmyndasjóður Íslands ekki undir nema 10-15% af framleiðslukostnaði Flateyjargátunnar. Það að hafa Kvikmyndasjóð Íslands á bak við sig feli hins vegar í sér ákveðinn gæðastimpil og án aðkomu hans sé svo gott sem útilokað að fjármagna íslenskt sjónvarpsefni erlendis.
„Við gætum nýtt tækifærið betur. Útlendingar eru tilbúnir að borga meirihlutann af framleiðslukostnaði við íslenskt efni á íslensku sem gert er eftir íslenskum sögum. Við verðum að nýta okkur þennan meðbyr. Enginn veit hvað þessi áhugi muni vara lengi.“

Nánar er rætt við Björn í Sunnudagsblaði Morgunblaðsins. 

Innlent »

Þorskurinn fullur af loðnu

05:30 Þorskur sem Akurey AK, togari HB Granda, veiddi í Víkurálnum var stór og góður og fullur af loðnu, að sögn Eiríks Jónssonar skipstjóra. Það þótti honum vita á gott, að því er fram kom í frétt útgerðarinnar. Meira »

Ræktun lyfjahamps fær dræmar viðtökur

05:30 Þingsályktunartillaga Pírata um notkun og ræktun lyfjahamps hefur hlotið neikvæð viðbrögð allra sem sent hafa Alþingi umsögn um hana. Meira »

Vindur fyrir tvo milljarða

05:30 Íslenska sjávarútvegstæknifyrirtækið Naust Marine hefur gengið frá samningi um framleiðslu vindubúnaðar fyrir sex nýja rússneska togara. Um er að ræða langstærsta verkefni fyrirtækisins til þessa og hljóðar samningurinn upp á um tvo milljarða króna. Meira »

Fylgjast með fótspori ferðamannsins

Í gær, 22:00 Í ágúst árið 2010 voru um 30.000 ferðamenn staddir á Íslandi samstundis. Á sama tíma árið 2017 voru þeir orðnir 90.000. Út er komin ný skýrsla um vísa til þess að meta fótspor ferðamanna hér á landi. Meira »

Sara Nassim tilnefnd til Grammy-verðlauna

Í gær, 21:45 Þrítug íslensk kona, Sara Nassim Valadbeygi, er tilnefnd til Grammy-verðlaunanna sem framleiðandi tónlistarmyndbands söngkonunnar Tierra Whack, Mumbo Jumbo. Fjögur önnur myndbönd eru tilnefnd í sama flokki og Mumbo Jumbo. Grammy-verðlaunin verða afhent í Los Angeles 10. febrúar. Meira »

7 tilnefndir til Íslensku þýðingaverðlaunanna

Í gær, 21:33 Sex þýðingar og sjö þýðendur eru tilnefndar til Íslensku þýðingaverðlaunanna þetta árið. Verðlaunin, sem eru veitt fyrir vandaða þýðingu á fagurbókmenntaverki, hafa verið veitt árlega frá 2005 en til þeirra var stofnað til að vekja athygli á ómetanlegu framlagi þýðenda til íslenskra bókmennta. Meira »

Kaupendur vændis virðast ansi víða

Í gær, 21:23 „Þetta er ekki einstakt mál, það er mikilvægt að það komi fram,“ segir Ragna Björg Guðbrandsdóttir, verkefnastjóri hjá Bjarkarhlíð, miðstöðvar fyrir þolendur ofbeldis, um mál fatlaðrar konu sem talið er að um 50 karlmenn hafi keypt vændi af. Meira »

Brotist inn í hús í Borgarnesi

Í gær, 20:34 Lögreglan á Vesturlandi biður fólk að vera á varðbergi gagnvart mannaferðum eftir að brotist var inn í íbúðarhús í Borgarnesinu á áttunda tímanum í kvöld og m.a. stolið þaðan skartgripum. Meira »

Enginn forgangur fyrir Árneshrepp

Í gær, 20:30 Að fresta vegaframkvæmdum um Veiðileysuháls enn einu sinni yrði ákvörðun um að leggja Árneshrepp í eyði, segir í umsögn um tillögu að samgönguáætlun. Þingmenn kjördæmisins segjast tala máli hreppsins en hafi engan sérstakan forgang fengið. Meira »

Stærsta hlutverk Íslendings

Í gær, 20:20 Leikkonan Hera Hilmarsdóttir fer með aðalhlutverk í nýrri stórmynd Peter Jackson, Mortal Engines. Í gær var haldin sérstök Nexus-forsýning þar sem Hera mætti og tók við fyrirspurnum í lok sýningarinnar. Ragnar Eyþórsson, kvikmynda- og sjónvarpsrýnir síðdegisþáttar K100, var á staðnum. Meira »

Ísland færist ofar á lista yfir veiðar

Í gær, 20:00 Ísland er í 17. sæti á meðal stærstu fiskveiðiþjóða heims, með um 1,3% hlutdeild þess aflamagns sem veitt er á heimsvísu, og sú þriðja stærsta þegar litið er til ríkja Evrópu. Meira »

„Þetta gæti verið svo miklu verra“

Í gær, 19:42 „Við höfum ekki ástæðu til að ætla að samdráttur í ferðamennsku verði eitthvað í líkingu við það sem samdrátturinn hjá WOW verður á næsta ári. Að þetta muni þýða færri sæti fyrir ferðamenn á leið til Íslands. Auðvitað getur það verið en það er ekkert sem segir að þannig verði það.“ Meira »

Leggst gegn sölu Lækningaminjasafns

Í gær, 19:20 Samfylkingin á Seltjarnarnesi leggst gegn því að Lækningaminjasafnið verði selt til þriðja aðila. „Húsið hefur alla burði til þess að verða stolt og prýði bæjarins,“ segir í bókun flokksins um húsið, sem bærinn auglýsti til sölu í síðustu viku. Meira »

Skógarmítill, kvef og kynlíf

Í gær, 18:30 Vefurinn heilsuvera.is er samstarfsverkefni Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins og Embættis landlæknis. Vefnum er ætlað að koma á framfæri til almennings áreiðanlegum upplýsingum um heilsu, þroska og áhrifaþætti heilbrigðis, ásamt því að opna aðgengi einstaklinga inn á eigin sjúkraskrá. Meira »

Vill snúa vörn í sókn fyrir íslenskuna

Í gær, 18:13 Lilja Alfreðsdóttir mennta- og menningarmálaráðherra hefur mælt fyrir þingsályktunartillögu um að efla íslensku sem opinbert mál á Íslandi. Í tillögunni er lagt til að Alþingi álykti „um mikilvægi íslenskrar tungu og nauðsyn þess að tryggja að tungumálið verði áfram notað á öllum sviðum íslensks samfélags“. Meira »

Embættisskylda að senda málið áfram

Í gær, 18:00 Már Guðmundsson seðlabankastjóri segist hafa rætt við Þorstein Má Baldvinsson, forstjóra Samherja, í síma sumarið 2012 og þá hafi talið borist að því að svokallað Samherjamál yrði sett í sáttaferli. Það hefði þá falið í sér einhverjar breytingar á fyrirkomulagi og verklagi hjá Samherja. Meira »

Siðareglurnar nái varla yfir mál Ágústs

Í gær, 17:40 „Þessi mál eru að mörgu leyti ólík þó að bæði séu alvarleg. Ég held að siðareglur þingsins nái varla yfir hans mál,“ segir Jón Steindór Valdimarsson, þingmaður Viðreisnar, aðspurður hvort hann telji mál Ágústs Ólafs Ágústssonar þess eðlis að siðanefnd Alþingis ætti að taka það fyrir. Meira »

Hlaut 18 mánaða dóm fyrir nauðgun

Í gær, 17:21 Karlmaður var dæmdur í 18 mánaða fangelsi í Héraðsdómi Reykjavíkur á þriðjudag fyrir nauðgun sem átti sér stað í maí í fyrra, er hann var 17 ára gamall. Stúlkan sem hann braut gegn var þá ólögráða og hafði farið með frænku sinni, kærasta hennar og ákærða í skemmtiferð austur í sveitir. Meira »

Flokksskírteini í stað hæfni stjórnenda

Í gær, 16:06 Þorsteinn Víglundsson, þingmaður Viðreisnar, sagði í sérstakri umræðu á Alþingi um Íslandspóst að flestum hefði verið komið í opna skjöldu með hversu alvarleg staða fyrirtækisins væri orðin, sem sé sérstaklega alvarlegt vegna þess að það er í eigu ríkisins. Meira »
SUMARHÚS- GESTAHÚS- BREYTINGAR
Sumarhús - Gestahús - Breytingar ? Framleiðum stórglæsileg sumarhús í ýmsum stær...
Múrverk
Múrverk...
Fullbúin íbúð til leigu..
Íbúðin er 3ja herb. í Norðlingaholti á efstu hæð með lyftu. leigist með húsgö...
STIGAR OG HANDRIÐ ALLAR MÖGULEGAR GERÐIR
Mælum, teiknum, smíðum og setjum upp, myndir á Facebook: Magnus Elias>Mex byggin...